Τον τρόπο που θα πρέπει να διαμορφωθούν οι πόλεις για να αντιμετωπίσουν τις προκλήσεις της κλιματικής αλλαγής, δίνοντας έμφαση στη βιωσιμότητα, περιέγραψαν οι ομιλητές που συμμετέχουν στο 1ο Διεθνές Συνέδριο του ΤΜΕΔΕ, το οποίο πραγματοποιείται υπό την αιγίδα της Τράπεζας της Ελλάδος και του Τεχνικού Επιμελητηρίου με τίτλο: “Redefining the Future Horizons: Σχεδιάζοντας τις βιώσιμες στρατηγικές του αύριο”.
Antonio Riverso: Η ζωή στην ευ-μεταπόλη
Την έννοια της «ευ-μεταπόλης» ανέπτυξε ο καθηγητής της Διεθνούς Ακαδημίας Αρχιτεκτονικής, Antonio Riverso. Περιγράφοντας τα βασικά χαρακτηριστικά της έκανε λόγο μία «νέα, ρευστή πόλη, γεμάτη συλλογική ευτυχία, που γενεές φιλοσόφων και αρχιτεκτόνων είχαν μόνο φανταστεί ως το ιδεατό και τώρα είναι η ώρα να γίνει».
Στην «ευ-μεταπόλη» θα μπει τέλος στην «ομογενοποίηση προς τα κάτω», την μονοτονία, την αποσύνθεση και τον κατακερματισμό που χαρακτηρίζουν τις σύγχρονες πόλεις και έχουν προκαλέσει την παγκόσμια κρίση των αστικών κέντρων. Η «πολυκεντρική πόλη», όπως την χαρακτήρισε, θα συνδυάζει όλες τις μεταβολικές αστικές λειτουργίες και ουσιαστικά θα αποτελεί «ένα σύνολο αστικών χωριών.»
«Παντού η αστική εξάπλωση συνεχίζει να χωρίζει όλες τις πόλεις, υπάρχει μία μη βιώσιμη αστική διάσπαση. Οι αυτοκινητόδρομοι βιάζουν το αστικό τοπίο» υποστήριξε ο Α. Riverso. «Τα καταστήματα της γειτονιάς εξαφανίζονται, ακόμα και τα εμπορικά κέντρα φοβούνται για το μέλλον τους γιατί τα υπερβαίνει η δύναμη του Amazon και του e-food commerce.» Όπως εξήγησε, οι πόλεις έχουν ανάγκη από «απόλυτη αναμόρφωση» που θα αναγνωρίζει τις διαφορετικές ανάγκες των ηλικιών και των φύλων, θα προωθεί τον διάλογο μεταξύ πολιτισμών και θρησκειών και θα γεννά μία διαρκή αρμονία μεταξύ των μερών που θα αποτελούν τη φυσική και κοινωνική συνοχή.
«Είναι ώρα για επείγουσα δράση» είπε ο Α. Riverso «οι νέες γενιές δεν μπορούν να περιμένουν. Χωρίς να σπαταλάμε άλλο χρόνο, πρέπει να προχωρήσουμε σε τοπική αναδόμηση των πόλεων» είπε τονίζοντας ότι πρέπει να αξιοποιηθούν τα μαθήματα από το έργο των Jane Jacobs, Jaime Lerner και Carlos Moreno.
Βιώσιμες Πόλεις του Μέλλοντος
Η έμφαση στη βιωσιμότητα, η ασφάλεια, η εγγύτητα μεταξύ των πολιτών και η ισότιμη πρόσβαση σε ευκαιρίες τέθηκαν στο επίκεντρο της συζήτησης Στρογγυλής Τραπέζης για τις «Βιώσιμες Πόλεις του Μέλλοντος» με διακεκριμένους συμμετέχοντες.
Όπως ανέφερε ο Nicholas Boys Smith, Founder & Director of CreateStreets, London, Chair of the Advisory Board for the Government’s Office for Place: Η βιωσιμότητα πρέπει να γίνει αντιληπτή σε ένα πλατύτερο πλαίσιο, που αφορά την ευημερία της κοινωνίας και του περιβάλλοντος. Όπως είπε, ζητήματα είναι η ασφάλεια των πόλεων, ενώ ταυτόχρονα απαιτείται περισσότερο πράσινο με φαρδύτερα πεζοδρόμια. Επισήμανε ότι: Ο δρόμος για τις βιώσιμες πόλεις, περνάει από την κάθε πόλη στη γη και πρόσθεσε ότι πρέπει να δούμε τους χώρους και όχι τα κτήρια – να δούμε το πώς τοποθετείται το οικοδόμημα στον χώρο και συμπλήρωσε ότι απαιτούνται αλλαγές σε θεσμικό επίπεδο.
Από την πλευρά του ο Mohammed Munyanya, Member of the UIA Sustainable Development Committee, Past Vice President of the International Union of Architects τόνισε ότι η αστική μετακίνηση δημιουργήθηκε από την ανάγκη συγκέντρωσης των πολιτών. Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στη ρύθμιση του ύψους των κτηρίων και τόνισε ότι: Είναι σημαντικό να υπάρχουν βιώσιμα αστικά συστήματα. Αναφέρθηκε στην περίπτωση του Ναϊρόμπι, κάνοντας λόγο για την ανάγκη αλλαγής νοοτροπίας.
Ο Peter Nijkamp, Professor European Regional Scences Academy, δήλωσε ότι βρισκόμαστε σε μία ασταθή περίοδο επισημαίνοντας ότι το ζήτημα είναι να αποφύγουμε να φθάσουμε στο χείλος της καταστροφής. Όπως είπε: «Το ερώτημα είναι εάν το θέλουμε και πρόσθεσε ότι απαιτούνται οι σωστοί μηχανισμοί κατασκευών». «Πρέπει να λειτουργήσουμε αποτρεπτικά προκειμένου να μην βρεθούμε στη δυσάρεστη θέση να αντιμετωπίσουμε την καταστροφή, καθώς η πρόληψη κοστίζει και πολύ λιγότερο, σε σχέση με την αποκατάσταση», τόνισε, καθώς: «οι πόλεις που έχουν επενδύσει σε υποδομές πρόληψης, είναι αυτές που είναι περισσότερο βιώσιμες». Τόνισε επίσης, την αύξηση των τιμών των αστικών ακινήτων σε περιοχές που έχουν δώσει έμφαση στο περιβάλλον και τις πεζοδρομήσεις.
Οι βασικοί στόχοι είναι η ανοικοδόμηση της εμπιστοσύνης και της ισότητας, ανέφερε από την πλευρά του ο Salvatore Monni, Full Professor of Economic Policy, Department of Decentralizaton, Delegated Services and Cities in 15 minutes of Rome. «Στόχος των πόλεων των 15 λεπτών είναι να δημιουργηθούν ευκαιρίες για όλους». «Μικρές δράσεις σε τοπικό επίπεδο μπορούν να φέρουν μεγάλες αλλαγές», δήλωσε η Karima Kourtit από το Rotterdam Open Universty, επισημαίνοντας τις δυνατότητες και τις προοπτικές που διαμορφώνουν οι δράσεις σε ατομικό και κοινωνικό επίπεδο, ενώ αναφέρθηκε στην ψυχή της πόλης και πώς αυτή μπορεί να διαμορφώσει τους ανθρώπους και τις κοινωνίες.
H Catherine Gall, Chare ETI, IAE, Paris Sorbonne Academic Community, αναφέρθηκε στην ανάληψη πρωτοβουλιών και δράσεων για την ενίσχυση της εγγύτητας μεταξύ των ανθρώπων, δίνοντας έμφαση στην ανάγκη κοινωνικοποίησης εντός των πόλεων. Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά: «ο καθένας μας μπορεί να κάνει πολλά ως άτομο, αλλά πρέπει να αλλάξει κάτι από την ατομικότητά του» και πρόσθεσε ότι όλοι πρέπει να είμαστε πιο συνειδητοί στις επιλογές μας, καθώς όλοι είμαστε τόσο κομμάτι του προβλήματος όσο και της λύσης.
