Οι ανανεώσιμες πηγές ξεπέρασαν τον άνθρακα, το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας της ΕΕ για πρώτη φορά.
Η αιολική, ηλιακή, υδροηλεκτρική και βιοενέργεια παρήγαγαν το 40% της ηλεκτρικής ενέργειας των 27 κρατών μελών κατά το πρώτο εξάμηνο του έτους, κερδίζοντας τα ορυκτά καύσιμα που αντιστοιχούσαν στο 34%, σύμφωνα με την Ember, μια δεξαμενή σκέψης για το κλίμα που επικεντρώνεται στην επιτάχυνση της παγκόσμιας μετάβασης στην ηλεκτρική ενέργεια.
Ως αποτέλεσμα, οι εκπομπές άνθρακα από τον τομέα της ενέργειας της ΕΕ μειώθηκαν σχεδόν κατά ένα τέταρτο τους πρώτους έξι μήνες του 2020.
Ο Dave Jones, ανώτερος αναλυτής ηλεκτρικής ενέργειας στην Ember, δήλωσε ότι αυτό σηματοδότησε μια «συμβολική στιγμή» στη μετάβαση του ευρωπαϊκού τομέα ηλεκτρικής ενέργειας – επισημαίνοντας ότι πριν από εννέα χρόνια, τα ορυκτά καύσιμα παρήγαγαν διπλάσια ποσότητα ηλεκτρικής ενέργειας της ΕΕ από τις ανανεώσιμες πηγές.
Ενώ η ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας στην ΕΕ μειώθηκε κατά 7% λόγω του COVID-19, η παραγωγή από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας αυξήθηκε κατά 11%, κυρίως λόγω των νέων αιολικών και ηλιακών εγκαταστάσεων που παρήγαγαν το πέμπτο ρεκόρ της ευρωπαϊκής ηλεκτρικής ενέργειας. Ειδικά στη Δανία, το 64% της ηλεκτρικής ενέργειας παρήχθη από αιολική και ηλιακή.
Εν τω μεταξύ, η παραγωγή από ορυκτά καύσιμα μειώθηκε κατά 18%. Ο άνθρακας (λιγνίτης) πήρε τη μερίδα του λέοντος στην πτώση, με την παραγωγή να μειώνεται σε κάθε χώρα όπου ήταν μέρος του μίγματος ηλεκτρικής ενέργειας.
Μειώθηκε κατά 95% στην Πορτογαλία, η οποία παρουσίασε εκτεταμένες περιόδους χωρίς άνθρακα, προωθώντας το προγραμματισμένο κλείσιμο των σταθμών ηλεκτροπαραγωγής με άνθρακα έως το 2021. Στην Ισπανία, η παραγωγή άνθρακα κατέρρευσε κατά 58% ακόμη και πριν κλείσει τον μισό της στόλο (παραγωγής ενέργειας από λιγνίτη) στα τέλη Ιουνίου.
Στη Γερμανία, ο λιγνίτης επηρεάστηκε περισσότερο από τη μείωση της ζήτησης και είδε τη μεγαλύτερη πτώση σε απόλυτους όρους. Για πρώτη φορά, η Πολωνία παρήγαγε περισσότερη ηλεκτρική ενέργεια από άνθρακα από τη δυτική της γείτονα και σχεδόν όση τα υπόλοιπα 25 κράτη μέλη της ΕΕ μαζί.
Την περασμένη εβδομάδα, η Πολωνία ανακοίνωσε ένα σχέδιο διάσωσης για τον τομέα της εξόρυξης άνθρακα που πάσχει από μειωμένη ζήτηση, φθηνότερες εναλλακτικές λύσεις και συσσωρευμένες οικονομικές απώλειες. Η χώρα δεν διαθέτει χρονοδιάγραμμα για τη σταδιακή κατάργηση του άνθρακα και δεν έχει ακόμη υπογράψει τον στόχο της ΕΕ για την ουδετερότητα του άνθρακα το 2050.
Αυτό δεν εμπόδισε τις Βρυξέλλες να επιτρέψουν στη Βαρσοβία πρόσβαση στο 50% των κονδυλίων της ΕΕ που προορίζονται για να βοηθήσει τις χώρες να μεταβούν μακριά από τα ορυκτά καύσιμα.
Ο Τζόουνς δήλωσε ότι η Πολωνία ήταν μία από τις χώρες της ΕΕ που πλήττονται περισσότερο από τη μείωση της ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας. Διαθέτει επίσης τη δεύτερη πιο ακριβή ηλεκτρική ενέργεια στην Ευρώπη, με αποτέλεσμα οι εισαγωγές και οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας να είναι χαμηλότερες από την παραγωγή εγχώριου άνθρακα.
Η παραγωγή φυσικού αερίου μειώθηκε κατά 6% με μειώσεις που σημειώθηκαν σε 11 χώρες, συμπεριλαμβανομένων σημαντικών μειώσεων στην Ισπανία και την Ιταλία.
Ο Τζόουνς είπε στο Climate Home News ότι οι ανανεώσιμες πηγές που προσπερνούν τα ορυκτά καύσιμα στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας ήταν «αναπόφευκτες» αφού η αιολική και η ηλιακή παραγωγή παρήγαγαν περισσότερη ηλεκτρική ενέργεια από τον άνθρακα πέρυσι. «Αλλά το COVID-19 έχει επιταχύνει τα πράγματα πιθανώς κατά δύο χρόνια», είπε.
Τώρα η τάση μπορεί να συνεχιστεί μόνο. «Κάθε χρόνο περισσότερες ανανεώσιμες πηγές ενέργειας έρχονται στο διαδίκτυο Αυτό δεν είναι εφάπαξ – δεν πρόκειται να επιστρέψει», είπε, ακόμη και αν η πανδημία επιβραδύνει σημαντικά νέες αιολικές και ηλιακές εγκαταστάσεις φέτος.
Ο Τζόουνς είπε ότι η ΕΕ έχει τώρα την ευκαιρία να χρησιμοποιήσει το συνδυασμένο πακέτο του επταετούς προϋπολογισμού και του ταμείου ανάκαμψης 1,8 τρισεκατομμυρίων ευρώ για να επιταχύνει τη μετάβαση από τα ορυκτά καύσιμα και να ανταποκριθεί στις φιλοδοξίες της για το κλίμα.
«Ο άνεμος και η ηλιακή ενέργεια έχουν αυξηθεί, αλλά όχι αρκετά στα επίπεδα που πρέπει να δούμε τη δεκαετία του 2020», είπε. Εάν η ΕΕ αύξησε τον στόχο της το 2030 για μείωση των εκπομπών κατά 55% από τα επίπεδα του 1990 – από 40% τώρα – θα χρειαζόταν «να αναπτύξει δύο έως τρεις φορές περισσότερη αιολική ενέργεια το χρόνο κατά τη δεκαετία του 2020 από ό, τι την τελευταία δεκαετία», πρόσθεσε.
