Αναβάθμιση του ενεργειακού δικτύου στα Δυτικά Βαλκάνια με νέους πόρους και πιο ευέλικτα επενδυτικά εργαλεία προτείνει η Ελλάδα στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Με non paper που έδωσε η Μόνιμη Ελληνική Αντιπροσωπεία στις Βρυξέλλες στις ομόλογες αντιπροσωπείες των κρατών μελών στο COREPER ανοίγει τη συζήτηση για την βελτίωση των ενεργειακών δικτύων στην περιοχή των Βαλκανίων, επισημαίνοντας ότι παρά τις αντικειμενικές απαιτήσεις για αυξημένες διασυνοριακές συνδέσεις σε όλη την Ευρώπη ως μέσο μείωσης του κόστους, για να καταστεί το σύστημα πιο ανθεκτικό και δυνατή η περαιτέρω ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, η περιοχή των Δυτικών Βαλκανίων συνιστά ένα σημαντικό κενό στο ευρωπαϊκό πλέγμα.
Τα Δυτικά Βαλκάνια είναι επίσης μια περιοχή όπου αρκετές χώρες εξακολουθούν να βασίζονται στον άνθρακα για την παραγωγή τους και όπου η ηλιακή και αιολική ισχύς ήταν μόλις 1 GW το 2021.
Το σημείωμα της ελληνικής διπλωματικής αντιπροσωπείας υπογραμμίζει πως η Ευρωπαϊκή Ένωση θα πρέπει να έχει μια εστιασμένη πρωτοβουλία για την αναβάθμιση του δικτύου στα Δυτικά Βαλκάνια προκειμένου (α) να επιταχύνει τη μετάβαση στην περιοχή, (α) να καταστεί δυνατή η παραγωγή ανανεώσιμων πηγών ενέργειας σε χώρες όπως η Ελλάδα, η Βουλγαρία, η Ρουμανία κ.λπ. αυξάνοντας την ικανότητά τους να στέλνουν ηλεκτρική ενέργεια στην υπόλοιπη Ευρώπη και (γ) να διευκολύνουν την εισαγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από την Ανατολική Μεσόγειο και από την Αίγυπτο και την ευρύτερη περιοχή της Βόρειας Αφρικής στη Νότια Ευρώπη και, από εκεί, στην Κεντρική Ευρώπη όπου είναι περισσότερο απαραίτητη .
Ταχύτερη αδειοδότηση
Ακόμη επισημαίνεται η ανάγκη για ταχύτερες αδειοδοτήσεις, εξηγώντας ότι ο κανονισμός (ΕΕ) 2022/2577 του Συμβουλίου, της 22ας Δεκεμβρίου 2022, απλοποίησε την αδειοδότηση για έργα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας αλλά δεν κάλυπτε τα δίκτυα, προσδιορίζοντας μόνο τις επενδύσεις που απαιτούνται για τη σύνδεση έργων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στο δίκτυο. Η επέκταση της παροχής στο δίκτυο ευρύτερα θα μπορούσε να δώσει πρόσθετη ώθηση στην ανάπτυξη του δικτύου.
Επενδυτική διευκόλυνση
Η ελληνική παρέμβαση τονίζει πως υπάρχει μια σειρά προγραμμάτων που μπορούν να παρέχουν χρηματοδότηση για δίκτυα (π.χ. Connecting Europe Facility, Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων κ.ά.) αλλά αυτά είναι διάσπαρτα και τα απαραίτητα ποσά είναι πολύ μεγαλύτερα από αυτά που δίνει η Ευρώπη μέχρι τώρα. Καθώς η ανάγκη για πρόσθετους πόρους είναι προφανής η Ελλάδα προτείνει τα υπάρχοντα προγράμματα να εξορθολογιστούν και να συγκεντρωθούν, δημιουργώντας μια «Ευρωπαϊκή Διευκόλυνση Δικτύου» για επενδύσεις σε ευρωπαϊκά δίκτυα, ειδικά εστιασμένη σε εκείνες τις επενδύσεις που χρειάζονται περισσότερο στο πανευρωπαϊκό πλαίσιο.
Ο χάρτης δείχνει το χάσμα μεταξύ των αναμενόμενων επεκτάσεων στο δίκτυο μέχρι το 2030 και του τι πραγματικά χρειάζεται (οικονομικά αποδοτικό) σύμφωνα με τη μοντελοποίηση που έκανε το Ευρωπαϊκό Δίκτυο Διαχειριστών Συστημάτων Μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας (ENTSO-E). ΠηγήΕΡΤ/ Ανταπόκριση: Γιώργος Συριόπουλος
