Της Ηρώς Δουμάνη, γεν. διευθύντριας ΟΦΑΕ, Vice President IRU Goods Transport Council
Η ΧΑΡΑΞΗ της ευρωπαϊκής πολιτικής των Μεταφορών για την επόμενη πενταετία έχει… άρωμα Ελλάδας. Μετά την εκλογή της Ελίζας Βόζενμπεργκ στη θέση της προέδρου, καθώς και της Έλενας Κουντουρά σε μία εκ των θέσεων αντιπροέδρου της Επιτροπής Μεταφορών & Τουρισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου τον περασμένο Ιούλιο, ακολούθησε και η ανάληψη του ενισχυμένου χαρτοφυλακίου των Βιώσιμων Μεταφορών & Τουρισμού στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή από τον Απόστολο Τζιτζικώστα, σύμφωνα με την πρόσφατη ανακοίνωση της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.
ΑΥΤΕΣ οι θετικές εξελίξεις δεν προκαλούν έκπληξη, αν αναλογιστεί κανείς ότι η Ναυτιλία κι ο Τουρισμός ήταν και παραμένουν οι ναυαρχίδες της εθνικής μας οικονομίας. Η Ελλάδα κατέχει ανταγωνιστική θέση στην ευρωπαϊκή και διεθνή κατάταξη επιδόσεων στους συγκεκριμένους κλάδους.
Παράλληλα, όμως, οι εξελίξεις αυτές κρίνονται ευνοϊκές και για τον κλάδο των οδικών μεταφορών, καθώς η ελληνική ηγεσία στα ευρωπαϊκά κέντρα λήψης αποφάσεων αναμένεται να φέρει τον κλάδο πιο ψηλά στις προτεραιότητες της ατζέντας, ακόμα και της ελληνικής κυβέρνησης.
ΜΕΧΡΙ σήμερα, τόσο σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Επιτροπής όσο και σε επίπεδο κρατών-μελών οι οδικές μεταφορές
κατέχουν θέση υψηλής προτεραιότητας και στρατηγικής σημασίας στη χάραξη της πολιτικής για βιώσιμη ανάπτυξη κι ενίσχυση της εξωστρέφειας της οικονομίας.
Δυστυχώς, αυτό δεν ισχύει για το ελληνικό υπουργείο Υποδομών & Μεταφορών, όπου υποδομές και συγκοινωνιακό έργο μονοπωλούν σχεδόν το ενδιαφέρον της εκάστοτε πολιτικής ηγεσίας.
Το γεγονός αυτό έχει ως αποτέλεσμα η ελληνική αγορά οδικών μεταφορών να υπολείπεται σημαντικά από τον μέσο όρο των άλλων κρατών-μελών, ενώ οι Έλληνες μεταφορείς αντιμετωπίζουν ανταγωνιστικά μειονεκτήματα στην ευρωπαϊκή αγορά.
ΑΤΕΝΙΖΟΝΤΑΣ το μέλλον με συγκρατημένη αισιοδοξία, μόνο θετικά μπορεί να αξιολογηθεί το γεγονός ότι εκπρόσωποι της Ελλάδας αναλαμβάνουν θέσεις-«κλειδί» στη διαμόρφωση της πολιτικής των Μεταφορών στην Ε.Ε., όπου οι βασικές προτεραιότητες περιλαμβάνουν κρίσιμα ζητήματα για τη βιώσιμη ανάπτυξη του κλάδου των οδικών μεταφορών.
Στην ανακοίνωσή της για τη νέα σύνθεση της Κομισιόν, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ανακοίνωσε ότι οι προτεραιότητες της Ε.Ε. για τη νέα πολιτική περίοδο περιλαμβάνουν ένα σύμφωνο «καθαρής» βιομηχανίας, την επιτάχυνση της απανθρακοποίησης, έναν οδικό χάρτη για τη νόμιμη μετανάστευση, καθώς κι ένα απλοποιημένο πλαίσιο ανταλλαγής δεδομένων.
ΣΕ ΣΧΕΣΗ με τον κλάδο των μεταφορών, αυτοί οι άξονες αποτυπώνονται στην προσέλκυση νέων εργαζομένων με επαγγελματικές δεξιότητες από τρίτες χώρες, κάτι που θα αποτελέσει λύση για τα κοινωνικά ζητήματα που αντιμετωπίζει ο κλάδος σήμερα (όπως η έλλειψη οδηγών). Επίσης, αναφέρεται η χρήση των e-fuels (ηλεκτροκαύσιμα συνθετικά καύσιμα) ως επιλογή για την αντιμετώπιση των περιβαλλοντικών προκλήσεων.
ΕΙΝΑΙ ΣΑΦΕΣ πως το πλάνο της Ε.Ε. για την επόμενη πολιτική περίοδο στοχεύει στην ενίσχυση της οικονομίας και της ανταγωνιστικότητας. Παρ’ όλο που υπάρχουν οικείες έννοιες στον κλάδο των Μεταφορών -όπως το Περιβάλλον και οι Άνθρωποι στην αγορά εργασίαςπαραμένει πρόκληση για όλους τους εμπλεκόμενους φορείς να ενισχύσουν τη φωνή του κλάδου των Μεταφορών, διασφαλίζοντας ότι οι βασικές προτεραιότητες θα συμπεριληφθούν στην πολιτική ατζέντα της νέας Κομισιόν και θα υποστηριχθούν ανάλογα.
Ο ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΣ Οργανισμός Οδικών Μεταφορών (IRU) δημοσίευσε πρόσφατα το EU Manifesto, έναν οδικό χάρτη για τη χάραξη πολιτικής, το οποίο αποτελεί χρήσιμο εργαλείο για τα θεσμικά όργανα της Ε.Ε. Πρόκειται για ένα «Προσχέδιο του μέλλοντος των Οδικών Μεταφορών», όπως το χαρακτηρίζει η IRU, που εστιάζει σε τρεις βασικούς πυλώνες: Ανθρώπους, Περιβάλλον και Ευημερία. Τονίζεται η ανάγκη για μια ισορροπημένη προσέγγιση που δίνει προτεραιότητα στη βιωσιμότητα, στην αποτελεσματικότητα και την καινοτομία.
ΣΤΑ ΜΕΣΑ του Οκτωβρίου θα πραγματοποιηθεί ειδική εκδήλωση στο Ευρωκοινοβούλιο, με προσκεκλημένους όλους τους νέους ευρωβουλευτές μέλη της επιτροπής Μεταφορών & Τουρισμού. Στην εκδήλωση, η IRU θα παρουσιάσει τον οδικό χάρτη προς τις βιώσιμες οδικές μεταφορές και θα καλέσει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο να αναλάβει αποφασιστική δράση για το μέλλον του κλάδου.
Πιο συγκεκριμένα, ανά άξονα προτεραιοτήτων ορίζονται οι απαιτούμενες δράσεις ως εξής:
- Άνθρωποι: Απλούστευση της πρόσβασης στο επάγγελμα του οδηγού, βελτίωση των συνθηκών εργασίας και ενίσχυση της επαγγελματικής εκπαίδευσης.
- Περιβάλλον: Θέσπιση ρεαλιστικών στόχων για την απανθρακοποίηση, αναβάθμιση του δικτύου εναλλακτικών καυσίμων, εναρμόνιση των κανονισμών για τον περιορισμό της πρόσβασης οχημάτων στις αστικές περιοχές.
- Ευημερία: Ψηφιοποίηση των συνοδευτικών εγγράφων μεταφοράς, ενίσχυση της αποτελεσματικότητας και των συνδυασμένων μεταφορών, αποσαφήνιση των κανονισμών για τα δεδομένα εντός των οχημάτων.
Η ΕΛΛΑΔΑ θα εκπροσωπηθεί στην εκδήλωση από την πρόεδρο της Επιτροπής Μεταφορών & Τουρισμού, Ελίζα Βόζενμπεργκ, η οποία θα απευθύνει χαιρετισμό κατά την έναρξη, καθώς κι εκπροσώπους της Ομοσπονδίας Οδικών Μεταφορών Ελλάδας (ΟΦΑΕ), η οποία είναι ενεργό μέλος της IRU.
ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ, ωστόσο, στόχος μας παραμένει να φέρουμε τον κλάδο των οδικών μεταφορών πιο κοντά στην ευρωπαϊκή πραγματικότητα. Παρά τα κοινά προβλήματα, η προτεραιοποίηση των θεμάτων διαφέρει. Πώς μπορούμε να μιλάμε για Περιβάλλον κι εναλλακτικά καύσιμα όταν ακόμα δεν έχουμε βρει λύσεις για την ανανέωση του γηραιότερου στόλου της Ευρώπης;
Οι βασικοί άξονες προτεραιότητας στην Ελλάδα είναι η ανανέωση του στόλου βαρέων οχημάτων, οι αλλαγές στη δομή της αγοράς μεταφορών μέσω συνεργειών και η δημιουργία ενός αποτελεσματικού πλαισίου ελέγχου για την εφαρμογή των κανονισμών και τον περιορισμό της παράνομης διενέργειας μεταφορικού έργου.
ΑΠΑΙΤΕΙΤΑΙ μια ολιστική προσέγγιση από την Πολιτεία, που θα ισορροπεί τις ανάγκες της οικονομίας και της κοινωνικής ευημερίας. Η ανάληψη των καθηκόντων από Έλληνες εκπροσώπους σε καίριες θέσεις των θεσμικών οργάνων της Ε.Ε. για την πολιτική των Μεταφορών, δεν αποτελεί απλώς μια θετική συγκυρία, αλλά θα πρέπει να λειτουργήσει ως πολιτική αφύπνιση και να υπάρξει άμεσα πρωτοβουλία προκειμένου να κλείσει το υπάρχον χάσμα μεταξύ ελληνικής κι ευρωπαϊκής πραγματικότητας του κλάδου. Η βιώσιμη ανάπτυξη των οδικών μεταφορών είναι υποχρέωση όλων των εμπλεκόμενων φορέων προς όφελος κρατών και πολιτών.
H ΝΕΑ πολιτική περίοδος 2024-2029 ξεκινάει σε όλη την Ευρώπη και οφείλουμε να τη δούμε ως μια νέα ευκαιρία σε όλα τα επίπεδα, ευχόμενοι καλή και παραγωγική θητεία σε όλους όσοι συμμετέχουν κι αναλαμβάνουν δράση για μια πιο ισχυρή Ευρώπη.
