Την αντίθεσή τους στην πλειονότητα των προτάσεων της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας για αλλαγές στα τιμολόγια ηλεκτρικής ενέργειας εκφράζουν στο πλαίσιο της σχετικής διαβούλευσης επιχειρήσεις και επιχειρηματικές ενώσεις του κλάδου ενώ πιο κοντά στις θέσεις της ΡΑΕ τοποθετούνται οι εκπρόσωποι των καταναλωτών που συμμετείχαν στη σχετική διαβούλευση.
Υπενθυμίζεται ότι η ΡΑΕ έθεσε στις αρχές Αυγούστου σε διαβούλευση σειρά προτάσεων για τα τιμολόγια που περιλαμβάνουν την κατάργηση του παγίου στους λογαριασμούς, τη θέσπιση ορίου προσαύξησης στα κυμαινόμενα τιμολόγια, την κατάργηση της ρήτρας αποχώρησης στις συμβάσεις με κυμαινόμενα τιμολόγια (διατήρηση μόνο στα τιμολόγια σταθερής τιμής και ορισμένου χρόνου) και τη δωρεάν λήψη του λογαριασμού ανεξάρτητα από το αν η αποστολή γίνεται ηλεκτρονικά ή σε χαρτί.
Οι περισσότερες εταιρείες προμήθειας διαφωνούν με τη θέσπιση ορίου προσαύξησης στα κυμαινόμενα τιμολόγια, θεωρώντας ότι παραβιάζει την αρχή της οικονομικής ελευθερίας, με την κατάργηση της πάγιας χρέωσης με το σκεπτικό μεταξύ άλλων ότι καλύπτει τα κόστη πχ πελατών με χαμηλή κατανάλωση, κλειστών κτιρίων κ.ά. καθώς και με την κατάργηση της ρήτρας πρόωρης αποχώρησης. Οι προμηθευτές τάσσονται υπέρ των ηλεκτρονικών λογαριασμών θεωρώντας ότι η παροχή κινήτρων προς αυτήν την κατεύθυνση δεν πρέπει να ερμηνεύεται ως επιβάρυνση των έγχαρτων λογαριασμών το κόστος των οποίων θα πρέπει να καλύπτεται. Εξάλλου προειδοποιούν για τον κίνδυνο αποχώρησης επιχειρήσεων από την αγορά σε περίπτωση που υλοποιηθούν οι προτάσεις αυτές, κάτι που -όπως υποστηρίζουν- θα περιόριζε τον ανταγωνισμό.
Από την πλευρά των καταναλωτών οι προτάσεις της ΡΑΕ γίνονται αποδεκτές, ενώ αναφέρουν επιπλέον ότι οι όροι των συμβάσεων παροχής ηλεκτρικής ενέργειας και ιδίως οι ρήτρες αναπροσαρμογής των τιμών είναι δυσνόητοι για τους καταναλωτές. Επί του θέματος, η ΡΑΕ θεωρεί ότι οι ρήτρες θα πρέπει να ενεργοποιούνται μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις, όταν οι τιμές κινούνται σε απρόβλεπτα κατά την κατάρτιση της σύμβασης προμήθειας επίπεδα κάτι που διαπιστώνει ότι δεν συμβαίνει στην πράξη, όπως προκύπτει από τη συχνή ενεργοποίηση των ρητρών.
Αναλυτικότερα:
Ο ΗΡΩΝ
Ο ΗΡΩΝ χαρακτηριστικά επισημαίνει: «Είναι γνωστό ότι η αγορά ηλεκτρικής ενέργειας στην Ελλάδα, παράλληλα με τον υψηλό βαθμό συγκέντρωσης, εξακολουθεί να εμφανίζει δομικά προβλήματα όπως η έλλειψη ρευστότητας στην ενδοημερήσια και στην προθεσμιακή αγορά με αποτέλεσμα αφενός να απουσιάζουν τα απαραίτητα εργαλεία διαχείρισης κινδύνου για τους Προμηθευτές που δραστηριοποιούνται σε αυτήν και αφετέρου η ρυθμιστική παρέμβαση που στοχεύει στην ενίσχυση της διαφάνειας, να μπορεί εύκολα να οδηγήσει σε τυποποίηση των τιμολογίων και κατ’ επέκταση στην αποδυνάμωση του ανταγωνισμού και στο κλείσιμο της αγοράς».
Η Elpedison
«Συνολικά, κρίνουμε ότι η υπό διαβούλευση πρόταση εγείρει σημαντικούς κινδύνους για την ομαλή λειτουργία της αγοράς και τον ανταγωνισμό», τονίζει με τη σειρά της η Elpedison και προειδοποιεί: «Στην παρούσα μορφή της, η πρόταση θέτει περιορισμούς στον ανταγωνισμό, αποκλείει την ύπαρξη καινοτόμων προϊόντων και τελικά οδηγεί σε αύξηση της επιβάρυνσης που καλούνται να αναλάβουν οι τελικοί καταναλωτές, χωρίς αξιοσημείωτο αντισταθμιστικό όφελος».
H Mytilineos
Αλλά και η Mytilineos υπογραμμίζει: «Η κάθε προτεινόμενη ρύθμιση περιορίζει (αυτοτελώς) σημαντικά τη σφαίρα της επιχειρηματικής ελευθερίας των προμηθευτών, αθροιστικά με τις λοιπές προτεινόμενες ρυθμίσεις διαμορφώνει ένα άκρως παρεμβατικό και περιοριστικό περιβάλλον, μη υγιές για την ελεύθερη ανάπτυξη της αγοράς προμήθειας»
Το «πλαφόν» στη ρήτρα αναπροσαρμογής
Την έντονη κριτική δέχεται η πρόταση της ΡΑΕ για την επιβολή ανώτατου ορίου προσαύξησης της χρέωσης προμήθειας με την ενεργοποίηση της ρήτρας.
Είναι χαρακτηριστική η επισήμανση της ΔΕΗ επί της συγκεκριμένης παρέμβασης: «Ως προς τα όρια προσαύξησης, η πρόταση της Αρχής για δύο βασικές κατηγορίες τιμολογίων, ένα σταθερό κι ένα κυμαινόμενο με ανώτατο όριο (πλαφόν) δεν φαίνεται να είναι συμβατή με την οικονομική ελευθερία των προμηθευτών λαμβάνοντας υπόψη και πρόσφατη αντίδραση της Ευρ. Επιτροπής στην προσθήκη ανώτατων ορίων τιμολόγησης επ ευκαιρίας της Ισπανίας».
Και υπογραμμίζει η ΔΕΗ: «Συμπερασματικά, εκ των ανωτέρω προκύπτει ότι, η εύρυθμη λειτουργία της αγοράς ενέργειας ενδέχεται να δεχτεί ισχυρά πλήγματα ήτοι μείωση του αριθμού των προμηθευτών, εξασθένιση κινήτρου εισόδου νέων προμηθευτών, αύξηση του κόστους βιωσιμότητας των επιχειρήσεων και κατά επέκταση μείωση μελλοντικών επενδύσεων και συνεπώς και περιορισμό στις καταναλωτικές επιλογές».
Στο ίδιο μήκος κύματος κινείται και η Volterra, που δεν είναι καθετοποιημένος παίκτης κάνοντας λόγο για δημιουργία «συνθηκών οικονομικής ασφυξίας και αδυναμία να ανταπεξέλθουμε στις μελλοντικές μας υποχρεώσεις έναντι των Διαχειριστών».
Η κατάργηση της ρήτρας πρόωρης αποχώρησης
Οι πάροχοι αντιτίθενται και στην πρόταση της ΡΑΕ για τη διατήρηση της ρήτρας πρόωρης αποχώρησης των πελατών μόνο στα σταθερά τιμολόγια και την κατάργηση της στα κυμαινόμενα.
Όπως εξηγούν στη ΡΑΕ η ρήτρα εφαρμόζεται για την ανάκτηση του κόστους απόκτησης πελατών και συνδυάζεται με προωθητικές ενέργειες.
«Η κατάργηση της ρήτρας πρόωρης αποχώρησης θα σημάνει ότι οι ανεξάρτητοι προμηθευτές θα αναγκαστούν σε παροχή ακριβότερων τιμολογίων και συνεπώς αυτό θα οδηγήσει σε περιορισμό του ανταγωνισμού, δηλ. στο αντίθετο τελικό αποτέλεσμα από αυτό που προβλέπει σχετικώς η Κοινοτική Οδηγία», τονίζει ο ΗΡΩΝ.
Η Elpedison με τη σειρά της λέει: «Η πρόταση της Αρχής ωστόσο δεν καλύπτει την περίπτωση όπου οι ρήτρες αφορούν πρόσθετη παροχή προς τον πελάτη συγκεκριμένου προνομίου (όπως δώρο, παροχή, έκπτωση). Οι συγκεκριμένες ρήτρες επιτρέπουν στους προμηθευτές τη δημιουργία ελκυστικότερων προϊόντων για τους καταναλωτές, την αύξηση των επιλογών και τελικά τη βελτίωση της ευημερίας, στοιχεία που αποτελούν και προτεραιότητες της Αρχής»
Η κατάργηση του παγίου
Τη διαφωνία τους εκφράζουν και με την κατάργηση του παγίου οι προμηθευτές.
Με τη Mytilineos να αναφέρει: «Σε μία ώριμη αγορά όπου υπάρχει πληθώρα διαφορετικών τιμολογίων ο καταναλωτής μπορεί με βάση τη χρέωση παγίου να επωφεληθεί. Τούτο δε, διαφοροποιείται ανάλογα με τα δεδομένα κατανάλωσης, οικονομικά δεδομένα κάθε καταναλωτή, καθώς και από τη βούληση/συμβατική ελευθερία κάθε καταναλωτή».
Η Volterra επίσης εξηγεί την αναγκαιότητα της διατήρησης του παγίου: «Η χρέωση παγίου διασφαλίζει τον προμηθευτή απέναντι σε πελάτες είτε με μικρή κατανάλωση είτε με εποχική κατανάλωση και οι οποίοι επιβαρύνουν με σημαντικά διαχειριστικά κόστη (εκτύπωση και αποστολή λογαριασμών, υποστήριξη και εξυπηρέτηση του πελάτη».
Υποχρέωση για σταθερό τιμολόγιο
Αρνητικοί είναι και οι περισσότεροι προμηθευτές ηλεκτρικής ενέργειας στην υποχρέωση διάθεσης ενός σταθερού τιμολογίου.
Ο ΗΡΩΝ επισημαίνει μεταξύ άλλων: «Μια τέτοια υποχρέωση περιορίζει την επιχειρηματική ελευθερία των προμηθευτών, οδηγεί σε τυποποίηση των τιμολογίων και περιορίζει τον ανταγωνισμό. Ο προμηθευτής θα πρέπει να μπορεί να προσφέρει σταθερό τιμολόγιο προς τους πελάτες του όταν θεωρεί ότι μπορεί να διαχειριστεί τον κίνδυνο της αγοράς προσφέροντας ένα ανταγωνιστικό τιμολόγιο προς τους πελάτες του. Η ρυθμιστική υποχρέωση παροχής ενός σταθερού τιμολογίου που δεν θα είναι ανταγωνιστικό στην αγορά, δεν εξυπηρετεί καθ’ οιονδήποτε τρόπο, το άνοιγμα αυτής».
Η ΔΕΗ σε αντίθεση με τους υπόλοιπους παίκτες συμφωνεί με την πρόταση της ΡΑΕ.
Οι καταναλωτές
Στον αντίποδα, εκπρόσωποι καταναλωτικών οργανώσεων που συμμετείχαν στη δημόσια διαβούλευση επικρότησαν τις προτάσεις της ΡΑΕ.
Η ΕΚΠΟΙΖΩ αναφέρει επίσης την έλλειψη εμπιστοσύνης των καταναλωτών απέναντι στους παρόχους αλλά και την έλλειψη εκπαίδευσης κι ενημέρωσης τους απέναντι στα νέα ενεργειακά μοντέλα.
