25 χρόνια AEGEAN: 25 χρόνια ανάπτυξης, δημιουργίας και ποιοτικής εξυπηρέτησης 

by EnergyUp

Η εταιρεία συνεχίζει το ταξίδι της με το πάθος των ανθρώπων της και στόχο τη διαρκή αναβάθμιση της ταξιδιωτικής εμπειρίας

 

 

 

Η AEGEAN, συμπληρώνει σήμερα 25 χρόνια δυναμικής πορείας και γιορτάζει με τους επιβάτες, τους ανθρώπους της και όλους όσοι συνέβαλλαν στην εξέλιξή της, υλοποιώντας το όραμα του ιδρυτή της, Θεόδωρου Βασιλάκη, να δημιουργήσει μια ελληνική αεροπορική εταιρεία που θα ταξιδεύει τον ελληνικό πολιτισμό και τους επιβάτες της με ασφάλεια, συνέπεια και ποιότητα παντού, στην Ελλάδα και το εξωτερικό.

Ξεκινώντας το 1999, με μόλις δύο αεροσκάφη, μέσα από τη συστηματική προσπάθεια των ανθρώπων της, τη στήριξη των μετόχων της και κυρίως την εμπιστοσύνη των επιβατών της, παρά τις αλλεπάλληλες κρίσεις και προκλήσεις που χαρακτηρίζουν τον κλάδο, η AEGEAN αποτελεί σήμερα μία από τις πιο διαχρονικά επιτυχημένες και σταθερά αναπτυσσόμενες εταιρείες στην ευρωπαϊκή αεροπορική αγορά.

Στη διάρκεια των 25 ετών λειτουργίας της, ξεχωρίζουν οι σταθμοί που έπαιξαν κομβικό ρόλο στην ανάπτυξή της, με κυριότερους: την εισαγωγή της AEGEAN στο Χρηματιστήριων Αθηνών, τη συμμετοχή της στη μεγαλύτερη παγκόσμια αεροπορική συμμαχία Star Alliance, την εξαγορά της Olympic Air, την παραγγελία 46 αεροσκαφών της οικογένειας Airbus Α320 neo, τη μεγαλύτερη ιδιωτική επένδυση στην Ελλάδα, η οποία πρόσφατα αυξήθηκε φτάνοντας τα 50 αεροσκάφη, καθώς και τη δημιουργία του πρώτου σύγχρονου Κέντρου Προσομοιωτών Πτήσεων και Εκπαίδευσης Πληρωμάτων στην Ελλάδα, σε ένα από τα πρώτα πράσινα hangar της Ευρώπης, στο Διεθνή Αερολιμένα Αθηνών. Μια επένδυση με θετικό αντίκτυπο, τόσο για την ίδια την εταιρεία όσο και την χώρα. Ενώ πρόσφατα, προχώρησε σε ένα επόμενο μεγάλο κύκλο ανάπτυξης με την παραγγελία των τεσσάρων νέων αεροσκαφών Α321neo LR που θα καλύπτουν αποστάσεις έως και 7,5 ωρών, από την Ελλάδα προς τις περιοχές του Κόλπου, την Ινδία και την Κεντρική Αφρική και θα επιτρέψουν στα πληρώματα της AEGEAN να προσφέρουν στους επιβάτες ένα νέο επίπεδο άνεσης και εξυπηρέτησης στους μακρινούς, εκτός ΕΕ, προορισμούς.

Σε αυτή τη διαδρομή, η AEGEAN έχει διατηρήσει τις αξίες και την πολύτιμη εμπειρία της πρώτης γενιάς των ανθρώπων της, ενώ επενδύει συστηματικά στην εξέλιξη και την προοπτική των νεότερων και μαζί τους, στη βιώσιμη προοπτική του κλάδου των αερομεταφορών στην Ελλάδα.

Η AEGEAN πλέον απασχολεί περισσότερους από 3.700 εργαζόμενους και επιχειρεί με 76 αεροσκάφη σε 156 προορισμούς με 249 απευθείας δρομολόγια σε 47 χώρες, ενισχύοντας διαρκώς το δίκτυό της, τόσο στο εσωτερικό όσο και το εξωτερικό, παρέχοντας μια μοναδική ταξιδιωτική εμπειρία στους επιβάτες της, άρρηκτα συνδεδεμένη με την ελληνική φιλοξενία. Μόνο το 2023, η AEGEAN, προσέφερε 18,5 εκατομμύρια θέσεις, αυξημένες κατά 3,1 εκατ. συγκριτικά με το 2022, ενώ μετέφερε 15,5 εκατ. επιβάτες, αυξημένοι κατά 3,2 εκατ., επιτυγχάνοντας αύξηση της τάξεως του 26% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος, και καταγράφοντας νέο ιστορικό υψηλό.

Screenshot

Ο κ. Ευτύχιος Βασιλάκης, Πρόεδρος της AEGEAN, δήλωσε: «25 χρόνια από την πρώτη μας πτήση, οι συνθήκες, τα μεγέθη και οι προκλήσεις είναι πολύ διαφορετικές, ο στόχος όμως παραμένει σταθερός. Να προσπαθούμε να προσφέρουμε κάθε μέρα, κάθε χρόνο, κάτι περισσότερο, κάτι διαφορετικό στους επιβάτες μας, αναβαθμίζοντας το ταξίδι τους και τιμώντας την επιλογή τους σε εμάς. Πιστεύω ότι το όραμα του Θεόδωρου Βασιλάκη για ποιότητα και αξιοπιστία είναι σήμερα βαθιά στην κουλτούρα όλων των ανθρώπων μας. Καθώς προχωράμε στο επόμενό μας κεφάλαιο, η πρόκληση για τη νέα γενιά στελεχών μας, μια πολύ πιο μεγάλη ομάδα με εξαιρετικές δυνατότητες, είναι καινοτομία και ανταγωνιστικότητα για τις νέες συνθήκες, φρεσκάδα παράλληλα με συνέπεια στις βασικές μας αξίες και φυσικά να μείνουμε προσηλωμένοι στην ανάπτυξή μας, που συμβάλλει στην εικόνα και στο ανταγωνιστικό πλεονέκτημα της Ελλάδας. Σας ευχαριστούμε που μας επιλέγετε καθημερινά».

Ο κ. Δημήτριος Γερογιάννης, Διευθύνων Σύμβουλος, δήλωσε σχετικά: «Ευχαριστούμε για την προτίμηση, την εμπιστοσύνη και την αγάπη στην AEGEAN και στους ανθρώπους της, εδώ και 25 χρόνια. Ευχαριστούμε για τη θέρμη, το σεβασμό και το χαμόγελο με τα οποία αντικρίζετε τα πληρώματα και το προσωπικό μας στα αεροσκάφη μας, στα εκδοτήρια, στα lounges, στο τηλεφωνικό μας κέντρο, στα αεροδρόμια, εκεί που μας συναντάτε στα ταξίδια σας, εκεί που απολαμβάνετε τις υπηρεσίες μας. Τις υπηρεσίες που με το ίδιο πάθος, επαγγελματισμό, ποιότητα, προσήλωση στην αριστεία και ανθρωπιά, θέλουμε να σας προσφέρουμε από την πρώτη μας πτήση. 25 χρόνια, κάθε μέρα, σε κάθε πτήση, προσπαθούμε να προσφέρουμε με ασφάλεια και συνέπεια ένα ποιοτικό προϊόν που θα ανταποκρίνεται στις προσδοκίες σας, αλλά και στην κουλτούρα φιλοξενίας που βρίσκεται στο DNA μας. Εάν έχουμε καταφέρει να το πετύχουμε μέχρι σήμερα, το οφείλουμε αποκλειστικά στην αφοσίωση, τη συνέπεια, το ήθος και το πάθος των ανθρώπων μας. Όλων εκείνων που εργάστηκαν για να βάλουν την AEGEAN στην καρδιά των επιβατών της, αλλά και όλων όσων εργάζονται σήμερα ή θα εργαστούν αύριο για να σχεδιάσουν και να οδηγήσουν την AEGEAN στον επόμενο κύκλο ανάπτυξης. Για να σχεδιάσουν και να παρέχουν ακόμη καλύτερη ταξιδιωτική εμπειρία, σε ένα ακόμη μεγαλύτερο δίκτυο. Στο περιβάλλον στο οποίο δραστηριοποιούμαστε ο ανταγωνισμός είναι έντονος, ενώ οι προκλήσεις στον κλάδο είναι διαρκείς. Η επόμενη ημέρα μας βρίσκει να πατάμε γερά στα πόδια μας, αλλά πάντα με το ίδιο μεράκι, φιλοδοξία και όραμα όπως πριν από 25 χρόνια, για να οδηγήσουμε την AEGEAN ακόμα πιο πέρα, για να συνεχίζουμε να κερδίζουμε την προτίμησή σας».

Η «Ημέρα Σταδιοδρομίας» που διοργάνωσε το Γραφείο Διασύνδεσης του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου

by EnergyUp

Με μεγάλη επιτυχία πραγματοποιήθηκε τη Δευτέρα η «Ημέρα Σταδιοδρομίας» που διοργάνωσε το Γραφείο Διασύνδεσης του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, στο κτίριο του Μεγάρου του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Πειραιώς.

 

Τριανταδύο επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στους τομείς των τηλεπικοινωνιών, της ενέργειας, της αυτοκινητοβιομηχανίας, των κατασκευών, της διατροφής, των τραπεζών και της αεροναυπηγικής, ήρθαν σε άμεση επαφή με τελειόφοιτους και αποφοίτους του ΕΜΠ πραγματοποιώντας περισσότερες από 800 συνεντεύξεις σε ειδικότητες του ενδιαφέροντός τους.

 

«Το Πολυτεχνείο παραμένει πιστό σε μία παράδοση προσφοράς προς τους φοιτητές του και τους διπλωματούχους του και ταυτόχρονα συνεχίζει την προσπάθεια του για σύνδεση με την κοινωνία και την αγορά εργασίας», τόνισε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο Παναγιώτης Ψαράκος, Αντιπρύτανης Διοικητικών Υποθέσεων και Φοιτητικής Μέριμνας του ΕΜΠ. «Θέλουμε και θα προσπαθήσουμε η “Ημέρα Σταδιοδρομίας” να γίνεται κάθε χρόνο, ώστε να γίνει θεσμός για το Πολυτεχνείο και τους ανθρώπους του», πρόσθεσε.

 

Ο στόχος της εισόδου τελειοφοίτων και αποφοίτων του ΕΜΠ στην αγορά εργασίας ή ακόμα και της πρόσληψής τους από επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται σε τομείς σχετικούς με τις σπουδές που προσφέρει το Πολυτεχνείο φάνηκε στην πράξη ότι είναι απτός.

 

«Είδαμε πάρα πολύ καλά βιογραφικά και έχουμε εκπλαγεί ευχάριστα. Μία δεύτερη φάση συνέντευξης θα άξιζε τουλάχιστον στο 90% των ανθρώπων που έχουμε μιλήσει σήμερα », επεσήμανε, μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, ο Έκτορας Παπανικολάου, Recruitment Manager για το Southern Europe της Hill International. «Θέλουμε μέσω της εκδήλωσης αυτής να προσελκύσουμε νέους ανθρώπους, που θα έρθουν στην εταιρεία και θα μεγαλώσουν μαζί μας, θα αναπτύξουν τις δεξιότητες και τις ιδιότητες τους και ουσιαστικά θα κάνουμε ένα φυτώριο νέων στελεχών για την εταιρεία για να μας βοηθήσουν στα έργα και να εξελιχθούν και εκείνοι», συμπλήρωσε.

 

«Υπάρχει προοπτική για τα παιδιά και σίγουρα, με κάποιους από τους υποψηφίους που έχουμε δει θα υπάρξει επικοινωνία και σε δεύτερο χρόνο, στο πλαίσιο θέσεων που έχουμε ανοικτές αυτή τη στιγμή. Κάποιοι που έχουν και μια σχετική εμπειρία έχουν ακόμη περισσότερες πιθανότητες να συνεργαστούμε. Αλλά και σε πιο junior προφίλ, σε επίπεδο ππρακτικής ή internship, είναι πολύ καλό το υλικό», ανέφερε από την πλευρά της η Αναστασία Κοβάνη, Talent Acquisition Specialist της ElvalHalcor.

 

Όπως είπε χαρακτηριστικά, η διασύνδεση της βιομηχανίας στην πράξη με τις αντίστοιχες σχολές της Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης πρέπει να αναπτυχθεί. «Μακάρι τέτοιες πρωτοβουλίες να γίνουν θεσμός, γιατί στην Ελλάδα υπάρχει βιομηχανία – δεν είναι η βαριά βιομηχανία ο τουρισμός – και αυτό πρέπει να το γνωρίζουν οι απόφοιτοι των πολυτεχνείων και γενικά των ελληνικών πανεπιστημίων», τόνισε.

 

Πέραν, όμως, του τελικού στόχου για την είσοδο στην αγορά εργασίας, οι ενδιαφερόμενοι φοιτητές και απόφοιτοι επωφελούνται μπαίνοντας στη διαδικασία προετοιμασίας βιογραφικού και συνεντεύξεων.

 

«Είναι μία σημαντική ευκαιρία, να έρθουμε σε επαφή με τις ίδιες τις εταιρείες για να δούμε τι ακριβώς κάνει ένας μηχανικός εκεί και να έχουμε μεγαλύτερη εικόνα», είπε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο Παναγιώτης Κάμτσιος, απόφοιτος της σχολής Ηλεκτρολόγων Μηχανικών του ΕΜΠ.

 

«Για κάποιον που δεν έχει εμπειρία από συνεντεύξεις, είναι μία πολύ καλή προπόνηση. Βλέπει κανείς πώς είναι πραγματικά η διαδικασία των συνεντεύξεων», είπε με τη σειρά του ο Στέφανος Γκρέζιος, τελειόφοιτος της σχολής Μηχανολόγων Μηχανικών. Βοηθά πολύ, επίσης, και το γεγονός ότι μπορεί κανείς να κάνει πολλές συνεντεύξεις συνεχόμενες, γιατί μετά από ένα σημείο λύνεται και μπορεί να παρουσιάσει τον εαυτό του πιο εύκολα και πιο καλά, ώστε να κεντρίσεις το ενδιαφέρον ενός εργοδότη», πρόσθεσε.

 

Αξίζει να σημειωθεί, ότι συμπληρωματικά με την «Ημέρα Σταδιοδρομίας», πραγματοποιήθηκε παράλληλη δράση για τελειόφοιτους και απόφοιτους του ΕΜΠ με ειδίκευση σε θέματα πληροφορικής, προγραμματισμού, μηχανικής υπολογιστών και συναφών αντικειμένων, κατά την οποία μέσω μιας ειδικής διαδικτυακής πλατφόρμας, οι ενδιαφερόμενοι ήρθαν σε επαφή με εταιρείες που ζητούν ανάλογες ειδικότητες.

 

Οι επιχειρήσεις που έλαβαν μέρος στην «Ημέρα Σταδιοδρομίας» ήταν οι εξής:

Aegean Airlines, Archirodon Group N.V., Όμιλος Εταιρειών Asso.subsea, Όμιλος ΑΒΑΞ, Cenergy Holdings, Danaos Shipping, Deloitte Greece, ΕΛΒΑΛΧΑΛΚΟΡ ΑΕ, EY Ελλάδος, Φυσικό Αέριο – Ελληνική Εταιρεία Ενέργειας, Hill International, Intracom Telecom, MAS S.A., MΕΤΡΟΝ- Ενεργειακές Εφαρμογές, MOTOR OIL, Mytilineos, National Energy, Nestle, Nokia, Όμιλος Εταιρειών ΟΤΕ, Παπαστράτος, P&G Hellas, PepsiCo, PharOS Ltd, Planet, Real Consulting, Όμιλος Επιχειρήσεων ΣΑΡΑΚΑΚΗΣ, Σαράντης Α.Β.Ε.Ε., Sunlight Group, TITAN Α.Ε. Τσιμέντων, Τράπεζα Πειραιώς, VITAEL S.A.

ΑΔΜΗΕ: Παράταση έως τις 12 Ιουλίου του διαγωνισμού για το 20% της Αριάδνη Interconnection

by EnergyUp

Παράταση έως τις 12 Ιουλίου, για τη δεύτερη δεύτερη φάση του διαγωνισμού του 20% της εταιρείας ειδικού σκοπού «Αριάδνη Interconnection ΑΕΕΣ», που είναι ο φορέας υλοποίησης της ηλεκτρικής διασύνδεσης Αττικής – Κρήτης.


Η παράταση δόθηκε κατόπιν αιτήματος των υποψηφίων.

Τα υποψήφια επιχειρηματικά σχήματα θα μπορούν να υποβάλλουν τις οικονομικές προσφορές τους μέχρι 12 Ιουλίου, ενώ στη συνέχεια θα ξεκινήσει η διαδικασία της αξιολόγησης από πλευράς ΑΔΜΗΕ.

Σημειώνουμε ότι στη 2η φάση του διαγωνισμού συνεχίζουν η κοινοπραξία των εταιρειών Meridiam Europe IV A SAS και ΦΑΕΘΩΝ Μονοπρόσωπη Ανώνυμη Εταιρεία Συμμετοχών και η εταιρεία State Grid International Development Belgium Limited.

Κατά τη διεξαγωγή της 2ης φάσης του διαγωνισμού, έχει δοθεί στους υποψήφιους πρόσβαση στο Virtual Data Room (VDR) το οποίο περιλαμβάνει τα τεχνικά και οικονομικά στοιχεία της εταιρείας, καθώς και το υλικό εκείνο που κρίνεται αναγκαίο για τη διαμόρφωση των δεσμευτικών οικονομικών προσφορών των υποψηφίων.

Η «Αριάδνη Interconnection ΑΕΕΣ» είναι 100% θυγατρική του ΑΔΜΗΕ.

Η ηλέκτριση της γραμμής διασύνδεσης της Κρήτης με το ηπειρωτικό Σύστημα (Αττική) θα ξεκινήσει δοκιμαστικά στις αρχές του 2025, αφού έως το τέλος του τρέχοντος έτους θα έχουν ολοκληρωθεί οι κατασκευαστικές εργασίες.

Το έργο θα τεθεί σε εμπορική λειτουργία το πρώτο εξάμηνο του 2025 και με την ολοκλήρωσή του, σε συνδυασμό με τη μικρή διασύνδεση Πελοποννήσου – Κρήτης που λειτουργεί αδιαλείπτως από το καλοκαίρι του 2021, σύμφωνα με σχετική ανακοίνωση, αίρεται η ενεργειακή απομόνωση του νησιού και εξασφαλίζεται η ενεργειακή του ασφάλεια, πριν την έναρξη της θερινή σεζόν στη διάρκεια της οποίας η ζήτηση για ηλεκτρική ενέργεια κορυφώνεται.

Παράλληλα, η Κρήτη καθίσταται πλέον ενεργειακός κόμβος σε συνδυασμό με τη μελλοντική επέκταση της διασύνδεσης προς Κύπρο και Ισραήλ, ενώ τίθενται οι βάσεις για την περαιτέρω «πράσινη» ανάπτυξή της με τη δημιουργία ηλεκτρικού χώρου της τάξης των 2,5 GW για την εγκατάσταση χερσαίων και υπεράκτιων έργων ΑΠΕ.

Συνεργασία για την προώθηση της ηλεκτροκίνησης μέσω κινήτρων για οδηγούς ηλεκτρικών οχημάτων

by EnergyUp

Επιστροφή με άμεση πίστωση στο ψηφιακό πορτοφόλι για φόρτιση ηλεκτρικών οχημάτων με κάρτες Visa

Συνεργασία για την προώθηση της ηλεκτροκίνησης μέσω κινήτρων για οδηγούς ηλεκτρικών οχημάτων ανακοίνωσαν η ΔΕΗ, που μέσα από την υπηρεσία ΔΕΗ blue προσφέρει ολοκληρωμένες υπηρεσίες ηλεκτροκίνησης και διατηρεί το μεγαλύτερο δίκτυο δημόσιων φορτιστών στην Ελλάδα, και η Visa, παγκόσμιος ηγέτης στις ψηφιακές πληρωμές.

Συγκεκριμένα, η ΔΕΗ blue, στο πλαίσιο των δράσεων “Re charge | Re ward” και σε συνεργασία με την Visa, προσφέρει τη δυνατότητα στους οδηγούς που είναι μέλη της εφαρμογής PPC blue να φορτίζουν και να κερδίζουν απευθείας πίστωση στο ψηφιακό τους πορτοφόλι (digital wallet), πληρώνοντας με χρεωστικές, πιστωτικές ή προπληρωμένες κάρτες Visa που έχουν συνδέσει με την εφαρμογή PPC blue. Όσο αυξάνονται οι kWh που φορτίζει ο χρήστης κάθε μήνα, αντίστοιχα μεγαλώνει και το ποσό επιβράβευσης. Έτσι, οι χρήστες μπορούν να λαμβάνουν επιβράβευση έως 14€ κάθε μήνα και να την αξιοποιούν για τις επόμενες φορτίσεις των οχημάτων τους, μέσα από το μεγαλύτερο δημόσιο δίκτυο φορτιστών ΔΕΗ blue.

Οι χρήστες της εφαρμογής PPC blue μπορούν να βλέπουν ανά πάσα στιγμή τις αντίστοιχες επιβραβεύσεις, στην νέα ενότητα PPC blueDeals .

Οι οδηγοί μπορούν να φορτίζουν το όχημά τους πληρώνοντας εύκολα, γρήγορα και με την ασφάλεια που παρέχει το δίκτυο πληρωμών της Visa, μέσα από το ευρύ δίκτυο δημόσιων φορτιστών ΔΕΗ blue, σε περισσότερα από 2.200 σημεία δημόσιας φόρτισης, εκ των οποίων περισσότερα από 270 σημεία ταχυφόρτισης (DC) ισχύος έως 300 kW πανελλαδικά.

Με την εφαρμογή PPC blue, οι οδηγοί ηλεκτρικών οχημάτων μπορούν να εντοπίζουν, γρήγορα και εύκολα, το πλησιέστερο σημείο φόρτισης, να κάνουν κράτηση του διαθέσιμου ταχυφορτιστή που τους εξυπηρετεί, να φορτίζουν πληρώνοντας με το ψηφιακό τους πορτοφόλι (digital wallet), καθώς και να οργανώνουν τα ταξίδια τους, προγραμματίζοντας στάσεις και χρόνο φόρτισης μέσα από την ενότητα PPC blueTrips. Επιπλέον, μπορούν να συνδέουν τον ιδιωτικό φορτιστή στο προφίλ τους προκειμένου να διαχειρίζονται τις ιδιωτικές φορτίσεις στο σπίτι ή την εργασία τους.

Τα μέλη της εφαρμογής PPC blue, μπορούν, επίσης, να συμμετέχουν σε προγράμματα επιβράβευσης, όπως η δράση “Re charge | Re ward με κάρτες Visa”, και να απολαμβάνουν  μοναδικά προνόμια που θα βρουν στη νέα ενότητα PPC blueDeals.

Καθώς η Ευρωπαϊκή Ένωση στοχεύει να κυκλοφορούν τουλάχιστον 30 εκατομμύρια αυτοκίνητα μηδενικών εκπομπών στους ευρωπαϊκούς δρόμους έως το 2030, η Visa εργάζεται ανελλιπώς για να προσφέρει στους οδηγούς ηλεκτρικών οχημάτων σύγχρονες, εύκολες και ασφαλείς εμπειρίες πληρωμών. Αξίζει να σημειωθεί πως στο δίκτυο της Visa, ο όγκος πληρωμών για φόρτιση σε δημόσιους χώρους αυξήθηκε κατά 130% το 2023 υποδεικνύοντας ενίσχυση της προτίμησης για την ηλεκτροκίνηση.

Ο γενικός διευθυντής Ηλεκτροκίνησης της ΔΕΗ, Κυριάκος Κοφινάς, δήλωσε σχετικά: «Η ΔΕΗ blue ηγείται του τεχνολογικά δυναμικού τομέα της ηλεκτροκίνησης και αναδεικνύει μια επανάσταση που βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη, η οποία δημιουργεί μεγάλες ευκαιρίες, ενθαρρύνει συνεργασίες και, πάνω απ’ όλα, προωθεί τη διαλειτουργικότητα. Η συνεργασία μας με την Visa αποδεικνύει έμπρακτα την δέσμευσή μας ως ΔΕΗ blue, να δημιουργήσουμε μία εμπειρία ηλεκτροκίνησης πιο εύκολη και προσιτή για όλους, με στόχο την περαιτέρω προώθηση της πράσινης και πιο φιλικής προς το περιβάλλον μετακίνησης. Είμαστε αποφασισμένοι να συνεχίσουμε να καινοτομούμε και να δημιουργούμε βέλτιστες λύσεις στην ηλεκτροκίνηση για ένα πιο βιώσιμο μέλλον για όλους».

Από την πλευρά του, ο Νίκος Πετράκης, Country Manager της Visa στην Ελλάδα, σημείωσε: «Η στροφή προς την ηλεκτροκίνηση συνιστά καθοριστικό παράγοντα για την επίτευξη των στόχων της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την πράσινη μετάβαση. Στη Visa, εργαζόμαστε για να διασφαλίσουμε πως οι οδηγοί θα μπορούν να πληρώνουν εύκολα, γρήγορα και με ασφάλεια για τη φόρτιση των ηλεκτρικών οχημάτων τους, ώστε να ενθαρρυνθεί ακόμα περισσότερο αυτή η σημαντική μετάβαση. Καθώς οι καταναλωτές προτιμούν ολοένα και περισσότερο άνετες πληρωμές, εργαζόμαστε για να παρέχουμε καινοτόμες λύσεις που εξυπηρετούν αυτή την τάση εξασφαλίζοντας τα υψηλότερα επίπεδα ασφαλείας, κάτι που για εμάς στη Visa αποτελεί ύψιστη προτεραιότητα. Η συνεργασία μας με τη ΔΕΗ blue μας χαροποιεί ιδιαίτερα καθώς εκτός από τα εξαιρετικά προνόμια που παρέχει στους οδηγούς, αποτελεί έμπρακτη απόδειξη της δέσμευσής μας να προσπαθούμε για έναν πιο καθαρό και πράσινο πλανήτη και να παρέχουμε αναβαθμισμένες εμπειρίες ηλεκτρονικών πληρωμών».

Κωστής Χατζηδάκης: Πλαίσιο δράσεων για την ενθάρρυνση της ιδιωτικής και δημόσιας αποταμίευσης

by EnergyUp

Εμβληματική μεταρρύθμιση για την συνταξιοδοτική αποταμίευση και την αύξηση των επενδύσεων το ΤΕΚΑ

 

 

Το πλαίσιο των παρεμβάσεων της κυβέρνησης για την ενίσχυση της αποταμίευσης, τόσο από τους πολίτες όσο και από το Δημόσιο παρουσίασε ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κωστής Χατζηδάκης μιλώντας απόψε σε εκδήλωση της Eurobank με θέμα «Η αποταμίευση στην Ελλάδα».

Ο κ. Χατζηδάκης έκανε ιδιαίτερη αναφορά στο νέο κεφαλαιοποιητικό σύστημα επικουρικής ασφάλισης (ΤΕΚΑ), το οποίο ενισχύει την ιδιωτική αποταμίευση και σύντομα όπως είπε θα διαχειρίζεται κεφάλαια ύψους δισεκατομμυρίων ευρώ, καθώς και στη δημόσια αποταμίευση υπογραμμίζοντας την ανάγκη η χώρα να διατηρήσει τη βελτίωση που πέτυχε τα προηγούμενα χρόνια ώστε να μην υπονομευθούν οι προσπάθειες και οι θυσίες των πολιτών.

Ο υπουργός ανέφερε πως η στρατηγική για την αποταμίευση κινείται σε 3 άξονες, που είναι:

1. Η αύξηση του πλούτου με αναπτυξιακές πολιτικές. «Έχουμε κάνει σημαντικά βήματα. Είμαστε πρωταθλητές στους ρυθμούς ανάπτυξης στην ευρωζώνη, η ανεργία έχει μειωθεί εντυπωσιακά, τόσο ο κατώτατος όσο και ο μέσος μισθός έχουν αυξηθεί τα τελευταία χρόνια πάνω από τον πληθωρισμό. Δεν επαναπαυόμαστε, έχουμε ακόμα πολύ δρόμο να διανύσουμε προκειμένου να ανακτήσουμε το χαμένο έδαφος και να πετύχουμε πραγματική σύγκλιση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο», ανέφερε ο κ. Χατζηδάκης.

2. Η δημιουργία πλαισίου που θα ενθαρρύνει την αύξηση της ιδιωτικής αποταμίευσης.Αναφερόμενος στις δράσεις που έχουν ήδη υλοποιηθεί ο υπουργός υπογράμμισε την εμβληματική μεταρρύθμιση του ΤΕΚΑ με τους ατομικούς κουμπαράδες. «Το ΤΕΚΑ το οποίο φέτος έκλεισε 2 χρόνια ζωής αποτελεί όχημα συνταξιοδοτικής αποταμίευσης για τη νέα γενιά. Μέχρι σήμερα έχουν ασφαλιστεί 370.000 νέοι και νέες ενώ το συσσωρευμένο κεφάλαιο ανέρχεται σε 145 εκατ. ευρώ. Σύντομα όμως θα βρεθεί να διαχειρίζεται δισεκατομμύρια. Αποτελώντας έναν επενδυτικό αιμοδότη για την ελληνική οικονομία. Και εγγυώμενο ταυτόχρονα τις καλύτερες δυνατές αποδόσεις στους ασφαλισμένους με βάση το ρίσκο το οποίο θέλουν να αναλάβουν», τόνισε.

Σημείωσε επίσης τις πρωτοβουλίες που υλοποιήθηκαν για την εξυγίανση του τραπεζικού συστήματος: «Δεν μπορείς καν να μιλάς για αποταμίευση χωρίς ένα εύρωστο τραπεζικό σύστημα που να το εμπιστεύονται οι πολίτες και οι επιχειρήσεις.  Είναι νωπές οι μνήμες που οι πολίτες σήκωναν τα λεφτά τους από τις τράπεζες και τα έκρυβαν κάτω από τα στρώματα. Που το μέλλον όχι μόνο των καταθέσεων αλλά και των ίδιων των τραπεζών ήταν αμφίβολο. Συνεχίζουμε την προσπάθεια ώστε οι Έλληνες καταθέτες να έχουν πολλές, ασφαλείς και αποδοτικές επιλογές τοποθέτησης των χρημάτων τους. Θα φέρουμε στο επόμενο διάστημα ρυθμίσεις που θα θωρακίσουν την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς και θα καταστήσουν πιο ελκυστικό το Χρηματιστήριο. Προσφέροντας έτσι σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις ακόμα περισσότερες επιλογές για την αξιοποίηση των αποταμιεύσεων τους».

3.Διατήρηση της βελτίωσης στη δημόσια αποταμίευση. Ο κ. Χατζηδάκης επεσήμανε τη μείωση ρεκόρ του δημοσίου χρέους ως προς το ΑΕΠ, την επαναφορά των πρωτογενών πλεονασμάτων ένα χρόνο νωρίτερα από το προβλεπόμενο και την ανάκτηση της επενδυτικής βαθμίδας.

Τοποθετούμενος εξάλλου για τις προτάσεις που περιλαμβάνονται στη σχετική μελέτη της τράπεζας ο κ. Χατζηδάκης ανέφερε τα εξής:

– Για τα φορολογικά κίνητρα: έχουν ληφθεί μέτρα προς αυτήν την κατεύθυνση όπως η μείωση του φόρου στα μερίσματα σε 5%, η θέσπιση ειδικού φορολογικού συντελεστή 15% για τα stock options, η κατάργηση της φορολογίας στην απόκτηση έντοκων γραμματίων του Δημοσίου. «Η χρήση αυτών των κινήτρων θα πρέπει να είναι λελογισμένη, αφενός λόγω των δημοσιονομικών περιορισμών, αφετέρου γιατί συχνά αυτά τα κίνητρα δεν οδηγούν σε αύξηση της συνολικής αποταμίευσης αλλά σε «μετακίνηση» από ορισμένα αποταμιευτικά προϊόντα σε άλλα».

– Για τις λεγόμενες συμπεριφορικές παρεμβάσεις, που αποσκοπούν στο να αμβλύνουν την αναβλητικότητα και να ενισχύσουν τον αυτοέλεγχο των πολιτών. «Αρκετές από αυτές τις προτάσεις (π.χ. εφαρμογή του μοντέλου opt-out στα επαγγελματικά συνταξιοδοτικά ταμεία, αυτόματη μεταφορά ποσού από τρεχούμενους σε αποταμιευτικούς λογαριασμούς, χρήση αντικινήτρων πρόωρης ανάληψης) παρουσιάζουν ενδιαφέρον και θα μπορούσαν να εξεταστούν  στο πλαίσιο ενός ευρύτερου διαλόγου», ανέφερε

– Για την προώθηση της οικονομικής εκπαίδευσης: Πρόσφατα παρουσιάστηκε η εθνική στρατηγική για την οικονομική εκπαίδευση, η οποία θα υλοποιηθεί με γοργούς ρυθμούς και με κονδύλια του Ταμείου Ανάκαμψης.

«Η Ελλάδα», κατέληξε ο κ. Χατζηδάκης, «όσο υπάρχει κυβέρνηση Μητσοτάκη και αυτό το οικονομικό επιτελείο δεν πρόκειται να επιστρέψει ποτέ στην εποχή της αλόγιστης σπατάλης και των ελλειμάτων. Η σοβαρή δημοσιονομική πολιτική είναι πυλώνας για να στηριχθεί όχι μόνο ο προϋπολογισμός, αλλά και η προοπτική της χώρας. Είχαμε δύο προβλήματα, τα δημοσιονομικά και το ισοζύγιο. Το πρώτο το ελέγχουμε απολύτως και δεν πρόκειται να μας ξεφύγει, θα ξοδεύουμε μόνο αυτά που έχουμε και αντέχουμε. Το δεύτερο συνδέεται με το παραγωγικό μοντέλο, έχουμε κάνει σημαντικά βήματα και προχωρούμε σε συνεργασία με την επιχειρηματική κοινότητα και τους κοινωνικούς φορείς, σε μια πορεία προς τα εμπρός για μια οικονομία που θα έχει γερές βάσεις και αντίστοιχη προοπτική. Το υπαγορεύει η συνείδησή μας, είναι ένα πατριωτικό καθήκον. Όσο τιθασεύουμε το λαϊκισμό, όσο είμαστε σοβαροί και υπεύθυνοι, θα έχουμε αποτελέσματα».

Η συνέντευξη του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη στο podcast «The Rest is Politics»

by EnergyUp

Στο podcast «The Rest is Politics» και τους δημοσιογράφους Alastair Campbell και Rory Stewart, εφ’ όλης της ύλης συνέντευξη παραχώρησε, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης.

Ο πρωθυπουργός αναφέρεται στο αγώνα της Ελλάδας για την ανεξαρτησίας της, μιλά για τον Ελευθέριο Βενιζέλο, τον πατέρα του Κωνσταντίνο Μητσοτάκη και τον Ανδρέα Παπανδρέου, αποκαλύπτει πως ο ίδιος πήρε την απόφαση να ασχοληθεί με την πολιτική, λέει τι είναι κατά τη γνώμη του λαϊκισμός και πως ο Αλέξης Τσίπρας είναι ο ορισμός του λαϊκιστή πολιτικού. Επίσης μιλά για όλα τα ζητήματα που αφορούν την Ελλάδα και όχι μόνο. Μιλά μεταξύ άλλων για την οικονομική κρίση που πέρασε η χώρα μας, για την ΕΕ, για την ιδεολογική ταυτότητα της ΝΔ, για την οικονομική πολιτική που εφαρμόζει, για το νόμο για το γάμο των ομόφυλων ζευγαριών που πέρασε η κυβέρνηση, για το μεταναστευτικό και το μεταρρυθμιστικό πρόγραμμά του.
ο κ. Μητσοτάκης τόνισε ότι η κυβέρνηση της ΝΔ προχωράει με τις μεταρρυθμίσεις σημειώνοντας ότι αυτό που έδωσε στο κυβερνών κόμμα το 41% «είναι η ικανότητα να ενώσουμε ψηφοφόρους που είναι παραδοσιακοί δεξιοί ψηφοφόροι, οι οποίοι ενδιαφέρονται πολύ για τα πιο πατριωτικά ζητήματα, με πιο προοδευτικές, κεντρώες ομάδες πολιτών».
«Αλλά η συγκολλητική ουσία που ένωσε αυτούς τους ψηφοφόρους ήταν οι καλές επιδόσεις της οικονομίας. Στο τέλος της ημέρας, αν η οικονομία δεν πηγαίνει καλά, αν δεν υπάρχει ανάπτυξη, αν δεν μειώσουμε την ανεργία, αν δεν αυξήσουμε τους μισθούς, τότε είναι πολύ δύσκολο να καλλιεργηθεί το περιβάλλον για τη συνέχιση αυτής της πολιτικής συμμαχίας» πρόσθεσε ο κ. Μητσοτάκης.


Αναλυτικά η συνέντευξη του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη

Alastair Campbell: Καλωσήρθατε στο podcast «The Rest is Politics» με τους Alastair Campbell και Rory Stewart. Βρισκόμαστε στο γραφείο του Έλληνα Πρωθυπουργού, του κ. Κυριάκου Μητσοτάκη, στην Αθήνα.

Και αν υπήρχε ένας άνθρωπος που θα κατέληγε να γίνει πολιτικός, αυτός θα ήσασταν εσείς, κύριε. Πατέρας Πρωθυπουργός, παππούς βουλευτής, προπάππους βουλευτής, αδέλφια που υπηρέτησαν ως δήμαρχοι. Οπότε μια πολύ, πολύ, πολύ πολιτική οικογένεια. Και αναλαμβάνοντας τη διακυβέρνηση μιας χώρας που έχει, υποθέτω, μια μεγάλη φήμη με σκαμπανεβάσματα σε όλη την ιστορία της, αλλά και στη σύγχρονη εποχή. Τώρα, όμως, παρουσιάζει μια σύγχρονη εκδοχή της Ελλάδας, και φαίνεται να είναι ιδιαίτερα επιτυχημένη μέχρι στιγμής. Σας καλωσορίζουμε, λοιπόν.

Κυριάκος Μητσοτάκης: Σας ευχαριστώ. Σας ευχαριστώ που ταξιδέψατε στην Αθήνα γι’ αυτή τη συνέντευξη.

Rory Stewart: Κύριε Πρωθυπουργέ, σκεφτόμουν τον εκπληκτικό τρόπο με τον οποίο η ιστορία της δικής σας οικογένειας συνδέεται με τη δημιουργία της Ελλάδας. Στη Βρετανία σκεφτόμαστε πολύ την Ελλάδα, σε σχέση με το μεγάλο κίνημα ανεξαρτησίας στις αρχές του 19ου αιώνα, όταν απελευθερώθηκε από τους Οθωμανούς Τούρκους. Αλλά θα έλεγα ότι ο προ-προ θείος σας ήταν εξαιρετικά σημαντικός, όσον αφορά τον διπλασιασμό σχεδόν του μεγέθους της Ελλάδας κατά την περίοδο πριν και μετά τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Απλά για να θέσουμε ένα πλαίσιο για τους ακροατές μας απ’ όλον τον κόσμο, δώστε μας μια μικρή αίσθηση αυτής της εξέλιξης και της απίστευτης μεταμόρφωσης σε μια σύγχρονη χώρα.

Κυριάκος Μητσοτάκης: Η Ελλάδα ήταν η πρώτη επαρχία της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας που αγωνίστηκε και τελικά κέρδισε την ανεξαρτησία της. Ο αγώνας μας για ανεξαρτησία ξεκίνησε το 1821, παρ’ όλες τις αντιξοότητες. Τα καταφέραμε με κάποια βοήθεια από συμμάχους, συμπεριλαμβανομένης της Βρετανίας. Κερδίσαμε την ανεξαρτησία μας το 1830. Βέβαια, από τότε ήταν ένα πολύ ενδιαφέρον ταξίδι, από μια υποανάπτυκτη επαρχία της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας σε μια σύγχρονη ευρωπαϊκή χώρα με πολλά σκαμπανεβάσματα. Η χώρα αναπτύχθηκε πολύ, όπως επισημάνατε, στις αρχές του 20ού αιώνα. Ο Ελευθέριος Βενιζέλος, ο οποίος ήταν ο προ-προ θείος μου, καταγόταν από την Κρήτη. Εκείνη την εποχή η Κρήτη βρισκόταν ακόμα υπό οθωμανική κατοχή. Ήταν ένας οραματιστής πολιτικός.

Rory Stewart: Κύριε Πρωθυπουργέ, μια σύντομη παρατήρηση. Είναι μια τόσο αξιοσημείωτη προσωπικότητα επειδή γεφυρώνει κατά κάποιο τρόπο μια πολύ αρχαία εποχή με μια πολύ σύγχρονη εποχή.

Κυριάκος Μητσοτάκης: Ήταν ένας επαναστάτης που έγινε πολιτικός, ηγέτης, βαθιά ρεαλιστής, ένας μεταρρυθμιστής με όραμα. Ήταν εκείνος που πήρε την απόφαση να συνταχθεί η Ελλάδα με τους νικητές του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου. Ήταν εκείνος που πολέμησε, πριν από αυτό, δύο Βαλκανικούς πολέμους, διεύρυνε την επικράτεια της Ελλάδας. Υπάρχει και μια ιστορική ειρωνεία: ήταν επίσης αυτός που το 1920 έχασε τις εκλογές και στη συνέχεια, το 1923, επανήλθε για να διαπραγματευτεί αυτό που ήταν ουσιαστικά μια συνθήκη για μία ηττημένη χώρα, τη Συνθήκη της Λωζάνης, η οποία ουσιαστικά δημιούργησε το πλαίσιο της σύγχρονης σχέσης μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας. Επομένως, μια εντυπωσιακή προσωπικότητα, έχουν γραφτεί ορισμένες σπουδαίες βιογραφίες για εκείνον, από τον Michael Llewelyn Smith, ο οποίος ήταν πρέσβης του Ηνωμένου Βασιλείου στην Ελλάδα -έχει γράψει τον πρώτο τόμο, και περιμένω με ανυπομονησία τον δεύτερο.

Alastair Campbell: Τι έχετε να πείτε για τον πατέρα σας; Αρχικά στην εξουσία, μετά εκτός εξουσίας, στην εξορία. Πέρασατε τα πρώτα χρόνια της ζωής σας στο Παρίσι, σωστά; Επειδή ο πατέρας σας έπρεπε να φύγει από την Ελλάδα. Πείτε μας την ιστορία του.

Κυριάκος Μητσοτάκης: Ο πατέρας μου ήταν επίσης προϊόν της γενιάς του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Πολέμησε κατά τη διάρκεια της αντίστασης στην Κρήτη. Ήταν ένας νεαρός δικηγόρος. Καταδικάστηκε δύο φορές σε θάνατο, την πρώτη φορά του δόθηκε χάρη ως αποτέλεσμα ανταλλαγής αιχμαλώτων. Η δεύτερη φορά συνέπεσε με τη λήξη του πολέμου και αφέθηκε ελεύθερος. Ήταν πολιτικός καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής του. Και όταν η χούντα κατέλαβε την εξουσία, το 1967, πολλοί πολιτικοί οδηγήθηκαν στη φυλακή. Η οικογένειά μου τέθηκε σε κατ’ οίκον περιορισμό.

Alastair Campbell: Και εσείς πότε γεννηθήκατε;

Κυριάκος Μητσοτάκης: Γεννήθηκα έναν χρόνο μετά από αυτό. Στη συνέχεια ο πατέρας μου έφυγε από τη χώρα, τον Αύγουστο του 1968. Διέσχισε το Αιγαίο με μια μικρή βάρκα, σε πολύ δύσκολες συνθήκες. Κατέληξε στο Παρίσι και κάποια στιγμή καταφέραμε να τον ακολουθήσουμε. Επομένως, τα πρώτα έξι χρόνια της ζωής μου τα πέρασα στο Παρίσι, μέχρι την Αποκατάσταση της Δημοκρατίας το 1974. Γιορτάζουμε φέτος τα 50 χρόνια από την Αποκατάσταση της Δημοκρατίας, όπως και η Πορτογαλία.

Rory Stewart: Άρα, ο πατέρας σας ήταν περίπου 50 ετών όταν γεννηθήκατε;

Κυριάκος Μητσοτάκης: Ο πατέρας μου ήταν ακριβώς 50 ετών, ναι. Ήμουν το τελευταίο παιδί. Έχω τρεις μεγαλύτερες αδελφές. Σύμφωνα με τους γονείς μου, δεν ήμουν μέρος του οικογενειακού «προγραμματισμού». Αλλά αυτά συμβαίνουν.

Rory Stewart: Πώς ήταν ως πατέρας; Είχατε τη δυνατότητα να περάσετε πολύ χρόνο μαζί του τα πρώτα έξι χρόνια στο Παρίσι ή ήταν πολύ απασχολημένος;

Κυριάκος Μητσοτάκης: Προφανώς, έχω αχνές αναμνήσεις από τον πατέρα μου στο Παρίσι, και αυτές είναι αναμνήσεις μιας οικογένειας που εκείνη την εποχή ήταν ενωμένη και οι γονείς μου περνούσαν πολύ χρόνο μαζί μου. Αυτό άλλαξε στη συνέχεια, διότι ο πατέρας μου επέστρεψε στην ελληνική πολιτική. Ως έφηβος, θυμάμαι τις επικές αναμετρήσεις μεταξύ του πατέρα μου και του Ανδρέα Παπανδρέου. Έπειτα έγινε Πρωθυπουργός, οπότε δεν μπορούσα να περάσω πολύ χρόνο μαζί του όταν μεγάλωνα στην Ελλάδα. Αλλά καταφέραμε να δημιουργήσουμε έναν εξαιρετικό δεσμό. Είναι ενδιαφέρον ότι, καθώς μεγάλωνε, περνούσαμε περισσότερο χρόνο μαζί. Απεβίωσε σε ηλικία 99 ετών, και νιώθω πολύ τυχερός που τον είχα στη ζωή μου, παρότι είχαμε 50 χρόνια διαφορά ηλικίας.

Alastair Campbell: Φύγατε έπειτα… Κάνατε μέρος των σπουδών σας στην Αμερική και στη συνέχεια ασχοληθήκατε με τα τραπεζικά και τα επενδυτικά. Υπήρχε ένα μέρος του εαυτού σας που ένιωθε ότι, όντας παιδί κάποιου που είχε αυτή την πολιτική σταδιοδρομία και υπήρξε Πρωθυπουργός, έχοντας δει πώς ήταν, ήταν κάτι απ’ αυτά που σας απομάκρυνε από την πολιτική ή πιστεύετε ότι αυτό σας προσέλκυσε στην πολιτική;

Κυριάκος Μητσοτάκης: Μάλλον ισχύουν και τα δύο. Πιστεύω δικαίως επισημαίνετε ότι όταν έχεις ένα σημαντικό οικογενειακό «ιστορικό», ο κόσμος προσδοκά πως θα καταπιαστείς με την πολιτική, επομένως, για κάποιους είναι αναπόφευκτο. Αυτό δεν ισχύει στην περίπτωσή μου, ωστόσο. Σπούδασα πολιτικές επιστήμες και διεθνείς σχέσεις στο πανεπιστήμιο. Πάντα με γοήτευε η πολιτική, αλλά σε πνευματικό επίπεδο, θα έλεγα. Στη συνέχεια, όμως, βίωσα αυτά που πέρασε ο πατέρας μου ως Πρωθυπουργός και όταν έχασε τις εκλογές το 1993, είπα στον εαυτό μου «δεν θέλω να το κάνω αυτό». Ένιωσα μάλλον πικρία. Ήμουν νέος εκείνη την εποχή και είπα: θα σταδιοδρομήσω στον ιδιωτικό τομέα. Πήγα στην σχολή διοίκησης επιχειρήσεων, πέρασα σχεδόν…

Alastair Campbell: Τον ευχαρίστησε αυτό;

Κυριάκος Μητσοτάκης: Πιστεύω ήταν αρκετά ευχαριστημένος. Ουδέποτε με πίεσε να ασχοληθώ με την πολιτική. Πάντα μου έλεγε: «Να είσαι ευχαριστημένος με αυτό που κάνεις». Πιστεύω ότι εκείνη την εποχή δεν σκεφτόμουν καθόλου την πολιτική. Πέρασα μια δεκαετία στον ιδιωτικό τομέα. Κάποια στιγμή συνειδητοποίησα ότι σχολίαζα πολύ την ελληνική πολιτική. Είπα στον εαυτό μου: «Είναι εύκολο για εσένα να μπεις στην πολιτική. Έχεις μεγάλη αναγνωρισιμότητα λόγω ονόματος. Επομένως, αν πραγματικά πιστεύεις ότι μπορείς να κάνεις τη διαφορά, μπορείς κάλλιστα να το δοκιμάσεις». Ήμουν υποψήφιος βουλευτής πριν από 20 χρόνια, το 2004.

Rory Stewart: Προτού προχωρήσουμε, σχετικά με την προσωπικότητα του πατέρα σας και το είδος πολιτικού που ήταν, τι μάθατε για την πολιτική παρακολουθώντας τον; Σκέφτεστε μερικές φορές ότι ήταν ένας διαφορετικός τύπος πολιτικού σε σχέση με εσάς;

Κυριάκος Μητσοτάκης: Ήταν και έπρεπε να είναι ένας πολιτικός σε άμεση επαφή με τους πολίτες εκείνη την εποχή. Είχε εκλεγεί στην Κρήτη, που σημαίνει ότι πρέπει να γνωρίζεις τους πάντες με το μικρό τους όνομα. Οι πελατειακές σχέσεις ήταν κύριο χαρακτηριστικό της πολιτικής εκείνη την εποχή. Δεν το κρίνω αξιακά, αλλά έτσι γινόταν η πολιτική. Ταυτόχρονα, ήταν ένας οραματιστής μεταρρυθμιστής που ήρθε στην εξουσία το 1990, ιδιαίτερα εμπνευσμένος τότε από τη φιλελεύθερη ιδεολογία της ελεύθερης αγοράς της δεκαετίας του ’80.

Πιστεύω ότι προσπάθησε να εφαρμόσει σημαντικές μεταρρυθμίσεις. Δεν τα κατάφερε απόλυτα, διότι υπηρέτησε μόνο για μία θητεία. Έκανε, όμως, μεγάλες επανόδους κατά τη διάρκεια της καριέρας του και πίστευε με πάθος ότι πρέπει να είμαστε ειλικρινείς με τους πολίτες. Ήταν πολέμιος του λαϊκισμού και θεωρώ ότι σίγουρα με ενέπνευσε από αυτή την άποψη.

Rory Stewart: Υπάρχει λοιπόν μια συνέχεια, έτσι δεν είναι; Επειδή κι εσείς -και θα φτάσουμε σε αυτό- αναλάβατε τη διακυβέρνηση και αποφασίσατε να εφαρμόσετε κάποιες βαθιές οικονομικές μεταρρυθμίσεις, σχεδόν με τον ίδιο τρόπο. Σε αντίθεση με τον πατέρα σας, όμως, καταφέρατε να παραμείνετε στο αξίωμα, να κερδίσετε δεύτερες εκλογές. Υπάρχει κάτι, ανατρέχοντας σε αυτό που έκανε ο πατέρας σας, που σας δίδαξε τι πρέπει να κάνετε ως πολιτικός αν πρόκειται να προσπαθήσετε να φέρετε τέτοιου είδους δραστικές μεταρρυθμίσεις χωρίς να ηττηθείτε;

Κυριάκος Μητσοτάκης: Σίγουρα, ανατρέχοντας στην περίοδο της πρωθυπουργίας του, είχε την πλειοψηφία μίας έδρας. Αν δεν έχεις ισχυρή κοινοβουλευτική πλειοψηφία η ζωή σου γίνεται πολύ πιο δύσκολη. Πιστεύω ότι εκείνη την εποχή προσπάθησε να εφαρμόσει πολύ τολμηρές μεταρρυθμίσεις χωρίς να διασφαλίσει ότι οι μεταρρυθμίσεις αυτές θα εξηγούνταν σωστά στους πολίτες. Βέβαια, όταν υλοποιείς μεταρρυθμίσεις, μπορεί να ακολουθήσουν μερικά χρόνια που τα πράγματα θα είναι πολύ δύσκολα. Κοιτάξτε τι συνέβη, για παράδειγμα, με τις μεταρρυθμίσεις στις αρχές της δεκαετίας του ’80 στο Ηνωμένο Βασίλειο. Δεν υπήρχε χρόνος για να ανακάμψει η οικονομία. Ασφαλώς, είχε επίσης απέναντί του έναν πολιτικό που ήταν πολύ ικανός. Πιστεύω ότι ένα λάθος εκείνη την εποχή ήταν ότι παραπέμφθηκε σε δίκη ο Ανδρέας Παπανδρέου, αυτό πραγματικά προκάλεσε πολιτική πόλωση και ίσως έκανε τον Παπανδρέου να επιστρέψει πιο ισχυρός.

Rory Stewart: Πείτε μας λίγο για την οικογένεια Παπανδρέου και την κληρονομιά που άφησε. Τι είδους πολιτικός ήταν ο Ανδρέας Παπανδρέου, κάνοντας μια αναδρομή στο παρελθόν;

Κυριάκος Μητσοτάκης: Δεν τον γνώρισα ποτέ προσωπικά, αλλά ήταν μια πολύ διχαστική περίοδος στην Ελλάδα. Ο Παπανδρέου υπήρξε μια πολύ χαρισματική προσωπικότητα. Ήταν ένας πρωτόλειος λαϊκιστής. Συζητάτε πολύ για τον λαϊκισμό, αλλά ο Παπανδρέου ήταν λαϊκιστής. Υποσχέθηκε τον ουρανό και κατέληξε να κάνει ακριβώς το αντίθετο. Αλλά ήταν επίσης διανοούμενος και σίγουρα ένας πολύ, πολύ ικανός πολιτικός. Ωστόσο, βλέποντας πόση πόλωση υπάρχει στην πολιτική σήμερα, και εκείνα τα δύσκολα χρόνια υπήρχαν μεγάλες διαφορές και νομίζαμε ότι ήταν ο ένας έτοιμος να ορμήσει στον άλλο, υπήρχε ωστόσο ένα επίπεδο σεβασμού. Και η πολιτική εξακολουθούσε να παίζεται με τους κανόνες του παιχνιδιού.

Θεωρώ ότι τα πράγματα είναι πολύ χειρότερα τώρα, με την έννοια ότι οι πολιτικοί είναι έτοιμοι να επιτεθούν. Μερικές φορές ξεχνάμε κάθε κανόνα στοιχειώδους ευγένειας στον πολιτικό διάλογο. Αυτό δεν συνέβαινε τότε. Ήταν ξεκάθαρα αντίπαλοι και συνέβησαν άσχημα πράγματα, αλλά θεωρώ ότι τα πράγματα είναι πολύ χειρότερα τώρα.

Alastair Campbell: Ποιος είναι ο ορισμός του λαϊκισμού για εσάς;

Κυριάκος Μητσοτάκης: Θεωρώ ότι λαϊκισμός είναι, πρώτα απ’ όλα, να υπόσχεται κανείς εύκολες λύσεις σε πολύπλοκα προβλήματα, άρα να μην είναι ειλικρινής με τους πολίτες, να κάνει μια ψεύτικη διάκριση μεταξύ «του λαού και των ελίτ», να μην πιστεύει ουσιαστικά στους θεσμούς της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας, στα θεσμικά αντίβαρα που διαθέτουν οι δημοκρατίες μας. Και να δίνει κάποιος μεγάλη έμφαση στο ότι είναι ένας «οραματιστής ηγέτης» που έχει αυτή την επαφή με τον λαό και μόνος του ή μόνη της μπορεί να λύσει ως δια μαγείας όλα τα προβλήματα.

Alastair Campbell: Θα λέγατε ότι η Ελλάδα, τα τελευταία χρόνια, είχε λαϊκιστές της αριστεράς και της δεξιάς; Ποιες είναι οι ομοιότητες και οι διαφορές μεταξύ τους;

Κυριάκος Μητσοτάκης: Απολύτως. Οι Έλληνες ήμασταν οι πρώτοι που πειραματιστήκαμε με τον λαϊκισμό. Στην πραγματικότητα φέραμε τους λαϊκιστές στην εξουσία το 2015. Αν κοιτάξετε την ιστορία της Ελλάδας την τελευταία δεκαετία, είχαμε μια βαθιά οικονομική κρίση, η οποία ξέσπασε το 2009. Αλλά η κρίση παρατάθηκε άνευ λόγου επειδή εκλέξαμε μια λαϊκιστική κυβέρνηση το 2015, υπό την αριστερά, τον Αλέξη Τσίπρα, ο οποίος κατά τη γνώμη μου είναι ο ορισμός του λαϊκιστή πολιτικού.

Είναι ενδιαφέρον, όμως, ότι συνεργάστηκαν με ένα κόμμα που βρίσκεται στα δεξιά του κόμματός μου, της Νέας Δημοκρατίας. Είχαμε λοιπόν τη λαϊκιστική αριστερά και τη λαϊκιστική δεξιά να συγκυβερνούν. Όταν εξετάζετε τις συνήθεις τακτικές των λαϊκιστών που έρχονται στην εξουσία, είναι συνήθως οι ίδιες: υπονομεύουν, αμφισβητούν τη δικαιοσύνη, προσπαθούν να καταδιώξουν τους πολιτικούς αντιπάλους τους, επιτίθενται στους ανεξάρτητους θεσμούς. Επομένως, το ζήτημα του κράτους δικαίου συνήθως υπονομεύεται από κυβερνήσεις αυτού του είδους.

Alastair Campbell: Καθώς μιλάτε, υποψιάζομαι ότι, όπως κι εγώ, πολλοί από τους ακροατές μας μπορεί να έχουν στο μυαλό τους τον Donald Trump. Διότι μου φαίνεται ότι περιγράφετε την προσέγγιση του Donald Trump στην πολιτική.

Κυριάκος Μητσοτάκης: Λαμβάνοντας υπόψη τις διαφορές μεταξύ των πολιτικών συστημάτων, υπάρχουν διάφορα παραδείγματα πολιτικών που μπορούν να χαρακτηριστούν ως λαϊκιστές. Αυτό που έχει σημασία είναι…

Alastair Campbell: Αυτό που προσπαθούσα να κάνω ήταν να δοκιμάσω τις πολιτικές και διπλωματικές σας ικανότητες. Και περάσατε το τεστ…

Κυριάκος Μητσοτάκης: Πέρασα το τεστ. Δεν είπα τίποτα. Θα διεξαχθούν εκλογές στις ΗΠΑ και δεν πρόκειται να κάνω κάποιο σχόλιο όσον αφορά στο αποτέλεσμα. Πιστεύω όμως ότι αυτό που ενδιαφέρει περισσότερο τους ακροατές σας είναι τι συμβαίνει αν οι λαϊκιστές κερδίσουν για δεύτερη φορά; Τότε η διάβρωση των θεσμών γίνεται πολύ πιο σοβαρή. Δείτε, για παράδειγμα, τι συνέβη στην Πολωνία και τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει η σημερινή κυβέρνηση στην αντιμετώπιση αυτών των προκλήσεων.

Alastair Campbell: Η Ουγγαρία;

Κυριάκος Μητσοτάκης: Η Ουγγαρία μάλλον έχει ξεπεράσει το σημείο που μπορούμε εύκολα να φανταστούμε μια δημοκρατική μεταβίβαση της εξουσίας. Στην περίπτωσή μας, καταφέραμε να νικήσουμε τους λαϊκιστές με την πρώτη προσπάθεια, οπότε είχαν μόνο τέσσερα χρόνια στην εξουσία.

Rory Stewart: Είστε στην πολιτική για αρκετά μεγάλο χρονικό διάστημα. Εκλεγήκατε στο κοινοβούλιο πριν από αρκετό καιρό. Επομένως, έχετε δει αυτή την αρκετά δραματική αλλαγή κατά τη διάρκεια της δικής σας πολιτικής σταδιοδρομίας. Γιατί το 2014 βλέπουμε να εκλέγεται ο Modi, το 2015 η περίπτωση της Πολωνίας, το 2015 η Ελλάδα, το 2016 ο Donald Trump, το 2018 ο Bolsonaro στη Βραζιλία. Τι είναι αυτό που παρατηρήσατε να συμβαίνει κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 2000 και δημιούργησε τις προϋποθέσεις γι’ αυτό, το 2014;

Κυριάκος Μητσοτάκης: Θα ήθελα να κάνω δύο παρατηρήσεις: πρώτον, η ελληνική κατάσταση ήταν αρκετά μοναδική. Τείνουμε να ξεχνάμε τις δραματικές επιπτώσεις που είχε η οικονομική κρίση στην ελληνική κοινωνία. Χάσαμε παραπάνω από το 25% του ΑΕΠ μας. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη συρρίκνωση ΑΕΠ στην οικονομική ιστορία οποιασδήποτε χώρας-μέλους του ΟΟΣΑ μετά τον B’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Δεν θα έλεγα ότι μιλάμε για θαύμα, αλλά αποτελεί φόρο τιμής στην ανθεκτικότητα της χώρας και του ελληνικού λαού ότι καταφέραμε να ανακάμψουμε από αυτή την κρίση. Επομένως, στην Ελλάδα υπήρχαν οι προϋποθέσεις. Πολίτες ήταν απελπισμένοι, έγιναν πολύ φτωχότεροι. Υπήρξε μια σημαντική αντίδραση κατά των ελίτ ή των παραδοσιακών κομμάτων.

Επομένως, σε κάποιο βαθμό καταλαβαίνω γιατί οι πολίτες προσπάθησαν να πειραματιστούν με κάτι διαφορετικό. Επιστρέφοντας όμως στο γενικότερο ερώτημά σας, θεωρώ ότι η παγκοσμιοποίηση δημιούργησε ένα βαθύ χάσμα μεταξύ εκείνων που επωφελήθηκαν από αυτήν και εκείνων που ένιωσαν ότι έμειναν πίσω. Και εκείνοι που έμειναν πίσω, από πλευράς θέσεων εργασίας, από πλευράς πολιτικών με βάση την ταυτότητα, εξέφρασαν την ανάγκη τους για κάποιον που να εκπροσωπεί πραγματικά τις φωνές τους. Επομένως, τα παράπονα πάνω στα οποία πατούν οι λαϊκιστές είναι πραγματικά. Αλλά ο λαϊκισμός δεν είναι η απάντηση.

Αλλά πρέπει να καταλάβουμε ότι οι πολίτες δίνουν την ψήφο τους σε λαϊκιστές για συγκεκριμένους λόγους. Δεν είναι παράλογοι.

Alastair Campbell: Καταλαβαίνω γιατί δεν θέλατε να εμπλακείτε στη συζήτηση γύρω από τον Biden και τον Trump, είπατε όμως ότι αισθάνεστε πως η Ουγγαρία έχει ξεπεράσει τα όρια. Πρόκειται για μια βαριά δήλωση. Μιλάτε για μια χώρα-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία μου φαίνεται ότι προκαλεί την Ευρωπαϊκή Ένωση και τους θεσμούς από τους οποίους εξαρτάται. Παρόλα αυτά, είναι ακόμα εκεί και εξακολουθεί να προκαλεί.

Κυριάκος Μητσοτάκης: Ναι, είχαμε τα ζητήματά μας με την Ουγγαρία, δεν είναι μυστικό. Έπαιξα καθοριστικό ρόλο στο να πιέσουμε το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα, την ευρωπαϊκή πολιτική μας οικογένεια, να αποβάλει το Fidesz, το κόμμα του Viktor Orbán, από τις τάξεις του. Η αλήθεια είναι ότι υπάρχουν σοβαρά ζητήματα όσον αφορά στο κράτος δικαίου στην Ουγγαρία. Δεν λέω κάτι που δεν αναγνωρίζει και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Και πρέπει να χρησιμοποιήσουμε όλους τους μοχλούς που διαθέτουμε για να διασφαλίσουμε ότι υπάρχει σεβασμός για το κράτος δικαίου. Αυτό προσπαθούν να κάνουν τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα. Βέβαια, όπως γνωρίζετε, οι αποφάσεις στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο απαιτούν ομοφωνία και μερικές φορές αυτό καθιστά αυτές τις διαπραγματεύσεις αρκετά περίπλοκες.

Rory Stewart: Μερικές φορές αισθάνομαι ότι ίσως αντιμετωπίζουμε ένα πολύ μεγαλύτερο, παγκόσμιο πρόβλημα εδώ. Ότι στο μυαλό του Viktor Orbán, το όνειρό του είναι ένας κόσμος στον οποίο οι αυταρχικοί ηγέτες, αρχίζουν να κυριαρχούν.

Alastair Campbell: Άνδρες, νομίζω ότι μιλάει για άνδρες.

Κυριάκος Μητσοτάκης: Συνήθως πρόκειται για άνδρες.

Rory Stewart: Ίσως έχει έναν φανταστικό κόσμο, ελπίζει ότι μέσα σε δύο χρόνια ο Putin θα είναι ισχυρός, o Xi Jinping θα είναι ισχυρός, ο ίδιος θα είναι ισχυρός, ίσως ένας λαϊκιστής, δεξιός ηγέτης θα εκλεγεί στην Προεδρία της Γαλλίας. Και τότε, ξαφνικά, όλος ο κόσμος αρχίζει να ρέπει περισσότερο προς μια αυταρχική κατεύθυνση.

Κυριάκος Μητσοτάκης: Πιστεύω έχετε δίκιο να επισημαίνετε ότι κάποιοι ηγέτες ίσως πιστεύουν ότι έτσι έχουν τα πράγματα. Στην πραγματικότητα θα υποστήριζα, επιστρέφοντας στο ελληνικό παράδειγμα, ότι αυτό δεν είναι μονόδρομος. Έχουμε αποδείξει ότι μπορείς να κυβερνήσεις από το κέντρο, ότι μπορείς να συγκροτήσεις έναν ευρύ συνασπισμό που περιλαμβάνει ανθρώπους που αυτοπροσδιορίζονται ως δεξιοί πατριώτες ψηφοφόροι, οι οποίοι μπορούν να συνυπάρξουν με άλλους ανθρώπους που αυτοπροσδιορίζονται ως κεντρώοι, να επικεντρωθείς περισσότερο σε πολιτικές προσανατολισμένες στα αποτελέσματα που πραγματικά έχουν όφελος για τους ανθρώπους.

Διότι πίσω από κάθε αυταρχικό αφήγημα, υπάρχει πάντα το επιχείρημα: μπορούμε πραγματικά να κάνουμε κάτι καλύτερο για τον μέσο άνθρωπο σε σύγκριση με τους άλλους τύπους κυβερνήσεων που καθοδηγούνται από τις ελίτ. Μπορούμε να αποδείξουμε ότι κάνουν λάθος. Ο μόνος τρόπος για να αποδείξουμε ότι κάνουν λάθος είναι να αποδείξουμε ότι αυτοί οι τύποι κυβερνήσεων, που λοιδορούνται από τους λαϊκιστές, μπορούν πραγματικά να πετύχουν στη διακυβέρνηση χωρών, αρκετά αποτελεσματικά. Αυτό κάναμε στην Ελλάδα.

Alastair Campbell: Για τους Βρετανούς ακροατές μας, πού θα τοποθετούσατε τον εαυτό σας στο βρετανικό πολιτικό φάσμα; Αν φανταστείτε ότι το δεξιό Συντηρητικό κόμμα είναι εκεί και ο Jeremy Corbin είναι εδώ. Εσείς πού βρίσκεστε;

Κυριάκος Μητσοτάκης: Το πιθανότερο είναι ότι θα κυβερνούσα από το κέντρο. Για να καταλάβουν οι ακροατές σας, ηγούμαι του κύριου κεντροδεξιού κόμματος στην Ελλάδα. Θα ήταν το αντίστοιχο του Συντηρητικού κόμματος. Αλλά εγώ ώθησα το κόμμα αρκετά προς το κέντρο. Έχω ανθρώπους μέσα στο κόμμα μου που στην πραγματικότητα θα ανήκαν στο Εργατικό Κόμμα, ή ανήκαν στο ΠΑΣΟΚ, το οποίο ήταν το αντίστοιχο του Εργατικού Κόμματος. Επομένως, κατάφερα να συνασπίσω αυτούς τους ανθρώπους χωρίς να προσβάλω τους παραδοσιακούς ψηφοφόρους.

Rory Stewart: Ένα από τα πράγματα που έχετε κάνει, το οποίο φαίνεται πολύ, πολύ ασυνήθιστο, είναι ότι είστε κάποιος που φαίνεται να είναι κοινωνικά φιλελεύθερος και συντηρητικός στα οικονομικά. Αυτή ήταν η ιστορία της Βρετανίας γύρω από τον George Osborne και τον David Cameron το 2010. Όπως και αυτοί, πιέσατε, για παράδειγμα, για τον γάμο των ομοφυλοφίλων, αλλά ήσασταν επίσης αρκετά δημοσιονομικά συντηρητικός όσον αφορά τον έλεγχο των δαπανών και του δανεισμού.

Η άποψη -στη Βρετανία, στις Ηνωμένες Πολιτείες και σε μεγάλο μέρος του κόσμου- πολλών ειδικών στις δημοσκοπήσεις, θέλει αυτό να είναι πλέον αδύνατον. Σχεδιάζουν αυτά τα όμορφα τεταρτημόρια σε έναν πίνακα και λένε ότι ολόκληρη η πολιτική έχει αλλάξει και ότι δεν κερδίζει κανείς ψήφους με το να είναι κοινωνικά φιλελεύθερος και συντηρητικός στα οικονομικά. Αυτό είναι κάτι με το οποίο οι ΗΠΑ έχουν εμμονή και αυτό φαίνεται στις δημοσκοπήσεις τόσο για τον Πρόεδρο Biden όσο και για τον Πρόεδρο Trump. Και στη Βρετανία, η εκστρατεία του Boris Johnson το 2019 προσπαθούσε να βρει πιο κοινωνικά συντηρητικούς, δεξιούς ψηφοφόρους, οι οποίοι επίσης ήθελαν περισσότερες κρατικές δαπάνες. Συμφωνείτε, λοιπόν, ότι αποφεύγετε ελαφρώς μια διεθνή τάση; Και, αν ναι, ποια είναι η εξήγηση γι’ αυτό;

Κυριάκος Μητσοτάκης: Θα έλεγα ότι καταφέραμε να εφαρμόσουμε έναν νέο τύπο «τριγώνου». Πρώτον, θα υποστήριζα ότι είμαστε δημοσιονομικά συνετοί, αλλά σίγουρα υπέρ της ανάπτυξης, δεν είμαστε οπαδοί της λιτότητας. Και η μεγάλη μου πρόκληση ήταν να τονώσω την ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας, να φέρω επενδύσεις, να διασφαλίσω ότι απλοποιούμε το ρυθμιστικό πλαίσιο με λογικό τρόπο, βελτιώνοντας την παραγωγικότητα του κράτους. Και αυτός είναι ο λόγος που η Ελλάδα αναπτύσσεται με σαφώς υψηλότερους ρυθμούς από τον μέσο όρο της ευρωζώνης.

Ταυτόχρονα, όμως, έχουμε πάντα επίγνωση του γεγονότος ότι έχουμε ένα μεγάλο χρέος, ότι η χώρα χρεοκόπησε και ότι για να αποκαταστήσουμε την αξιοπιστία μας στις διεθνείς αγορές, πρέπει να πετυχαίνουμε τους δημοσιονομικούς μας στόχους. Επομένως, αυτό διαφέρει από τις πολιτικές λιτότητας που εφαρμόστηκαν στο Ηνωμένο Βασίλειο κατά την τελευταία δεκαετία.

Αλλά, δεύτερον, είμαστε επίσης πολύ υπεύθυνοι πατριώτες. Με τον όρο «υπεύθυνοι πατριώτες» εννοώ ότι διαχειριζόμαστε τη μετανάστευση μάλλον πολύ καλύτερα από πολλές άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Επενδύσαμε στην άμυνα. Διαχειριστήκαμε τα θέματά μας με την Τουρκία.

Και είμαστε, τρίτον, κοινωνικά φιλελεύθεροι όταν πρόκειται για θέματα, για παράδειγμα, όπως ο γάμος των ομόφυλων ζευγαριών, που ήταν ένα δύσκολο ζήτημα στην Ελλάδα. Αυτό αναστάτωσε ορισμένους στο κόμμα μου και το καταλαβαίνω απόλυτα. Και γι’ αυτό δεν χρησιμοποίησα ποτέ το «μαστίγιο». Αφησα τους βουλευτές μου να αποφασίσουν κατά συνείδηση.

Alastair Campbell: Δεν υπήρξε «μαστίγιο» καθόλου κατά την ψηφοφορία;

Κυριάκος Μητσοτάκης: Δεν υπήρχε «μαστίγιο». Τα δύο τρίτα των βουλευτών μου ψήφισαν υπέρ της νομοθεσίας, το ένα τρίτο όχι. Το σέβομαι απόλυτα.

Alastair Campbell: Και ποιος ήταν ο ρόλος της Εκκλησίας σε αυτή τη συζήτηση;

Κυριάκος Μητσοτάκης: Ήταν σημαντικός. Η Εκκλησία ήταν αντίθετη βέβαια. Αναγνώρισα ότι η ηγεσία της Εκκλησίας διατύπωσε την άποψή της, αλλά εξηγήσαμε ότι πρόκειται εν τέλει για μια πολιτική ρύθμιση. Δεν παρεμβαίνουμε στις θρησκευτικές υποθέσεις της Εκκλησίας. Δεν υπάρχει διαχωρισμός κράτους και Εκκλησίας στην Ελλάδα. Πρέπει να το επισημάνουμε αυτό. Αυτό προβλέπεται στο Σύνταγμά μας και δεν πιστεύω ότι θα αλλάξει στο ορατό μέλλον. Επομένως, αυτό είναι κάτι που κάναμε και θεωρώ ότι ήταν σημαντικό για μια μερίδα Ελλήνων.

Τώρα προχωρούμε με τις υπόλοιπες μεταρρυθμίσεις μας. Αλλά εγώ, θα σας προκαλούσα όσον αφορά το ότι πιστεύω ότι υπάρχει περιθώριο να γίνει αυτή η νέα «τριγωνοποίηση». Ουσιαστικά, τι είναι αυτό που μας έφερε στο 41%; Είναι η ικανότητα να ενώσουμε ψηφοφόρους που είναι παραδοσιακοί δεξιοί ψηφοφόροι, οι οποίοι ενδιαφέρονται πολύ για τα πιο πατριωτικά ζητήματα, με πιο προοδευτικές, κεντρώες ομάδες πολιτών. Αλλά η συγκολλητική ουσία που ένωσε αυτούς τους ψηφοφόρους ήταν οι καλές επιδόσεις της οικονομίας. Στο τέλος της ημέρας, αν η οικονομία δεν πηγαίνει καλά, αν δεν υπάρχει ανάπτυξη, αν δεν μειώσουμε την ανεργία, αν δεν αυξήσουμε τους μισθούς, τότε είναι πολύ δύσκολο να καλλιεργηθεί το περιβάλλον για τη συνέχιση αυτής της πολιτικής συμμαχίας.

Alastair Campbell: Αναφερθήκατε στη μετανάστευση. Επειδή έχουν βελτιωθεί οι αριθμοί. Απ’ όσο γνωρίζω, δεν έχετε σχέδιο να στείλετε αιτούντες άσυλο στη Ρουάντα…

Κυριάκος Μητσοτάκης: Όχι, κατηγορηματικά όχι. Δεν είναι αυτό που έχουμε κατά νου.

Alastair Campbell: Αν η βρετανική κυβέρνηση ήθελε να βρει μια χώρα που φαίνεται να ελέγχει τους αριθμούς και φαίνεται να έχει τον έλεγχο των συνόρων της, τι συμβουλή θα τους δίνατε; Τι θα μπορούσαν να δουν που έχετε κάνει εσείς και που ίσως θα μπορούσαν να σκεφτούν να κάνουν και οι ίδιοι;

Κυριάκος Μητσοτάκης: Δεν βοηθά η αποχώρηση από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Γνωρίζω ότι είστε ευαίσθητοι με αυτό το ζήτημα.

Αφήνοντας στην άκρη τα αστεία, η Ευρωπαϊκή Ένωση κατέληξε στο σύμφωνο για το ασυλο και τη μετανάστευση. Μια πολύ σημαντική μεταρρύθμιση.

Πριν από αυτό, όμως, είμαστε ένα συνοριακό κράτος και αντιμετωπίσαμε μια κατάσταση όπου ουσιαστικά η προηγούμενη κυβέρνηση είχε πολιτική ανοιχτών θυρών. Όποιος ήθελε να έρθει στην Ελλάδα, ερχόταν στην Ελλάδα. Χωρίς ερωτήσεις. Είτε επρόκειτο για τα χερσαία μας σύνορα είτε για τα θαλάσσια σύνορά μας, γίναμε απλώς μια επιτροπή υποδοχής. Και είπαμε: Όχι, αυτό δεν πρόκειται να συμβεί. Πρέπει να προστατεύσουμε τα σύνορά μας. Θα το κάνουμε με υπεύθυνο τρόπο.

Πρέπει να υπενθυμίσω στους ακροατές σας ότι τον Μάρτιο του 2020, η Ελλάδα βρέθηκε αντιμέτωπη με το πρώτο κύμα εργαλειοποίησης μεταναστών, όταν η Τουρκία προσπάθησε να ωθήσει δεκάδες χιλιάδες απελπισμένους ανθρώπους να διασχίσουν τα χερσαία σύνορα. Υπερασπιστήκαμε τα σύνορά μας. Κατασκευάζουμε φράχτη και έχουμε καταφέρει να σπάσουμε τον τρόπο με τον οποίο λειτουργούν οι διακινητές. Έχουμε καταστήσει σαφές ότι, αν κάποιος θέλει να έρθει στην Ελλάδα υπάρχουν νόμιμες οδοί, αλλά δεν είναι οι διακινητές που θα αποφασίσουν ποιοι θα έρθουν στα ελληνικά νησιά. Εμείς θα το αποφασίσουμε.

Alastair Campbell: Χρειάζονται, λοιπόν, νόμιμες οδοί και η διαδικασία.

Κυριάκος Μητσοτάκης: Πρέπει να κάνει κανείς δύο πράγματα: χρειάζεται ένας μεγάλος φράχτης και επίσης μια μεγάλη πόρτα. Με τον όρο «μεγάλος φράχτης», εννοώ την προστασία των συνόρων. Δεν απολογούμαι γι’ αυτό. Ταυτόχρονα, η Ακτοφυλακή μας έχει σώσει χιλιάδες ανθρώπους στη θάλασσα. Αλλά θα δυσκολέψουμε την παράτυπη είσοδο στην Ελλάδα. Ήμουν πολύ, πολύ ξεκάθαρος για αυτό το ζήτημα. Έχουμε συνεργαστεί με την Τουρκία αρκετά καλά τους τελευταίους μήνες, αλλά ταυτόχρονα χρειαζόμαστε και νόμιμες οδούς για τη μετανάστευση, διότι κάνουμε, για παράδειγμα, μια συμφωνία με την Αίγυπτο τώρα. Χρειαζόμαστε εργάτες στον αγροτικό μας τομέα. Η ανεργία μας μειώνεται πολύ γρήγορα, πράγμα που σημαίνει ότι αντιμετωπίζουμε έλλειψη εργατικού δυναμικού. Αλλά πρέπει να θέσουμε τους κανόνες και πρέπει να γνωρίζουμε ποιος έρχεται στη χώρα. Προσφέρουμε νόμιμες οδούς και δυσκολεύουμε πολύ τους διακινητές να συνεχίσουν να φέρνουν ανθρώπους, απελπισμένους ανθρώπους, παράνομα στη χώρα.

Rory Stewart: Κύριε Πρωθυπουργέ, αυτό είναι προφανώς ένα από τα πιο ευαίσθητα και δύσκολα ζητήματα. Οι ακροατές θα γνωρίζουν επίσης για την τρομερή τραγωδία με εκατοντάδες νεκρούς, και καταγγελίες εναντίον του Ελληνικού Λιμενικού Σώματος. Αλλά δεν θέλω να υπεισέλθω σε αυτό, γιατί ξέρω ότι έχετε μια πολύ σαφή θέση ως προς αυτό, ότι δεν έφταιγε το Ελληνικό Λιμενικό Σώμα.

Αλλά το μεγαλύτερο ζήτημα, υποθέτω, στην Ευρώπη, είναι ότι θα πάμε σε ευρωεκλογές τον Ιούνιο, όπου περίπου στο ένα τρίτο των χωρών της Ευρώπης φαίνεται ότι τα ακροδεξιά λαϊκιστικά κόμματα θα κερδίσουν τις περισσότερες ψήφους, και θα τις κερδίσουν βασιζόμενα σε ανησυχίες για τη μετανάστευση. Το AfD στη Γερμανία ή οποιοδήποτε από αυτά τα άλλα ακροδεξιά κόμματα, το μεγάλο τους επιχείρημα θα είναι ότι οι κεντρώοι δεν έχουν τον έλεγχο της μετανάστευσης, και αυτό είναι πιθανότατα που υπονομεύει περισσότερο τις κεντρώες κυβερνήσεις στην Ευρώπη.

Κυριάκος Μητσοτάκης: Θεωρώ ορθώς επισημαίνετε ότι η μετανάστευση προκαλεί μεγάλη ανησυχία σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες. Το ενδιαφέρον είναι ότι στην Ελλάδα δεν αποτελεί ζήτημα, επειδή έχουμε καταφέρει να διαχειριστούμε το πρόβλημα.

Alastair Campbell: Αυτό δεν είναι μια λαϊκίστικη δήλωση;

Κυριάκος Μητσοτάκης: Όχι, μπορείτε να ρωτήσετε τον κόσμο. Οι άνθρωποι στην Ελλάδα…

Alastair Campbell: Δεν είναι ζήτημα;

Κυριάκος Μητσοτάκης: Δεν αποτελεί ζήτημα σήμερα. Ήταν ζήτημα το 2019. Αν πάτε τώρα στα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου, είναι πολύ ικανοποιημένοι για δύο λόγους. Ο πρώτος λόγος είναι ότι οι αριθμοί έχουν μειωθεί σημαντικά. Παρεμπιπτόντως, έχουμε τις κατάλληλες διαδικασίες. Έχουμε κανονικά κέντρα υποδοχής για αιτούντες άσυλο, αντιμετωπίζονται με ανθρώπινο τρόπο. Οι αιτήσεις ασύλου εξετάζονται πολύ γρήγορα.

Alastair Campbell: Αυτό το σημείο είναι που πρέπει να ακούσει η βρετανική κυβέρνηση;

Κυριάκος Μητσοτάκης: Αλλά είναι επίσης πολύ ικανοποιημένοι γιατί κάναμε μια συμφωνία με την Τουρκία και τώρα υπάρχει η δυνατότητα ταξιδιών με διευκόλυνση στην έκδοση βίζα. Είναι η μόνη εξαίρεση στους κανόνες της ζώνης Σένγκεν, για Τούρκους επισκέπτες που μπορούν να έρχονται στα νησιά μας για μία εβδομάδα. Όχι ακριβώς χωρίς βίζα. Είναι μια διευκόλυνση. Τους χορηγείται η βίζα επί τόπου. Γι’ αυτό λοιπόν δεν είναι ζήτημα στην Ελλάδα, αλλά είναι ζήτημα στην Ευρώπη.

Rory Stewart: Γιατί;

Κυριάκος Μητσοτάκης: Γιατί πιστεύω ότι η Ευρώπη άργησε να κάνει αυτή τη στροφή -η οποία πράγματι συντελείται-, να αναγνωρίσει ότι δεν μπορείς να διαχειριστείς το μεταναστευτικό ζήτημα χωρίς να δώσεις έμφαση στα εξωτερικά σου σύνορα. Θεωρούσαν ότι ήταν ένα δευτερεύον πρόβλημα. Αλλά αν δεν ελέγξεις τον απόλυτο αριθμό των ανθρώπων που εισέρχονται στην Ευρωπαϊκή Ένωση, τότε θα γίνει πρόβλημα όχι μόνο για τα κράτη της πρώτης γραμμής, θα γίνει τελικά πρόβλημα για τη Γερμανία, για τη Σκανδιναβία, για εκείνες τις χώρες που είναι πολύ πλουσιότερες και των οποίων οι υποδομές κοινωνικής πρόνοιας λειτουργούν ως μαγνήτης γι’ αυτούς τους ανθρώπους.

Rory Stewart: Κύριε Πρωθυπουργέ, θα ακούσετε κάποιους να λένε «αλλά δεν μπορείτε να ελέγξετε τα σύνορα». Θα πουν ότι, λόγω της κλιματικής αλλαγής, θα μετακινηθούν εκατοντάδες εκατομμύρια άνθρωποι. Υπάρχουν και άνθρωποι, ακόμη και στην Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες, που υποστηρίζουν ότι τα σύνορα είναι απάνθρωπα. Πώς απαντάτε;

Κυριάκος Μητσοτάκης: Μπορώ να σας πω ότι αν δείτε τι μας λέει τώρα η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες, είναι πολύ ευχαριστημένοι με αυτό που κάναμε. Γιατί οι συνθήκες που επικρατούσαν προηγουμένως ήταν φρικτές. Την εποχή που είχαμε ανοιχτά σύνορα, είχαμε 20.000 ανθρώπους σε έναν καταυλισμό, τη Μόρια -ίσως θυμάστε-, στο νησί της Λέσβου, υπό φρικτές συνθήκες, παιδιά βιάζονταν. Θέλω να πω, ήταν μη διαχειρίσιμο, εντελώς μη διαχειρίσιμο.

Πιστεύω λοιπόν ότι πρέπει να θέτεις τους κανόνες. Αλλά ταυτόχρονα, χρειάζεσαι πολύ τολμηρές συμφωνίες για να προσφέρεις νόμιμες οδούς σε ανθρώπους που θέλουν να έρθουν και να εργαστούν στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Δεν μπορεί να γίνει το ένα χωρίς το άλλο.

Rory Stewart: Και επιτρέψτε μου να πιέσω λίγο ακόμα. Στην προοπτική ότι τα επόμενα 20, 30 χρόνια, θα υπάρξουν εκατοντάδες εκατομμύρια άνθρωποι που θα μετακινούνται σε όλο τον κόσμο λόγω της κλιματικής αλλαγής, της φτώχειας. Πιστεύετε πραγματικά ότι είναι δυνατόν να ελεγχθούν όλα αυτά;

Κυριάκος Μητσοτάκης: Λέω ότι ίσως υπάρχουν καταστάσεις όπου ποιος ξέρει τι μπορεί να συμβεί και ποια κρίση μπορεί να προκύψει. Άρα υπάρχει και τρίτο σκέλος: τι κάνουμε, δηλαδή, για να διασφαλίσουμε ότι οι άνθρωποι στην Αφρική έχουν περισσότερες ευκαιρίες στην Αφρική. Η αλήθεια είναι ότι δεν έχουμε κάνει αρκετά. Όμως η Αφρική είναι μια ήπειρος που γνωρίζει άνθηση, τη μεγαλύτερη πληθυσμιακή έκρηξη. Και πώς προσφέρουμε στους Αφρικανούς περισσότερες ευκαιρίες για να παραμείνουν εκεί όπου κατοικούν; Δεν μετακινούνται επειδή το θέλουν, το κάνουν επειδή είναι απελπισμένοι.

Alastair Campbell: Επιτρέψτε μου να σας ρωτήσω σχετικά με την Ευρώπη και το ζήτημα των χωρών που θέλουν να ενταχθούν και πιθανώς σας βλέπουν λίγο σαν κάποιον που φέρνει προσκόμματα. Θέλω να πω, λυπήθηκα πάρα πολύ για τους πολίτες της Βόρειας Μακεδονίας, που έπρεπε να αλλάζουν το όνομά τους, να περάσουν μέσα από κάθε είδους εμπόδια, και εξακολουθούν να μην βλέπουν πρόοδο. Μπορεί να το γνωρίζετε, συνεργάζομαι λίγο με τον Edi Rama στην Αλβανία, και νομίζω ότι μερικές φορές αισθάνονται ότι είστε πολύ φιλοευρωπαϊκός, αλλά μέχρι τα σύνορα. Ποιο είναι λοιπόν το όραμά σας για μια ευρύτερη Ευρώπη;

Κυριάκος Μητσοτάκης: Θα διαφωνήσω μαζί σας επί τούτου, διότι είμαστε μεγάλοι υπέρμαχοι και μεγάλοι υποστηρικτές της ένταξης των Δυτικών Βαλκανίων στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Είναι προς το συμφέρον μας, άλλωστε. Πρόκειται για την άμεση γειτονιά μας, από την οποία είμαστε η πρώτη χώρα που εντάχθηκε στην Ευρωπαϊκή Ένωση, σχετικά πλούσια σε σύγκριση με τα Δυτικά Βαλκάνια. Μέλος του ΝΑΤΟ, της ευρωζώνης, της ζώνης Σένγκεν. Επομένως, θέλουμε…

Alastair Campbell: Αισθάνονται ότι κάνουν βήματα προς τα πίσω, έτσι δεν είναι…

Κυριάκος Μητσοτάκης: Ναι, αλλά δεν πιστεύω ότι αυτό είναι πρόβλημα της Ελλάδας. Aναφερθήκατε στη Βόρεια Μακεδονία και στην αλλαγή του ονόματος. Θα το επαναλάβω: είχα κάποια πραγματικά ζητήματα με τη Συμφωνία των Πρεσπών, η οποία συνομολογήθηκε από την προηγούμενη κυβέρνηση. Τη σεβάστηκα όμως. Έχουμε προσπαθήσει να συνεργαστούμε με τη Βόρεια Μακεδονία για να τη βοηθήσουμε στο ευρωπαϊκό της ταξίδι. Αλλά για να έρθει κανείς πιο κοντά στην Ευρώπη, πρέπει να σέβεται το ευρωπαϊκό κεκτημένο και να σημειώνει πρόοδο σε θέματα που αφορούν στο κράτος δικαίου.

Rory Stewart: Νομίζω ότι ένα από τα βασικά ζητήματα, βέβαια, όσον αφορά στα Δυτικά Βαλκάνια που απασχολεί πολύ τον κόσμο είναι οι σχέσεις μεταξύ Σερβίας και βορείου Κοσόβου, Σερβίας και Δημοκρατίας της Σέρπσκα. Πραγματικές ανησυχίες ότι μπορεί να βρισκόμαστε στα πρόθυρα της επανάληψης μέρους των πολέμων Βοσνίας-Κοσόβου. Θεωρώ ότι αν ήμασταν πιο γενναιόδωροι και πιο δραστήριοι και πιο γρήγοροι όσον αφορά την ένταξη αυτών των χωρών στην Ευρωπαϊκή Ένωση, θα ήταν πολύ καλύτερα για την ευρωπαϊκή ασφάλεια.

Κυριάκος Μητσοτάκης: Η Διακήρυξη της Θεσσαλονίκης του 2003, δηλαδή πριν από 21 χρόνια, ανέφερε για πρώτη φορά την ανάγκη να έρθουν τα Δυτικά Βαλκάνια πιο κοντά στην Ευρώπη, αλλά δεν έχουμε σημειώσει αρκετή πρόοδο. Υπάρχει μια νέα δυναμική, επίσης ως αποτέλεσμα της κατάστασης στην Ουκρανία, και πρέπει να την εκμεταλλευτούμε. Γι’ αυτό πρέπει να επιβραβεύσουμε τις χώρες που πραγματικά σημειώνουν μεγαλύτερη πρόοδο. Αναφέρατε τη Σερβία. Η Σερβία είναι θεμελιώδους σημασίας για τη σταθερότητα των Δυτικών Βαλκανίων. Δεν μπορώ να φανταστώ τα Δυτικά Βαλκάνια να είναι προσδεδεμένα στην Ευρώπη χωρίς τη Σερβία να είναι μέρος της Ευρώπης. Είναι η μεγαλύτερη χώρα, η μεγαλύτερη οικονομία. Βέβαια τείνουν και προς τις δύο κατευθύνσεις, οπότε χρειαζόμαστε ένα κατάλληλο σύνολο κινήτρων και αντικινήτρων για να ωθήσουμε τη Σερβία προς την ευρωπαϊκή της κατεύθυνση.

Rory Stewart: Αλλά αυτό απαιτεί από την Ευρώπη να αναλάβει ρίσκα. Απαιτεί από τη Γερμανία και τη Γαλλία να είναι τολμηρές. Ένα από τα προβλήματα είναι ότι μπορεί κανείς πάντα να κρύβεται πίσω από το κεκτημένο και να λέει «δεν πέτυχαν τον ένα στόχο, δεν πέτυχαν τον άλλο στόχο».

Κυριάκος Μητσοτάκης: Καταρχάς, ένα από τα πράγματα που θα κάνουμε κατά τον επόμενο ευρωπαϊκό κύκλο είναι να επανεξετάσουμε τη διαδικασία διεύρυνσης. Τι σημαίνει στην πράξη το να γίνεις μέλος; Ποια είναι τα ίσως ενδιάμεσα ορόσημα που μπορούμε να θέσουμε για τις χώρες αυτές, ώστε να καταλάβουν ότι καθώς σημειώνουν πρόοδο, θα υπάρχουν και οφέλη. Διότι αυτή τη στιγμή, πρέπει να είμαστε ειλικρινείς, οι πολίτες στα Δυτικά Βαλκάνια δεν πιστεύουν ότι θα γίνουν μέρος της ευρωπαϊκής οικογένειας. Πρόκειται για μεγάλο πρόβλημα.

Alastair Campbell: Νομίζω ότι το πίστευαν πριν από μερικά χρόνια.

Κυριάκος Μητσοτάκης: Μάλλον το πιστεύουν λιγότερο τώρα. Υπάρχουν κάποιες χώρες, το Μαυροβούνιο, για παράδειγμα, σημειώνει πρόοδο. Πρέπει να τους επιβραβεύσουμε. Δεν πρόκειται για ένα «μαστίγιο», όπου πάμε με μια μεγάλη λίστα με θέματα προς έλεγχο και τους λέμε ότι δεν τα πάνε καλά. Πρέπει επίσης να θυμόμαστε, να βλέπουμε και τις δικές μας διαδρομές. Η Ελλάδα εντάχθηκε στην Ευρωπαϊκή Ένωση το 1981. Θα «τσεκάραμε όλα τα κουτάκια» αν ήμασταν υποψήφιοι σήμερα; Θέλω να πω, νομίζω ότι ήταν μια πολιτική απόφαση που ελήφθη τότε, με τη μεγάλη στήριξη του Giscard d’Estaing. Η Γερμανία ήταν επιφυλακτική. Η χώρα έβγαινε από τη χούντα. Ήταν περισσότερο γεωπολιτική απόφαση και λιγότερο τεχνοκρατική σε αυτή την περίπτωση. Αλλά σε κάποιο σημείο πρέπει να γίνει κάποια πρόοδος. Σας καταλαβαίνω, όμως, όταν λέτε ότι κάποια στιγμή θα πρέπει να ληφθούν ορισμένες τολμηρές πολιτικές αποφάσεις.

Alastair Campbell: Μπορείτε να φανταστείτε την ημέρα που το Ηνωμένο Βασίλειο θα είναι και πάλι μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης;

Κυριάκος Μητσοτάκης: Όλοι μας, κάποιοι από εμας. Το πρώτο μου Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ήταν το τελευταίο Συμβούλιο στο οποίο ήταν παρών Βρετανός Πρωθυπουργός. Και αυτό μόνο για ένα πολύ σύντομο χρονικό διάστημα. Αλλά προσωπικά πιστεύω ότι ήταν λάθος για όλους, προφανώς για το Ηνωμένο Βασίλειο, να φύγει από την Ευρώπη. Ξεκαθαρίσαμε ότι σεβόμαστε την απόφαση, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι πιστεύουμε ότι ήταν καλό είτε για το Ηνωμένο Βασίλειο είτε για την Ευρώπη. Δεν ξέρω αν σε κάποιες δεκαετίες θα μπορούσε να συμβεί.

Alastair Campbell: Πιστεύετε ότι θα χρειαστούν δεκαετίες; Πληθυντικός;

Κυριάκος Μητσοτάκης: Πρώτα απ’ όλα, θα πρέπει να είναι δική σας απόφαση, εννοώ απόφαση της βρετανικής κυβέρνησης και του βρετανικού λαού. Αλλά υπάρχουν τόσα πολλά πράγματα που μπορούμε να κάνουμε με μία κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου που ενδιαφέρεται να εμπλακεί μαζί μας σε μια περαιτέρω προσέγγιση, η οποία, βέβαια, θα σέβεται τους ευρωπαϊκούς κανόνες. Δεν μπορείτε να έχετε «και την πίτα ολόκληρη και τον σκύλο χορτάτο».

Πιστεύω ότι οι άνθρωποι που ψήφισαν υπέρ του Brexit, και συγγνώμη αν είμαι λίγο ευθύς εδώ, θα πρέπει να το έχουν συνειδητοποιήσει αυτό, επειδή τους υποσχέθηκαν ότι θα αποχωρούσαν από την ευρωπαϊκή οικογένεια, αλλά θα είχαν όλα τα οφέλη της συνέχισης του εμπορίου με την Ευρώπη, σαν να μην είχε συμβεί τίποτα.

Alastair Campbell: Δηλαδή ήταν λαϊκισμός;

Κυριάκος Μητσοτάκης: Βέβαια και ήταν.

Rory Stewart: Θα ενθαρρύνατε και θα υποστηρίζατε τη νέα, επερχόμενη κυβέρνηση των Εργατικών, αν άρχιζε να κινείται, για παράδειγμα, προς την κατεύθυνση της επανένταξης στην ευρωπαϊκή τελωνειακή ένωση;

Κυριάκος Μητσοτάκης: Ναι, σίγουρα, και πιστεύω ότι αρκετοί από εμάς στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο θα προσβλέπαμε στον επαναπροσδιορισμό της σχέσης μας με το Ηνωμένο Βασίλειο, λαμβάνοντας υπόψη ότι το Brexit έχει συμβεί.

Alastair Campbell: Ήμουν σε μια καφετέρια σήμερα το πρωί και μιλούσα με κάποιον που ζει εδώ, του είπα ότι θα σας συναντήσω και τον ρώτησα τι να σας πω; Και μου είπε: ρώτα τον αν υπάρχει λαϊκισμός στην πολιτική του. Είναι ενδιαφέρον, χθες μιλήσαμε με τον Kwasi Kwarteng, ο οποίος διατέλεσε για λίγο Υπουργός Οικονομικών του Ηνωμένου Βασιλείου υπό τη Liz Truss. Και έλεγε ότι πιστεύει ότι η πολιτική σήμερα δεν μπορεί να ασκηθεί χωρίς λίγο λαϊκισμό. Ήθελα λοιπόν να μάθω, υπάρχει κάτι που λέτε ή κάνετε και το οποίο πιστεύετε ότι είναι λαϊκίστικο;

Κυριάκος Μητσοτάκης: Για εμένα το να είσαι αντιλαϊκιστής σημαίνει να προσπαθείς να είσαι εξαιρετικά ειλικρινής με τους ανθρώπους. Πιστεύω, κοιτάζοντας πίσω στο 2019, ότι τηρήσαμε τις προεκλογικές μας υποσχέσεις. Θεωρώ ότι αυτός είναι ο λόγος, ο κυριότερος λόγος που επανεκλεγήκαμε. Κάναμε αυτό που είπαμε στους πολίτες ότι θα κάνουμε. Αναγνωρίσαμε τα λάθη μας.

Alastair Campbell: Επομένως, ένα μεγάλο μέρος του λαϊκισμού είναι η μη παραδοχή του λάθους. Όταν λέτε ότι παραδεχθήκατε τα λάθη σας, ένα παράδειγμα;

Κυριάκος Μητσοτάκης: Υπήρχαν ζητήματα και ήμουν πολύ, πολύ ειλικρινής, για παράδειγμα όταν είχαμε ένα σκάνδαλο υποκλοπών. Ήμουν πολύ ειλικρινής ότι κάτι πήγε στραβά.

Alastair Campbell: Τότε ανακαλύψατε ότι… Ήταν ένας δημοσιογράφος στην αρχή;

Κυριάκος Μητσοτάκης: Ναι. Έκανα αλλαγές. Είπα, κάτι πήγε λάθος εδώ. Ήταν μια συστημική αποτυχία. Είχαμε ένα φριχτό σιδηροδρομικό δυστύχημα, όπου ανθρώπινα λάθη επιτάθηκαν από συστημικά προβλήματα στον σιδηρόδρομό μας. Είπα, δεν μπορώ να φέρω πίσω αυτούς τους ανθρώπους, αλλά μπορώ να κάνω ό,τι καλύτερο μπορώ για να διασφαλίσω ότι οι σιδηρόδρομοι μας θα γίνουν ασφαλέστεροι.

Alastair Campbell: Αυτό σημαίνει ότι δεν θα ακολουθήσετε πια τον δρόμο των ιδιωτικοποιήσεων;

Κυριάκος Μητσοτάκης: Οι σιδηρόδρομοι -και αυτό έχει αρκετό ενδιαφέρον- είχαν ήδη ιδιωτικοποιηθεί από την αριστερή κυβέρνηση. Αυτό συνέβη το 2018.

Alastair Campbell: Άλλη μια αποτυχία των ιδιωτικοποιήσεων;

Κυριάκος Μητσοτάκης: Το δίκτυο βρίσκεται ακόμα υπό κρατικό έλεγχο. Οπότε, πρόκειται για ένα υβριδικό μοντέλο. Και εμείς είμαστε αυτοί που επενδύουμε πραγματικά στο δίκτυο. Επομένως, όταν κάνω ένα λάθος, δεν έχω καμία δυσκολία να το αναγνωρίσω. Και πιστεύω ότι ένα λάθος γίνεται πραγματικό λάθος μόνο αν το επαναλάβεις. Προσπαθούμε λοιπόν να μαθαίνουμε από τα λάθη μας. Δεν νομίζω ότι υποσχέθηκα πράγματα τα οποία συνειδητά ήξερα ότι δεν μπορούσα να πραγματοποιήσω. Μερικές φορές ακόμη και δύσκολα πράγματα.

Αυτή τη στιγμή, για παράδειγμα, θεσπίσαμε νομοθεσία σχετικά με τους αυτοαπασχολούμενους Έλληνες, που αποτελούν μέρος του κορμού των εκλογέων στους οποίους απευθυνόμαστε. Παρατηρήσαμε ότι πολλές ομάδες αυτοαπασχολούμενων δήλωναν ετήσιο εισόδημα κάτω από τον κατώτατο μισθό. Είπαμε, λοιπόν, ότι αυτό δεν μπορεί να συμβαίνει πραγματικά. Οπότε θέσαμε ένα όριο. Είπα προεκλογικά στους πολίτες ότι θα το έκανα αυτό. Είπα ότι θα κυνηγήσω τη φοροδιαφυγή. Είναι πολύ πιο εύκολο όταν δεν χρειάζεται να κοιτάξεις αυτά που είχες πει στους πολίτες κατά τη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας και να συνειδητοποιήσεις: «Ω, Θεέ μου, πρέπει να κάνω το ακριβώς αντίθετο τώρα, και κατά κάποιο τρόπο ήξερα ότι έπρεπε να κάνω το ακριβώς αντίθετο».

Rory Stewart: Κύριε Πρωθυπουργέ, άλλες έντονες επικρίσεις αφορούν, κάποιες φορές, την ελευθερία του Τύπου. Τι συμβαίνει με την ελευθερία του Τύπου; Γιατί ανησυχούν κάποιοι για την ελευθεροτυπία;

Κυριάκος Μητσοτάκης: Στον τομέα αυτό αισθάνομαι πολύ δυνατός. Ο καθένας μπορεί να γράψει, να δημοσιεύσει ή να πει ό,τι θέλει στην Ελλάδα. Αν μη τι άλλο, μάλλον έχουμε σχετικά αδύναμη νομοθεσία για τη συκοφαντική δυσφήμιση. Ακούω όλα αυτά τα επιχειρήματα για αγωγές SLAPP. Ποτέ, μα ποτέ δεν χρησιμοποίησα τα δικαστήρια, αν ένιωθα ότι με προσέβαλαν, διότι είμαι πολιτικός και το περιθώριο πρέπει να είναι μεγαλύτερο όσον αφορά στην κριτική. Αλλά, για όνομα του Θεού, έχουμε τόσες πολλές εφημερίδες, έχουμε τόσους πολλούς τηλεοπτικούς σταθμούς. Όποιον τηλεοπτικό σταθμό κι αν παρακολουθείς, η αντιπολίτευση είναι πάντα παρούσα.

Θεωρώ ότι αυτό είναι ένα επιχείρημα που απλά δεν ισχύει. Και αυτά που δημοσιεύονται στην Ελλάδα, σε ορισμένες εφημερίδες, δεν θα μπορούσαν ποτέ να δημοσιευτούν… Αναφέρομαι σε συκοφαντίες, με έχουν κατηγορήσει ότι είμαι παιδόφιλος. Θέλω να πω ότι αυτά πραγματικά τυπώνονται στην Ελλάδα. Οπότε όχι, δεν υπάρχει θέμα ελευθερίας του Τύπου στην Ελλάδα, τελεία και παύλα, και είμαι ανυποχώρητος σε αυτό.

Alastair Campbell: Ένα άλλο ζήτημα που συζητά σήμερα ο κόσμος είναι το brain drain. Εξακολουθείτε να έχετε πρόβλημα brain drain; Και η ιδιωτικοποίηση των πανεπιστημίων, είναι μια προσπάθεια να σταματήσει το brain drain ή μήπως το επιταχύνει;

Κυριάκος Μητσοτάκης: Περίπου 500.000 Έλληνες εγκατέλειψαν την Ελλάδα κατά τη διάρκεια της οικονομικής κρίσης. Κυρίως νέοι άνθρωποι, ταλαντούχοι άνθρωποι, άνθρωποι που παίρνουν ρίσκα. Δεν είναι εύκολο να εγκαταλείψεις μια χώρα σε αναζήτηση μιας καλύτερης θέσης εργασίας. Αυτά ήταν επίσης τα χρόνια της πολύ υψηλής φορολόγησης για όποιον είχε έναν αξιοπρεπή μισθό. Αυτό έχει αντιστραφεί. Πολλοί επιστρέφουν. Επιστρέφουν επειδή υπάρχουν περισσότερες ευκαιρίες, υπάρχουν καλύτερα αμειβόμενες θέσεις εργασίας, η φορολογία είναι χαμηλή. Αλλά θεωρώ ότι επιστρέφουν επίσης επειδή πολλοί από αυτούς -όχι όλοι φυσικά- πιστεύουν ότι η χώρα έχει γυρίσει σελίδα οριστικά. Δεν είναι εύκολο. Εργαζόμουν στο Ηνωμένο Βασίλειο το 1997, κάποια στιγμή αποφάσισα…

Alastair Campbell: Σπουδαία χρονιά!

Κυριάκος Μητσοτάκης: Ναι, το ξέρω, έχετε πολύ ευχάριστες αναμνήσεις. Αλλά, για κάποιον περίεργο λόγο, η στιγμή που εξελέγησαν οι Εργατικοί ήταν αυτή που αποφάσισα να φύγω και να επιστρέψω στην Ελλάδα. Και θυμάμαι ότι δεν επέστρεφε κάποιος μόνο για δουλειά. Επιστρέφεις επειδή πιστεύεις ότι υπάρχει μια καλή μακροπρόθεσμη προοπτική όσον αφορά το πώς θα τα πάει η χώρα. Έτσι, το brain drain αντιστρέφεται. Πάντα θα υπάρχουν άνθρωποι που θα μεταναστεύουν, αυτό είναι φυσικό.

Θέλω να πω, ζούμε στην εποχή της παγκοσμιοποίησης, αλλά εμείς προσφέρουμε σε περισσότερους ανθρώπους ευκαιρίες. Όταν μιλάω με τις μεγάλες εταιρείες που πλέον επενδύουν στην Ελλάδα, ξένες εταιρείες, για παράδειγμα η Pfizer είχε δημιουργήσει ένα μεγάλο κέντρο δεδομένων στη Θεσσαλονίκη, προσέλαβαν περισσότερα από 1.000 άτομα. Σε σημαντικό βαθμό τα βιογραφικά που έλαβαν είναι από Έλληνες που θέλουν να επιστρέψουν. Αν βρεθεί, λοιπόν, μια καλή δουλειά στην Ελλάδα, όλοι θέλουν να επιστρέψουν, θέλω να πω, άνθρωποι θέλουν να επιστρέψουν. Η Ελλάδα είναι ένα υπέροχο μέρος για να ζήσει κανείς.

Ωστόσο, ασφαλώς, πρέπει να αντιμετωπίσουμε ζητήματα που αφορούν στην ποιότητα της υγειονομικής περίθαλψης ή την ποιότητα της εκπαίδευσης. Αυτά είναι πραγματικά ζητήματα. Οι κοινωνικές υπηρεσίες βελτιώνονται, αλλά όχι όσο γρήγορα θα θέλαμε.

Rory Stewart: Μια από τις μεγάλες ανησυχίες είναι γύρω από την παραγωγικότητα. Σίγουρα, η εμπειρία στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες είναι ότι ξοδεύουμε όλο το χρόνο μας λέγοντας ότι πρέπει να λύσουμε το θέμα της παραγωγικότητάς μας, οι πιο έξυπνοι οικονομολόγοι στον κόσμο εκπονούν προτάσεις και η παραγωγικότητα δεν βελτιώνεται όσο γρήγορα θα θέλαμε. Ποιο είναι το πρόβλημα; Και γιατί η παραγωγικότητα -αυτή η κριτική δεν αφορά μόνο την Ελλάδα, είναι καταστροφική στο Ηνωμένο Βασίλειο-, τι είναι αυτό που κάνει τις οικονομίες αυτές να δυσκολεύονται πολύ να αυξήσουν την παραγωγικότητα;

Κυριάκος Μητσοτάκης: Καταρχάς, θα έλεγα ότι στην Ελλάδα, υπήρχαν πολλά που μπορούσαν να γίνουν άμεσα όσον αφορά στην παραγωγικότητα. Για παράδειγμα: η πρώτη φάση της ψηφιοποίησης του κράτους μας, ακριβώς για να απλοποιήσουμε την αλληλεπίδραση μεταξύ πολιτών και επιχειρήσεων. Το κάναμε και ήταν μια τεράστια επιτυχία. Βελτιώθηκε. Βελτιώνει όντως την παραγωγικότητά, αν μιλάμε μια μικρή επιχείρηση και δεν χρειάζεται να στέκεται κάποιος επί ώρες σε μια ουρά, προσπαθώντας να κάνει μία συναλλαγή με το κράτος. Βασικά ζητήματα έπρεπε να λυθούν, και λύθηκαν. Ήταν μια πραγματική επανάσταση και άνθρωποι από όλους τους χώρους, ανεξαρτήτως εάν μας ψηφίζουν, μας δίνουν τα εύσημα για αυτόν τον ψηφιακό μετασχηματισμό.

Αλλά τώρα θα κοιτάξουμε το μέλλον. Θα αποτελέσει η Τεχνητή Νοημοσύνη έναν μεγάλο ενισχυτή σε αυτή την προσπάθεια; Μπορεί να είναι ένας τεράστιος ενισχυτής για την παραγωγικότητα της κυβέρνησης; Πώς λειτουργεί μία κυβέρνηση πιο αποτελεσματικά; Τι σημαίνει αυτό για την παραγωγικότητα των δημοσίων υπαλλήλων; Πώς εφαρμόζονται κατάλληλα συστήματα αξιολόγησης του προσωπικού και των αμοιβών; Όλα αυτά ήταν σχετικά καινούργια για την Ελλάδα. Πιστεύω ότι έχουμε πολύ έδαφος να καλύψουμε σε ό,τι αφορά την παραγωγικότητα και κινούμαστε προς αυτή την κατεύθυνση.

Βέβαια, οι χώρες που θα αγκαλιάσουν την ΤΝ ως πραγματικό εργαλείο δημόσιας πολιτικής, θα διαχειρίζονται και τους κινδύνους. Μπορούμε να μιλήσουμε για τους κινδύνους, είναι πολλοί. Αλλά όταν κοιτάζω την ΤΝ, από κυβερνητική σκοπιά, βλέπω πολλές και σημαντικές ευκαιρίες. Για παράδειγμα, τεχνητή νοημοσύνη στην προστασία από πυρκαγιές, πρόβλεψη για το πώς θα συμπεριφερθεί μια φωτιά. Αρχίζει η αντιπυρική περίοδος.

Χρησιμοποιούμε την ΤΝ, για παράδειγμα, για να κυνηγήσουμε στοχευμένα τους συστηματικούς φοροφυγάδες. Μπορούμε να μιλάμε για ώρες για το τι μπορεί να κάνει η τεχνητή νοημοσύνη για τη βελτίωση της παραγωγικότητας. Καθώς είμαστε ενθουσιασμένοι με τη δημόσια πολιτική που βασίζεται σε δεδομένα, ασφαλώς πρέπει να χρησιμοποιούμε την ΤΝ όταν εφαρμόζουμε τις πολιτικές που θεωρούμε σωστές.

Alastair Campbell: Μπορώ να ανατρέξω σε κάτι που προηγήθηκε της τεχνητής νοημοσύνης κατά πολλούς, πολλούς αιώνες. Την τελευταία φορά που βρεθήκατε στο Ηνωμένο Βασίλειο, διατυπώσατε την πάγια θέση σας γι’ αυτά που εσείς ονομάζετε Γλυπτά του Παρθενώνα και εμείς αποκαλούμε Ελγίνεια Μάρμαρα, με αποτέλεσμα ο Πρωθυπουργός μας να αποφασίσει να μην σας συναντήσει την επόμενη μέρα. Αναρωτιέμαι, ποιες ήταν οι σκέψεις σας γι’ αυτό;

Κυριάκος Μητσοτάκης: Ορθώς επισημάνετε ότι επανέλαβα το σταθερό μας επιχείρημα υπέρ της επανένωσης. Δεν χρησιμοποιώ τον όρο «επιστροφή». Πιστεύω ότι είναι σημαντικό να αντιληφθεί ο κόσμος ότι μιλάμε για την επανένωση ενός μνημείου, στην ολότητά του. Χρησιμοποιώ το παράδειγμα της Μόνα Λίζα, το οποίο νομίζω ότι είναι σχετικό. Δεν μπορείτε να κόψετε τη Μόνα Λίζα στη μέση, να πάρετε τη μισή στο Βρετανικό Μουσείο. Όμως, αυτό ακριβώς συνέβη με τα Γλυπτά του Παρθενώνα. Αρκεί να ρίξετε μια ματιά στο Μουσείο της Ακρόπολης για να καταλάβετε γιατί είναι σημαντικό να τα δείτε ενωμένα και in situ.

Επομένως, είπα ουσιαστικά αυτό που λέω πάντα, αλλά υποθέτω ότι αυτό προκάλεσε κάποιου είδους αντίδραση και η συνάντησή μου ακυρώθηκε την τελευταία στιγμή. Ωστόσο, αυτά τα πράγματα συμβαίνουν και σίγουρα δεν πρόκειται να επηρεάσει τις διμερείς σχέσεις μεταξύ του Ηνωμένου Βασιλείου και της Ελλάδας.

Alastair Campbell: Όταν λέτε ότι αυτά τα πράγματα συμβαίνουν, εγώ σκέφτηκα ότι ήταν αρκετά ασυνήθιστο…

Κυριάκος Μητσοτάκης: Η αλήθεια είναι ότι δεν μου είχε ξανασυμβεί, από αυτή την άποψη ίσως δεν συμβαίνουν πολύ συχνά.

Rory Stewart: Αυτό είναι πολύ περίεργο, δεν είναι; Γιατί κατά μια έννοια, φαινομενικά, κάποιοι θα υπέθεταν ότι ο Rishi Sunak θα μπορούσε να είναι ένα πρόσωπο με το οποίο έχετε κάτι κοινό. Είναι πολύ έξυπνος, είχε υπόβαθρο στα χρηματοοικονομικά, είναι αρκετά τεχνοκρατικός, ενδιαφέρεται αρκετά για τα δεδομένα και την τεχνητή νοημοσύνη. Θα υπέθετε κανείς ότι θα είχατε πολλά κοινά.

Κυριάκος Μητσοτάκης: Για να είμαι πολύ ειλικρινής μαζί σας, προσέβλεπα στη συνάντηση και τη συζήτηση, ξεκαθάρισα ότι η διμερής συνάντηση δεν θα αφορούσε τα Γλυπτά του Παρθενώνα. Είμαι σίγουρος ότι θα είχαμε πολλά να συζητήσουμε, οπότε δεν ξέρω αν θα έχω την ευκαιρία, ίσως τον συναντήσω κάποια στιγμή και θα μιλήσουμε.

Alastair Campbell: Λέτε ότι δεν επηρεάζει τις διμερείς σχέσεις, αλλά αποτελούν μέρος των προσωπικών μας σχέσεων. Αυτός ήταν που, θαρρώ, είχε αυτή την εριστική, παιδαριώδη αντίδραση. Και θα ήσασταν πολύ, πολύ επιεικής αν δεν σας ενοχλούσε αυτή η συμπεριφορά για κάποιο χρονικό διάστημα, κατά τη γνώμη μου.

Κυριάκος Μητσοτάκης: Έχουμε μια τόσο σπουδαία σχέση μεταξύ των δύο λαών μας και των δύο χωρών μας. Αυτό είναι που πρέπει να κάνω, ειλικρινά. Δηλαδή, να μην το κρατάω, να μην το παίρνω προσωπικά. Πιστεύω ότι ένα από τα πράγματα που μαθαίνεις στην πολιτική είναι, εννοώ ότι μερικές φορές πρέπει να αφήνεις τις προσωπικές σου προτιμήσεις ή τις προσωπικές σου απόψεις στην άκρη. Αλλά πρόκειται για τη σχέση μεταξύ δύο χωρών που ήταν για πάντα πολύ καλοί φίλοι ουσιαστικά. Επομένως, εστιάζω πολύ σε αυτή τη σχέση. Θα το αφήσω αυτό πίσω μου.

Rory Stewart: Ας εξετάσουμε, καθώς πλησιάζουμε προς το τέλος, την άλλη πλευρά της προσωπικότητάς σας που αναδύεται, ως πολιτικός, ο τρόπος που είστε. Θα έβλεπα ότι αντιστέκεστε πολύ έντονα στην ιδέα του λαϊκισμού, αλλά παράλληλα, ως πολιτικός, πρέπει να είστε δημοφιλής. Επομένως, υποθέτω ότι κάνατε μία διαδρομή από το σημείο όπου πολίτες μπορεί να σας έβλεπαν ως ένα σχετικά ανέκφραστο, σοβαρό άτομο που προερχόταν από τον χώρο των οικονομικών, για να γίνετε περισσότερο ένας πολιτικός που είναι κοντά στον λαό. Ένα από τα πράγματα που κάνατε είναι ότι αγκαλιάσατε το TikTok. Θα ήθελα να σκεφτείτε λίγο τι μάθατε για το πώς -ακόμη και αν είστε κεντρώος, ακόμη και αν είστε αντιλαϊκιστής- πρέπει να επικοινωνείτε, να έχετε συναίσθημα, να έχετε αίσθηση του χιούμορ, ότι δεν είναι δυνατόν να έχουν όλα να κάνουν με ανταλλαγή εγγράφων από δεξαμενές σκέψης της Σουηδίας.

Κυριάκος Μητσοτάκης: Δεχόμουν κριτική ότι ήμουν, μερικές φορές, πολύ θεωρητικός και ίσως όχι κάποιος που μπορεί να επικοινωνήσει εύκολα με τους πολίτες. Πάντα πίστευα ότι αυτό ήταν λάθος. Χρειάστηκε όμως πολύς χρόνος και πολλή προσπάθεια ώστε να γεφυρώσω αυτό το χάσμα και να αλλάξω αυτή την αντίληψη.

Ένας τρόπος για να γίνει αυτό ήταν να αφιερώνω πραγματικά πολύ χρόνο στο πεδίο. Με ευχαριστεί η άμεση επαφή με τους πολίτες. Πραγματικά. Μου αρέσει να περιοδεύω. Μου αρέσει να βγαίνω έξω. Δεν είναι βάρος για μένα. Μαθαίνω, προσπαθώ να έρχομαι σε επαφή, να γίνομαι καλύτερος στη συναναστροφή με τους πολίτες. Ξέρετε, κάνεις εκατοντάδες χειραψίες κάθε φορά και αυτό μπορεί να είναι μια αλληλεπίδραση 10 δευτερολέπτων με κάποιον, ανταλλάσσω πολλές χειραψίες, αλλά γι’ αυτό το ένα άτομο είναι ίσως μια μοναδική ευκαιρία στη ζωή του να συναντήσει τον Πρωθυπουργό, οπότε πρέπει να είσαι εκεί. Και μπορεί να είναι πολύ κουραστικό να το κάνεις σωστά.

Ταυτόχρονα, το TikTok ήταν μια αποκάλυψη με την έννοια ότι μου επέτρεψε να δείξω μια πλευρά της προσωπικότητάς μου, που όλοι όσοι με γνωρίζουν καλά ήξεραν ότι υπήρχε.

Πιστεύω ότι έχω αξιοπρεπή αίσθηση του χιούμορ. Δεν παίρνω τον εαυτό μου πάντα πολύ σοβαρά. Μπορώ να μιλήσω και για άλλα πράγματα, όχι μόνο για την πολιτική. Θεωρώ τον εαυτό μου αρκετά συνηθισμένο όσον αφορά στα ενδιαφέροντά μου. Έχω μια ζωή έξω από την πολιτική. Θα έχω μια ζωή μετά την πολιτική. Το TikTok μου έδωσε αυτή την ευκαιρία να δείξω αυτή την πλευρά της προσωπικότητάς μου.

Είναι αρκετά ενδιαφέρον ότι κατά κάποιο τρόπο δούλεψε για μένα. Άλλοι άνθρωποι το δοκίμασαν και απέτυχαν πλήρως, ίσως επειδή δεν ταίριαζε στο στυλ τους. Δεν χρειάζεται να είναι απαραίτητα το TikTok. Πρόκειται, ίσως, για το μέσο κοινωνικής δικτύωσης της περιόδου αυτής. Ίσως αύριο να είναι κάτι άλλο.

Υπάρχει όμως μια πλευρά μας που οι άνθρωποι θέλουν πραγματικά να γνωρίσουν; Ναι, για πρώτη φορά, αισθάνομαι ότι οι άνθρωποι κατάλαβαν ποιος πραγματικά είμαι, όχι μόνο ένας πολιτικός, αλλά και ένας άνθρωπος. Θεωρώ ότι είναι σημαντικό για τους ανθρώπους να καταλάβουν ότι πίσω από το αξίωμα, τη λαμπρότητα και την αίγλη, είμαστε άνθρωποι. Έχουμε τα θέματά μας, μπορεί να έχουμε τα προβλήματά μας, έχουμε κακές μέρες, έχουμε καλές μέρες. Προσπαθούμε να κάνουμε το καλύτερο δυνατό σε μία δουλειά που πολλοί άνθρωποι ενδέχεται να θεωρούν σχεδόν αδύνατη.

Alastair Campbell: Ανησυχείτε ότι κάποιος που αρχίζει να σας γνωρίζει μέσω του TikTok, ότι αυτή είναι η μόνη του επαφή με την πολιτική, και ότι ως εκ τούτου τροφοδοτεί αυτή την αίσθηση της απομάκρυνσης από αυτό που εσείς και εγώ ξέρουμε ότι η πολιτική είναι πραγματικά, το οποίο δεν είναι απλά μερικά σύντομα βίντεο.

Κυριάκος Μητσοτάκης: Αυτό είναι ένα καλό ερώτημα. Αν τα TikToks μου ήταν μόνο χιουμοριστικά, θα είχες δίκιο. Αλλά ποιο είναι το κόλπο; Το κόλπο είναι να κάνεις τον κόσμο να ασχοληθεί, αλλά στη συνέχεια να επικοινωνήσεις και σοβαρά μηνύματα. Μπορείς να επικοινωνήσεις μια σοβαρή πρωτοβουλία σε ένα βίντεο διάρκειας ενός λεπτού. Πρέπει να σεβαστώ το γεγονός ότι μπορεί η διάρκεια της προσεκτικής θέασης να είναι ένα λεπτό και όχι μία ώρα. Κατά τον ίδιο τρόπο που ίσως δεν θα καθίσουν όλοι να παρακολουθήσουν αυτό το πολύ ενδιαφέρον podcast.

Alastair Campbell: Θα εκπλαγείτε από το πόσοι άνθρωποι θα το παρακολουθήσουν μέχρι το τέλος…

Κυριάκος Μητσοτάκης: Χαίρομαι. Αλλά ακόμα και αν έχουν ένα λεπτό στη διάθεσή τους, μπορώ να χρησιμοποιήσω αυτό το λεπτό για να τους πω κάτι που είναι σημαντικό γι’ αυτούς. Δεν είναι, λοιπόν, μόνο κάτι πιο χαλαρού ύφους. Αυτό είναι ίσως το «τέχνασμα» για να ενδιαφερθούν οι πολίτες, αλλά είναι επίσης μια ευκαιρία να καταλάβουν ποιοι είμαστε πραγματικά.

Rory Stewart: Η τελευταία μου ερώτηση: εκπροσωπείτε έναν πολύ ελκυστικό τύπο πολιτικής για εμένα. Προέρχομαι από την κεντροδεξιά, θαυμάζω τις πολιτικές σας, θαυμάζω τις κοινωνικές – φιλελεύθερες πολιτικές σας, θαυμάζω τις οικονομικές σας πολιτικές, τις πολιτικές για την ανάπτυξη. Μου αρέσει ακόμη και αυτό που κάνετε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Αλλά υπάρχει η αίσθηση ότι μερικές φορές αυτό το είδος κεντρώας πολιτικής μπορεί να μοιάζει με είδος υπό εξαφάνιση. Με ενδιαφέρει λοιπόν να δω ποιο είναι το μανιφέστο σας για το πώς θα αποτρέψουμε, στις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ευρώπη, την ολοένα και μεγαλύτερη πόλωση, τις ολοένα και πιο λαϊκιστικές πολιτικές, που εκπορεύονται από κάποιους βαθιά δομικούς παράγοντες, που δίνουν πλεονέκτημα στους λαϊκιστές έναντι των κεντρώων.

Κυριάκος Μητσοτάκης: Ίσως θα ήταν αλαζονικό ή απρεπές εκ μέρους μου να προσπαθήσω να αντλήσω διδάγματα που θα μπορούσαν να εφαρμοστούν καθολικά, με βάση την ελληνική εμπειρία. Για παράδειγμα, στην Ελλάδα έχουμε έναν εκλογικό νόμο, διότι οι εκλογικοί νόμοι είναι απολύτως καίριας σημασίας -και δεν αναγνωρίζονται ως προς τη διασφάλιση ή μη της πολιτικής σταθερότητας. Έχουμε κοινοβουλευτική πλειοψηφία, που σημαίνει ότι μπορούμε να κινηθούμε με ταχύτητα. Μερικές φορές κοιτάζω τους ομολόγους μου και έχουν τέσσερις, πέντε, έξι εταίρους σε κυβερνήσεις συνασπισμού, τότε μονολογώ «Θεέ μου, πώς θα παίρνουν αποφάσεις;». Αυτό επίσης περιπλέκει ιδιαίτερα τη λειτουργία μιας κυβέρνησης.

Rory Stewart: Για τους «σπασίκλες», ο εκλογικός νόμος προβλέπει ότι αν εξασφαλίσεις τις περισσότερες ψήφους, μπορείς να πάρεις άλλες 50 έδρες.

Κυριάκος Μητσοτάκης: Παίρνεις ένα μπόνους. Πρέπει να είσαι πάνω από ένα συγκεκριμένο όριο, τότε παίρνεις κι ένα μικρό ποσοστό από τις έδρες που δεν κατανέμονται αναλογικά. Ουσιαστικά πηγαίνουν στο πρώτο κόμμα. Εμείς ήμασταν στο 40%, το οποίο εξακολουθεί να είναι ένα πολύ υψηλό όριο. Δεν είναι πολλά κόμματα που βρίσκονται στο 40%, αλλά…

Alastair Campbell: Στο Ηνωμένο Βασίλειο αυτό εξασφαλίζει μια αξιοπρεπή πλειοψηφία.

Κυριάκος Μητσοτάκης: Με ποσοστό 40%, καταφέραμε να έχουμε μια αρκετά μεγάλη πλειοψηφία. Αν ήμασταν στο 35% δεν θα μπορούσαμε να το κάνουμε αυτό. Άρα, θεωρώ ότι είναι ένα καλό σύστημα, έχει υπηρετήσει καλά την Ελλάδα. Αλλά όταν κοιτάζω το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα, επειδή επίκεινται ευρωπαϊκές εκλογές, ναι, νομίζω ότι υπάρχουν μαθήματα που μπορούμε να αντλήσουμε από την Ελλάδα. Αυτή η «τριγωνοποίηση» για την οποία μίλησα, θεωρώ ότι είναι κάτι που μοιράζομαι με άλλους ηγέτες που προσπαθούν να κερδίσουν εκλογές. Έχουμε πολλά περισσότερα μέλη του ΕΛΚ, της κεντροδεξιάς οικογένειας δηλαδή, στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο πλέον. Μπορεί να ανέλθουν στα 13. Πριν από πέντε χρόνια ήμασταν λιγότεροι.

Πιστεύω ότι αν το ΕΛΚ, η κεντροδεξιά, τα πάει καλά στην Ευρώπη, και αν δεν μπορεί να γίνει κάτι στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο χωρίς τη συνετή κεντροδεξιά, αν μπορέσουμε να συμφωνήσουμε σε αυτό, πιστεύω ότι αυτό θα είναι σημαντικό για την Ευρώπη κατά τον επόμενο κύκλο. Επομένως, δεν είμαι απαισιόδοξος για το μέλλον των λογικών πολιτικών που βασίζονται σε δεδομένα και είναι προσανατολισμένες στα αποτελέσματα. Αν μη τι άλλο, ίσως οι άνθρωποι μπορούν να δουν το ελληνικό παράδειγμα και να αισθανθούν λίγο πιο αισιόδοξοι για τις πιθανότητές τους στην αντιμετώπιση των λαϊκιστών.

Alastair Campbell: Η τελευταία μου ερώτηση: βλέπω πίσω σας μερικές φωτογραφίες, δικές σας και της οικογένειάς σας. Είναι πιθανό τα παιδιά σας να ασχοληθούν με την πολιτική;

Κυριάκος Μητσοτάκης: Δεν το γνωρίζω. Η κόρη μου είναι 27 ετών, ο γιος μου είναι 26 ετών και η μικρότερη κόρη μου είναι 21 ετών. Είναι όλοι ενεργοί πολίτες. Θα τους έδινα την ίδια συμβουλή που μου έδωσαν οι γονείς μου: να κάνετε ό,τι σας κάνει ευτυχισμένους, αλλά κατανοώντας ότι, καταρχάς, η πολιτική δεν έχει να κάνει μόνο με τις εκλογές. Το μεγαλύτερο πρόβλημα που αντιμετωπίζουμε σήμερα στην πολιτική είναι το γεγονός ότι η νεότερη γενιά, έξυπνοι άνθρωποι, δεν θέλουν να ασχοληθούν με την πολιτική. Είναι γεγονός. Η πολιτική δεν είναι ελκυστική και αυτό έχει να κάνει σε μεγάλο βαθμό με την τοξικότητα του δημόσιου διαλόγου. Οι άνθρωποι απλά δεν είναι πρόθυμοι να βιώσουν τη «σταύρωση» της δημόσιας ζωής τους, της προσωπικής τους ζωής, της ιδιωτικής τους ζωής, μέσω της κοινωνικής δικτύωσης. Η οικογένειά μου, αυτοί είναι οι αληθινοί ήρωες επειδή… Έχουν τις καριέρες τους, η καριέρα της γυναίκας μου, ή οι καριέρες των παιδιών μου, που μπορεί να περιορίζονται από το γεγονός ότι κάνω αυτό που κάνω, επειδή ως πρόσωπα έχουν μία έκθεση. Επομένως, στο τέλος της ημέρας, πρόκειται για μια οικογενειακή απόφαση. Δεν μπορείς να ασχοληθείς με την πολιτική αν δεν έχεις την οικογένειά σου στο πλευρό σου. Και είμαι πολύ ευγνώμων στην οικογένειά μου, στη σύζυγό μου και στα παιδιά μου, για την στήριξη που μου παρέχουν.

Αλλά αυτό οδηγεί σε ένα ευρύτερο ερώτημα. Έχουμε ήδη το αντίθετο πρόβλημα: οι καλύτεροι και εξυπνότεροι, σε αντίθεση με ό,τι συνέβη, για παράδειγμα, μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, δεν ενδιαφέρονται για την πολιτική. Πρέπει να κάνουμε την πολιτική και πάλι ενδιαφέρουσα και ελκυστική για εκείνους που πραγματικά αισθάνονται ότι μπορούν να επιφέρουν αλλαγή. Ίσως δεν αισθάνονται όλοι ότι μπορούν να αλλάξουν τον κόσμο. Αλλά μερικές φορές μικρές αλλαγές, πολλές μικρές αλλαγές μπορούν να κάνουν μια μεγάλη αλλαγή, και τα πράγματα μπορούν να αλλάξουν στην πολιτική.

Αυτή είναι η εμπειρία μου και αυτό είναι που μου δίνει την ενέργεια να ξυπνάω κάθε πρωί και να πηγαίνω στο γραφείο. Γιατί, μερικές φορές, υπάρχουν μέρες που τα πράγματα φαίνονται πολύ απελπιστικά, αλλά υπάρχουν πολλές μέρες που νιώθεις ότι μπορείς πραγματικά να κάνεις μικρές αλλαγές που επηρεάζουν τις ζωές των ανθρώπων προς το καλύτερο.

Alastair Campbell: Θέλω να σας κάνω την τελευταία, τελευταία ερώτηση. Όταν ταξιδεύετε συναντάτε ηγέτες και πηγαίνετε στις Συνόδους Κορυφή της ΕΕ ή του ΝΑΤΟ. Όταν μπαίνετε στην αίθουσα με άλλους ηγέτες, αισθάνεστε ότι γενικά συναντάτε αντιλαϊκιστές ή λαϊκιστές σε θέσεις εξουσίας;

Κυριάκος Μητσοτάκης: Θα έλεγα ότι, μιλώντας για την Ευρωπαϊκή Ένωση, επειδή έχουμε πολύ έντονη αλληλεπίδραση με τα μέλη του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, γνωριζόμαστε πολύ καλά μεταξύ μας. Υπενθυμίζουμε στον κόσμο ότι είμαστε μόνοι μας στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, δίχως συμβούλους. Εμείς οι 27 θα πρέπει να πάρουμε τις αποφάσεις. Θα έλεγα ότι οι συνάδελφοί μου είναι, στη συντριπτική τους πλειονότητα, λογικοί και ικανοί ηγέτες, που προσπαθούν να κάνουν το καλύτερο για τους λαούς τους. Μπορεί να υπάρχουν εξαιρέσεις. Αυτή είναι όμως η δική μου εμπειρία. Έχω συμμετάσχει σε πάρα πολλές συνεδριάσεις του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου πλέον. Γίνομαι ένα από τα πιο έμπειρα μέλη του Συμβουλίου. Σίγουρα έτσι αισθάνομαι. Αυτοί οι άνθρωποι, νοιάζονται γι’ αυτό που κάνουν, νοιάζονται για τους πολίτες τους. Νοιάζονται επίσης για την Ευρώπη, διότι πρέπει να μπορείς να κάνεις και τα δύο για να καταλήξεις σε ευρωπαϊκές αποφάσεις.

Alastair Campbell: Σας ευχαριστούμε που μας αφιερώσατε τόσο πολύ από το χρόνο σας.

Κυριάκος Μητσοτάκης: Σας ευχαριστώ και σας εύχομαι καλή διαμονή στην Αθήνα. Ίσως πείσετε κάποιους από τους ακροατές σας να έρθουν στην Ελλάδα για να περάσουν τις καλοκαιρινές τους διακοπές. Η χώρα προσφέρει εξαιρετικές ευκαιρίες για ωραίες διακοπές. Αυτό ίσχυε πάντα, αλλά τώρα ισχύει ακόμη περισσότερο.

Alastair Campbell: Ωστόσο, δεν θα μπορούν να παραμείνουν, να εργαστούν, να ταξιδεύουν και να ζουν ελεύθερα, όπως έκαναν παλαιότερα.

Κυριάκος Μητσοτάκης: Πρέπει να περάσουν από ελέγχους, αλλά υποθέτω ότι είναι το τίμημα για τις αποφάσεις που ελήφθησαν.

Alastair Campbell: Αλλά το ξεπέρασα!

Rory Stewart: Το ξεπέρασε!

Κυριάκος Μητσοτάκης: Σας ευχαριστώ και πάλι γι’ αυτή την πολύ ενδιαφέρουσα συζήτηση.

Rory Stewart: Σας ευχαριστώ πολύ.

Η Αιολική Ενέργεια στις Ευρωεκλογές της 9ης Ιουνίου 2024

by EnergyUp

 

Πολύ ενημερωμένοι για την ευρωπαϊκή πολιτική στις ανανεώσιμες πηγές και με ενδιαφέροντα κυρίως για το περιβάλλον, την γεωργία και την ενέργεια είναι οι περισσότεροι από τους υποψήφιους ευρωβουλευτές που απάντησαν στο ερωτηματολόγιο της ΕΛΕΤΑΕΝ.

Αυτό προκύπτει από τις πρώτες απαντήσεις στις 9 σύντομες ερωτήσεις για το κλίμα και την ενέργεια που απευθύνει η ΕΛΕΤΑΕΝ στους υποψηφίους.

Μεταξύ όσων απάντησαν από 7 κόμματα, παρατηρείται σχεδόν ομοφωνία (>86%) ότι η αιολική ενέργεια είναι απολύτως απαραίτητη (ι) για την Ενεργειακή ασφάλεια και ανεξαρτησία της Ελλάδας και (ιι) για τη Μείωση του κόστους ενέργειας για τις επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά. Όλοι θεωρούν ότι ο ευρωπαϊκός στόχος για κλιματική ουδετερότητα το 2050 είναι αναγκαίος. Όλοι επίσης τοποθετούν την αιολική ενέργεια μεταξύ των πιο σημαντικών πολιτικών για την ενέργεια και το κλίμα ή ως εξίσου σημαντική με τις άλλες πολιτικές.

Μεταξύ των μέτρων για την προώθηση της αιολικής ενέργειας ως πιο σημαντικά ιεραρχούνται η απλοποίηση της αδειοδοτικής διαδικασίας και ο χωροταξικός σχεδιασμός.

Οι υποψήφιοι που έχουν απαντήσει έως τώρα, και οι αναλυτικές απαντήσεις τους, είναι οι εξής (αλφαβητικά):

  1. Χριστίνα Αλίρη, ΠΑΣΟΚ Κίνημα Αλλαγής – Οι απαντήσεις της (*)
  2. Απόστολος Ανθόπουλος, Δημοκράτες Ανδρέας Λοβέρδος – Οι απαντήσεις του (*)
  3. Απόστολος Βλάχος, Δημοκράτες Ανδρέας Λοβέρδος – Οι απαντήσεις του
  4. Πύρρος Δήμας, Νέα Δημοκρατία – Οι απαντήσεις του
  5. Παναγιώτης Δημόπουλος,  ΠΑΣΟΚ Κίνημα Αλλαγής – Οι απαντήσεις του
  6. Αθανάσιος  Εξαδάκτυλος,  Νέα Δημοκρατία – Οι απαντήσεις του
  7. Ανδρέας  Ζαμπούκας, Νέα Δημοκρατία – Οι απαντήσεις του (*)
  8. Μαρία Καβούρη, ΚΟΣΜΟΣ – Οι απαντήσεις της (*)
  9. Γεώργιος  Κανέλλης, ΚΟΣΜΟΣ – Οι απαντήσεις του (*)
  10. Πέτρος Κόκκαλης, ΚΟΣΜΟΣ – Οι απαντήσεις του (*)
  11. Στέλιος Κυμπουρόπουλος, Νέα Δημοκρατία – Οι απαντήσεις του
  12. Γιάννης Μανιάτης, ΠΑΣΟΚ Κίνημα Αλλαγής – Οι απαντήσεις του (*)
  13. Γεωργιος Μουρούτης, Νέα Δημοκρατία – Οι απαντήσεις του
  14. Γιαννης Πάζιος, ΠΑΣΟΚ Κίνημα Αλλαγής – Οι απαντήσεις του
  15. Δημήτρης  Παπαδημητριάδης, ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ – Οι απαντήσεις του (*)
  16. Βασίλης Σακελλάρης, Νέα Δημοκρατία – Οι απαντήσεις του (*)
  17. Ειρήνη  Σκουζού, ΚΟΣΜΟΣ – Οι απαντήσεις της (*)
  18. Γιώργος Σταθάκης, Νέα Αριστερά – Οι απαντήσεις του (*)
  19. Ανδρέας  Σταλίδης,  ΝΙΚΗ – Οι απαντήσεις του (*)
  20. Βασιλική (Βίκυ) Φλέσσα, Νέα Δημοκρατία – Οι απαντήσεις της (*)
  21. Κώστας Χρυσόγονος, ΠΑΣΟΚ Κίνημα Αλλαγής – Οι απαντήσεις του

(*) Με αστερισμό επισημαίνονται τα ερωτηματολόγια όπου έχει συμπληρωθεί και η τελευταία 9η ερώτηση με συνοπτικό γενικό κείμενο του υποψηφίου για τη θεματική των ερωτήσεων.

Σημειώνεται, ότι όσοι υποψήφιοι επιθυμούν, μπορούν να επικοινωνούν με την ΕΛΕΤΑΕΝ στο email: info@eletaen.gr ή τηλεφωνικά στο: 2108081755, προκειμένου να λάβουν την ηλεκτρονική διεύθυνση που πρέπει να επισκεφθούν για να απαντήσουν στις ερωτήσεις. Η απάντηση του συνόλου των ερωτήσεων απαιτεί 6-8 λεπτά.

Εκτός από τις αναλυτικές απαντήσεις του κάθε υποψηφίου ανωτέρω, επισυνάπτεται ΣΥΝΟΛΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ με τις απαντήσεις όλων.

Τη Στατιστική των απαντήσεων μπορείτε να την δείτε σε pdf ΕΔΩ

Μπορείτε να δείτε τις 9 σύντομες ερωτήσεις ΕΔΩ

Δείτε τη στατιστική μερικών ενδεικτικών απαντήσεων.

Μεταξύ των μέτρων και πολιτικών για την ενέργεια και το κλίμα, πώς ιεραρχείτε την προώθηση της αιολικής ενέργειας; (Ερώτηση 6)

Πώς αξιολογείτε την ανάγκη για επενδύσεις σε αιολικά πάρκα (χερσαία και θαλάσσια) στην Ελλάδα, ως μέσο για την επίτευξη του ακόλουθου στόχου: Μείωση του κόστους ενέργειας για τις επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά (Ερώτηση 8β)
Πώς αξιολογείτε την ανάγκη για επενδύσεις σε αιολικά πάρκα (χερσαία και θαλάσσια) στην Ελλάδα, ως μέσο για την επίτευξη του ακόλουθου στόχου: Ενεργειακή ασφάλεια και ανεξαρτησία της Ελλάδας (Ερώτηση 8δ)

Συνέντευξη του Κυριάκου Μητσοτάκη στο podcast «The Rest is Politics» και τους δημοσιογράφους Alastair Campbell και Rory Stewart

by EnergyUp

παραχώρησε ο Κυριάκος Μητσοτάκης.

 

Ο πρωθυπουργός περιγράφει τη διαδρομή του από τις ΗΠΑ έως την ενασχόλησή του με την πολιτική, αναφέρεται στο ιδεολογικό στίγμα της διακυβέρνησής του ενώ από τη συνέντευξη δεν λείπουν και ιστορικές αναφορές στον Ελευθέριο Βενιζέλο,τον πατέρα του Κωνσταντίνο Μητσοτάκη και τον Ανδρέα Παπανδρέου, και τις ανάλογες εποχές.

Χαρακτηρίζει τον Αλέξη Τσίπρα ως «ορισμό του λαϊκιστή πολιτικού» και μιλά για την οικονομική κρίση της χώρας.

Τέλος, αποστέλλει ένα ακόμη μήνυμα στη Βόρεια Μακεδονία, αναφέροντας ότι «για να έρθει κανείς πιο κοντά στην Ευρώπη, πρέπει να σέβεται το ευρωπαϊκό κεκτημένο».

Αναλυτικά, η συνέντευξη:

Alastair Campbell: Καλωσήρθατε στο podcast «The Rest is Politics» με τους Alastair Campbell και Rory Stewart. Βρισκόμαστε στο γραφείο του Έλληνα Πρωθυπουργού, του κ. Κυριάκου Μητσοτάκη, στην Αθήνα.

Και αν υπήρχε ένας άνθρωπος που θα κατέληγε να γίνει πολιτικός, αυτός θα ήσασταν εσείς, κύριε. Πατέρας Πρωθυπουργός, παππούς βουλευτής, προπάππους βουλευτής, αδέλφια που υπηρέτησαν ως δήμαρχοι. Οπότε μια πολύ, πολύ, πολύ πολιτική οικογένεια. Και αναλαμβάνοντας τη διακυβέρνηση μιας χώρας που έχει, υποθέτω, μια μεγάλη φήμη με σκαμπανεβάσματα σε όλη την ιστορία της, αλλά και στη σύγχρονη εποχή. Τώρα, όμως, παρουσιάζει μια σύγχρονη εκδοχή της Ελλάδας, και φαίνεται να είναι ιδιαίτερα επιτυχημένη μέχρι στιγμής. Σας καλωσορίζουμε, λοιπόν.

Κυριάκος Μητσοτάκης: Σας ευχαριστώ. Σας ευχαριστώ που ταξιδέψατε στην Αθήνα γι’ αυτή τη συνέντευξη.

Rory Stewart: Κύριε Πρωθυπουργέ, σκεφτόμουν τον εκπληκτικό τρόπο με τον οποίο η ιστορία της δικής σας οικογένειας συνδέεται με τη δημιουργία της Ελλάδας. Στη Βρετανία σκεφτόμαστε πολύ την Ελλάδα, σε σχέση με το μεγάλο κίνημα ανεξαρτησίας στις αρχές του 19ου αιώνα, όταν απελευθερώθηκε από τους Οθωμανούς Τούρκους. Αλλά θα έλεγα ότι ο προ-προ θείος σας ήταν εξαιρετικά σημαντικός, όσον αφορά τον διπλασιασμό σχεδόν του μεγέθους της Ελλάδας κατά την περίοδο πριν και μετά τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Απλά για να θέσουμε ένα πλαίσιο για τους ακροατές μας απ’ όλον τον κόσμο, δώστε μας μια μικρή αίσθηση αυτής της εξέλιξης και της απίστευτης μεταμόρφωσης σε μια σύγχρονη χώρα.

Κυριάκος Μητσοτάκης: Η Ελλάδα ήταν η πρώτη επαρχία της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας που αγωνίστηκε και τελικά κέρδισε την ανεξαρτησία της. Ο αγώνας μας για ανεξαρτησία ξεκίνησε το 1821, παρ’ όλες τις αντιξοότητες. Τα καταφέραμε με κάποια βοήθεια από συμμάχους, συμπεριλαμβανομένης της Βρετανίας. Κερδίσαμε την ανεξαρτησία μας το 1830. Βέβαια, από τότε ήταν ένα πολύ ενδιαφέρον ταξίδι, από μια υποανάπτυκτη επαρχία της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας σε μια σύγχρονη ευρωπαϊκή χώρα με πολλά σκαμπανεβάσματα. Η χώρα αναπτύχθηκε πολύ, όπως επισημάνατε, στις αρχές του 20ού αιώνα. Ο Ελευθέριος Βενιζέλος, ο οποίος ήταν ο προ-προ θείος μου, καταγόταν από την Κρήτη. Εκείνη την εποχή η Κρήτη βρισκόταν ακόμα υπό οθωμανική κατοχή. Ήταν ένας οραματιστής πολιτικός.

Rory Stewart: Κύριε Πρωθυπουργέ, μια σύντομη παρατήρηση. Είναι μια τόσο αξιοσημείωτη προσωπικότητα επειδή γεφυρώνει κατά κάποιο τρόπο μια πολύ αρχαία εποχή με μια πολύ σύγχρονη εποχή.

Κυριάκος Μητσοτάκης: Ήταν ένας επαναστάτης που έγινε πολιτικός, ηγέτης, βαθιά ρεαλιστής, ένας μεταρρυθμιστής με όραμα. Ήταν εκείνος που πήρε την απόφαση να συνταχθεί η Ελλάδα με τους νικητές του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου. Ήταν εκείνος που πολέμησε, πριν από αυτό, δύο Βαλκανικούς πολέμους, διεύρυνε την επικράτεια της Ελλάδας. Υπάρχει και μια ιστορική ειρωνεία: ήταν επίσης αυτός που το 1920 έχασε τις εκλογές και στη συνέχεια, το 1923, επανήλθε για να διαπραγματευτεί αυτό που ήταν ουσιαστικά μια συνθήκη για μία ηττημένη χώρα, τη Συνθήκη της Λωζάνης, η οποία ουσιαστικά δημιούργησε το πλαίσιο της σύγχρονης σχέσης μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας. Επομένως, μια εντυπωσιακή προσωπικότητα, έχουν γραφτεί ορισμένες σπουδαίες βιογραφίες για εκείνον, από τον Michael Llewelyn Smith, ο οποίος ήταν πρέσβης του Ηνωμένου Βασιλείου στην Ελλάδα -έχει γράψει τον πρώτο τόμο, και περιμένω με ανυπομονησία τον δεύτερο.

Alastair Campbell: Τι έχετε να πείτε για τον πατέρα σας; Αρχικά στην εξουσία, μετά εκτός εξουσίας, στην εξορία. Πέρασατε τα πρώτα χρόνια της ζωής σας στο Παρίσι, σωστά; Επειδή ο πατέρας σας έπρεπε να φύγει από την Ελλάδα. Πείτε μας την ιστορία του.

Κυριάκος Μητσοτάκης: Ο πατέρας μου ήταν επίσης προϊόν της γενιάς του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Πολέμησε κατά τη διάρκεια της αντίστασης στην Κρήτη. Ήταν ένας νεαρός δικηγόρος. Καταδικάστηκε δύο φορές σε θάνατο, την πρώτη φορά του δόθηκε χάρη ως αποτέλεσμα ανταλλαγής αιχμαλώτων. Η δεύτερη φορά συνέπεσε με τη λήξη του πολέμου και αφέθηκε ελεύθερος. Ήταν πολιτικός καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής του. Και όταν η χούντα κατέλαβε την εξουσία, το 1967, πολλοί πολιτικοί οδηγήθηκαν στη φυλακή. Η οικογένειά μου τέθηκε σε κατ’ οίκον περιορισμό.

Alastair Campbell: Και εσείς πότε γεννηθήκατε;

Κυριάκος Μητσοτάκης: Γεννήθηκα έναν χρόνο μετά από αυτό. Στη συνέχεια ο πατέρας μου έφυγε από τη χώρα, τον Αύγουστο του 1968. Διέσχισε το Αιγαίο με μια μικρή βάρκα, σε πολύ δύσκολες συνθήκες. Κατέληξε στο Παρίσι και κάποια στιγμή καταφέραμε να τον ακολουθήσουμε. Επομένως, τα πρώτα έξι χρόνια της ζωής μου τα πέρασα στο Παρίσι, μέχρι την Αποκατάσταση της Δημοκρατίας το 1974. Γιορτάζουμε φέτος τα 50 χρόνια από την Αποκατάσταση της Δημοκρατίας, όπως και η Πορτογαλία.

Rory Stewart: ‘Αρα, ο πατέρας σας ήταν περίπου 50 ετών όταν γεννηθήκατε;

Κυριάκος Μητσοτάκης: Ο πατέρας μου ήταν ακριβώς 50 ετών, ναι. Ήμουν το τελευταίο παιδί. Έχω τρεις μεγαλύτερες αδελφές. Σύμφωνα με τους γονείς μου, δεν ήμουν μέρος του οικογενειακού «προγραμματισμού». Αλλά αυτά συμβαίνουν.

Rory Stewart: Πώς ήταν ως πατέρας; Είχατε τη δυνατότητα να περάσετε πολύ χρόνο μαζί του τα πρώτα έξι χρόνια στο Παρίσι ή ήταν πολύ απασχολημένος;

Κυριάκος Μητσοτάκης: Προφανώς, έχω αχνές αναμνήσεις από τον πατέρα μου στο Παρίσι, και αυτές είναι αναμνήσεις μιας οικογένειας που εκείνη την εποχή ήταν ενωμένη και οι γονείς μου περνούσαν πολύ χρόνο μαζί μου. Αυτό άλλαξε στη συνέχεια, διότι ο πατέρας μου επέστρεψε στην ελληνική πολιτική. Ως έφηβος, θυμάμαι τις επικές αναμετρήσεις μεταξύ του πατέρα μου και του Ανδρέα Παπανδρέου. Έπειτα έγινε Πρωθυπουργός, οπότε δεν μπορούσα να περάσω πολύ χρόνο μαζί του όταν μεγάλωνα στην Ελλάδα. Αλλά καταφέραμε να δημιουργήσουμε έναν εξαιρετικό δεσμό. Είναι ενδιαφέρον ότι, καθώς μεγάλωνε, περνούσαμε περισσότερο χρόνο μαζί. Απεβίωσε σε ηλικία 99 ετών, και νιώθω πολύ τυχερός που τον είχα στη ζωή μου, παρότι είχαμε 50 χρόνια διαφορά ηλικίας.

Alastair Campbell: Φύγατε έπειτα… Κάνατε μέρος των σπουδών σας στην Αμερική και στη συνέχεια ασχοληθήκατε με τα τραπεζικά και τα επενδυτικά. Υπήρχε ένα μέρος του εαυτού σας που ένιωθε ότι, όντας παιδί κάποιου που είχε αυτή την πολιτική σταδιοδρομία και υπήρξε Πρωθυπουργός, έχοντας δει πώς ήταν, ήταν κάτι απ’ αυτά που σας απομάκρυνε από την πολιτική ή πιστεύετε ότι αυτό σας προσέλκυσε στην πολιτική;

Κυριάκος Μητσοτάκης: Μάλλον ισχύουν και τα δύο. Πιστεύω δικαίως επισημαίνετε ότι όταν έχεις ένα σημαντικό οικογενειακό «ιστορικό», ο κόσμος προσδοκά πως θα καταπιαστείς με την πολιτική, επομένως, για κάποιους είναι αναπόφευκτο. Αυτό δεν ισχύει στην περίπτωσή μου, ωστόσο. Σπούδασα πολιτικές επιστήμες και διεθνείς σχέσεις στο πανεπιστήμιο. Πάντα με γοήτευε η πολιτική, αλλά σε πνευματικό επίπεδο, θα έλεγα. Στη συνέχεια, όμως, βίωσα αυτά που πέρασε ο πατέρας μου ως Πρωθυπουργός και όταν έχασε τις εκλογές το 1993, είπα στον εαυτό μου «δεν θέλω να το κάνω αυτό». Ένιωσα μάλλον πικρία. Ήμουν νέος εκείνη την εποχή και είπα: θα σταδιοδρομήσω στον ιδιωτικό τομέα. Πήγα στην σχολή διοίκησης επιχειρήσεων, πέρασα σχεδόν…

Alastair Campbell: Τον ευχαρίστησε αυτό;

Κυριάκος Μητσοτάκης: Πιστεύω ήταν αρκετά ευχαριστημένος. Ουδέποτε με πίεσε να ασχοληθώ με την πολιτική. Πάντα μου έλεγε: «Να είσαι ευχαριστημένος με αυτό που κάνεις». Πιστεύω ότι εκείνη την εποχή δεν σκεφτόμουν καθόλου την πολιτική. Πέρασα μια δεκαετία στον ιδιωτικό τομέα. Κάποια στιγμή συνειδητοποίησα ότι σχολίαζα πολύ την ελληνική πολιτική. Είπα στον εαυτό μου: «Είναι εύκολο για εσένα να μπεις στην πολιτική. Έχεις μεγάλη αναγνωρισιμότητα λόγω ονόματος. Επομένως, αν πραγματικά πιστεύεις ότι μπορείς να κάνεις τη διαφορά, μπορείς κάλλιστα να το δοκιμάσεις». Ήμουν υποψήφιος βουλευτής πριν από 20 χρόνια, το 2004.

Rory Stewart: Προτού προχωρήσουμε, σχετικά με την προσωπικότητα του πατέρα σας και το είδος πολιτικού που ήταν, τι μάθατε για την πολιτική παρακολουθώντας τον; Σκέφτεστε μερικές φορές ότι ήταν ένας διαφορετικός τύπος πολιτικού σε σχέση με εσάς;

Κυριάκος Μητσοτάκης: Ήταν και έπρεπε να είναι ένας πολιτικός σε άμεση επαφή με τους πολίτες εκείνη την εποχή. Είχε εκλεγεί στην Κρήτη, που σημαίνει ότι πρέπει να γνωρίζεις τους πάντες με το μικρό τους όνομα. Οι πελατειακές σχέσεις ήταν κύριο χαρακτηριστικό της πολιτικής εκείνη την εποχή. Δεν το κρίνω αξιακά, αλλά έτσι γινόταν η πολιτική. Ταυτόχρονα, ήταν ένας οραματιστής μεταρρυθμιστής που ήρθε στην εξουσία το 1990, ιδιαίτερα εμπνευσμένος τότε από τη φιλελεύθερη ιδεολογία της ελεύθερης αγοράς της δεκαετίας του ’80.

Πιστεύω ότι προσπάθησε να εφαρμόσει σημαντικές μεταρρυθμίσεις. Δεν τα κατάφερε απόλυτα, διότι υπηρέτησε μόνο για μία θητεία. Έκανε, όμως, μεγάλες επανόδους κατά τη διάρκεια της καριέρας του και πίστευε με πάθος ότι πρέπει να είμαστε ειλικρινείς με τους πολίτες. Ήταν πολέμιος του λαϊκισμού και θεωρώ ότι σίγουρα με ενέπνευσε από αυτή την άποψη.

Rory Stewart: Υπάρχει λοιπόν μια συνέχεια, έτσι δεν είναι; Επειδή κι εσείς -και θα φτάσουμε σε αυτό- αναλάβατε τη διακυβέρνηση και αποφασίσατε να εφαρμόσετε κάποιες βαθιές οικονομικές μεταρρυθμίσεις, σχεδόν με τον ίδιο τρόπο. Σε αντίθεση με τον πατέρα σας, όμως, καταφέρατε να παραμείνετε στο αξίωμα, να κερδίσετε δεύτερες εκλογές. Υπάρχει κάτι, ανατρέχοντας σε αυτό που έκανε ο πατέρας σας, που σας δίδαξε τι πρέπει να κάνετε ως πολιτικός αν πρόκειται να προσπαθήσετε να φέρετε τέτοιου είδους δραστικές μεταρρυθμίσεις χωρίς να ηττηθείτε;

Κυριάκος Μητσοτάκης: Σίγουρα, ανατρέχοντας στην περίοδο της πρωθυπουργίας του, είχε την πλειοψηφία μίας έδρας. Αν δεν έχεις ισχυρή κοινοβουλευτική πλειοψηφία η ζωή σου γίνεται πολύ πιο δύσκολη. Πιστεύω ότι εκείνη την εποχή προσπάθησε να εφαρμόσει πολύ τολμηρές μεταρρυθμίσεις χωρίς να διασφαλίσει ότι οι μεταρρυθμίσεις αυτές θα εξηγούνταν σωστά στους πολίτες. Βέβαια, όταν υλοποιείς μεταρρυθμίσεις, μπορεί να ακολουθήσουν μερικά χρόνια που τα πράγματα θα είναι πολύ δύσκολα. Κοιτάξτε τι συνέβη, για παράδειγμα, με τις μεταρρυθμίσεις στις αρχές της δεκαετίας του ’80 στο Ηνωμένο Βασίλειο. Δεν υπήρχε χρόνος για να ανακάμψει η οικονομία. Ασφαλώς, είχε επίσης απέναντί του έναν πολιτικό που ήταν πολύ ικανός. Πιστεύω ότι ένα λάθος εκείνη την εποχή ήταν ότι παραπέμφθηκε σε δίκη ο Ανδρέας Παπανδρέου, αυτό πραγματικά προκάλεσε πολιτική πόλωση και ίσως έκανε τον Παπανδρέου να επιστρέψει πιο ισχυρός.

Rory Stewart: Πείτε μας λίγο για την οικογένεια Παπανδρέου και την κληρονομιά που άφησε. Τι είδους πολιτικός ήταν ο Ανδρέας Παπανδρέου, κάνοντας μια αναδρομή στο παρελθόν;

Κυριάκος Μητσοτάκης: Δεν τον γνώρισα ποτέ προσωπικά, αλλά ήταν μια πολύ διχαστική περίοδος στην Ελλάδα. Ο Παπανδρέου υπήρξε μια πολύ χαρισματική προσωπικότητα. Ήταν ένας πρωτόλειος λαϊκιστής. Συζητάτε πολύ για τον λαϊκισμό, αλλά ο Παπανδρέου ήταν λαϊκιστής. Υποσχέθηκε τον ουρανό και κατέληξε να κάνει ακριβώς το αντίθετο. Αλλά ήταν επίσης διανοούμενος και σίγουρα ένας πολύ, πολύ ικανός πολιτικός. Ωστόσο, βλέποντας πόση πόλωση υπάρχει στην πολιτική σήμερα, και εκείνα τα δύσκολα χρόνια υπήρχαν μεγάλες διαφορές και νομίζαμε ότι ήταν ο ένας έτοιμος να ορμήσει στον άλλο, υπήρχε ωστόσο ένα επίπεδο σεβασμού. Και η πολιτική εξακολουθούσε να παίζεται με τους κανόνες του παιχνιδιού.

Θεωρώ ότι τα πράγματα είναι πολύ χειρότερα τώρα, με την έννοια ότι οι πολιτικοί είναι έτοιμοι να επιτεθούν. Μερικές φορές ξεχνάμε κάθε κανόνα στοιχειώδους ευγένειας στον πολιτικό διάλογο. Αυτό δεν συνέβαινε τότε. Ήταν ξεκάθαρα αντίπαλοι και συνέβησαν άσχημα πράγματα, αλλά θεωρώ ότι τα πράγματα είναι πολύ χειρότερα τώρα.

Alastair Campbell: Ποιος είναι ο ορισμός του λαϊκισμού για εσάς;

Κυριάκος Μητσοτάκης: Θεωρώ ότι λαϊκισμός είναι, πρώτα απ’ όλα, να υπόσχεται κανείς εύκολες λύσεις σε πολύπλοκα προβλήματα, άρα να μην είναι ειλικρινής με τους πολίτες, να κάνει μια ψεύτικη διάκριση μεταξύ «του λαού και των ελίτ», να μην πιστεύει ουσιαστικά στους θεσμούς της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας, στα θεσμικά αντίβαρα που διαθέτουν οι δημοκρατίες μας. Και να δίνει κάποιος μεγάλη έμφαση στο ότι είναι ένας «οραματιστής ηγέτης» που έχει αυτή την επαφή με τον λαό και μόνος του ή μόνη της μπορεί να λύσει ως δια μαγείας όλα τα προβλήματα.

Alastair Campbell: Θα λέγατε ότι η Ελλάδα, τα τελευταία χρόνια, είχε λαϊκιστές της αριστεράς και της δεξιάς; Ποιες είναι οι ομοιότητες και οι διαφορές μεταξύ τους;

Κυριάκος Μητσοτάκης: Απολύτως. Οι Έλληνες ήμασταν οι πρώτοι που πειραματιστήκαμε με τον λαϊκισμό. Στην πραγματικότητα φέραμε τους λαϊκιστές στην εξουσία το 2015. Αν κοιτάξετε την ιστορία της Ελλάδας την τελευταία δεκαετία, είχαμε μια βαθιά οικονομική κρίση, η οποία ξέσπασε το 2009. Αλλά η κρίση παρατάθηκε άνευ λόγου επειδή εκλέξαμε μια λαϊκιστική κυβέρνηση το 2015, υπό την αριστερά, τον Αλέξη Τσίπρα, ο οποίος κατά τη γνώμη μου είναι ο ορισμός του λαϊκιστή πολιτικού.

Είναι ενδιαφέρον, όμως, ότι συνεργάστηκαν με ένα κόμμα που βρίσκεται στα δεξιά του κόμματός μου, της Νέας Δημοκρατίας. Είχαμε λοιπόν τη λαϊκιστική αριστερά και τη λαϊκιστική δεξιά να συγκυβερνούν. Όταν εξετάζετε τις συνήθεις τακτικές των λαϊκιστών που έρχονται στην εξουσία, είναι συνήθως οι ίδιες: υπονομεύουν, αμφισβητούν τη δικαιοσύνη, προσπαθούν να καταδιώξουν τους πολιτικούς αντιπάλους τους, επιτίθενται στους ανεξάρτητους θεσμούς. Επομένως, το ζήτημα του κράτους δικαίου συνήθως υπονομεύεται από κυβερνήσεις αυτού του είδους.

Alastair Campbell: Καθώς μιλάτε, υποψιάζομαι ότι, όπως κι εγώ, πολλοί από τους ακροατές μας μπορεί να έχουν στο μυαλό τους τον Donald Trump. Διότι μου φαίνεται ότι περιγράφετε την προσέγγιση του Donald Trump στην πολιτική.

Κυριάκος Μητσοτάκης: Λαμβάνοντας υπόψη τις διαφορές μεταξύ των πολιτικών συστημάτων, υπάρχουν διάφορα παραδείγματα πολιτικών που μπορούν να χαρακτηριστούν ως λαϊκιστές. Αυτό που έχει σημασία είναι…

Alastair Campbell: Αυτό που προσπαθούσα να κάνω ήταν να δοκιμάσω τις πολιτικές και διπλωματικές σας ικανότητες. Και περάσατε το τεστ…

Κυριάκος Μητσοτάκης: Πέρασα το τεστ. Δεν είπα τίποτα. Θα διεξαχθούν εκλογές στις ΗΠΑ και δεν πρόκειται να κάνω κάποιο σχόλιο όσον αφορά στο αποτέλεσμα. Πιστεύω όμως ότι αυτό που ενδιαφέρει περισσότερο τους ακροατές σας είναι τι συμβαίνει αν οι λαϊκιστές κερδίσουν για δεύτερη φορά; Τότε η διάβρωση των θεσμών γίνεται πολύ πιο σοβαρή. Δείτε, για παράδειγμα, τι συνέβη στην Πολωνία και τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει η σημερινή κυβέρνηση στην αντιμετώπιση αυτών των προκλήσεων.

Alastair Campbell: Η Ουγγαρία;

Κυριάκος Μητσοτάκης: Η Ουγγαρία μάλλον έχει ξεπεράσει το σημείο που μπορούμε εύκολα να φανταστούμε μια δημοκρατική μεταβίβαση της εξουσίας. Στην περίπτωσή μας, καταφέραμε να νικήσουμε τους λαϊκιστές με την πρώτη προσπάθεια, οπότε είχαν μόνο τέσσερα χρόνια στην εξουσία.

Rory Stewart: Είστε στην πολιτική για αρκετά μεγάλο χρονικό διάστημα. Εκλεγήκατε στο κοινοβούλιο πριν από αρκετό καιρό. Επομένως, έχετε δει αυτή την αρκετά δραματική αλλαγή κατά τη διάρκεια της δικής σας πολιτικής σταδιοδρομίας. Γιατί το 2014 βλέπουμε να εκλέγεται ο Modi, το 2015 η περίπτωση της Πολωνίας, το 2015 η Ελλάδα, το 2016 ο Donald Trump, το 2018 ο Bolsonaro στη Βραζιλία. Τι είναι αυτό που παρατηρήσατε να συμβαίνει κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 2000 και δημιούργησε τις προϋποθέσεις γι’ αυτό, το 2014;

Κυριάκος Μητσοτάκης: Θα ήθελα να κάνω δύο παρατηρήσεις: πρώτον, η ελληνική κατάσταση ήταν αρκετά μοναδική. Τείνουμε να ξεχνάμε τις δραματικές επιπτώσεις που είχε η οικονομική κρίση στην ελληνική κοινωνία. Χάσαμε παραπάνω από το 25% του ΑΕΠ μας. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη συρρίκνωση ΑΕΠ στην οικονομική ιστορία οποιασδήποτε χώρας-μέλους του ΟΟΣΑ μετά τον B’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Δεν θα έλεγα ότι μιλάμε για θαύμα, αλλά αποτελεί φόρο τιμής στην ανθεκτικότητα της χώρας και του ελληνικού λαού ότι καταφέραμε να ανακάμψουμε από αυτή την κρίση. Επομένως, στην Ελλάδα υπήρχαν οι προϋποθέσεις. Πολίτες ήταν απελπισμένοι, έγιναν πολύ φτωχότεροι. Υπήρξε μια σημαντική αντίδραση κατά των ελίτ ή των παραδοσιακών κομμάτων.

Επομένως, σε κάποιο βαθμό καταλαβαίνω γιατί οι πολίτες προσπάθησαν να πειραματιστούν με κάτι διαφορετικό. Επιστρέφοντας όμως στο γενικότερο ερώτημά σας, θεωρώ ότι η παγκοσμιοποίηση δημιούργησε ένα βαθύ χάσμα μεταξύ εκείνων που επωφελήθηκαν από αυτήν και εκείνων που ένιωσαν ότι έμειναν πίσω. Και εκείνοι που έμειναν πίσω, από πλευράς θέσεων εργασίας, από πλευράς πολιτικών με βάση την ταυτότητα, εξέφρασαν την ανάγκη τους για κάποιον που να εκπροσωπεί πραγματικά τις φωνές τους. Επομένως, τα παράπονα πάνω στα οποία πατούν οι λαϊκιστές είναι πραγματικά. Αλλά ο λαϊκισμός δεν είναι η απάντηση.

Αλλά πρέπει να καταλάβουμε ότι οι πολίτες δίνουν την ψήφο τους σε λαϊκιστές για συγκεκριμένους λόγους. Δεν είναι παράλογοι.

Alastair Campbell: Καταλαβαίνω γιατί δεν θέλατε να εμπλακείτε στη συζήτηση γύρω από τον Biden και τον Trump, είπατε όμως ότι αισθάνεστε πως η Ουγγαρία έχει ξεπεράσει τα όρια. Πρόκειται για μια βαριά δήλωση. Μιλάτε για μια χώρα-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία μου φαίνεται ότι προκαλεί την Ευρωπαϊκή Ένωση και τους θεσμούς από τους οποίους εξαρτάται. Παρόλα αυτά, είναι ακόμα εκεί και εξακολουθεί να προκαλεί.

Κυριάκος Μητσοτάκης: Ναι, είχαμε τα ζητήματά μας με την Ουγγαρία, δεν είναι μυστικό. Έπαιξα καθοριστικό ρόλο στο να πιέσουμε το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα, την ευρωπαϊκή πολιτική μας οικογένεια, να αποβάλει το Fidesz, το κόμμα του Viktor Orbán, από τις τάξεις του. Η αλήθεια είναι ότι υπάρχουν σοβαρά ζητήματα όσον αφορά στο κράτος δικαίου στην Ουγγαρία. Δεν λέω κάτι που δεν αναγνωρίζει και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Και πρέπει να χρησιμοποιήσουμε όλους τους μοχλούς που διαθέτουμε για να διασφαλίσουμε ότι υπάρχει σεβασμός για το κράτος δικαίου. Αυτό προσπαθούν να κάνουν τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα. Βέβαια, όπως γνωρίζετε, οι αποφάσεις στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο απαιτούν ομοφωνία και μερικές φορές αυτό καθιστά αυτές τις διαπραγματεύσεις αρκετά περίπλοκες.

Rory Stewart: Μερικές φορές αισθάνομαι ότι ίσως αντιμετωπίζουμε ένα πολύ μεγαλύτερο, παγκόσμιο πρόβλημα εδώ. Ότι στο μυαλό του Viktor Orbán, το όνειρό του είναι ένας κόσμος στον οποίο οι αυταρχικοί ηγέτες, αρχίζουν να κυριαρχούν.

Alastair Campbell: ‘Ανδρες, νομίζω ότι μιλάει για άνδρες.

Κυριάκος Μητσοτάκης: Συνήθως πρόκειται για άνδρες.

Rory Stewart: Ίσως έχει έναν φανταστικό κόσμο, ελπίζει ότι μέσα σε δύο χρόνια ο Putin θα είναι ισχυρός, o Xi Jinping θα είναι ισχυρός, ο ίδιος θα είναι ισχυρός, ίσως ένας λαϊκιστής, δεξιός ηγέτης θα εκλεγεί στην Προεδρία της Γαλλίας. Και τότε, ξαφνικά, όλος ο κόσμος αρχίζει να ρέπει περισσότερο προς μια αυταρχική κατεύθυνση.

Κυριάκος Μητσοτάκης: Πιστεύω έχετε δίκιο να επισημαίνετε ότι κάποιοι ηγέτες ίσως πιστεύουν ότι έτσι έχουν τα πράγματα. Στην πραγματικότητα θα υποστήριζα, επιστρέφοντας στο ελληνικό παράδειγμα, ότι αυτό δεν είναι μονόδρομος. Έχουμε αποδείξει ότι μπορείς να κυβερνήσεις από το κέντρο, ότι μπορείς να συγκροτήσεις έναν ευρύ συνασπισμό που περιλαμβάνει ανθρώπους που αυτοπροσδιορίζονται ως δεξιοί πατριώτες ψηφοφόροι, οι οποίοι μπορούν να συνυπάρξουν με άλλους ανθρώπους που αυτοπροσδιορίζονται ως κεντρώοι, να επικεντρωθείς περισσότερο σε πολιτικές προσανατολισμένες στα αποτελέσματα που πραγματικά έχουν όφελος για τους ανθρώπους.

Διότι πίσω από κάθε αυταρχικό αφήγημα, υπάρχει πάντα το επιχείρημα: μπορούμε πραγματικά να κάνουμε κάτι καλύτερο για τον μέσο άνθρωπο σε σύγκριση με τους άλλους τύπους κυβερνήσεων που καθοδηγούνται από τις ελίτ. Μπορούμε να αποδείξουμε ότι κάνουν λάθος. Ο μόνος τρόπος για να αποδείξουμε ότι κάνουν λάθος είναι να αποδείξουμε ότι αυτοί οι τύποι κυβερνήσεων, που λοιδορούνται από τους λαϊκιστές, μπορούν πραγματικά να πετύχουν στη διακυβέρνηση χωρών, αρκετά αποτελεσματικά. Αυτό κάναμε στην Ελλάδα.

Alastair Campbell: Για τους Βρετανούς ακροατές μας, πού θα τοποθετούσατε τον εαυτό σας στο βρετανικό πολιτικό φάσμα; Αν φανταστείτε ότι το δεξιό Συντηρητικό κόμμα είναι εκεί και ο Jeremy Corbin είναι εδώ. Εσείς πού βρίσκεστε;

Κυριάκος Μητσοτάκης: Το πιθανότερο είναι ότι θα κυβερνούσα από το κέντρο. Για να καταλάβουν οι ακροατές σας, ηγούμαι του κύριου κεντροδεξιού κόμματος στην Ελλάδα. Θα ήταν το αντίστοιχο του Συντηρητικού κόμματος. Αλλά εγώ ώθησα το κόμμα αρκετά προς το κέντρο. Έχω ανθρώπους μέσα στο κόμμα μου που στην πραγματικότητα θα ανήκαν στο Εργατικό Κόμμα, ή ανήκαν στο ΠΑΣΟΚ, το οποίο ήταν το αντίστοιχο του Εργατικού Κόμματος. Επομένως, κατάφερα να συνασπίσω αυτούς τους ανθρώπους χωρίς να προσβάλω τους παραδοσιακούς ψηφοφόρους.

Rory Stewart: Ένα από τα πράγματα που έχετε κάνει, το οποίο φαίνεται πολύ, πολύ ασυνήθιστο, είναι ότι είστε κάποιος που φαίνεται να είναι κοινωνικά φιλελεύθερος και συντηρητικός στα οικονομικά. Αυτή ήταν η ιστορία της Βρετανίας γύρω από τον George Osborne και τον David Cameron το 2010. Όπως και αυτοί, πιέσατε, για παράδειγμα, για τον γάμο των ομοφυλοφίλων, αλλά ήσασταν επίσης αρκετά δημοσιονομικά συντηρητικός όσον αφορά τον έλεγχο των δαπανών και του δανεισμού.

Η άποψη -στη Βρετανία, στις Ηνωμένες Πολιτείες και σε μεγάλο μέρος του κόσμου- πολλών ειδικών στις δημοσκοπήσεις, θέλει αυτό να είναι πλέον αδύνατον. Σχεδιάζουν αυτά τα όμορφα τεταρτημόρια σε έναν πίνακα και λένε ότι ολόκληρη η πολιτική έχει αλλάξει και ότι δεν κερδίζει κανείς ψήφους με το να είναι κοινωνικά φιλελεύθερος και συντηρητικός στα οικονομικά. Αυτό είναι κάτι με το οποίο οι ΗΠΑ έχουν εμμονή και αυτό φαίνεται στις δημοσκοπήσεις τόσο για τον Πρόεδρο Biden όσο και για τον Πρόεδρο Trump. Και στη Βρετανία, η εκστρατεία του Boris Johnson το 2019 προσπαθούσε να βρει πιο κοινωνικά συντηρητικούς, δεξιούς ψηφοφόρους, οι οποίοι επίσης ήθελαν περισσότερες κρατικές δαπάνες. Συμφωνείτε, λοιπόν, ότι αποφεύγετε ελαφρώς μια διεθνή τάση; Και, αν ναι, ποια είναι η εξήγηση γι’ αυτό;

Κυριάκος Μητσοτάκης: Θα έλεγα ότι καταφέραμε να εφαρμόσουμε έναν νέο τύπο «τριγώνου». Πρώτον, θα υποστήριζα ότι είμαστε δημοσιονομικά συνετοί, αλλά σίγουρα υπέρ της ανάπτυξης, δεν είμαστε οπαδοί της λιτότητας. Και η μεγάλη μου πρόκληση ήταν να τονώσω την ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας, να φέρω επενδύσεις, να διασφαλίσω ότι απλοποιούμε το ρυθμιστικό πλαίσιο με λογικό τρόπο, βελτιώνοντας την παραγωγικότητα του κράτους. Και αυτός είναι ο λόγος που η Ελλάδα αναπτύσσεται με σαφώς υψηλότερους ρυθμούς από τον μέσο όρο της ευρωζώνης.

Ταυτόχρονα, όμως, έχουμε πάντα επίγνωση του γεγονότος ότι έχουμε ένα μεγάλο χρέος, ότι η χώρα χρεοκόπησε και ότι για να αποκαταστήσουμε την αξιοπιστία μας στις διεθνείς αγορές, πρέπει να πετυχαίνουμε τους δημοσιονομικούς μας στόχους. Επομένως, αυτό διαφέρει από τις πολιτικές λιτότητας που εφαρμόστηκαν στο Ηνωμένο Βασίλειο κατά την τελευταία δεκαετία.

Αλλά, δεύτερον, είμαστε επίσης πολύ υπεύθυνοι πατριώτες. Με τον όρο «υπεύθυνοι πατριώτες» εννοώ ότι διαχειριζόμαστε τη μετανάστευση μάλλον πολύ καλύτερα από πολλές άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Επενδύσαμε στην άμυνα. Διαχειριστήκαμε τα θέματά μας με την Τουρκία.

Και είμαστε, τρίτον, κοινωνικά φιλελεύθεροι όταν πρόκειται για θέματα, για παράδειγμα, όπως ο γάμος των ομόφυλων ζευγαριών, που ήταν ένα δύσκολο ζήτημα στην Ελλάδα. Αυτό αναστάτωσε ορισμένους στο κόμμα μου και το καταλαβαίνω απόλυτα. Και γι’ αυτό δεν χρησιμοποίησα ποτέ το «μαστίγιο». Αφησα τους βουλευτές μου να αποφασίσουν κατά συνείδηση.

Alastair Campbell: Δεν υπήρξε «μαστίγιο» καθόλου κατά την ψηφοφορία;

Κυριάκος Μητσοτάκης: Δεν υπήρχε «μαστίγιο». Τα δύο τρίτα των βουλευτών μου ψήφισαν υπέρ της νομοθεσίας, το ένα τρίτο όχι. Το σέβομαι απόλυτα.

Alastair Campbell: Και ποιος ήταν ο ρόλος της Εκκλησίας σε αυτή τη συζήτηση;

Κυριάκος Μητσοτάκης: Ήταν σημαντικός. Η Εκκλησία ήταν αντίθετη βέβαια. Αναγνώρισα ότι η ηγεσία της Εκκλησίας διατύπωσε την άποψή της, αλλά εξηγήσαμε ότι πρόκειται εν τέλει για μια πολιτική ρύθμιση. Δεν παρεμβαίνουμε στις θρησκευτικές υποθέσεις της Εκκλησίας. Δεν υπάρχει διαχωρισμός κράτους και Εκκλησίας στην Ελλάδα. Πρέπει να το επισημάνουμε αυτό. Αυτό προβλέπεται στο Σύνταγμά μας και δεν πιστεύω ότι θα αλλάξει στο ορατό μέλλον. Επομένως, αυτό είναι κάτι που κάναμε και θεωρώ ότι ήταν σημαντικό για μια μερίδα Ελλήνων.

Τώρα προχωρούμε με τις υπόλοιπες μεταρρυθμίσεις μας. Αλλά εγώ, θα σας προκαλούσα όσον αφορά το ότι πιστεύω ότι υπάρχει περιθώριο να γίνει αυτή η νέα «τριγωνοποίηση». Ουσιαστικά, τι είναι αυτό που μας έφερε στο 41%; Είναι η ικανότητα να ενώσουμε ψηφοφόρους που είναι παραδοσιακοί δεξιοί ψηφοφόροι, οι οποίοι ενδιαφέρονται πολύ για τα πιο πατριωτικά ζητήματα, με πιο προοδευτικές, κεντρώες ομάδες πολιτών. Αλλά η συγκολλητική ουσία που ένωσε αυτούς τους ψηφοφόρους ήταν οι καλές επιδόσεις της οικονομίας. Στο τέλος της ημέρας, αν η οικονομία δεν πηγαίνει καλά, αν δεν υπάρχει ανάπτυξη, αν δεν μειώσουμε την ανεργία, αν δεν αυξήσουμε τους μισθούς, τότε είναι πολύ δύσκολο να καλλιεργηθεί το περιβάλλον για τη συνέχιση αυτής της πολιτικής συμμαχίας.

Alastair Campbell: Αναφερθήκατε στη μετανάστευση. Επειδή έχουν βελτιωθεί οι αριθμοί. Απ’ όσο γνωρίζω, δεν έχετε σχέδιο να στείλετε αιτούντες άσυλο στη Ρουάντα…

Κυριάκος Μητσοτάκης: Όχι, κατηγορηματικά όχι. Δεν είναι αυτό που έχουμε κατά νου.

Alastair Campbell: Αν η βρετανική κυβέρνηση ήθελε να βρει μια χώρα που φαίνεται να ελέγχει τους αριθμούς και φαίνεται να έχει τον έλεγχο των συνόρων της, τι συμβουλή θα τους δίνατε; Τι θα μπορούσαν να δουν που έχετε κάνει εσείς και που ίσως θα μπορούσαν να σκεφτούν να κάνουν και οι ίδιοι;

Κυριάκος Μητσοτάκης: Δεν βοηθά η αποχώρηση από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Γνωρίζω ότι είστε ευαίσθητοι με αυτό το ζήτημα.

Αφήνοντας στην άκρη τα αστεία, η Ευρωπαϊκή Ένωση κατέληξε στο σύμφωνο για το ασυλο και τη μετανάστευση. Μια πολύ σημαντική μεταρρύθμιση.

Πριν από αυτό, όμως, είμαστε ένα συνοριακό κράτος και αντιμετωπίσαμε μια κατάσταση όπου ουσιαστικά η προηγούμενη κυβέρνηση είχε πολιτική ανοιχτών θυρών. Όποιος ήθελε να έρθει στην Ελλάδα, ερχόταν στην Ελλάδα. Χωρίς ερωτήσεις. Είτε επρόκειτο για τα χερσαία μας σύνορα είτε για τα θαλάσσια σύνορά μας, γίναμε απλώς μια επιτροπή υποδοχής. Και είπαμε: Όχι, αυτό δεν πρόκειται να συμβεί. Πρέπει να προστατεύσουμε τα σύνορά μας. Θα το κάνουμε με υπεύθυνο τρόπο.

Πρέπει να υπενθυμίσω στους ακροατές σας ότι τον Μάρτιο του 2020, η Ελλάδα βρέθηκε αντιμέτωπη με το πρώτο κύμα εργαλειοποίησης μεταναστών, όταν η Τουρκία προσπάθησε να ωθήσει δεκάδες χιλιάδες απελπισμένους ανθρώπους να διασχίσουν τα χερσαία σύνορα. Υπερασπιστήκαμε τα σύνορά μας. Κατασκευάζουμε φράχτη και έχουμε καταφέρει να σπάσουμε τον τρόπο με τον οποίο λειτουργούν οι διακινητές. Έχουμε καταστήσει σαφές ότι, αν κάποιος θέλει να έρθει στην Ελλάδα υπάρχουν νόμιμες οδοί, αλλά δεν είναι οι διακινητές που θα αποφασίσουν ποιοι θα έρθουν στα ελληνικά νησιά. Εμείς θα το αποφασίσουμε.

*Alastair Campbell:* Χρειάζονται, λοιπόν, νόμιμες οδοί και η διαδικασία.

*Κυριάκος Μητσοτάκης:* Πρέπει να κάνει κανείς δύο πράγματα: χρειάζεται ένας μεγάλος φράχτης και επίσης μια μεγάλη πόρτα. Με τον όρο «μεγάλος φράχτης», εννοώ την προστασία των συνόρων. Δεν απολογούμαι γι’ αυτό. Ταυτόχρονα, η Ακτοφυλακή μας έχει σώσει χιλιάδες ανθρώπους στη θάλασσα. Αλλά θα δυσκολέψουμε την παράτυπη είσοδο στην Ελλάδα. Ήμουν πολύ, πολύ ξεκάθαρος για αυτό το ζήτημα. Έχουμε συνεργαστεί με την Τουρκία αρκετά καλά τους τελευταίους μήνες, αλλά ταυτόχρονα χρειαζόμαστε και νόμιμες οδούς για τη μετανάστευση, διότι κάνουμε, για παράδειγμα, μια συμφωνία με την Αίγυπτο τώρα. Χρειαζόμαστε εργάτες στον αγροτικό μας τομέα. Η ανεργία μας μειώνεται πολύ γρήγορα, πράγμα που σημαίνει ότι αντιμετωπίζουμε έλλειψη εργατικού δυναμικού. Αλλά πρέπει να θέσουμε τους κανόνες και πρέπει να γνωρίζουμε ποιος έρχεται στη χώρα. Προσφέρουμε νόμιμες οδούς και δυσκολεύουμε πολύ τους διακινητές να συνεχίσουν να φέρνουν ανθρώπους, απελπισμένους ανθρώπους, παράνομα στη χώρα.

*Rory Stewart:* Κύριε Πρωθυπουργέ, αυτό είναι προφανώς ένα από τα πιο ευαίσθητα και δύσκολα ζητήματα. Οι ακροατές θα γνωρίζουν επίσης για την τρομερή τραγωδία με εκατοντάδες νεκρούς, και καταγγελίες εναντίον του Ελληνικού Λιμενικού Σώματος. Αλλά δεν θέλω να υπεισέλθω σε αυτό, γιατί ξέρω ότι έχετε μια πολύ σαφή θέση ως προς αυτό, ότι δεν έφταιγε το Ελληνικό Λιμενικό Σώμα.

Αλλά το μεγαλύτερο ζήτημα, υποθέτω, στην Ευρώπη, είναι ότι θα πάμε σε ευρωεκλογές τον Ιούνιο, όπου περίπου στο ένα τρίτο των χωρών της Ευρώπης φαίνεται ότι τα ακροδεξιά λαϊκιστικά κόμματα θα κερδίσουν τις περισσότερες ψήφους, και θα τις κερδίσουν βασιζόμενα σε ανησυχίες για τη μετανάστευση. Το AfD στη Γερμανία ή οποιοδήποτε από αυτά τα άλλα ακροδεξιά κόμματα, το μεγάλο τους επιχείρημα θα είναι ότι οι κεντρώοι δεν έχουν τον έλεγχο της μετανάστευσης, και αυτό είναι πιθανότατα που υπονομεύει περισσότερο τις κεντρώες κυβερνήσεις στην Ευρώπη.

*Κυριάκος Μητσοτάκης:* Θεωρώ ορθώς επισημαίνετε ότι η μετανάστευση προκαλεί μεγάλη ανησυχία σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες. Το ενδιαφέρον είναι ότι στην Ελλάδα δεν αποτελεί ζήτημα, επειδή έχουμε καταφέρει να διαχειριστούμε το πρόβλημα.

*Alastair Campbell:* Αυτό δεν είναι μια λαϊκίστικη δήλωση;

*Κυριάκος Μητσοτάκης:* Όχι, μπορείτε να ρωτήσετε τον κόσμο. Οι άνθρωποι στην Ελλάδα…

Alastair Campbell:* Δεν είναι ζήτημα;

*Κυριάκος Μητσοτάκης:* Δεν αποτελεί ζήτημα σήμερα. Ήταν ζήτημα το 2019. Αν πάτε τώρα στα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου, είναι πολύ ικανοποιημένοι για δύο λόγους. Ο πρώτος λόγος είναι ότι οι αριθμοί έχουν μειωθεί σημαντικά. Παρεμπιπτόντως, έχουμε τις κατάλληλες διαδικασίες. Έχουμε κανονικά κέντρα υποδοχής για αιτούντες άσυλο, αντιμετωπίζονται με ανθρώπινο τρόπο. Οι αιτήσεις ασύλου εξετάζονται πολύ γρήγορα.

*Alastair Campbell:* Αυτό το σημείο είναι που πρέπει να ακούσει η βρετανική κυβέρνηση;

*Κυριάκος Μητσοτάκης:* Αλλά είναι επίσης πολύ ικανοποιημένοι γιατί κάναμε μια συμφωνία με την Τουρκία και τώρα υπάρχει η δυνατότητα ταξιδιών με διευκόλυνση στην έκδοση βίζα. Είναι η μόνη εξαίρεση στους κανόνες της ζώνης Σένγκεν, για Τούρκους επισκέπτες που μπορούν να έρχονται στα νησιά μας για μία εβδομάδα. Όχι ακριβώς χωρίς βίζα. Είναι μια διευκόλυνση. Τους χορηγείται η βίζα επί τόπου. Γι’ αυτό λοιπόν δεν είναι ζήτημα στην Ελλάδα, αλλά είναι ζήτημα στην Ευρώπη.

*Rory Stewart:* Γιατί;

*Κυριάκος Μητσοτάκης:* Γιατί πιστεύω ότι η Ευρώπη άργησε να κάνει αυτή τη στροφή -η οποία πράγματι συντελείται-, να αναγνωρίσει ότι δεν μπορείς να διαχειριστείς το μεταναστευτικό ζήτημα χωρίς να δώσεις έμφαση στα εξωτερικά σου σύνορα. Θεωρούσαν ότι ήταν ένα δευτερεύον πρόβλημα. Αλλά αν δεν ελέγξεις τον απόλυτο αριθμό των ανθρώπων που εισέρχονται στην Ευρωπαϊκή Ένωση, τότε θα γίνει πρόβλημα όχι μόνο για τα κράτη της πρώτης γραμμής, θα γίνει τελικά πρόβλημα για τη Γερμανία, για τη Σκανδιναβία, για εκείνες τις χώρες που είναι πολύ πλουσιότερες και των οποίων οι υποδομές κοινωνικής πρόνοιας λειτουργούν ως μαγνήτης γι’ αυτούς τους ανθρώπους.

*Rory Stewart:* Κύριε Πρωθυπουργέ, θα ακούσετε κάποιους να λένε «αλλά δεν μπορείτε να ελέγξετε τα σύνορα». Θα πουν ότι, λόγω της κλιματικής αλλαγής, θα μετακινηθούν εκατοντάδες εκατομμύρια άνθρωποι. Υπάρχουν και άνθρωποι, ακόμη και στην Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες, που υποστηρίζουν ότι τα σύνορα είναι απάνθρωπα. Πώς απαντάτε;

*Κυριάκος Μητσοτάκης:* Μπορώ να σας πω ότι αν δείτε τι μας λέει τώρα η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες, είναι πολύ ευχαριστημένοι με αυτό που κάναμε. Γιατί οι συνθήκες που επικρατούσαν προηγουμένως ήταν φρικτές. Την εποχή που είχαμε ανοιχτά σύνορα, είχαμε 20.000 ανθρώπους σε έναν καταυλισμό, τη Μόρια -ίσως θυμάστε-, στο νησί της Λέσβου, υπό φρικτές συνθήκες, παιδιά βιάζονταν. Θέλω να πω, ήταν μη διαχειρίσιμο, εντελώς μη διαχειρίσιμο.

Πιστεύω λοιπόν ότι πρέπει να θέτεις τους κανόνες. Αλλά ταυτόχρονα, χρειάζεσαι πολύ τολμηρές συμφωνίες για να προσφέρεις νόμιμες οδούς σε ανθρώπους που θέλουν να έρθουν και να εργαστούν στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Δεν μπορεί να γίνει το ένα χωρίς το άλλο.

*Rory Stewart:* Και επιτρέψτε μου να πιέσω λίγο ακόμα. Στην προοπτική ότι τα επόμενα 20, 30 χρόνια, θα υπάρξουν εκατοντάδες εκατομμύρια άνθρωποι που θα μετακινούνται σε όλο τον κόσμο λόγω της κλιματικής αλλαγής, της φτώχειας. Πιστεύετε πραγματικά ότι είναι δυνατόν να ελεγχθούν όλα αυτά;

*Κυριάκος Μητσοτάκης:* Λέω ότι ίσως υπάρχουν καταστάσεις όπου ποιος ξέρει τι μπορεί να συμβεί και ποια κρίση μπορεί να προκύψει. ‘Αρα υπάρχει και τρίτο σκέλος: τι κάνουμε, δηλαδή, για να διασφαλίσουμε ότι οι άνθρωποι στην Αφρική έχουν περισσότερες ευκαιρίες στην Αφρική. Η αλήθεια είναι ότι δεν έχουμε κάνει αρκετά. Όμως η Αφρική είναι μια ήπειρος που γνωρίζει άνθηση, τη μεγαλύτερη πληθυσμιακή έκρηξη. Και πώς προσφέρουμε στους Αφρικανούς περισσότερες ευκαιρίες για να παραμείνουν εκεί όπου κατοικούν; Δεν μετακινούνται επειδή το θέλουν, το κάνουν επειδή είναι απελπισμένοι.

*Alastair Campbell:* Επιτρέψτε μου να σας ρωτήσω σχετικά με την Ευρώπη και το ζήτημα των χωρών που θέλουν να ενταχθούν και πιθανώς σας βλέπουν λίγο σαν κάποιον που φέρνει προσκόμματα. Θέλω να πω, λυπήθηκα πάρα πολύ για τους πολίτες της Βόρειας Μακεδονίας, που έπρεπε να αλλάζουν το όνομά τους, να περάσουν μέσα από κάθε είδους εμπόδια, και εξακολουθούν να μην βλέπουν πρόοδο. Μπορεί να το γνωρίζετε, συνεργάζομαι λίγο με τον Edi Rama στην Αλβανία, και νομίζω ότι μερικές φορές αισθάνονται ότι είστε πολύ φιλοευρωπαϊκός, αλλά μέχρι τα σύνορα. Ποιο είναι λοιπόν το όραμά σας για μια ευρύτερη Ευρώπη;

*Κυριάκος Μητσοτάκης:* Θα διαφωνήσω μαζί σας επί τούτου, διότι είμαστε μεγάλοι υπέρμαχοι και μεγάλοι υποστηρικτές της ένταξης των Δυτικών Βαλκανίων στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Είναι προς το συμφέρον μας, άλλωστε. Πρόκειται για την άμεση γειτονιά μας, από την οποία είμαστε η πρώτη χώρα που εντάχθηκε στην Ευρωπαϊκή Ένωση, σχετικά πλούσια σε σύγκριση με τα Δυτικά Βαλκάνια. Μέλος του ΝΑΤΟ, της ευρωζώνης, της ζώνης Σένγκεν. Επομένως, θέλουμε…

*Alastair Campbell:* Αισθάνονται ότι κάνουν βήματα προς τα πίσω, έτσι δεν είναι…

*Κυριάκος Μητσοτάκης:* Ναι, αλλά δεν πιστεύω ότι αυτό είναι πρόβλημα της Ελλάδας. Aναφερθήκατε στη Βόρεια Μακεδονία και στην αλλαγή του ονόματος. Θα το επαναλάβω: είχα κάποια πραγματικά ζητήματα με τη Συμφωνία των Πρεσπών, η οποία συνομολογήθηκε από την προηγούμενη κυβέρνηση. Τη σεβάστηκα όμως. Έχουμε προσπαθήσει να συνεργαστούμε με τη Βόρεια Μακεδονία για να τη βοηθήσουμε στο ευρωπαϊκό της ταξίδι. Αλλά για να έρθει κανείς πιο κοντά στην Ευρώπη, πρέπει να σέβεται το ευρωπαϊκό κεκτημένο και να σημειώνει πρόοδο σε θέματα που αφορούν στο κράτος δικαίου.

*Rory Stewart:* Νομίζω ότι ένα από τα βασικά ζητήματα, βέβαια, όσον αφορά στα Δυτικά Βαλκάνια που απασχολεί πολύ τον κόσμο είναι οι σχέσεις μεταξύ Σερβίας και βορείου Κοσόβου, Σερβίας και Δημοκρατίας της Σέρπσκα. Πραγματικές ανησυχίες ότι μπορεί να βρισκόμαστε στα πρόθυρα της επανάληψης μέρους των πολέμων Βοσνίας-Κοσόβου. Θεωρώ ότι αν ήμασταν πιο γενναιόδωροι και πιο δραστήριοι και πιο γρήγοροι όσον αφορά την ένταξη αυτών των χωρών στην Ευρωπαϊκή Ένωση, θα ήταν πολύ καλύτερα για την ευρωπαϊκή ασφάλεια.

*Κυριάκος Μητσοτάκης:* Η Διακήρυξη της Θεσσαλονίκης του 2003, δηλαδή πριν από 21 χρόνια, ανέφερε για πρώτη φορά την ανάγκη να έρθουν τα Δυτικά Βαλκάνια πιο κοντά στην Ευρώπη, αλλά δεν έχουμε σημειώσει αρκετή πρόοδο. Υπάρχει μια νέα δυναμική, επίσης ως αποτέλεσμα της κατάστασης στην Ουκρανία, και πρέπει να την εκμεταλλευτούμε. Γι’ αυτό πρέπει να επιβραβεύσουμε τις χώρες που πραγματικά σημειώνουν μεγαλύτερη πρόοδο. Αναφέρατε τη Σερβία. Η Σερβία είναι θεμελιώδους σημασίας για τη σταθερότητα των Δυτικών Βαλκανίων. Δεν μπορώ να φανταστώ τα Δυτικά Βαλκάνια να είναι προσδεδεμένα στην Ευρώπη χωρίς τη Σερβία να είναι μέρος της Ευρώπης. Είναι η μεγαλύτερη χώρα, η μεγαλύτερη οικονομία. Βέβαια τείνουν και προς τις δύο κατευθύνσεις, οπότε χρειαζόμαστε ένα κατάλληλο σύνολο κινήτρων και αντικινήτρων για να ωθήσουμε τη Σερβία προς την ευρωπαϊκή της κατεύθυνση.

*Rory Stewart:* Αλλά αυτό απαιτεί από την Ευρώπη να αναλάβει ρίσκα. Απαιτεί από τη Γερμανία και τη Γαλλία να είναι τολμηρές. Ένα από τα προβλήματα είναι ότι μπορεί κανείς πάντα να κρύβεται πίσω από το κεκτημένο και να λέει «δεν πέτυχαν τον ένα στόχο, δεν πέτυχαν τον άλλο στόχο».

*Κυριάκος Μητσοτάκης:* Καταρχάς, ένα από τα πράγματα που θα κάνουμε κατά τον επόμενο ευρωπαϊκό κύκλο είναι να επανεξετάσουμε τη διαδικασία διεύρυνσης. Τι σημαίνει στην πράξη το να γίνεις μέλος; Ποια είναι τα ίσως ενδιάμεσα ορόσημα που μπορούμε να θέσουμε για τις χώρες αυτές, ώστε να καταλάβουν ότι καθώς σημειώνουν πρόοδο, θα υπάρχουν και οφέλη. Διότι αυτή τη στιγμή, πρέπει να είμαστε ειλικρινείς, οι πολίτες στα Δυτικά Βαλκάνια δεν πιστεύουν ότι θα γίνουν μέρος της ευρωπαϊκής οικογένειας. Πρόκειται για μεγάλο πρόβλημα.

*Alastair Campbell:* Νομίζω ότι το πίστευαν πριν από μερικά χρόνια.

*Κυριάκος Μητσοτάκης:* Μάλλον το πιστεύουν λιγότερο τώρα. Υπάρχουν κάποιες χώρες, το Μαυροβούνιο, για παράδειγμα, σημειώνει πρόοδο. Πρέπει να τους επιβραβεύσουμε. Δεν πρόκειται για ένα «μαστίγιο», όπου πάμε με μια μεγάλη λίστα με θέματα προς έλεγχο και τους λέμε ότι δεν τα πάνε καλά. Πρέπει επίσης να θυμόμαστε, να βλέπουμε και τις δικές μας διαδρομές. Η Ελλάδα εντάχθηκε στην Ευρωπαϊκή Ένωση το 1981. Θα «τσεκάραμε όλα τα κουτάκια» αν ήμασταν υποψήφιοι σήμερα; Θέλω να πω, νομίζω ότι ήταν μια πολιτική απόφαση που ελήφθη τότε, με τη μεγάλη στήριξη του Giscard d’Estaing. Η Γερμανία ήταν επιφυλακτική. Η χώρα έβγαινε από τη χούντα. Ήταν περισσότερο γεωπολιτική απόφαση και λιγότερο τεχνοκρατική σε αυτή την περίπτωση. Αλλά σε κάποιο σημείο πρέπει να γίνει κάποια πρόοδος. Σας καταλαβαίνω, όμως, όταν λέτε ότι κάποια στιγμή θα πρέπει να ληφθούν ορισμένες τολμηρές πολιτικές αποφάσεις.

*Alastair Campbell:* Μπορείτε να φανταστείτε την ημέρα που το Ηνωμένο Βασίλειο θα είναι και πάλι μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης;

*Κυριάκος Μητσοτάκης:* Όλοι μας, κάποιοι από εμας. Το πρώτο μου Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ήταν το τελευταίο Συμβούλιο στο οποίο ήταν παρών Βρετανός Πρωθυπουργός. Και αυτό μόνο για ένα πολύ σύντομο χρονικό διάστημα. Αλλά προσωπικά πιστεύω ότι ήταν λάθος για όλους, προφανώς για το Ηνωμένο Βασίλειο, να φύγει από την Ευρώπη. Ξεκαθαρίσαμε ότι σεβόμαστε την απόφαση, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι πιστεύουμε ότι ήταν καλό είτε για το Ηνωμένο Βασίλειο είτε για την Ευρώπη. Δεν ξέρω αν σε κάποιες δεκαετίες θα μπορούσε να συμβεί.

*Alastair Campbell:* Πιστεύετε ότι θα χρειαστούν δεκαετίες; Πληθυντικός;

*Κυριάκος Μητσοτάκης:* Πρώτα απ’ όλα, θα πρέπει να είναι δική σας απόφαση, εννοώ απόφαση της βρετανικής κυβέρνησης και του βρετανικού λαού. Αλλά υπάρχουν τόσα πολλά πράγματα που μπορούμε να κάνουμε με μία κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου που ενδιαφέρεται να εμπλακεί μαζί μας σε μια περαιτέρω προσέγγιση, η οποία, βέβαια, θα σέβεται τους ευρωπαϊκούς κανόνες. Δεν μπορείτε να έχετε «και την πίτα ολόκληρη και τον σκύλο χορτάτο».

Πιστεύω ότι οι άνθρωποι που ψήφισαν υπέρ του Brexit, και συγγνώμη αν είμαι λίγο ευθύς εδώ, θα πρέπει να το έχουν συνειδητοποιήσει αυτό, επειδή τους υποσχέθηκαν ότι θα αποχωρούσαν από την ευρωπαϊκή οικογένεια, αλλά θα είχαν όλα τα οφέλη της συνέχισης του εμπορίου με την Ευρώπη, σαν να μην είχε συμβεί τίποτα.

*Alastair Campbell:* Δηλαδή ήταν λαϊκισμός;

*Κυριάκος Μητσοτάκης:* Βέβαια και ήταν.

*Rory Stewart:* Θα ενθαρρύνατε και θα υποστηρίζατε τη νέα, επερχόμενη κυβέρνηση των Εργατικών, αν άρχιζε να κινείται, για παράδειγμα, προς την κατεύθυνση της επανένταξης στην ευρωπαϊκή τελωνειακή ένωση;

*Κυριάκος Μητσοτάκης:* Ναι, σίγουρα, και πιστεύω ότι αρκετοί από εμάς στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο θα προσβλέπαμε στον επαναπροσδιορισμό της σχέσης μας με το Ηνωμένο Βασίλειο, λαμβάνοντας υπόψη ότι το Brexit έχει συμβεί.

*Alastair Campbell:* Ήμουν σε μια καφετέρια σήμερα το πρωί και μιλούσα με κάποιον που ζει εδώ, του είπα ότι θα σας συναντήσω και τον ρώτησα τι να σας πω; Και μου είπε: ρώτα τον αν υπάρχει λαϊκισμός στην πολιτική του. Είναι ενδιαφέρον, χθες μιλήσαμε με τον Kwasi Kwarteng, ο οποίος διατέλεσε για λίγο Υπουργός Οικονομικών του Ηνωμένου Βασιλείου υπό τη Liz Truss. Και έλεγε ότι πιστεύει ότι η πολιτική σήμερα δεν μπορεί να ασκηθεί χωρίς λίγο λαϊκισμό. Ήθελα λοιπόν να μάθω, υπάρχει κάτι που λέτε ή κάνετε και το οποίο πιστεύετε ότι είναι λαϊκίστικο;

*Κυριάκος Μητσοτάκης:* Για εμένα το να είσαι αντιλαϊκιστής σημαίνει να προσπαθείς να είσαι εξαιρετικά ειλικρινής με τους ανθρώπους. Πιστεύω, κοιτάζοντας πίσω στο 2019, ότι τηρήσαμε τις προεκλογικές μας υποσχέσεις. Θεωρώ ότι αυτός είναι ο λόγος, ο κυριότερος λόγος που επανεκλεγήκαμε. Κάναμε αυτό που είπαμε στους πολίτες ότι θα κάνουμε. Αναγνωρίσαμε τα λάθη μας.

*Alastair Campbell:* Επομένως, ένα μεγάλο μέρος του λαϊκισμού είναι η μη παραδοχή του λάθους. Όταν λέτε ότι παραδεχθήκατε τα λάθη σας, ένα παράδειγμα;

*Κυριάκος Μητσοτάκης:* Υπήρχαν ζητήματα και ήμουν πολύ, πολύ ειλικρινής, για παράδειγμα όταν είχαμε ένα σκάνδαλο υποκλοπών. Ήμουν πολύ ειλικρινής ότι κάτι πήγε στραβά.

*Alastair Campbell:* Τότε ανακαλύψατε ότι… Ήταν ένας δημοσιογράφος στην αρχή;

*Κυριάκος Μητσοτάκης:* Ναι. Έκανα αλλαγές. Είπα, κάτι πήγε λάθος εδώ. Ήταν μια συστημική αποτυχία. Είχαμε ένα φριχτό σιδηροδρομικό δυστύχημα, όπου ανθρώπινα λάθη επιτάθηκαν από συστημικά προβλήματα στον σιδηρόδρομό μας. Είπα, δεν μπορώ να φέρω πίσω αυτούς τους ανθρώπους, αλλά μπορώ να κάνω ό,τι καλύτερο μπορώ για να διασφαλίσω ότι οι σιδηρόδρομοι μας θα γίνουν ασφαλέστεροι.

*Alastair Campbell:* Αυτό σημαίνει ότι δεν θα ακολουθήσετε πια τον δρόμο των ιδιωτικοποιήσεων;

*Κυριάκος Μητσοτάκης:* Οι σιδηρόδρομοι -και αυτό έχει αρκετό ενδιαφέρον- είχαν ήδη ιδιωτικοποιηθεί από την αριστερή κυβέρνηση. Αυτό συνέβη το 2018.

*Alastair Campbell:* ‘Αλλη μια αποτυχία των ιδιωτικοποιήσεων;

*Κυριάκος Μητσοτάκης:* Το δίκτυο βρίσκεται ακόμα υπό κρατικό έλεγχο. Οπότε, πρόκειται για ένα υβριδικό μοντέλο. Και εμείς είμαστε αυτοί που επενδύουμε πραγματικά στο δίκτυο. Επομένως, όταν κάνω ένα λάθος, δεν έχω καμία δυσκολία να το αναγνωρίσω. Και πιστεύω ότι ένα λάθος γίνεται πραγματικό λάθος μόνο αν το επαναλάβεις. Προσπαθούμε λοιπόν να μαθαίνουμε από τα λάθη μας. Δεν νομίζω ότι υποσχέθηκα πράγματα τα οποία συνειδητά ήξερα ότι δεν μπορούσα να πραγματοποιήσω. Μερικές φορές ακόμη και δύσκολα πράγματα.

Αυτή τη στιγμή, για παράδειγμα, θεσπίσαμε νομοθεσία σχετικά με τους αυτοαπασχολούμενους Έλληνες, που αποτελούν μέρος του κορμού των εκλογέων στους οποίους απευθυνόμαστε. Παρατηρήσαμε ότι πολλές ομάδες αυτοαπασχολούμενων δήλωναν ετήσιο εισόδημα κάτω από τον κατώτατο μισθό. Είπαμε, λοιπόν, ότι αυτό δεν μπορεί να συμβαίνει πραγματικά. Οπότε θέσαμε ένα όριο. Είπα προεκλογικά στους πολίτες ότι θα το έκανα αυτό. Είπα ότι θα κυνηγήσω τη φοροδιαφυγή. Είναι πολύ πιο εύκολο όταν δεν χρειάζεται να κοιτάξεις αυτά που είχες πει στους πολίτες κατά τη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας και να συνειδητοποιήσεις: «Ω, Θεέ μου, πρέπει να κάνω το ακριβώς αντίθετο τώρα, και κατά κάποιο τρόπο ήξερα ότι έπρεπε να κάνω το ακριβώς αντίθετο».

*Rory Stewart:* Κύριε Πρωθυπουργέ, άλλες έντονες επικρίσεις αφορούν, κάποιες φορές, την ελευθερία του Τύπου. Τι συμβαίνει με την ελευθερία του Τύπου; Γιατί ανησυχούν κάποιοι για την ελευθεροτυπία;

*Κυριάκος Μητσοτάκης:* Στον τομέα αυτό αισθάνομαι πολύ δυνατός. Ο καθένας μπορεί να γράψει, να δημοσιεύσει ή να πει ό,τι θέλει στην Ελλάδα. Αν μη τι άλλο, μάλλον έχουμε σχετικά αδύναμη νομοθεσία για τη συκοφαντική δυσφήμιση. Ακούω όλα αυτά τα επιχειρήματα για αγωγές SLAPP. Ποτέ, μα ποτέ δεν χρησιμοποίησα τα δικαστήρια, αν ένιωθα ότι με προσέβαλαν, διότι είμαι πολιτικός και το περιθώριο πρέπει να είναι μεγαλύτερο όσον αφορά στην κριτική. Αλλά, για όνομα του Θεού, έχουμε τόσες πολλές εφημερίδες, έχουμε τόσους πολλούς τηλεοπτικούς σταθμούς. Όποιον τηλεοπτικό σταθμό κι αν παρακολουθείς, η αντιπολίτευση είναι πάντα παρούσα.

Θεωρώ ότι αυτό είναι ένα επιχείρημα που απλά δεν ισχύει. Και αυτά που δημοσιεύονται στην Ελλάδα, σε ορισμένες εφημερίδες, δεν θα μπορούσαν ποτέ να δημοσιευτούν… Αναφέρομαι σε συκοφαντίες, με έχουν κατηγορήσει ότι είμαι παιδόφιλος. Θέλω να πω ότι αυτά πραγματικά τυπώνονται στην Ελλάδα. Οπότε όχι, δεν υπάρχει θέμα ελευθερίας του Τύπου στην Ελλάδα, τελεία και παύλα, και είμαι ανυποχώρητος σε αυτό.

*Alastair Campbell:* Ένα άλλο ζήτημα που συζητά σήμερα ο κόσμος είναι το brain drain. Εξακολουθείτε να έχετε πρόβλημα brain drain; Και η ιδιωτικοποίηση των πανεπιστημίων, είναι μια προσπάθεια να σταματήσει το brain drain ή μήπως το επιταχύνει;

*Κυριάκος Μητσοτάκης:* Περίπου 500.000 Έλληνες εγκατέλειψαν την Ελλάδα κατά τη διάρκεια της οικονομικής κρίσης. Κυρίως νέοι άνθρωποι, ταλαντούχοι άνθρωποι, άνθρωποι που παίρνουν ρίσκα. Δεν είναι εύκολο να εγκαταλείψεις μια χώρα σε αναζήτηση μιας καλύτερης θέσης εργασίας. Αυτά ήταν επίσης τα χρόνια της πολύ υψηλής φορολόγησης για όποιον είχε έναν αξιοπρεπή μισθό. Αυτό έχει αντιστραφεί. Πολλοί επιστρέφουν. Επιστρέφουν επειδή υπάρχουν περισσότερες ευκαιρίες, υπάρχουν καλύτερα αμειβόμενες θέσεις εργασίας, η φορολογία είναι χαμηλή. Αλλά θεωρώ ότι επιστρέφουν επίσης επειδή πολλοί από αυτούς -όχι όλοι φυσικά- πιστεύουν ότι η χώρα έχει γυρίσει σελίδα οριστικά. Δεν είναι εύκολο. Εργαζόμουν στο Ηνωμένο Βασίλειο το 1997, κάποια στιγμή αποφάσισα…

*Alastair Campbell:* Σπουδαία χρονιά!

*Κυριάκος Μητσοτάκης:* Ναι, το ξέρω, έχετε πολύ ευχάριστες αναμνήσεις. Αλλά, για κάποιον περίεργο λόγο, η στιγμή που εξελέγησαν οι Εργατικοί ήταν αυτή που αποφάσισα να φύγω και να επιστρέψω στην Ελλάδα. Και θυμάμαι ότι δεν επέστρεφε κάποιος μόνο για δουλειά. Επιστρέφεις επειδή πιστεύεις ότι υπάρχει μια καλή μακροπρόθεσμη προοπτική όσον αφορά το πώς θα τα πάει η χώρα. Έτσι, το brain drain αντιστρέφεται. Πάντα θα υπάρχουν άνθρωποι που θα μεταναστεύουν, αυτό είναι φυσικό.

Θέλω να πω, ζούμε στην εποχή της παγκοσμιοποίησης, αλλά εμείς προσφέρουμε σε περισσότερους ανθρώπους ευκαιρίες. Όταν μιλάω με τις μεγάλες εταιρείες που πλέον επενδύουν στην Ελλάδα, ξένες εταιρείες, για παράδειγμα η Pfizer είχε δημιουργήσει ένα μεγάλο κέντρο δεδομένων στη Θεσσαλονίκη, προσέλαβαν περισσότερα από 1.000 άτομα. Σε σημαντικό βαθμό τα βιογραφικά που έλαβαν είναι από Έλληνες που θέλουν να επιστρέψουν. Αν βρεθεί, λοιπόν, μια καλή δουλειά στην Ελλάδα, όλοι θέλουν να επιστρέψουν, θέλω να πω, άνθρωποι θέλουν να επιστρέψουν. Η Ελλάδα είναι ένα υπέροχο μέρος για να ζήσει κανείς.

Ωστόσο, ασφαλώς, πρέπει να αντιμετωπίσουμε ζητήματα που αφορούν στην ποιότητα της υγειονομικής περίθαλψης ή την ποιότητα της εκπαίδευσης. Αυτά είναι πραγματικά ζητήματα. Οι κοινωνικές υπηρεσίες βελτιώνονται, αλλά όχι όσο γρήγορα θα θέλαμε.

*Rory Stewart:* Μια από τις μεγάλες ανησυχίες είναι γύρω από την παραγωγικότητα. Σίγουρα, η εμπειρία στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες είναι ότι ξοδεύουμε όλο το χρόνο μας λέγοντας ότι πρέπει να λύσουμε το θέμα της παραγωγικότητάς μας, οι πιο έξυπνοι οικονομολόγοι στον κόσμο εκπονούν προτάσεις και η παραγωγικότητα δεν βελτιώνεται όσο γρήγορα θα θέλαμε. Ποιο είναι το πρόβλημα; Και γιατί η παραγωγικότητα -αυτή η κριτική δεν αφορά μόνο την Ελλάδα, είναι καταστροφική στο Ηνωμένο Βασίλειο-, τι είναι αυτό που κάνει τις οικονομίες αυτές να δυσκολεύονται πολύ να αυξήσουν την παραγωγικότητα;

*Κυριάκος Μητσοτάκης:* Καταρχάς, θα έλεγα ότι στην Ελλάδα, υπήρχαν πολλά που μπορούσαν να γίνουν άμεσα όσον αφορά στην παραγωγικότητα. Για παράδειγμα: η πρώτη φάση της ψηφιοποίησης του κράτους μας, ακριβώς για να απλοποιήσουμε την αλληλεπίδραση μεταξύ πολιτών και επιχειρήσεων. Το κάναμε και ήταν μια τεράστια επιτυχία. Βελτιώθηκε. Βελτιώνει όντως την παραγωγικότητά, αν μιλάμε μια μικρή επιχείρηση και δεν χρειάζεται να στέκεται κάποιος επί ώρες σε μια ουρά, προσπαθώντας να κάνει μία συναλλαγή με το κράτος. Βασικά ζητήματα έπρεπε να λυθούν, και λύθηκαν. Ήταν μια πραγματική επανάσταση και άνθρωποι από όλους τους χώρους, ανεξαρτήτως εάν μας ψηφίζουν, μας δίνουν τα εύσημα για αυτόν τον ψηφιακό μετασχηματισμό.

Αλλά τώρα θα κοιτάξουμε το μέλλον. Θα αποτελέσει η Τεχνητή Νοημοσύνη έναν μεγάλο ενισχυτή σε αυτή την προσπάθεια; Μπορεί να είναι ένας τεράστιος ενισχυτής για την παραγωγικότητα της κυβέρνησης; Πώς λειτουργεί μία κυβέρνηση πιο αποτελεσματικά; Τι σημαίνει αυτό για την παραγωγικότητα των δημοσίων υπαλλήλων; Πώς εφαρμόζονται κατάλληλα συστήματα αξιολόγησης του προσωπικού και των αμοιβών; Όλα αυτά ήταν σχετικά καινούργια για την Ελλάδα. Πιστεύω ότι έχουμε πολύ έδαφος να καλύψουμε σε ό,τι αφορά την παραγωγικότητα και κινούμαστε προς αυτή την κατεύθυνση.

Βέβαια, οι χώρες που θα αγκαλιάσουν την ΤΝ ως πραγματικό εργαλείο δημόσιας πολιτικής, θα διαχειρίζονται και τους κινδύνους. Μπορούμε να μιλήσουμε για τους κινδύνους, είναι πολλοί. Αλλά όταν κοιτάζω την ΤΝ, από κυβερνητική σκοπιά, βλέπω πολλές και σημαντικές ευκαιρίες. Για παράδειγμα, τεχνητή νοημοσύνη στην προστασία από πυρκαγιές, πρόβλεψη για το πώς θα συμπεριφερθεί μια φωτιά. Αρχίζει η αντιπυρική περίοδος.

Χρησιμοποιούμε την ΤΝ, για παράδειγμα, για να κυνηγήσουμε στοχευμένα τους συστηματικούς φοροφυγάδες. Μπορούμε να μιλάμε για ώρες για το τι μπορεί να κάνει η τεχνητή νοημοσύνη για τη βελτίωση της παραγωγικότητας. Καθώς είμαστε ενθουσιασμένοι με τη δημόσια πολιτική που βασίζεται σε δεδομένα, ασφαλώς πρέπει να χρησιμοποιούμε την ΤΝ όταν εφαρμόζουμε τις πολιτικές που θεωρούμε σωστές.

*Alastair Campbell:* Μπορώ να ανατρέξω σε κάτι που προηγήθηκε της τεχνητής νοημοσύνης κατά πολλούς, πολλούς αιώνες. Την τελευταία φορά που βρεθήκατε στο Ηνωμένο Βασίλειο, διατυπώσατε την πάγια θέση σας γι’ αυτά που εσείς ονομάζετε Γλυπτά του Παρθενώνα και εμείς αποκαλούμε Ελγίνεια Μάρμαρα, με αποτέλεσμα ο Πρωθυπουργός μας να αποφασίσει να μην σας συναντήσει την επόμενη μέρα. Αναρωτιέμαι, ποιες ήταν οι σκέψεις σας γι’ αυτό;

*Κυριάκος Μητσοτάκης:* Ορθώς επισημάνετε ότι επανέλαβα το σταθερό μας επιχείρημα υπέρ της επανένωσης. Δεν χρησιμοποιώ τον όρο «επιστροφή». Πιστεύω ότι είναι σημαντικό να αντιληφθεί ο κόσμος ότι μιλάμε για την επανένωση ενός μνημείου, στην ολότητά του. Χρησιμοποιώ το παράδειγμα της Μόνα Λίζα, το οποίο νομίζω ότι είναι σχετικό. Δεν μπορείτε να κόψετε τη Μόνα Λίζα στη μέση, να πάρετε τη μισή στο Βρετανικό Μουσείο. Όμως, αυτό ακριβώς συνέβη με τα Γλυπτά του Παρθενώνα. Αρκεί να ρίξετε μια ματιά στο Μουσείο της Ακρόπολης για να καταλάβετε γιατί είναι σημαντικό να τα δείτε ενωμένα και in situ.

Επομένως, είπα ουσιαστικά αυτό που λέω πάντα, αλλά υποθέτω ότι αυτό προκάλεσε κάποιου είδους αντίδραση και η συνάντησή μου ακυρώθηκε την τελευταία στιγμή. Ωστόσο, αυτά τα πράγματα συμβαίνουν και σίγουρα δεν πρόκειται να επηρεάσει τις διμερείς σχέσεις μεταξύ του Ηνωμένου Βασιλείου και της Ελλάδας.

*Alastair Campbell:* Όταν λέτε ότι αυτά τα πράγματα συμβαίνουν, εγώ σκέφτηκα ότι ήταν αρκετά ασυνήθιστο…

*Κυριάκος Μητσοτάκης:* Η αλήθεια είναι ότι δεν μου είχε ξανασυμβεί, από αυτή την άποψη ίσως δεν συμβαίνουν πολύ συχνά.

*Rory Stewart:* Αυτό είναι πολύ περίεργο, δεν είναι; Γιατί κατά μια έννοια, φαινομενικά, κάποιοι θα υπέθεταν ότι ο Rishi Sunak θα μπορούσε να είναι ένα πρόσωπο με το οποίο έχετε κάτι κοινό. Είναι πολύ έξυπνος, είχε υπόβαθρο στα χρηματοοικονομικά, είναι αρκετά τεχνοκρατικός, ενδιαφέρεται αρκετά για τα δεδομένα και την τεχνητή νοημοσύνη. Θα υπέθετε κανείς ότι θα είχατε πολλά κοινά.

*Κυριάκος Μητσοτάκης:* Για να είμαι πολύ ειλικρινής μαζί σας, προσέβλεπα στη συνάντηση και τη συζήτηση, ξεκαθάρισα ότι η διμερής συνάντηση δεν θα αφορούσε τα Γλυπτά του Παρθενώνα. Είμαι σίγουρος ότι θα είχαμε πολλά να συζητήσουμε, οπότε δεν ξέρω αν θα έχω την ευκαιρία, ίσως τον συναντήσω κάποια στιγμή και θα μιλήσουμε.

*Alastair Campbell:* Λέτε ότι δεν επηρεάζει τις διμερείς σχέσεις, αλλά αποτελούν μέρος των προσωπικών μας σχέσεων. Αυτός ήταν που, θαρρώ, είχε αυτή την εριστική, παιδαριώδη αντίδραση. Και θα ήσασταν πολύ, πολύ επιεικής αν δεν σας ενοχλούσε αυτή η συμπεριφορά για κάποιο χρονικό διάστημα, κατά τη γνώμη μου.

*Κυριάκος Μητσοτάκης:* Έχουμε μια τόσο σπουδαία σχέση μεταξύ των δύο λαών μας και των δύο χωρών μας. Αυτό είναι που πρέπει να κάνω, ειλικρινά. Δηλαδή, να μην το κρατάω, να μην το παίρνω προσωπικά. Πιστεύω ότι ένα από τα πράγματα που μαθαίνεις στην πολιτική είναι, εννοώ ότι μερικές φορές πρέπει να αφήνεις τις προσωπικές σου προτιμήσεις ή τις προσωπικές σου απόψεις στην άκρη. Αλλά πρόκειται για τη σχέση μεταξύ δύο χωρών που ήταν για πάντα πολύ καλοί φίλοι ουσιαστικά. Επομένως, εστιάζω πολύ σε αυτή τη σχέση. Θα το αφήσω αυτό πίσω μου.

*Rory Stewart:* Ας εξετάσουμε, καθώς πλησιάζουμε προς το τέλος, την άλλη πλευρά της προσωπικότητάς σας που αναδύεται, ως πολιτικός, ο τρόπος που είστε. Θα έβλεπα ότι αντιστέκεστε πολύ έντονα στην ιδέα του λαϊκισμού, αλλά παράλληλα, ως πολιτικός, πρέπει να είστε δημοφιλής. Επομένως, υποθέτω ότι κάνατε μία διαδρομή από το σημείο όπου πολίτες μπορεί να σας έβλεπαν ως ένα σχετικά ανέκφραστο, σοβαρό άτομο που προερχόταν από τον χώρο των οικονομικών, για να γίνετε περισσότερο ένας πολιτικός που είναι κοντά στον λαό. Ένα από τα πράγματα που κάνατε είναι ότι αγκαλιάσατε το TikTok. Θα ήθελα να σκεφτείτε λίγο τι μάθατε για το πώς -ακόμη και αν είστε κεντρώος, ακόμη και αν είστε αντιλαϊκιστής- πρέπει να επικοινωνείτε, να έχετε συναίσθημα, να έχετε αίσθηση του χιούμορ, ότι δεν είναι δυνατόν να έχουν όλα να κάνουν με ανταλλαγή εγγράφων από δεξαμενές σκέψης της Σουηδίας.

*Κυριάκος Μητσοτάκης:* Δεχόμουν κριτική ότι ήμουν, μερικές φορές, πολύ θεωρητικός και ίσως όχι κάποιος που μπορεί να επικοινωνήσει εύκολα με τους πολίτες. Πάντα πίστευα ότι αυτό ήταν λάθος. Χρειάστηκε όμως πολύς χρόνος και πολλή προσπάθεια ώστε να γεφυρώσω αυτό το χάσμα και να αλλάξω αυτή την αντίληψη.

Ένας τρόπος για να γίνει αυτό ήταν να αφιερώνω πραγματικά πολύ χρόνο στο πεδίο. Με ευχαριστεί η άμεση επαφή με τους πολίτες. Πραγματικά. Μου αρέσει να περιοδεύω. Μου αρέσει να βγαίνω έξω. Δεν είναι βάρος για μένα. Μαθαίνω, προσπαθώ να έρχομαι σε επαφή, να γίνομαι καλύτερος στη συναναστροφή με τους πολίτες. Ξέρετε, κάνεις εκατοντάδες χειραψίες κάθε φορά και αυτό μπορεί να είναι μια αλληλεπίδραση 10 δευτερολέπτων με κάποιον, ανταλλάσσω πολλές χειραψίες, αλλά γι’ αυτό το ένα άτομο είναι ίσως μια μοναδική ευκαιρία στη ζωή του να συναντήσει τον Πρωθυπουργό, οπότε πρέπει να είσαι εκεί. Και μπορεί να είναι πολύ κουραστικό να το κάνεις σωστά.

Ταυτόχρονα, το TikTok ήταν μια αποκάλυψη με την έννοια ότι μου επέτρεψε να δείξω μια πλευρά της προσωπικότητάς μου, που όλοι όσοι με γνωρίζουν καλά ήξεραν ότι υπήρχε.

Πιστεύω ότι έχω αξιοπρεπή αίσθηση του χιούμορ. Δεν παίρνω τον εαυτό μου πάντα πολύ σοβαρά. Μπορώ να μιλήσω και για άλλα πράγματα, όχι μόνο για την πολιτική. Θεωρώ τον εαυτό μου αρκετά συνηθισμένο όσον αφορά στα ενδιαφέροντά μου. Έχω μια ζωή έξω από την πολιτική. Θα έχω μια ζωή μετά την πολιτική. Το TikTok μου έδωσε αυτή την ευκαιρία να δείξω αυτή την πλευρά της προσωπικότητάς μου.

Είναι αρκετά ενδιαφέρον ότι κατά κάποιο τρόπο δούλεψε για μένα. ‘Αλλοι άνθρωποι το δοκίμασαν και απέτυχαν πλήρως, ίσως επειδή δεν ταίριαζε στο στυλ τους. Δεν χρειάζεται να είναι απαραίτητα το TikTok. Πρόκειται, ίσως, για το μέσο κοινωνικής δικτύωσης της περιόδου αυτής. Ίσως αύριο να είναι κάτι άλλο.

Υπάρχει όμως μια πλευρά μας που οι άνθρωποι θέλουν πραγματικά να γνωρίσουν; Ναι, για πρώτη φορά, αισθάνομαι ότι οι άνθρωποι κατάλαβαν ποιος πραγματικά είμαι, όχι μόνο ένας πολιτικός, αλλά και ένας άνθρωπος. Θεωρώ ότι είναι σημαντικό για τους ανθρώπους να καταλάβουν ότι πίσω από το αξίωμα, τη λαμπρότητα και την αίγλη, είμαστε άνθρωποι. Έχουμε τα θέματά μας, μπορεί να έχουμε τα προβλήματά μας, έχουμε κακές μέρες, έχουμε καλές μέρες. Προσπαθούμε να κάνουμε το καλύτερο δυνατό σε μία δουλειά που πολλοί άνθρωποι ενδέχεται να θεωρούν σχεδόν αδύνατη.

*Alastair Campbell:* Ανησυχείτε ότι κάποιος που αρχίζει να σας γνωρίζει μέσω του TikTok, ότι αυτή είναι η μόνη του επαφή με την πολιτική, και ότι ως εκ τούτου τροφοδοτεί αυτή την αίσθηση της απομάκρυνσης από αυτό που εσείς και εγώ ξέρουμε ότι η πολιτική είναι πραγματικά, το οποίο δεν είναι απλά μερικά σύντομα βίντεο.

*Κυριάκος Μητσοτάκης:* Αυτό είναι ένα καλό ερώτημα. Αν τα TikToks μου ήταν μόνο χιουμοριστικά, θα είχες δίκιο. Αλλά ποιο είναι το κόλπο; Το κόλπο είναι να κάνεις τον κόσμο να ασχοληθεί, αλλά στη συνέχεια να επικοινωνήσεις και σοβαρά μηνύματα. Μπορείς να επικοινωνήσεις μια σοβαρή πρωτοβουλία σε ένα βίντεο διάρκειας ενός λεπτού. Πρέπει να σεβαστώ το γεγονός ότι μπορεί η διάρκεια της προσεκτικής θέασης να είναι ένα λεπτό και όχι μία ώρα. Κατά τον ίδιο τρόπο που ίσως δεν θα καθίσουν όλοι να παρακολουθήσουν αυτό το πολύ ενδιαφέρον podcast.

*Alastair Campbell:* Θα εκπλαγείτε από το πόσοι άνθρωποι θα το παρακολουθήσουν μέχρι το τέλος…

*Κυριάκος Μητσοτάκης:* Χαίρομαι. Αλλά ακόμα και αν έχουν ένα λεπτό στη διάθεσή τους, μπορώ να χρησιμοποιήσω αυτό το λεπτό για να τους πω κάτι που είναι σημαντικό γι’ αυτούς. Δεν είναι, λοιπόν, μόνο κάτι πιο χαλαρού ύφους. Αυτό είναι ίσως το «τέχνασμα» για να ενδιαφερθούν οι πολίτες, αλλά είναι επίσης μια ευκαιρία να καταλάβουν ποιοι είμαστε πραγματικά.

*Rory Stewart:* Η τελευταία μου ερώτηση: εκπροσωπείτε έναν πολύ ελκυστικό τύπο πολιτικής για εμένα. Προέρχομαι από την κεντροδεξιά, θαυμάζω τις πολιτικές σας, θαυμάζω τις κοινωνικές – φιλελεύθερες πολιτικές σας, θαυμάζω τις οικονομικές σας πολιτικές, τις πολιτικές για την ανάπτυξη. Μου αρέσει ακόμη και αυτό που κάνετε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Αλλά υπάρχει η αίσθηση ότι μερικές φορές αυτό το είδος κεντρώας πολιτικής μπορεί να μοιάζει με είδος υπό εξαφάνιση. Με ενδιαφέρει λοιπόν να δω ποιο είναι το μανιφέστο σας για το πώς θα αποτρέψουμε, στις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ευρώπη, την ολοένα και μεγαλύτερη πόλωση, τις ολοένα και πιο λαϊκιστικές πολιτικές, που εκπορεύονται από κάποιους βαθιά δομικούς παράγοντες, που δίνουν πλεονέκτημα στους λαϊκιστές έναντι των κεντρώων.

*Κυριάκος Μητσοτάκης:* Ίσως θα ήταν αλαζονικό ή απρεπές εκ μέρους μου να προσπαθήσω να αντλήσω διδάγματα που θα μπορούσαν να εφαρμοστούν καθολικά, με βάση την ελληνική εμπειρία. Για παράδειγμα, στην Ελλάδα έχουμε έναν εκλογικό νόμο, διότι οι εκλογικοί νόμοι είναι απολύτως καίριας σημασίας -και δεν αναγνωρίζονται ως προς τη διασφάλιση ή μη της πολιτικής σταθερότητας. Έχουμε κοινοβουλευτική πλειοψηφία, που σημαίνει ότι μπορούμε να κινηθούμε με ταχύτητα. Μερικές φορές κοιτάζω τους ομολόγους μου και έχουν τέσσερις, πέντε, έξι εταίρους σε κυβερνήσεις συνασπισμού, τότε μονολογώ «Θεέ μου, πώς θα παίρνουν αποφάσεις;». Αυτό επίσης περιπλέκει ιδιαίτερα τη λειτουργία μιας κυβέρνησης.

*Rory Stewart:* Για τους «σπασίκλες», ο εκλογικός νόμος προβλέπει ότι αν εξασφαλίσεις τις περισσότερες ψήφους, μπορείς να πάρεις άλλες 50 έδρες.

*Κυριάκος Μητσοτάκης:* Παίρνεις ένα μπόνους. Πρέπει να είσαι πάνω από ένα συγκεκριμένο όριο, τότε παίρνεις κι ένα μικρό ποσοστό από τις έδρες που δεν κατανέμονται αναλογικά. Ουσιαστικά πηγαίνουν στο πρώτο κόμμα. Εμείς ήμασταν στο 40%, το οποίο εξακολουθεί να είναι ένα πολύ υψηλό όριο. Δεν είναι πολλά κόμματα που βρίσκονται στο 40%, αλλά…

*Alastair Campbell:* Στο Ηνωμένο Βασίλειο αυτό εξασφαλίζει μια αξιοπρεπή πλειοψηφία.

*Κυριάκος Μητσοτάκης:* Με ποσοστό 40%, καταφέραμε να έχουμε μια αρκετά μεγάλη πλειοψηφία. Αν ήμασταν στο 35% δεν θα μπορούσαμε να το κάνουμε αυτό. ‘Αρα, θεωρώ ότι είναι ένα καλό σύστημα, έχει υπηρετήσει καλά την Ελλάδα. Αλλά όταν κοιτάζω το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα, επειδή επίκεινται ευρωπαϊκές εκλογές, ναι, νομίζω ότι υπάρχουν μαθήματα που μπορούμε να αντλήσουμε από την Ελλάδα. Αυτή η «τριγωνοποίηση» για την οποία μίλησα, θεωρώ ότι είναι κάτι που μοιράζομαι με άλλους ηγέτες που προσπαθούν να κερδίσουν εκλογές. Έχουμε πολλά περισσότερα μέλη του ΕΛΚ, της κεντροδεξιάς οικογένειας δηλαδή, στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο πλέον. Μπορεί να ανέλθουν στα 13. Πριν από πέντε χρόνια ήμασταν λιγότεροι.

Πιστεύω ότι αν το ΕΛΚ, η κεντροδεξιά, τα πάει καλά στην Ευρώπη, και αν δεν μπορεί να γίνει κάτι στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο χωρίς τη συνετή κεντροδεξιά, αν μπορέσουμε να συμφωνήσουμε σε αυτό, πιστεύω ότι αυτό θα είναι σημαντικό για την Ευρώπη κατά τον επόμενο κύκλο. Επομένως, δεν είμαι απαισιόδοξος για το μέλλον των λογικών πολιτικών που βασίζονται σε δεδομένα και είναι προσανατολισμένες στα αποτελέσματα. Αν μη τι άλλο, ίσως οι άνθρωποι μπορούν να δουν το ελληνικό παράδειγμα και να αισθανθούν λίγο πιο αισιόδοξοι για τις πιθανότητές τους στην αντιμετώπιση των λαϊκιστών.

*Alastair Campbell:* Η τελευταία μου ερώτηση: βλέπω πίσω σας μερικές φωτογραφίες, δικές σας και της οικογένειάς σας. Είναι πιθανό τα παιδιά σας να ασχοληθούν με την πολιτική;

*Κυριάκος Μητσοτάκης:* Δεν το γνωρίζω. Η κόρη μου είναι 27 ετών, ο γιος μου είναι 26 ετών και η μικρότερη κόρη μου είναι 21 ετών. Είναι όλοι ενεργοί πολίτες. Θα τους έδινα την ίδια συμβουλή που μου έδωσαν οι γονείς μου: να κάνετε ό,τι σας κάνει ευτυχισμένους, αλλά κατανοώντας ότι, καταρχάς, η πολιτική δεν έχει να κάνει μόνο με τις εκλογές. Το μεγαλύτερο πρόβλημα που αντιμετωπίζουμε σήμερα στην πολιτική είναι το γεγονός ότι η νεότερη γενιά, έξυπνοι άνθρωποι, δεν θέλουν να ασχοληθούν με την πολιτική. Είναι γεγονός. Η πολιτική δεν είναι ελκυστική και αυτό έχει να κάνει σε μεγάλο βαθμό με την τοξικότητα του δημόσιου διαλόγου. Οι άνθρωποι απλά δεν είναι πρόθυμοι να βιώσουν τη «σταύρωση» της δημόσιας ζωής τους, της προσωπικής τους ζωής, της ιδιωτικής τους ζωής, μέσω της κοινωνικής δικτύωσης. Η οικογένειά μου, αυτοί είναι οι αληθινοί ήρωες επειδή… Έχουν τις καριέρες τους, η καριέρα της γυναίκας μου, ή οι καριέρες των παιδιών μου, που μπορεί να περιορίζονται από το γεγονός ότι κάνω αυτό που κάνω, επειδή ως πρόσωπα έχουν μία έκθεση. Επομένως, στο τέλος της ημέρας, πρόκειται για μια οικογενειακή απόφαση. Δεν μπορείς να ασχοληθείς με την πολιτική αν δεν έχεις την οικογένειά σου στο πλευρό σου. Και είμαι πολύ ευγνώμων στην οικογένειά μου, στη σύζυγό μου και στα παιδιά μου, για την στήριξη που μου παρέχουν.

Αλλά αυτό οδηγεί σε ένα ευρύτερο ερώτημα. Έχουμε ήδη το αντίθετο πρόβλημα: οι καλύτεροι και εξυπνότεροι, σε αντίθεση με ό,τι συνέβη, για παράδειγμα, μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, δεν ενδιαφέρονται για την πολιτική. Πρέπει να κάνουμε την πολιτική και πάλι ενδιαφέρουσα και ελκυστική για εκείνους που πραγματικά αισθάνονται ότι μπορούν να επιφέρουν αλλαγή. Ίσως δεν αισθάνονται όλοι ότι μπορούν να αλλάξουν τον κόσμο. Αλλά μερικές φορές μικρές αλλαγές, πολλές μικρές αλλαγές μπορούν να κάνουν μια μεγάλη αλλαγή, και τα πράγματα μπορούν να αλλάξουν στην πολιτική.

Αυτή είναι η εμπειρία μου και αυτό είναι που μου δίνει την ενέργεια να ξυπνάω κάθε πρωί και να πηγαίνω στο γραφείο. Γιατί, μερικές φορές, υπάρχουν μέρες που τα πράγματα φαίνονται πολύ απελπιστικά, αλλά υπάρχουν πολλές μέρες που νιώθεις ότι μπορείς πραγματικά να κάνεις μικρές αλλαγές που επηρεάζουν τις ζωές των ανθρώπων προς το καλύτερο.

*Alastair Campbell:* Θέλω να σας κάνω την τελευταία, τελευταία ερώτηση. Όταν ταξιδεύετε συναντάτε ηγέτες και πηγαίνετε στις Συνόδους Κορυφή της ΕΕ ή του ΝΑΤΟ. Όταν μπαίνετε στην αίθουσα με άλλους ηγέτες, αισθάνεστε ότι γενικά συναντάτε αντιλαϊκιστές ή λαϊκιστές σε θέσεις εξουσίας;

*Κυριάκος Μητσοτάκης:* Θα έλεγα ότι, μιλώντας για την Ευρωπαϊκή Ένωση, επειδή έχουμε πολύ έντονη αλληλεπίδραση με τα μέλη του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, γνωριζόμαστε πολύ καλά μεταξύ μας. Υπενθυμίζουμε στον κόσμο ότι είμαστε μόνοι μας στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, δίχως συμβούλους. Εμείς οι 27 θα πρέπει να πάρουμε τις αποφάσεις. Θα έλεγα ότι οι συνάδελφοί μου είναι, στη συντριπτική τους πλειονότητα, λογικοί και ικανοί ηγέτες, που προσπαθούν να κάνουν το καλύτερο για τους λαούς τους. Μπορεί να υπάρχουν εξαιρέσεις. Αυτή είναι όμως η δική μου εμπειρία. Έχω συμμετάσχει σε πάρα πολλές συνεδριάσεις του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου πλέον. Γίνομαι ένα από τα πιο έμπειρα μέλη του Συμβουλίου. Σίγουρα έτσι αισθάνομαι. Αυτοί οι άνθρωποι, νοιάζονται γι’ αυτό που κάνουν, νοιάζονται για τους πολίτες τους. Νοιάζονται επίσης για την Ευρώπη, διότι πρέπει να μπορείς να κάνεις και τα δύο για να καταλήξεις σε ευρωπαϊκές αποφάσεις.

*Alastair Campbell:* Σας ευχαριστούμε που μας αφιερώσατε τόσο πολύ από το χρόνο σας.

*Κυριάκος Μητσοτάκης:* Σας ευχαριστώ και σας εύχομαι καλή διαμονή στην Αθήνα. Ίσως πείσετε κάποιους από τους ακροατές σας να έρθουν στην Ελλάδα για να περάσουν τις καλοκαιρινές τους διακοπές. Η χώρα προσφέρει εξαιρετικές ευκαιρίες για ωραίες διακοπές. Αυτό ίσχυε πάντα, αλλά τώρα ισχύει ακόμη περισσότερο.

*Alastair Campbell:* Ωστόσο, δεν θα μπορούν να παραμείνουν, να εργαστούν, να ταξιδεύουν και να ζουν ελεύθερα, όπως έκαναν παλαιότερα.

*Κυριάκος Μητσοτάκης:* Πρέπει να περάσουν από ελέγχους, αλλά υποθέτω ότι είναι το τίμημα για τις αποφάσεις που ελήφθησαν.

*Alastair Campbell:* Αλλά το ξεπέρασα!

*Rory Stewart:* Το ξεπέρασε!

*Κυριάκος Μητσοτάκης:* Σας ευχαριστώ και πάλι γι’ αυτή την πολύ ενδιαφέρουσα συζήτηση.

*Rory Stewart:* Σας ευχαριστώ πολύ

Το Athens Riviera Summit 2024 από τις 18 έως τις 20 Ιουνίου 2024

by EnergyUp

Το Athens Riviera Summit 2024 είναι μια διεθνής οικονομική Σύνοδος, η οποία θα λάβει χώρα από τις 18 έως τις 20 Ιουνίου 2024, στο εμβληματικό Four Seasons Astir Palace Hotel Athens (Αστέρας Βουλιαγμένης), με τη συμμετοχή υψηλόβαθμων κυβερνητικών αξιωματούχων και εκπροσώπων της επιχειρηματικής και επενδυτικής κοινότητας, τεχνοκρατών και επικεφαλής οργανισμών από την Ελλάδα, την Ευρώπη, τις ΗΠΑ, τη Μέση Ανατολή, και όχι μόνο.

 

Μέσα από διαδραστικά πάνελ συζήτησης, υψηλού επιπέδου διαλόγους, εταιρικές παρουσιάσεις, στρογγυλές τράπεζες, επιχειρηματικές συναντήσεις, καθώς και το Συμπόσιο της Αθηναϊκής Ριβιέρας, το Athens Riviera Summit 2024 διαμορφώνει ένα ευνοϊκό πλαίσιο για την προώθηση του πολυσυμμετοχικού διάλογου και την οικοδόμηση συνεργασιών, με στόχο να λειτουργήσει ως στρατηγικός κόμβος σύγκλισης μεταξύ σημαντικών δρώντων στη δημόσια σφαίρα.

Η Σύνοδος της Αθηναϊκής Ριβιέρας τελεί υπό την αιγίδα των Υπουργείων Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Εξωτερικών, Ανάπτυξης, Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Υποδομών και Μεταφορών, Τουρισμού, Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Εσωτερικών, Ναυτιλίας & Νησιωτικής Πολιτικής, της Περιφέρειας Αττικής και της Τραπέζης της Ελλάδος.

Η θεματολογία της Συνόδου εκτείνεται σε τρεις διακριτούς και ισοδύναμους πυλώνες, οι οποίοι συνδέουν το τοπικό (Αθηναϊκή Ριβιέρα) με το εθνικό (Ελληνική Οικονομία) και το διεθνές περιβάλλον (Διεθνής Οικονομική Συνεργασία).

Τις επενδύσεις, τα μεγάλα αναπτυξιακά έργα, καθώς και τις ευκαιρίες στην περιοχή της Αθηναϊκής Ριβιέρας, θα θέσει σε πρώτο πλάνο το Athens Riviera Summit 2024, στο πλαίσιο του άξονα «Η Αθηναϊκή Ριβιέρα ως διεθνής επενδυτικός, αναπτυξιακός και τουριστικός κόμβος: προωθώντας το momentum». Συνενώνοντας όλους τους εμπλεκόμενους φορείς, αξιωματούχους, διεθνείς και εγχώριους επενδυτές, εταιρικούς ηγέτες, εκπροσώπους της τοπικής αυτοδιοίκησης, η Σύνοδος προωθεί τον πολυμερή διάλογο και τη σφυρηλάτηση ενός παραγωγικού consensus για το παρόν και το μέλλον της Αθηναϊκής Ριβιέρας, με ιδιαίτερη εστίαση στην προαγωγή της βιώσιμης ανάπτυξης.Καθώς η Αθηναϊκή Ριβιέρα μετασχηματίζεται σε πόλο έλξης σημαντικών επενδύσεων και βρίσκεται στο επίκεντρο του εγχώριου και διεθνούς ενδιαφέροντος, επί τάπητος θα τεθούν, μεταξύ άλλων, οι εξελίξεις σε κεντρικούς τομείς του παραλιακού μετώπου, όπως το real estate, ο τουρισμός, οι υποδομές, καθώς και η γαλάζια οικονομία, με γνώμονα τη στρατηγική προβολή της αναπτυξιακής δυναμικής της περιοχής.

Στον θεματικό πυλώνα «Πλοήγηση της Ελληνικής Οικονομίας: επενδυτικές προοπτικές, deals, στρατηγικές ανάπτυξης», ηγετικά στελέχη του επιχειρείν και των επενδύσεων θα αναδείξουν τον ρόλο που διαδραματίζει η Ελλάδα ως παγκοσμίως ανταγωνιστικό κέντρο επενδύσεων και επιχειρηματικότητας, χαρτογραφώντας τις μείζονες εξελίξεις, τις προκλήσεις και τις ευκαιρίες στους κλάδους αιχμής της Ελληνικής Οικονομίας. Κεφαλαιοποιώντας την εμπειρία και την τεχνογνωσία αναγνωρισμένων ομιλητών, η Σύνοδος θα προωθήσει τις συντεταγμένες πρωτοβουλίες και τη σημασία της προσέλκυσης βιώσιμων ξένων επενδύσεων, με τις συζητήσεις να εστιάζουν στις συνεργασίεςπου αναμορφώνουν το επενδυτικό τοπίο, στα πολλαπλά διαθέσιμα χρηματοδοτικά εργαλεία, καθώς και στις μεταρρυθμίσεις που έχουν υλοποιηθεί και δρομολογούνται.

Η ενότητα «Διεθνής Οικονομική Συνεργασία: Εμβαθύνοντας τις συγκλίσεις»συνδέει επιδραστικούς υπεύθυνους χάραξης πολιτικής, ανώτατα στελέχη επιχειρήσεων και οργανισμών, όπως και επενδυτές από την Ελλάδα και το εξωτερικό, με το βλέμμα στραμμένο στην ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών, τον ανοιχτό διάλογο και την προώθηση των συγκλίσεων. Σε μια περίοδο τεκτονικών ανακατατάξεων, υψηλόβαθμο θεσμικοί και εταιρικοί παράγοντες θα αναδείξουν πρωτοβουλίες και σχέδια δράσης για την εμβάθυνση της συνεργασίας με σκοπό τη βέλτιστη αξιοποίηση των δυνατοτήτων που προσφέρει η τεχνητή νοημοσύνη (AI), ενώ παράλληλα έμφαση θα δοθεί και στην ενεργειακή συνεργασία και στη διαμόρφωση συμμαχιών που αναβαθμίζουν τον ρόλο της Ελλάδας ως ενεργειακού κόμβου στη ΝΑ Ευρώπη. Παράλληλα, θα παρουσιαστούν τα πολλαπλασιαστικά οφέλη των στρατηγικών εξωστρέφειας, της εναρμόνισης πολιτικών και της οικονομικής διπλωματίας, ενώ η ενίσχυση και επέκταση των οικονομικών δεσμών μεταξύ διεθνών και εγχώριων παικτών του επιχειρείν θα έχει κεντρική θέση στις εργασίες της Συνόδου.

Διεθνής συνεργάτης του Athens Riviera Summit είναι ο οργανισμός SALT, ο οποίος διοργανώνει μερικά από τα σημαντικότερα οικονομικά και επενδυτικά fora σε παγκόσμιο επίπεδο, με τη συμμετοχή αρχηγών κρατών, κυβερνητικών αξιωματούχων και διεθνών επιχειρηματικών ομίλων.

Η Σύνοδος Αθηναϊκής Ριβιέρας διοργανώνεται από τον ανεξάρτητο μη κερδοσκοπικό οργανισμό Athens Riviera Forum και πλαισιώνεται από κορυφαίους θεσμικούς φορείς και εταιρείες.

Χριστίνα Αλεξοπούλου: Έως το τέλος Ιουνίου θα κυκλοφορεί στην Αττική το σύνολο των νέων ηλεκτρικών λεωφορείων

by EnergyUp

«Έως το τέλος Ιουνίου αναμένεται να έχει τεθεί στη διάθεση του επιβατικού κοινού της Αθήνας το σύνολο των νέων ηλεκτρικών λεωφορείων», ανέφερε η Υφυπουργός Υποδομών και Μεταφορών, αρμόδια για θέματα Μεταφορών, κ. Χριστίνα Αλεξοπούλου, κατά τη διάρκεια αυτοψίας που πραγματοποίησε στο αμαξοστάσιο της Ο.ΣΥ. Α.Ε., στον Άγιο Ιωάννη Ρέντη.

«Με την παραλαβή των 250 νέων ηλεκτρικών λεωφορείων ολοκληρώνουμε το πρώτο στάδιο της αντικατάστασης παλαιών οχημάτων με σύγχρονα, πλήρως προσβάσιμα και αντιρρυπαντικής τεχνολογίας. Η στρατηγική μας για τις «πράσινες» μεταφορές, ως το 2030, εισάγει μια νέα κουλτούρα και στις συγκοινωνίες, με την οποία δίνουμε κίνητρα στους πολίτες να επιλέγουν τα Μέσα Μαζικής Μεταφοράς για τις μετακινήσεις τους. Προωθούμε, έτσι, στην πράξη τη Βιώσιμη Αστική Κινητικότητα, βελτιώνοντας σημαντικά την καθημερινότητα των πολιτών», τόνισε η κυρία Αλεξοπούλου.

Ειδικότερα, κατόπιν αξιολόγησης των δεδομένων που ελήφθησαν από τις πρώτες πέντε ημέρες κυκλοφορίας των 65 – 70 ηλεκτρικών λεωφορείων που κινούνται στους δρόμους του λεκανοπεδίου της Αττικής, το σχετικό χρονοδιάγραμμα διαμορφώνεται ως εξής:

  • Έως το τέλος της επόμενης εβδομάδας ο αριθμός των ηλεκτρικών λεωφορείων που θα κυκλοφορούν θα έχει αυξηθεί στα 80 έως 85.
  • ⁠Εντός του πρώτου δεκαημέρου του Ιουνίου αναμένεται να κυκλοφορούν περίπου 100 οχήματα.
  • ⁠Ακολούθως, θα υπάρξει σταδιακή αύξηση των λεωφορείων που εκτελούν δρομολόγια ώστε, έως το τέλος Ιουνίου, όλα να έχουν τεθεί προς χρήση.

Σημειώνεται ότι η σταδιακή κυκλοφορία των ηλεκτρικών λεωφορείων στους δρόμους της Αττικής ήταν εξαρχής προκαθορισμένη και οφείλεται στην προβλεπόμενη καταγραφή των απαιτούμενων μετρήσεων εκ μέρους της Ο.ΣΥ. Α.Ε., σε πραγματικές συνθήκες κίνησης.

Πώς η CSRD επηρεάζει χρηματοδότηση και εξαγωγές  

by EnergyUp

Το Κέντρο Αειφορίας (CSE), κορυφαίος φορέας σε θέματα ESG, Net-Zero & Κυκλικής Οικονομίας στην Ελλάδα, διοργάνωσε με επιτυχία, για δεύτερη συνεχή χρονιά, εσπερίδα στις 22 Μαϊου στο ξενοδοχείο ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ PALACE στη Θεσσαλονίκη, με θέμα “CSRD: Πως επηρεάζει τη χρηματοδότηση και τις εξαγωγές; Τι απαιτείται για την εφαρμογή της;”.

Στελέχη επιχειρήσεων, φορείς και δημοσιογράφοι από τη Βόρεια Ελλάδα συμμετείχαν στην εσπερίδα, κατά την οποία ενημερώθηκαν για τα κύρια στοιχεία της νέας ευρωπαϊκής οδηγίας για την υποβολή εκθέσεων βιωσιμότητας (CSRD) και τις επιπτώσεις της στο ελληνικό επιχειρηματικό περιβάλλον.

Σημαντικές Ομιλίες και Γόνιμος Διάλογος

Ο Πρόεδρος του Συνδ. Εξαγωγέων – ΣΕΒΕ κος Συμεών Διαμαντίδης ανέλυσε τα κριτήρια ESG και τις προκλήσεις που θέτουν στις επιχειρήσεις, τονίζοντας παράλληλα την σημασία ανάπτυξης της καινοτομίας σε συνδυασμό με τη Βιώσιμη Ανάπτυξη.

Ο κύριος Ζαχαρίας Ραγκούσης, Πρόεδρος και Διευθ. Σύμβουλος της PFIZER Hellaς, αναφέρθηκε στη σημασία της στρατηγικής  Βιώσιμης Ανάπτυξης και ΕταιρικήςΥπευθυνότητας στις εταιρείες.

Ο Πρόεδρος του Κέντρου Αειφορίας (CSE) Νίκος Αυλώνας ανέλυσε τις βασικέςαπαιτήσεις της ευρωπαϊκής οδηγίας για την υποβολή εκθέσεων βιωσιμότητας (CSRD), δίνοντας έμφαση στις αλλαγές που θα επιφέρει στο ελληνικό επιχειρηματικό περιβάλλον, αλλά και την επίδρασή της στις εξαγωγικές επιχειρήσεις. Επιπλέον,αναφέρθηκε σε πρακτικές λύσεις που μπορούν να εφαρμόσουν οι Μεσαίες Οικογενειακές Εταιρείες και στη σημασία των συνεργειών για την υλοποίηση της οδηγίας.

Ακολούθησε πάνελ συζήτησης με θέμα «Η σημασία των Εκθέσεων Βιώσιμης Ανάπτυξης για την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων», όπου η κυρία Ειρήνη Διαμαντάρα, Υπευθ. Διασφάλισης Ποιότητας στην ΚΟΝ.Β.Α. και η δημοσιογράφος του ΒΕΡΓΙΝΑ TV κα Χριστίνα Τσόρμπα, μοιράστηκαν τις δικές τους οπτικές για τη βιώσιμη ανάπτυξη και τη βιώσιμη κερδοφορία. Πιο συγκεκριμένα συζητήθηκε ο σημαντικός ρόλος των Media στην ενημέρωση των στελεχών επιχειρήσεων, όπως και πρακτικές εφαρμογής και προκλήσεις από την εφαρμογή των κριτηρίων ΕSG που αντιμετωπίζουν οι Μικρομεσαίες επιχειρήσεις στη Βόρεια Ελλάδα.

Οι παρευρισκόμενοι έθεσαν ενδιαφέροντα ερωτήματα σε όλους τους ομιλητές και μέσα από έναν γόνιμο διάλογο συζητήθηκαν οι τρόποι με τους οποίους οι εκπρόσωποι διαφορετικών κλάδων της ελληνικής οικονομίας ανταποκρίνονται στις προκλήσεις της βιώσιμης ανάπτυξης και χρηματοδότησης μέσα από τα κριτήρια ΕSG.

Κλιματικά Ουδέτερο Workshop

Πιστό στις αρχές της Βιώσιμης Ανάπτυξης, το Κέντρο Αειφορίας (CSE) φρόντισε για τη μείωση των εκπομπών ρύπων κατά τη διάρκεια του workshop, ενώ οι εναπομείνασες αναπόφευκτες εκπομπές αντισταθμίστηκαν με τη συνεργασία του έγκριτου Ευρωπαϊκού Οργανισμού First Climate.

Κριτική Ε.Μυτιληναίου στην Κομισιόν για πολιτικές που πλήττουν τη βιωσιμότητα της βιομηχανίας

by EnergyUp

Στο 14ο Συνέδριο “State of the Union 2024” που διοργάνωσε το European University Institute στη Φλωρεντία συμμετείχε την Παρασκευή ο Πρόεδρος & Διευθύνων Σύμβουλος της MYTILINEOS και Πρόεδρος της Eurometaux, Ευάγγελος Μυτιληναίος.

Συγκεκριμένα, μίλησε στο πάνελ “Climate change green transition” ανάμεσα στους Kurt Vandenberghe, Director-General, της Γενικής Διεύθυνσης Climate Action της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και Laurence Tubiana, CEO του European Climate Foundation. Μήνυμα απηύθυνε η Πρόεδρος της European Investment Bank, Nadia Calviño, ενώ συντονιστές ήταν oi Jos Delbeke, EIB Climate Chair και η δημοσιογράφος των Financial Times, Pilita Clark. 

Ο κ. Μυτιληναίος, με την ιδιότητά του ως Πρόεδρος της Eurometaux, άσκησε κριτική στις ευρωπαϊκές πολιτικές που πλήττουν τη βιωσιμότητα της βιομηχανίας, σχολιάζοντας πως το ενεργειακό κόστος είναι κατά πολύ υψηλότερο στην Ευρώπη, δημιουργώντας άνισους όρους ανταγωνισμού. «Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η απερχόμενη Επιτροπή ήταν όσο πιο «πράσινη» θα μπορούσε να είναι. Νομίζω ότι η «πράσινη» μετάβαση ήταν νούμερο 1 στη λίστα στην αρχή, τώρα δεν ξέρω αν η «πράσινη» μετάβαση είναι καθόλου στη λίστα. (…) Πρέπει να συνδυάσουμε την πράσινη μετάβαση, την απεξάρτηση της οικονομίας από τις ανθρακούχες εκπομπές με μια υγιή βιομηχανία γιατί έτσι θα προχωρήσουμε περαιτέρω».

Κλείνοντας, ο κ. Μυτιληναίος τόνισε ότι το κλιματικό πρόβλημα είναι παγκόσμιο και όχι αμιγώς πρόβλημα της Ε.Ε. Πρέπει να αξιοποιηθεί η ευρωπαϊκή διπλωματία, προκειμένου και άλλες χώρες να ακολουθήσουν το ευρωπαϊκό παράδειγμα, αν θέλουμε πραγματικά να βάλουμε τις βάσεις για ένα μέλλον βιώσιμο για όλους.

Στο συνέδριο συμμετείχαν εξέχουσες προσωπικότητες όπως η ΑΕ Πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας Κατερίνα Σακελλαροπούλου, ο Josep Borrell Fontelles, Ύπατος Εκπρόσωπος της Ένωσης για θέματα εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφαλείας και Αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιρροής και ο πρώην Πρωθυπουργός της Ιταλίας, Enrico Letta.

Χρήστος Σταϊκούρας: Οκτώ τομείς υποδομών και μεταφορών για τη μετατροπή της κλιματικής κρίσης σε ευκαιρία «πράσινης» ανάπτυξης

by EnergyUp

«Οι υποδομές και οι μεταφορές είναι ένα θεμελιώδες πεδίο στη στρατηγική διαχείρισης των κινδύνων, προκειμένου να ελαχιστοποιήσουμε τις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης», τόνισε ο Υπουργός Υποδομών και Μεταφορών Χρήστος Σταϊκούρας, συμμετέχοντας στο Ευρωπαϊκό Συνέδριο Επιχειρηματικότητας που διοργάνωσε, σήμερα, ο Economist σε συνεργασία με το Επαγγελματικό Επιμελητήριο Αθηνών και τη Γενική Συνομοσπονδία Επαγγελματιών Βιοτεχνών Εμπόρων Ελλάδας, στην Αθήνα.

Κατά τη διάρκεια της τοποθέτησής του, στην ενότητα: «Μετατρέποντας την κρίση σε ευκαιρία – Κλιματική αλλαγή και πράσινη ανάπτυξη», ο κ. Σταϊκούρας αναφέρθηκε ενδεικτικά σε οκτώ τομείς, μέσω των οποίων η κλιματική κρίση μετατρέπεται σε ευκαιρία, με στόχο την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και τη δημιουργία προϋποθέσεων για πράσινη ανάπτυξη:

  1. Η μόνιμη αποκατάσταση των ζημιών από τον «Daniel» και τον «Elias» με υψηλότερης ανθεκτικότητας υποδομές.
  2. Η ανθεκτικότητα των υποδομών, μέσα από τον έλεγχο και τη συντήρηση των υφιστάμενων υποδομών, την κατασκευή φραγμάτων και αντιπλημμυρικών έργων σε κάθε γωνιά της Ελλάδας, αλλά και την Εθνική Στρατηγική για την εφαρμογή Τεχνολογίας Μοντελοποίησης (Building Information Modeling – BIM) των έργων.
  3. Η Βιώσιμη Αστική Κινητικότητα, με έμφαση στον αειφόρο σχεδιασμό των συγκοινωνιακών συστημάτων.
  4. Η Εθνική Στρατηγική για την Εφοδιαστική Αλυσίδα, η οποία επικεντρώνεται σε πρωτοβουλίες και δράσεις για την αναβάθμιση των υποδομών, τον ψηφιακό μετασχηματισμό, τη βιώσιμη και πράσινη εφοδιαστική, καθώς και τη βελτίωση του επιπέδου εκπαίδευσης των επαγγελματιών του κλάδου.
  5. Ο σιδηρόδρομος, με τον εκσυγχρονισμό, την αναβάθμιση και την ενίσχυσή του, ως το πλέον φιλικό προς το περιβάλλον μέσο μεταφοράς.
  6. Οι αστικές συγκοινωνίες, με την ανανέωση του στόλου, με νέα οχήματα, χαμηλού ενεργειακού αποτυπώματος, έως το τέλος της τετραετίας, όπως τα 140 ηλεκτρικά λεωφορεία στην Αθήνα και τα 110 στη Θεσσαλονίκη, που έχουν ήδη ενταχθεί στο συγκοινωνιακό έργο.
  7. Η ηλεκτροκίνηση Ι.Χ., μέσα από την προώθηση του «Κινούμαι Ηλεκτρικά ΙΙΙ», το οποίο διασφαλίζει τη συνέχεια του προηγούμενου προγράμματος, με πιο απλοποιημένες διαδικασίες, καθώς και την αύξηση των σταθμών φόρτισης στους 13.000 έως το τέλος του 2025.
  8. Οι αερομεταφορές, με τον νέον κανονισμό AFIR, τον κανονισμό RefuelEU για την αεροπορία, την στρατηγική για την προσαρμογή των αεροδρομίων στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγές, με όρους ανθεκτικότητας και τη δυνατότητα των αεροδρομίων να χρησιμοποιούν ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.

Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της τοποθέτησης του Υπουργού Υποδομών και Μεταφορών Χρήστου Σταϊκούρα:    

1ον. Κλιματική κρίση (mitigation – adaptation). Τα ακραία καιρικά φαινόμενα θα αυξηθούν και θα ενταθούν στο μέλλον, λόγω της υπερθέρμανσης του πλανήτη.

2ον. Ρυπογόνος τομέας των μεταφορών. Σύμφωνα με προβλέψεις, έως το 2030, οι μεταφορές θα αντιπροσωπεύουν το 44% των εκπομπών CO2 της Ε.Ε.

Οι υποδομές και οι μεταφορές είναι ένα θεμελιώδες πεδίο στη στρατηγική διαχείρισης των κινδύνων, προκειμένου να ελαχιστοποιήσουμε τις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης.

Η προτεραιότητα που έχουμε θέσει στο Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών είναι να απαντήσουμε σε αυτή την πρόκληση με τρεις τρόπους:

  • Nα λάβουμε αποφάσεις σε παγκόσμιο και εθνικό επίπεδο, με τις οποίες να μειώσουμε τις εκπομπές ρύπων και να επιβραδύνουμε την εξέλιξη της κλιματικής κρίσης.
  • Nα επαναξιολογήσουμε την ανθεκτικότητα των υποδομών μας, προκειμένου να είμαστε καλύτερα προετοιμασμένοι απέναντι στα ακραία καιρικά φαινόμενα.
  • Nα ενθαρρύνουμε τη μετάβαση σε ένα «πράσινο» μοντέλο μεταφορών, που θα περιορίσει το περιβαλλοντικό αποτύπωμα του διαρκώς αυξανόμενου αριθμού μετακινήσεων.

Ενδεικτικά σας αναφέρω 8 τομείς, μέσω των οποίων μετατρέπουμε την κρίση σε ευκαιρία, με στόχο να αντιμετωπίσουμε την κλιματική αλλαγή και παράλληλα, να  δημιουργήσουμε τις προϋποθέσεις για πράσινη ανάπτυξη:

  1. Θεσσαλία.

Στόχος είναι η μόνιμη αποκατάσταση από τις θεομηνίες με υψηλότερης ανθεκτικότητας υποδομές.

Κόστος Έργων Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών: 1,4 δισ. ευρώ.

  1. Ανθεκτικότητα υποδομών.

Α.    Ο έλεγχος και η συντήρηση υφιστάμενων έργων, με στόχο την ενίσχυση της ασφάλειάς τους.

Για παράδειγμα, οι γέφυρες, που ενώ αποτελούν – κατά μέσο όρο – μόλις το 2-3% των χιλιομέτρων του οδικού δικτύου, αντιστοιχούν στο 30% περίπου του κόστους κατασκευής.

Το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών αναπτύσσει το Εθνικό Μητρώο Γεφυρών, το Εθνικό Εγχειρίδιο Επιθεώρησης και Αξιολόγησης Γεφυρών και τον Κανονισμό Επιθεώρησης και Συντήρησης Γεφυρών.

Β.    Φράγματα και αντιπλημμυρικά έργα σε κάθε γωνιά της Ελλάδας.

Ενδεικτικά, αυτή την εβδομάδα εντάχθηκαν για χρηματοδότηση στο Πρόγραμμα «Περιβάλλον και Κλιματική Αλλαγή 2021-2027», τέσσερα σημαντικά έργα: στο Ωραιόκαστρο, στο Λουτράκι, στην Ιεράπετρα και στην Αμβρακία – Αμφιλοχία και Βάλτο στην Αιτωλοακαρνανία, όπου εγκαινιάσαμε προχθές και τη νέα γέφυρα στον Εύηνο ποταμό, καθώς η προηγούμενη είχε καταστραφεί από πλημμύρες το 2021.

Γ.    Άλλη μια σημαντική μεταρρύθμιση είναι η Εθνική Στρατηγική που συγκροτήσαμε  για την εφαρμογή Τεχνολογίας Μοντελοποίησης (Building Information Modeling – BIM) των έργων.

Πρόκειται για την ολοκληρωμένη ψηφιακή αναπαράσταση των φυσικών και λειτουργικών χαρακτηριστικών ενός έργου υποδομής, που περιορίζει τα κόστη και καθιστά ευκολότερο τον έλεγχο της συντήρησης.

  1. Βιώσιμη Αστική Κινητικότητα.

Το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών δίνει ιδιαίτερη έμφαση στον αειφόρο σχεδιασμό των συγκοινωνιακών συστημάτων, εισάγοντας, μεταξύ άλλων, τα Σχέδια Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας (ΣΒΑΚ), ως το κύριο εργαλείο σχεδιασμού για τους Δήμους και τις Περιφέρειες.

Μάλιστα, η εισαγωγή αυτών των Σχεδίων στην Ελλάδα προηγήθηκε των αντίστοιχων δράσεων που υλοποιούνται σήμερα στην Ευρωπαϊκή Ένωση, όπως ορίζει η αναθεώρηση του σχετικού κανονισμού για το Διευρωπαϊκό Δίκτυο Μεταφορών (ΔΕΔ-Μ), που θα ολοκληρωθεί το 2024.

 

  1. Εθνική Στρατηγική για την Εφοδιαστική Αλυσίδα, η οποία επικεντρώνεται στους εξής τέσσερις άξονες:
  2. Αναβάθμιση των υποδομών, με τη δημιουργία νέων εμπορευματικών κέντρων, όπως είναι το Θριάσιο Ι και ΙΙ, η Φυλή και το πρώην στρατόπεδο Γκόνου στη Θεσσαλονίκη.
  3. Ψηφιακός μετασχηματισμός, με πρωτοβουλίες όπως είναι η συμμετοχή του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών στο συγχρηματοδοτούμενο έργο FENIX.

             iii.          Βιώσιμη και Πράσινη Εφοδιαστική, με σκοπό τη μείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος του τομέα.

  1. Βελτίωση του επιπέδου εκπαίδευσης των επαγγελματιών του κλάδου.

 

  1. Σιδηρόδρομος

Ο εκσυγχρονισμός, η αναβάθμιση και η ενίσχυση του σιδηροδρόμου, ως το πλέον φιλικό προς το περιβάλλον μέσο μεταφοράς αποτελεί στρατηγική προτεραιότητα για την Κυβέρνηση και το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών.

Στρατηγικές επιλογές:

  • Σύνδεση σιδηροδρόμου με λιμάνια και ΒΙΠΕ.
  • Σύνδεση του σιδηροδρόμου με την Κεντρική Ευρώπη («3Seas» και «Western Balkans – East Mediterranean») – Ανάπτυξη του Διευρωπαϊκού Δικτύου Μεταφορών (ΔΕΔ – Μ).
  • Χρηματοδότηση από το πρόγραμμα «Συνδέοντας την Ευρώπη – 2 » (CEF ΙΙ, 2021 – 2027).
  • Αναδιάρθρωση ΟΣΕ – «Νέος ΟΣΕ».
  1. Αστικές συγκοινωνίες.

Για πρώτη φορά στην συγκοινωνιακή ιστορία της πατρίδας μας, και 15 χρόνια μετά την τελευταία προμήθεια – οποιουδήποτε τύπου – οχημάτων, 140 ηλεκτρικά λεωφορεία στην Αθήνα και 110 ηλεκτρικά λεωφορεία στη Θεσσαλονίκη έχουν ήδη ενταχθεί, από την προηγούμενη εβδομάδα, στο συγκοινωνιακό έργο της πρωτεύουσας και της συμπρωτεύουσας αντίστοιχα.

Με τα νέα, αθόρυβα ηλεκτρικά λεωφορεία, επιτυγχάνονται συγκεκριμένοι, σημαντικοί στόχοι:

  1. Βελτιώνεται η ποιότητα παροχής υπηρεσιών και εξυπηρέτησης των πολιτών, τόσο ως προς τις συνθήκες μετακινήσεων, όσο και ως προς την ενίσχυση της συχνότητας των δρομολογίων.
  2.  Βελτιώνεται η προσβασιμότητα των συμπατριωτών μας στα μέσα μαζικής μεταφοράς.

             iii.          Ευθυγραμμιζόμαστε με τον στόχο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για «κλιματική ουδετερότητα», και με την Ευρωπαϊκή Οδηγία για την προμήθεια οχημάτων χαμηλών ή/και μηδενικών εκπομπών ρύπων.

  1.  Μειώνεται το περιβαλλοντικό αποτύπωμα, βελτιώνεται η ενεργειακή αποδοτικότητα, ενισχύεται η οικονομική αποτελεσματικότητα.

Έχουμε κάνει, όμως, και άλλα σημαντικά βήματα.

Υπεγράφησαν οι συμβάσεις για την προμήθεια 300 λεωφορείων φυσικού αερίου στην Αθήνα, τα οποία εκτιμούμε ότι θα παραλάβουμε έως το τέλος του 2025.

Επιπλέον, στο προσεχές διάστημα σχεδιάζεται να προκηρυχθεί διαγωνισμός για επιπλέον λεωφορεία αντιρρυπαντικής τεχνολογίας, ώστε να ανανεώσουμε τον στόλο με ακόμη περισσότερα νέα οχήματα έως το τέλος της τετραετίας.

  1. Ηλεκτροκίνηση Ι.Χ.

Έχει σημειωθεί ουσιαστική πρόοδος.

Το ποσοστό των ταξινομήσεων ηλεκτρικών και υβριδικών οχημάτων κυμαίνεται πλέον στο 14%, από 0,4% το 2019, ως αποτέλεσμα και της πολιτικής κινήτρων για την αγορά ηλεκτροκίνητων οχημάτων.

Ενδεικτικά, από τον Νοέμβριο του 2023, το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών έχει καταβάλει ως επιδότηση, σε 7.772 δικαιούχους, το ποσό των 26,1 εκατ. ευρώ για την αγορά ηλεκτρικού οχήματος.

Μετά το «Κινούμαι Ηλεκτρικά ΙΙ», προχωράμε στο «Κινούμαι Ηλεκτρικά ΙΙΙ», διασφαλίζοντας τη συνέχεια του προγράμματος.

Απλοποιούμε τις διαδικασίες, με στόχο να επισπεύσουμε τον χρόνο πληρωμής των δικαιούχων και να εξυπηρετήσουμε την υψηλή ζήτηση που αναμένεται να υπάρξει.

Η βασική διαφοροποίηση θα αφορά στην αύξηση του ανώτατου ορίου επιδότησης για τα φυσικά πρόσωπα και στη μείωση για τα νομικά πρόσωπα, αλλά και την ενίσχυση για την απόσυρση παλαιού αυτοκινήτου.

Παράλληλα, έχουν πολλαπλασιαστεί οι σταθμοί φόρτισης.

Το 2019, υπήρχαν πανελλαδικά μόνο 58, σήμερα ο αριθμός τους διαμορφώνεται περίπου στους 5.500, με στόχο να αναπτυχθούν 13.000 σημεία φόρτισης έως το τέλος του 2025.

  1. Αερομεταφορές.

Σε αυτή την κατεύθυνση, η προσπάθειά μας περιστρέφεται σε τέσσερις άξονες:

  1. Ο νέος κανονισμός AFIR, που αφορά την ανάπτυξη υποδομής εναλλακτικών καυσίμων σε όλους τους τρόπους μεταφοράς.
  2.  Ο κανονισμός RefuelEU για την αεροπορία, που έχει ως στόχο να αυξήσει τη ζήτηση και την προσφορά βιώσιμων αεροπορικών καυσίμων.

Η νέα νομοθεσία στοχεύει να θέσει τις αεροπορικές μεταφορές στην τροχιά των κλιματικών στόχων της ΕΕ για το 2030 και το 2050, καθώς τα βιώσιμα αεροπορικά καύσιμα είναι ένα από τα βασικά βραχυπρόθεσμα και μεσοπρόθεσμα εργαλεία για την απεξάρτηση των αερομεταφορών από τον άνθρακα.

Οι προμηθευτές καυσίμων θα πρέπει να ενσωματώσουν 2% βιώσιμα αεροπορικά καύσιμα το 2025, 6% το 2030 και 70% το 2050.

             iii.          Η υιοθέτηση μιας νέας στρατηγικής, η οποία περιλαμβάνει και Υποδομές Ζωτικής σημασίας, όπως τα αεροδρόμια, προκειμένου αυτές να προσαρμοστούν στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, με όρους ανθεκτικότητας.

  1. Η δυνατότητα των αεροδρομίων να χρησιμοποιούν ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, μέσα από την ανάπτυξη πολιτικών και κινήτρων για τη μετάβαση σε καθαρότερες πηγές ενέργειας.

Η δέσμευση του ΔΑΑ, στην πρωτοβουλία «Route 2025», ώστε να επιτύχει καθαρές μηδενικές εκπομπές άνθρακα έως το 2025, πολύ νωρίτερα από τον στόχο της αεροπορικής βιομηχανίας για το 2050, αποτελεί οδηγό και για τα υπόλοιπα αεροδρόμια στην Ελλάδα.

Περιβαλλοντικά οφέλη από την υβριδική εργασία-Οι επιχειρήσεις μειώνουν τη χρήση ενέργειας κατά ένα πέμπτο

by EnergyUp

Οι επιχειρήσεις έχουν μειώσει τη χρήση ενέργειας κατά ένα πέμπτο (19%) ως αποτέλεσμα της συνετής χρήσης των χώρων εργασίας τους ή με την παροχή πρόσβασης στις ομάδες τους σε ευέλικτους χώρους εργασίας.

• Το 84% των επιχειρήσεων που έχουν υιοθετήσει το μοντέλο της υβριδικής εργασίας έχουν μειώσει την κατανάλωση ενέργειας και το συνολικό αποτύπωμα άνθρακα.

• Περισσότερο από τα τρία τέταρτα των επιχειρήσεων προσπαθούν να βρουν νέους τρόπους για να μειώσουν την κατανάλωσης ενέργειας, όπως η μείωση των υπαρχόντων χώρων εργασίας στο κέντρο της πόλης ή η παροχή της δυνατότητας εργασίας των υπαλλήλων σε ευέλικτους χώρους εργασίας.

• Πρόσφατη έρευνα της IWG και της ARUP για τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις ανέδειξε ότι η εργασία πιο κοντά στο σπίτι μπορεί να μειώσει τις εκπομπές άνθρακα έως και 90%

• Τα στοιχεία προέρχονται από την IWG, η οποία άνοιξε 867 νέα γραφεία παγκοσμίως το 2023, η πλειονότητα των οποίων βρίσκονται σε προαστιακές και αγροτικές τοποθεσίες κοντά στον τόπο κατοικίας των εργαζομένων

Αθήνα,  27 Μαΐου 2024 – Η υβριδική εργασία έχει επιτρέψει στις επιχειρήσεις να μειώσουν τη κατανάλωση ενέργειας κατά ένα πέμπτο*, καθώς αντικαθιστούν μεγάλους γραφειακούς χώρους στο κέντρο της πόλης με μικρότερους, πιο ενεργειακά αποδοτικούς χώρους, συμπεριλαμβανομένων ευέλικτων χώρων εργασίας, σύμφωνα με νέες έρευνες που δόθηκαν στη δημοσιότητα πρόσφατα.

 

Η IWG, ο μεγαλύτερος πάροχος ευέλικτων χώρων εργασίας στον κόσμο, με επωνυμίες  όπως  η Spaces και η Regus, διενήργησε έρευνα σε περισσότερους από 500 CEOs και διαχειριστές εγκαταστάσεων σε επιχειρήσεις που έχουν υιοθετήσει πολιτικές υβριδικής εργασίας. Τα ευρήματα έδειξαν ότι ο μέσος όρος κατανάλωσης ενέργειας σε αυτές τις εταιρείες έχει μειωθεί κατά 19% από τότε που εισήγαγαν πολιτικές υβριδικής εργασίας, ωφελόντας τόσο στο περιβάλλον όσο και την κερδοφορία τους.

 

Η μελέτη, αναδεικνύει σημαντικά περιβαλλοντικά και οικονομικά οφέλη για τις επιχειρήσεις που υιοθετούν το υβριδικό μοντέλο εργασίας και μετακινούνται από ακριβούς γραφειακούς χώρους στο κέντρο της πόλης σε μικρότερα περιφερειακά γραφεία και κτίρια συνεργασίας σε στρατηγικά σημεία κοντά στον τόπο κατοικίας των υπαλλήλων.

 

Σχεδόν οι μισοί από όσους συμμετείχαν στην έρευνα (44%) έχουν μειώσει τους παραδοσιακούς γραφειακούς χώρους κατά ένα τέταρτο (25%), με αποτέλεσμα τη μείωση της κατανάλωσης ενέργειας και των λειτουργικών τους δαπανών, ενώ το 19% έχει καταφέρει να μειώσει τους γραφειακούς του χώρους κατά 26-50%. Ένα εντυπωσιακό 84% δήλωσε στην έρευνα ότι η υβριδική εργασία ήταν καθοριστική για τη μείωση της συνολικής κατανάλωσης ενέργειας και του οικολογικού αποτυπώματος της εταιρείας, με περιθώρια ακόμη μεγαλύτερης μείωσης καθώς το 79% των επιχειρήσεων είναι πρόθυμο να εξερευνήσει επιπλέον τρόπους μείωσης της κατανάλωσης ενέργειας, όπως με την συρρικνωση των χώρων εργασίας ή την παροχή πρόσβασης στους εργαζομένους σε ευέλικτους χώρους εργασίας.

 

Οι μικρότεροι, περιφερειακοί ευέλικτοι χώροι εργασίας διαθέτουν υψηλότερα ποσοστά πληρότητας και, συνεπώς, χαμηλότερες εκπομπές ανά εργαζόμενο. Μια προηγούμενη έρευνα της IWG** είχε δείξει ότι μόνο ένας στους πέντε θα ταξίδευε για περισσότερο από 30 λεπτά καθημερινά για να παει στην δουλειά του, ενώ το 60% θέλει να εργάζεται σε απόσταση μικρότερη των 15 λεπτών από το σπίτι του.

 

Μια προηγούμενη Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΜΠΕ) που πραγματοποιήθηκε από την IWG και την ARUP είχε δείξει επίσης ότι η εργασία πιο κοντά στο σπίτι μπορεί να μειώσει τις εκπομπές άνθρακα έως και 70% στο Μάντσεστερ (Ηνωμένο Βασίλειο), 87% στο Λος Άντζελες (ΗΠΑ), 82% στη Νέα Υόρκη, και σχεδόν 90% στην Ατλάντα, κυρίως λόγω της μείωσης των εκπομπών των  κτιρίων και των μεταφορών***.

 

Ο Mark Dixon, CEO & Ιδρυτής της IWG, δήλωσε: “Η παγκόσμια μετάβαση στην υβριδική εργασία δεν φέρνει μόνο ισχυρά οφέλη στην παραγωγικότητα και στη χρηματοοικονομική απόδοση των εταιρειών καθώς και βελτίωση της ισορροπίας μεταξύ εργασίας-προσωπικής ζωής στους εργαζομένους,  αλλά και σημαντικά περιβαλλοντικά οφέλη. Αυτή η πρόσφατη έρευνα επιβεβαιώνει ότι οι επιχειρήσεις που έχουν υιοθετήσει το υβριδικό μοντέλο έχουν ήδη μειώσει σημαντικά την κατανάλωση ενέργειας. Τα περιβαλλοντικά οφέλη μέσω της υιοθέτησης της υβριδικής εργασίας δεν σταματούν εκεί. Προηγούμενες έρευνες της Arup έχουν δείξει ότι επιτρέποντας απλά στους ανθρώπους να εργάζονται κοντά στο σπίτι τους και δίνοντάς τους τη δυνατότητα να μοιράζονται τον χρόνο τους μεταξύ ενός τοπικού χώρου εργασίας και του σπιτιού τους μπορούν να μειώσουν τις εκπομπές άνθρακα που σχετίζονται με την εργασία ενός εργαζομένου κατά 90%.”

Τεχνητή νοημοσύνη στις ελληνικές επιχειρήσεις – Πώς μεταβάλλει το τεχνολογικό περιβάλλον

by EnergyUp

Η τεχνητή νοημοσύνη έχει μεταμορφώσει δραστικά τον τρόπο λειτουργίας των επιχειρήσεων, επηρεάζοντας κάθε πτυχή τους και ενισχύοντας την παραγωγικότητα σε όλους τους τομείς. Από την επικοινωνία των εταιρειών με τους πελάτες τους, μέχρι την διαχείριση των οικονομικών κινήσεων, η τεχνητή νοημοσύνη παρέχει έξυπνες λύσεις και βελτιώνει τις διαδικασίες σε κάθε επίπεδο.

 

Με σκοπό την ανάδειξη των εφαρμογών και των προκλήσεων συμμόρφωσης, καθώς και του Εθνικού πλαισίου κυβερνοασφάλειας της χώρας μας, το Ινστιτούτο Εσωτερικών Ελεγκτών Ελλάδας (IIA Greece), σε συνεργασία με το Σύνδεσμο Επιχειρήσεων και Βιομηχανιών (ΣΕΒ), διοργανώνει εκδήλωση με θέμα “Οι Ελληνικές Επιχειρήσεις σε ένα Μεταβαλλόμενο Τεχνολογικό Περιβάλλον”. Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί την Τετάρτη 5 Ιουνίου στις 17:00 στα γραφεία του ΣΕΒ.

 

Τα βασικά ζητήματα που θα αναπτυχθούν αφορούν τόσο την ασφάλεια και διακυβέρνηση δεδομένων την εποχή της τεχνητής νοημοσύνης, όσο και την ενσωμάτωση καινοτόμων λύσεων και τεχνολογιών αιχμής, καθώς το τεχνολογικό περιβάλλον μεταβάλλεται διαρκώς. 

 

Μεταξύ των διακεκριμένων ομιλητών θα συμμετέχουν Ιωάννης Αλεξάκης, Προϊστάμενος Διεύθυνσης Στρατηγικού Σχεδιασμού Κυβερνοασφάλειας, του Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης όπου θα μιλήσει για το Ευρωπαϊκό και εθνικό πλαίσιο για την κυβερνοασφάλεια και η Astrid Langeveld-Vos, Μέλος της Επιτροπής Ελέγχου της Ευρωπαϊκής Συνομοσπονδίας Συνδέσμων Εσωτερικού Ελέγχου (ECIIA) και Chief Audit Executive της Ολλανδικής εταιρείας Achmea (online).

 

Επιπλέον, στην εκδήλωση θα συμμετάσχουν κορυφαία στελέχη από διάφορους τομείς, όπως ο Καραστογιάννης Δημήτρης, Chief Corporate Affairs & Business Development Officer, Lamda Development, η Μάγια Στυλιανού, Energy Efficiency Services Director & Corporate Communications & CSR Director της Elpedison, ο Ιωάννης Τσίληρας, Διευθυντής Customer Experience Transformation & Data Strategy Ομίλου ΟΤΕ, ο Σοφοκλής Καραπιδάκης, Δ/ντής Κανονιστικής Συμμόρφωσης Ομίλου και Υπεύθυνος Προστασίας Δεδομένων της ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ, ο Γιάννης Κυπραίος, NBG Group CISO, ο Δρ. Γιώργος Ξηρογιάννης, Γενικός Διευθυντής ΣΕΒ, η Δρ. Μαρία Μποζούδη, Senior Advisor Τομέας Βιομηχανίας, Ανάπτυξης, Τεχνολογίας & Καινοτομίας, ΣΕΒ και ο Μάκης Σολομών, Αντιπρόεδρος IIA Greece.

 

Την εκδήλωση θα τιμήσουν επίσης με την παρουσία τους οι Διευθυντές Εσωτερικού Ελέγχου της ΔΕΗ, κα. Θεανώ Γορανίτου, του ομίλου Titan, κα. Φωτεινή Μανωλάκη και της Μυτιληναίος κα. Μαρίζα Μέλλιου.

ΕΠΟΜΕΝΑ
ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΑ