Προσπάθεια να ισορροπήσει ανάμεσα στις αυξανόμενες ανάγκες της ελληνικής κοινωνίας και ειδικά των ευάλωτων ομάδων που πλήττονται από την συνεχιζόμενη ακρίβεια στα τρόφιμα και την επιτακτική ανάγκη για δημοσιονομική πειθαρχία, καταβάλλει το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης.

Από την περασμένη εβδομάδα και ειδικά μετά την δημοσιοποίηση των στοιχείων από την εκτέλεση του προϋπολογισμού υπήρξαν δημοσιεύματα που έκαναν λόγω για νέο πακέτο στήριξης, κάτι που μάλλον επί του παρόντος δεν είναι στις προτεραιότητες της κυβέρνησης, όπως τουλάχιστον ανέφεραν κύκλοι του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών που κλήθηκαν να σχολιάσουν τα εν λόγω δημοσιεύματα.

Όπως χαρακτηριστικά τόνιζαν «η κυβέρνηση παρακολουθεί πάντοτε τα κοινωνικά προβλήματα χωρίς να παραγνωρίζει όμως την ανάγκη μίας σοβαρής δημοσιονομικής πολιτικής που είναι το θεμέλιο της συνολικής οικονομικής πολιτικής. Στο πλαίσιο αυτό και με βάση το προεκλογικό πρόγραμμα της Νέας Δημοκρατίας, υιοθετήθηκαν πρόσφατα μια σειρά από μέτρα στήριξης των πολιτών ύψους 4,4 δισ. ευρώ με ορίζοντα 4ετίας».

Και οι ίδιοι κύκλοι του υπουργείου κατέληγαν με το συμπέρασμα ότι «η Κυβέρνηση θα συνεχίσει στην ίδια γραμμή συνδυάζοντας πάντοτε την κοινωνική ευαισθησία και την δημοσιονομική σταθερότητα».

Με βάση τα στοιχεία του προϋπολογισμού, όπως αναφέρουν και πηγές από το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, προκύπτει πως ναι μεν υπάρχει καλύτερη απόδοση των φορολογικών εσόδων έως τον Ιούλιο, όμως αυτή υπολογίζεται δημοσιονομικά σε 874 εκατ. ευρώ και όχι 2,34 δισ. ευρώ που είναι η ταμειακή υπεραπόδοση. Τη στιγμή μάλιστα που στο Πρόγραμμα Σταθερότητας έχει ήδη συμπεριληφθεί πρόβλεψη για καλύτερη απόδοση ύψους 1,7 δισ. ευρώ στο σύνολο του έτους σε σχέση με τον Προϋπολογισμό, όπως και αύξηση δαπανών.

Σε τρεις εβδομάδες ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης θα μιλήσει από του βήματος της ΔΕΘ και σίγουρα θα αναφερθεί σε μέτρα που θα λάβει η κυβέρνηση, μέτρα τα οποία θα είναι στοχευμένα και θα αφορούν της ευάλωτες κοινωνικές ομάδες.

Όμως, αναμφίβολα, το περιεχόμενο των όποιων μέτρων ανακοινωθούν θα είναι, όπως αναφέρουν πηγές από την κυβέρνηση στο πλαίσιο των αντοχών της οικονομίας, τα οποία σε καμία περίπτωση δεν θα διαταράσσουν την δημοσιονομική σταθερότητα, σε μία χρονιά μάλιστα που κορυφαία επιδίωξη είναι η απόκτηση της επενδυτικής βαθμίδας.

Σε καμία περίπτωση όμως, όπως αναφέρουν οι ίδιες πηγές δεν πρόκειται να διαταραχθεί η σταθερότητα που αποτελεί και το ισχυρό χαρτί της χώρας.
Από την άλλη πλευρά βέβαια υπάρχουν και οι ανάγκες της κοινωνίας που κάθε άλλο παρά περνούν απαρατήρητες από την κυβέρνηση, όπως δηλώνουν σε κάθε ευκαιρία οι αρμόδιοι υπουργοί.

Ποια όμως θα μπορούσαν να είναι τα μέτρα που θα βρίσκονται στην φαρέτρα του Κυριάκου Μητσοτάκη κατά την άνοδό του στην νύμφη του Θερμαϊκού;
1.    Επέκταση του Market Pass για άλλους δύο μήνες, δηλαδή ως το τέλος του έτους. Σε λίγες ημέρες θα ανοίξει η πλατφόρμα για νέες αιτήσεις, θα τις κάνουν όσοι δεν είχαν κάνει πέρυσι και η πληρωμή που θα αφορά το διάστημα Αυγούστου – Οκτωβρίου θα γίνει πιθανότατα εφάπαξ στο τέλος του επομένου μήνα.
2.    Νέο σύστημα για τους λογαριασμούς του ηλεκτρικού ρεύματος. Ένα σύστημα που θα είναι στοχευμένο και όχι οριζόντιο και θα αντικαταστήσει το υπάρχον. Τα αρμόδια υπουργεία, Οικονομικών και Ενέργειας εξετάζουν διάφορά σενάρια για παράταση του μηχανισμού μέχρι το τέλος του χρόνου, κάτι που θα προσφέρει κάποια σταθερότητα σε ενδεχόμενη αύξηση της χρηματιστηριακής τιμής.
3.    Αύξηση του επιδόματος θέρμανσης και χορήγησή του σε περισσότερους, αφού η τιμή του πετρελαίου κίνησης, τείνει να είναι στα περυσινά επίπεδα.
4.    Νέα χορήγηση της επιταγής ακρίβειας όπως και πέρυσι. Θα πρόκειται για μία νέα έκτακτη παροχή 200 – 250 ευρώ σε χαμηλοσυνταξιούχους, ανασφάλιστους υπερήλικες, άτομα με αναπηρία και μακροχρόνια άνεργους και εφόσον λάβει το «πράσινο φως» θα χορηγηθεί τα Χριστούγεννα. Πέρυσι είχε δοθεί σε 1,3 εκατομμύριο νοικοκυριά με το συνολικό ύψος του έφτασε τα 300 εκατ. ευρώ, έναντι 174 εκατ. ευρώ το 2021.
5.    Επίδομα προσωπικής διαφοράς: Θα χορηγηθεί σε συνταξιούχους που δεν θα πάρουν αυξήσεις την 1η Ιανουαρίου του 2024.
6.    Μειωμένοι συντελεστές ΦΠΑ: Επέκταση έως τον Ιούνιο του 2024 των μειωμένων συντελεστών ΦΠΑ στο τουριστικό πακέτο, στις μεταφορές, στην εστίαση (καφές, μη αλκοολούχα ποτά) και στον πολιτισμό.

Σε κάθε περίπτωση πάντως, το περιεχόμενο των εξαγγελιών του πρωθυπουργό αξιολογείται καθημερινά και οριστικές αποφάσεις θα ληφθούν λίγες ώρες πριν την έναρξη της ΔΕΘ και αφού προηγηθεί η οριστικοποίηση των στοιχείων του προϋπολογισμού για τον Αύγουστο και βέβαια τα στοιχεία από την πορεία του τουρισμού, τον καλύτερο μήνα του χρόνου.

Κατά 2,3 δισ. ευρώ πάνω από τον στόχο διαμορφώθηκαν τα φορολογικά έσοδα το 7μηνο του 2023 σύμφωνα με τα στοιχεία του Υπουργείου Οικονομικών. Συγκεκριμένα ανήλθαν σε 33,768 δισ. ευρώ, αυξημένα κατά 2,347 εκατ. ευρώ ή 7,5% έναντι του στόχου που έχει περιληφθεί στην εισηγητική έκθεση του Προϋπολογισμού 2023.

Την ίδια στιγμή το τελικό αποτέλεσμα του 7μήνου διαμορφώθηκε σε πρωτογενές πλεόνασμα ύψους 3,555 δισ. ευρώ, έναντι στόχου για πρωτογενές πλεόνασμα 1,830 δισ. ευρώ.

Αναλυτικά σύμφωνα με τα στοιχεία του Υπουργείου Οικονομικών προκύπτουν τα εξής συμπεράσματα:

Σύμφωνα με τα προσωρινά στοιχεία εκτέλεσης του Κρατικού Προϋπολογισμού, σε τροποποιημένη ταμειακή βάση, για την περίοδο του Ιανουαρίου-Ιουλίου 2023, παρουσιάζεται έλλειμμα στο ισοζύγιο του κρατικού προϋπολογισμού ύψους 1,438 δισ. ευρώ έναντι στόχου για έλλειμμα 2.320 εκατ. ευρώ που έχει περιληφθεί για το αντίστοιχο διάστημα του 2023 στην εισηγητική έκθεση του Προϋπολογισμού 2023 και ελλείμματος 4,585 δισ. ευρώ το αντίστοιχο διάστημα του 2022. Το πρωτογενές αποτέλεσμα διαμορφώθηκε σε πλεόνασμα ύψους 3μ555 δισ. ευρώ, έναντι στόχου για πρωτογενές πλεόνασμα 1,830 δισ. ευρώ και πρωτογενούς ελλείμματος 1,161 δισ. ευρώ για την ίδια περίοδο το 2022.

Το ύψος των καθαρών εσόδων του κρατικού προϋπολογισμού ανήλθε σε 37,145 δισ. ευρώ, παρουσιάζοντας μείωση κατά 541 εκατ. ευρώ ή 1,4% έναντι του στόχου που έχει περιληφθεί για το αντίστοιχο διάστημα στην εισηγητική έκθεση του Προϋπολογισμού 2023.

Οι λόγοι αυτής της υποεκτέλεσης είναι οι κάτωθι:

α) δεν εισπράχθηκε το τίμημα, ύψους 1,496 δισ. ευρώ για την παραχώρηση του δικαιώματος χρήσης και εκμετάλλευσης του αυτοκινητοδρόμου της Εγνατίας Οδού και τριών κάθετων οδικών αξόνων της, για χρονική περίοδο 35 ετών, που είχε προβλεφθεί ότι θα εισπραχθεί κατά τον μήνα Ιούνιο, καθόσον η σχετική διαδικασία για την έγκριση της σύμβασης είναι σε εξέλιξη.

β) δεν εισπράχθηκε δόση από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας ύψους 1,718 δισ. ευρώ που είχε προβλεφθεί ότι θα εισπραχθεί κατά τον μήνα Ιούλιο.

Αντίθετα, στις υπόλοιπες κατηγορίες εσόδων σημειώθηκε υπερεκτέλεση που οφείλεται κυρίως: (α) στα αυξημένα φορολογικά έσοδα του επταμήνου και (β) στην είσπραξη ποσού 603 εκατ. ευρώ από ANFAs, που δεν είχε προβλεφθεί στην εισηγητική έκθεση του Προϋπολογισμού 2023.

Τα έσοδα από φόρους ανήλθαν σε 33,768 δισ. ευρώ, αυξημένα κατά 2,347 δισ. ευρώ ή 7,5% έναντι του στόχου που έχει περιληφθεί στην εισηγητική έκθεση του Προϋπολογισμού 2023. Τμήμα της αύξησης αυτής, ποσού 470 εκατ. ευρώ περίπου, αφορά την παράταση της προθεσμίας πληρωμής των τελών κυκλοφορίας μέχρι το τέλος Φεβρουαρίου 2023, ενώ είχε εκτιμηθεί ότι το ποσό αυτό θα εισπραττόταν κατά τον μήνα Δεκέμβριο 2022. Το υπόλοιπο ποσό της υπερεκτέλεσης προέρχεται από την καλύτερη απόδοση των φόρων εισοδήματος φυσικών και νομικών προσώπων, του προηγούμενου έτους που εισπράχθηκαν σε δόσεις μέχρι και το τέλος Φεβρουαρίου 2023, όσο και από την καλύτερη απόδοση στην είσπραξη των φόρων τρέχοντος έτους.

Οι επιστροφές εσόδων ανήλθαν σε 3,947 δισ. ευρώ, αυξημένες κατά 636 εκατ. ευρώ από τον στόχο (3,311 δισ. ευρώ), μέρος των οποίων οφείλεται στην επιστροφή ΦΠΑ, κατά τον μήνα Μάρτιο, στον Διαχειριστή Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και Εγγυήσεων (ΔΑΠΕΕΠ Α.Ε.) ποσού 220 εκατ. ευρώ περίπου, που προκύπτει από έσοδα που έχουν εισπραχθεί από τον ΔΑΠΕΕΠ και αποδοθεί στο Κράτος από τον Προσωρινό Μηχανισμό Επιστροφής Μέρους Εσόδων Αγοράς Επόμενης Ημέρας.

Τα έσοδα του Προϋπολογισμού Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ) ανήλθαν σε 2,271 δισ. ευρώ, μειωμένα κατά 534 εκατ. ευρώ από τον στόχο (2,805 δισ. ευρώ).

Η ακριβής κατανομή μεταξύ των κατηγοριών εσόδων του Κρατικού Προϋπολογισμού θα πραγματοποιηθεί με την έκδοση του οριστικού δελτίου.

Ειδικότερα, τον Ιούλιο 2023 το σύνολο των καθαρών εσόδων του κρατικού προϋπολογισμού ανήλθε στα 6,270 δισ. ευρώ, μειωμένο κατά 1,747 δισ. ευρώ έναντι του μηνιαίου στόχου εξαιτίας κυρίως της μη είσπραξης δόσης από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, η οποία είχε προβλεφθεί ότι θα εισπραχθεί κατά τον μήνα Ιούλιο.

Τα έσοδα από φόρους ανήλθαν σε 6,554 δισ. ευρώ, αυξημένα κατά 193 εκατ. ευρώ ή 3,0% έναντι του στόχου.

Οι επιστροφές εσόδων ανήλθαν σε 559 εκατ. ευρώ, αυξημένες κατά 50 εκατ. ευρώ από τον στόχο (509 εκατ. ευρώ).

Τα έσοδα του Προϋπολογισμού Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ) ανήλθαν σε 88 εκατ. ευρώ, μειωμένα κατά 32 εκατ. ευρώ από τον στόχο (120 εκατ. ευρώ).

Οι δαπάνες του Κρατικού Προϋπολογισμού για την περίοδο του Ιανουαρίου-Ιουλίου 2023 ανήλθαν στα 38,583 δισ. ευρώ και παρουσιάζονται μειωμένες κατά 1,423 δισ. ευρώ έναντι του στόχου (40,006 δισ. ευρώ), που έχει περιληφθεί στην εισηγητική έκθεση του Προϋπολογισμού 2023, ενώ παρουσιάζονται αυξημένες, σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2022, κατά 295 εκατ. ευρώ, κυρίως λόγω των αυξημένων πληρωμών τόκων κατά 1,552 δισ. ευρώ, λαμβάνοντας υπόψη και αντίρροπες μεταβολές σε λοιπές κατηγορίες δαπανών.

Στο σκέλος του Τακτικού Προϋπολογισμού οι πληρωμές παρουσιάζονται μειωμένες έναντι του στόχου κατά 1,085 δισ. ευρώ. Η εξέλιξη αυτή οφείλεται κυρίως στον ετεροχρονισμό των πληρωμών για δαπάνες εξοπλιστικών προγραμμάτων ύψους 680 εκατ. ευρώ.

Αξιοσημείωτα γεγονότα είναι η επιχορήγηση προς την Κοινωνία της Πληροφορίας Μ.Α.Ε. ύψους 503 εκατ. ευρώ, προς εξυπηρέτηση των αναγκών του Market Pass, η απόδοση προς το Ταμείο Ενεργειακής Μετάβασης ύψους 367 εκατ. ευρώ των υπερκερδών παραγωγών ενέργειας, για την περίοδο από την 1η Οκτωβρίου 2021 έως και την 30ή Ιουλίου 2022, καθώς και οι φετινές πληρωμές επιδότησης Diesel θέρμανσης ύψους 100 εκατ. ευρώ. Όλες οι προαναφερθείσες πληρωμές καταβλήθηκαν με ανακατανομή πιστώσεων από το αποθεματικό για προώθηση δράσεων για την αντιμετώπιση της ενεργειακής κρίσης (πιστώσεις υπό κατανομή).

Οι πληρωμές στο σκέλος των επενδυτικών δαπανών ανήλθαν στα 5,333 δισ. ευρώ, παρουσιάζοντας υστέρηση ύψους 337 εκατ. ευρώ. Οι δαπάνες του ΠΔΕ περιλαμβάνουν ποσό ύψους 83 εκατ. ευρώ προς εξυπηρέτηση μέτρων COVID-19, με σημαντικότερα εξ αυτών, την ενίσχυση των φορέων υγείας με επικουρικό προσωπικό για την ανταπόκριση στις ανάγκες λόγω της πανδημίας COVID-19 στις περιφέρειες, τη στήριξη των νεοφυών επιχειρήσεων στο πλαίσιο του ElevateGreece, τη δημιουργία δικτύου νοσηλευτών για τη λήψη δειγμάτων βιολογικού υλικού και τη νοσηλευτική βοήθεια στα ύποπτα κρούσματα κορονοϊού κατ’ οίκον και την επιχορήγηση υφιστάμενων μικρομεσαίων επιχειρήσεων του κλάδου του λιανεμπορίου, που διατηρούν φυσικό κατάστημα, για την ανάπτυξη, αναβάθμιση και διαχείριση ηλεκτρονικού καταστήματος.

Καθαρά κέρδη ύψους 1,8 δισ. ευρώ πέτυχαν οι τέσσερις συστηματικές τράπεζες στο πρώτο εξάμηνο του 2023 και με βάση τις εκτιμήσεις των αναλυτών τα συνολικά κέρδη για το σύνολο του 2023 αναμένεται να διαμορφωθούν έως και στα 3,8 δισ. ευρώ

Το 2022 η κερδοφορία του κλάδου έφτασε τα 3,6 δισ. ευρώ, μετά φόρων, έναντι ζημιών 4,8 δις ευρώ το 2022, ενώ οι τράπεζες το 2022 παρουσίασαν προ φόρων κέρδη 4,57 δισ. ευρώ, έναντι ζημίας 4,44 δισ. ευρώ το 2021.

Καθαρά κέρδη 530 εκατ. ευρώ κατέγραψε το πρώτο εξάμηνο η Εθνική Τράπεζα, από 546 εκατ. ευρώ την αντίστοιχη περίοδο του 2022. Η Πειραιώς πέτυχε κέρδη 300 εκατ. ευρώ στο α΄ 6μηνο 2023 με 120 εκατ. ευρώ στο β΄ τρίμηνο έναντι 180 εκατ. ευρώ στο α΄ τρίμηνο.

Η Alpha bank στο α΄ 6μηνο 2023 εμφάνισε κέρδη 302,6 εκατ. ευρώ από 238,6 εκατ. ευρώ το αντίστοιχο περυσινό διάστημα.

Τα κέρδη της Eurobank στο α΄ 6μηνο 2023 διαμορφώθηκαν στα 684 εκατ. ευρώ ή 599 εκατ. ευρώ προσαρμοσμένα. Το α΄ 6μηνο του 2022 είχε επιτύχει κέρδη 941 εκατ. ευρώ αλλά με έκτακτα κυρίως από πωλήσεις δραστηριοτήτων.

Οι ελληνικές τράπεζες ολοκλήρωσαν με απόλυτη επιτυχία τα stress test του 2023, που διενήργησε η Ευρωπαϊκή Αρχή Τραπεζών (ΕΒΑ) και ο SSM o Μόνιμος Εποπτικός Μηχανισμός των Τραπεζών αναμένεται να δώσει το πράσινο φως και στις 4 μεγάλες συστημικές τράπεζες να διανείμουν μέρισμα για την χρήση του 2023.

Τόκοι- προμήθειες

Η ισχυρή κερδοφορία των τραπεζών ήταν και αποτέλεσμα και της ανόδου των επιτοκίων.

Η κυριότερη πηγή για τα υψηλά κέρδη των τραπεζών είναι η ραγδαία αύξηση των επιτοκίων της ΕΚΤ μέσα στο τελευταίο 12μηνο, που από αρνητικό επίπεδο έναν ακριβώς χρόνο πριν, βρέθηκαν στο 3,6% στα τέλη του περασμένου Ιουνίου και έκτοτε συνεχίζουν την ανοδική τους πορεία με μικρότερο ρυθμό.

Το 2023 ξεκίνησε με θετικά επιτόκια της τάξης του 1,5% και έφτασαν το τέλος Ιουλίου το 3,75%.

Οι τέσσερις συστημικές τράπεζες στο πρώτο εξάμηνο παρουσίασαν καθαρά έσοδα από τόκους 3,894 δισ. ευρώ, από 2,440 δισ. ευρώ το αντίστοιχο περυσινό εξάμηνο, καταγράφοντας αύξηση 59,59%. Η Εθνική παρουσίασε έσοδα από τόκους ύψους 1,052 δισ. ευρώ, από 600 εκατ. ευρώ το πρώτο εξάμηνο του 2022, η Eurobank 1,043 δισ. ευρώ, από 667εκατ. η Πειραιώς 935 εκατ. ευρώ, από 591 εκατ. ευρώ και η Alpha Bank 864 εκατ. ευρώ, από 582 εκατ. ευρώ το αντίστοιχο περυσινό διάστημα.

Την ίδια ώρα τα καθαρά έσοδα προμηθειών για τις τέσσερις τράπεζες ανήλθαν στο πρώτο εξάμηνο στα 896 εκατ. ευρώ ( Eurobank 270 εκατ. ευρώ, Πειραιώς 263 εκατ. ευρώ από 227 εκατ. ευρώ, Alpha Bank 185 εκατ. ευρώ και Εθνική 178 εκατ. ευρώ).

 NPEs

Όσον αφορά τον δείκτη των NPEs την καλύτερη επίδοση είχε η Eurobank με 5,2%(2,2 δισ. ευρώ), ακολουθούν η Εθνική με 5,4% (1,7 δισ. ευρώ), η Πειραιώς με δείκτη στο 5,5% (2 δισ. ευρώ) και η Alpha bank έχει τον υψηλότερο δείκτη NPEs στο 7,6% ( 3 δισ. ευρώ)

Σχετικά με τον δείκτη κάλυψης των NPEs, η Εθνική διαθέτει κορυφαίο δείκτη κάλυψης NPEs με προβλέψεις 82,1%, ο δείκτης κάλυψης μη εξυπηρετουμένων ανοιγμάτων με προβλέψεις της Eurobank διαμορφώθηκε στο 73,2%, της Πειραιώς στο 57% και ηη Alpha Βank έχει χαμηλότερο δείκτη κάλυψης των NPEs στο 40%.

Οι κεφαλαιοποιήσεις

Σε ότι αφορά την πορεία των μετοχών των τεσσάρων τραπεζικών μετοχών και σε επίπεδο κεφαλαιοποιήσεων στην πρώτη θέση της κατάταξης βρίσκεται η Eurobank με χρηματιστηριακή αξία στα 5,9 δισ. ευρώ και ακολουθούν η Εθνική με 5,8 δισ. ευρώ, η Πειραιώς με 4,3 δισ. ευρώ και η Alpha Bank με αξία 3,7 δισ. ευρώ. Η συνολική κεφαλαιοποίηση των τεσσάρων τραπεζικών μετοχών ανέρχεται στα 19,693 δισ. ευρώ από 11,468 δισ. ευρώ στα τέλη του 2022.

Τη μεγαλύτερη άνοδο, από τις αρχές του έτους, καταγράφει η μετοχή της Πειραιώς (+140,61%) και ακολουθούν η Εθνική (+69,25%), η Alpha Bank (+57,70%) και η Eurobank (+49,76%).