«Καλύπτουμε κενό στην υφιστάμενη νομοθεσία. Ενισχύουμε τη διαφάνεια στην υδατική πολιτική και στην πολιτική διαχείρισης αποβλήτων», υπογράμμισε ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Κώστας Σκρέκας, για τη μετεξέλιξη της ΡΑΕ σε Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων και τη διεύρυνση του αντικειμένου της.

Η μετεξέλιξη της ΡΑΕ περιλαμβάνεται στο νομοσχέδιο του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, που άρχισε να συζητείται από σήμερα στην επιτροπή Παραγωγής και Εμπορίου της Βουλής, με προγραμματισμό να ψηφιστεί την προσεχή εβδομάδα από την ολομέλεια.

«Δεν θέλουμε να ιδιωτικοποιήσουμε τα νερά. Φέρνουμε το νομοσχέδιο, διότι τα δημόσια μονοπώλια δεν ελέγχονται σωστά, ελέγχονται πλημμελώς, αν και ασκούν πολύ σοβαρή υπηρεσία για τη δημόσια υγεία και για τη δημόσια οικονομία», είπε ο κ. Σκρέκας.

«Υπάρχει παρανόηση για τον ρόλο της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας, Υδάτων και Αποβλήτων», είπε ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, σχολιάζοντας τα «πυρά» των κομμάτων της αντιπολίτευσης. Όπως σημείωσε «σε ό,τι αφορά την παροχή νερού, υπάρχουν δημόσια μονοπώλια, δημοτικά μονοπώλια που πρέπει να ελεγχθούν και αυτά, διότι διαχειρίζονται τον πολυτιμότερο πόρο, που είναι το νερό και το οποίο τα επόμενα χρόνια θα μας λείψει λόγω της κλιματικής αλλαγής».

«Σήμερα δεν υπάρχουν χωριά που δεν έχουν νερό; Δεν υπάρχουν χωριά το 2023 που δεν έχουν νερό σε καλή ποιότητα και σε επαρκή ποσότητα, για να μπορέσουν να υδροτηθούν το καλοκαίρι; Τι συζητάμε λοιπόν; Να μην αλλάξουμε τίποτα; Να μην τα βελτιώσουμε όλα αυτά;», είπε ο κ. Σκρέκας. Η Ρυθμιστική Αρχή, όπως δέχεται παράπονα καταναλωτών σήμερα για τον τομέα της ενέργειας, και τα εξετάζει και προχωρά σε μέτρα συμμόρφωσης και επιβολής του νόμου, το ίδιο θα πράττει και για το νερό, πρόσθεσε ο υπουργός. Ενδεικτικά, ο κ. Σκρέκας αναφέρθηκε στο «υδατικό έλλειμμα στον θεσσαλικό κάμπο, στα δίκτυα που έχουν κατασκευαστεί τη δεκαετία του ’60, στο γεγονός ότι τα περισσότερα αρδευτικά δίκτυα στη χώρα έχουν κατασκευαστεί τη δεκαετία του ’50 και του ’60 και στα αρδευτικά δίκτυα που δημοπρατούνται και μέσω ΣΔΙΤ, χωρίς όμως να επιβαρύνονται οι αγρότες, αλλά και στην κατασκευή φραγμάτων για το βρόχινο νερό, με προϋπολογισμό που ξεπερνάει τα χρήματα που έχουν δοθεί τα τελευταία 30 χρόνια για την κατασκευή τέτοιων έργων». Όλα αυτά, επέμεινε ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, χρειάζεται κάποιος να τα ρυθμίζει, να τα παρακολουθεί, διότι χρειάζεται τεράστια μεταρρύθμιση για τη διαχείριση του νερού, και αυτού που υπηρετεί την άρδευση και του πόσιμου νερού. «Αν δεν κάνουμε κάτι τώρα, θα ερημώνονται τα ξερικά χωράφια, λόγω της μείωσης του υδροφόρου ορίζοντα από την υπεράντληση, και γιατί είναι ασύμφορο το κόστος για την άρδευση», είπε ο κ. Σκρέκας. Προβλήματα θα κληθεί να εξετάσει η αρχή και στον τομέα της διαχείρισης αποβλήτων, δεδομένου ότι «και ο τομέας απορριμμάτων δεν πάει καλά» και το ποσοστό ανακύκλωσης δεν είναι ικανοποιητικό και «άρα οι φορείς που είναι επιφορτισμένοι με αυτό το αντικείμενο, δεν είναι αποτελεσματικοί όσο θα έπρεπε».

Η νέα αρχή, επέμεινε ο υπουργός, θα επιβλέπει και την τήρηση της νομοθεσίας από τους υπόχρεους, διότι και τα δημόσια μονοπώλια «παραβατούν» και μένουν στο απυρόβλητο. Είναι το σημείο αυτό μάλιστα, που ο κ. Σκρέκας αναφέρθηκε εμφατικά στα προβλήματα με τον τρόπο λειτουργίας των ΔΕΥΑ. «Έχουμε 294 οργανισμούς παροχής υπηρεσιών ύδατος. Δεν υπάρχει συστηματική παρακολούθηση της ποιότητας του πόσιμου νερού, σύμφωνα με τις απαιτήσεις της ευρωπαϊκής Οδηγίας. Δεν υπάρχει συστηματική μέτρηση των απωλειών του νερού. Απουσιάζει μηχανισμός συστηματικής παρακολούθησης και ελέγχου της ορθής και ενιαίας εφαρμογής των κανόνων κοστολόγησης των υπηρεσιών ύδατος και της τιμολόγησής τους. Υπάρχει ανεπαρκής έλεγχος των οικονομικών στοιχείων των παρόχων υπηρεσιών ύδατος και των βασικών κέντρων κόστους. Πώς προσλαμβάνονται; Πόσο αμείβονται; Πόσο κοστίζει το λειτουργικό κόστος των υπηρεσιών αυτών; Είναι πολύ ή λίγο; Ποιος τα αξιολογεί αυτά; Ποιος τα ελέγχει αυτά; Τώρα θα τα ελέγχει η νέα Ρυθμιστική Αρχή», ανέφερε ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Σήμερα, μόλις το 42% υποβάλλει στοιχεία στο αντίστοιχο πληροφοριακό σύστημα, πρόσθεσε.

Εντυπωσιακά είναι εξάλλου τα στοιχεία που επικαλέστηκε ο κ. Σκρέκας, σύμφωνα με τα οποία, οι πάροχοι υπηρεσιών ύδατος δηλώνουν πως, είτε ανακτούν το 20% του λειτουργικού κόστους, είτε το 190%, δηλαδή «είτε υποτιμολογούν, είτε υπερτιμολογούν» και αυτό δεν είναι «συστηματική λειτουργία». Την ίδια ώρα, είπε, υπάρχουν περιοχές που οι δημότες δεν μπορούν να πιούν το νερό, γιατί δεν έχει ασφαλή ποιότητα, δεν το εμπιστεύονται.

Το νομοσχέδιο προβλέπει και ποινές όταν δεν τηρούνται οι κανόνες για τη διασφάλιση της ποιότητας της υπηρεσίας, ενώ όπως τόνισε ο κ. Σκρέκας, ορίζεται και η εκπόνηση εθνικής στρατηγικής για το νερό.

Νέα Δημοκρατία

Ο εισηγητής της ΝΔ Διονύσης Σταμενίτης επισήμανε ότι βασικός στόχος του υπουργείου είναι να καλύψει με τρόπο ουσιαστικό το κενό που υπάρχει σήμερα στους τομείς των υδάτων και των αστικών αποβλήτων και να καθορίσει με σαφήνεια τον φορέα που θα τους εποπτεύει και θα τους ελέγχει. Ο βουλευτής της ΝΔ υπογράμμισε ότι απαιτείται ορθολογικότερη διαχείριση των υδάτων και θέσπιση εθνικής στρατηγικής για τα ύδατα. Όπως εξάλλου υπογράμμισε, με το νομοσχέδιο εισάγονται ρυθμίσεις για την προστασία των καταναλωτών και τη λογοδοσία των φορέων παροχής υπηρεσιών ύδατος και διαχείρισης αποβλήτων, αλλά και ρυθμίσεις για τον έλεγχο των τιμολογιακών πολιτικών τους. «Η επέκταση των αρμοδιοτήτων της ΡΑΕ είναι η ορθότερη και πληρέστερη επιλογή, προκειμένου να μπει τάξη στους τομείς αυτούς», είπε ο κ. Σταμενίτης και πρόσθεσε ότι θα αξιοποιηθεί η διοικητική και υποστηρικτική δομή της υφιστάμενης ανεξάρτητης αρχής, που έχει εμπειρία στην άσκηση ρυθμιστικών και ελεγκτικών αρμοδιοτήτων.

ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ

Στον αντίποδα, ο εισηγητής του ΣΥΡΙΖΑ Σωκράτης Φάμελλος κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι υλοποιεί σχέδιο για να δώσει τη διαχείριση νερού και απορριμμάτων σε ιδιώτες. «Πρόκειται για νομοσχέδιο – σκούπα του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, 263 άρθρων, που περιλαμβάνει ουσιαστικά τρία νομοσχέδια», είπε ο βουλευτής και κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι «με το ψευδεπίγραφο πρόσχημα ασφυκτικών προθεσμιών του Ταμείου Ανάκαμψης και ενσωμάτωσης Οδηγιών της ΕΕ, επιχειρεί να νομοθετήσει στο πόδι, μεγάλες αρνητικές αντιμεταρρυθμίσεις για τα δημόσια αγαθά του νερού και της διαχείρισης απορριμμάτων, αλλά και για την ενεργειακή δημοκρατία, με υποβάθμιση των ενεργειακών κοινοτήτων, του νόμου 4513/2018 του ΣΥΡΙΖΑ, αλλά και με αντισυνταγματικές ρυθμίσεις όπως είναι αυτές για την ιδιωτικοποίηση του νερού και για την απαλλοτρίωση της Ακρινής».

Το νομοσχέδιο επέμεινε ο βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ, περιλαμβάνει και το γνωστό «σκούπισμα» διατάξεων, με φωτογραφικές ρυθμίσεις, ρουσφέτια, αλλά και διορθώσεις λαθών σε πρόσφατους νόμους της κυβέρνησης Μητσοτάκη σε όλους τους τομείς αρμοδιότητας ΥΠΕΝ. Ο κ. Φάμελλος είπε ότι «η αντιμεταρρύθμιση δημιουργίας ρυθμιστικής αρχής Υδάτων και Αποβλήτων, είχε εισαχθεί και τη μνημονιακή περίοδο και η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ κατάφερε το 2016 να την αναιρέσει, εφόσον καμία σχέση δεν έχει με τις ευρωπαϊκές υποχρεώσεις της Ελλάδας και καμία συνάφεια με την ευρωπαϊκή οδηγία πλαίσιο 2000/60». Κατήγγειλε επίσης, ότι αυτή η «αντιμεταρρύθμιση» στρώνει το έδαφος για την ιδιωτικοποίηση της διαχείρισης του νερού και των απορριμμάτων και την τακτοποίηση γαλάζιων παιδιών με παχυλούς μισθούς στη νέα υπεραρχή. «Η κυβέρνηση αποδομεί τη δημόσια περιουσία και τα δημόσια αγαθά, ακόμη και τις τελευταίες ημέρες της διακυβέρνησής της», είπε ο εισηγητής του ΣΥΡΙΖΑ και επισήμανε: «Η κυβέρνηση που κατάργησε την Ειδική Γραμματεία Υδάτων του ΥΠΕΝ, παραδέχεται ότι είναι ανεπαρκής στο να ελέγξει την ποιότητα και γενικά τις υπηρεσίες του νερού κτλ.. Η κυβερνητική αυτή επιλογή, θα μεταφέρει στους πολίτες και τις επιχειρήσεις υψηλό κόστος για να έχουν υπερκέρδη λίγοι, θα περιορίσει την πρόσβαση όλων στα βασικά αγαθά όπως το νερό, θα αφαιρέσει περιουσία και αποφάσεις από τους δήμους και θα απομακρύνει την Ελλάδα από τον στόχο της κοινωνίας της ανακύκλωσης, εφόσον μοναδικό κριτήριο στη διαχείριση νερού και απορριμμάτων θα είναι το κέρδος ενός ιδιώτη».

ΠΑΣΟΚ-Κίνημα Αλλαγής

«Πρόκειται για τρία μομοσχέδια στη συσκευασία του ενός με διαδικασίες προσχηματικής διαβούλευσης – παρωδία» είπε ο ειδικός αγορητής του ΠΑΣΟΚ-Κινήματος Αλλαγής, Γιώργος Αρβανιτίδης και κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι «μέσα σε δέκα ημέρες, επιχείρησε να περάσει σχεδόν 300 άρθρα κρίσιμων ενεργειακών και περιβαλλοντικών ρυθμίσεων «στο φτερό». Και αυτό, «υποτιμώντας κάθε έννοια δημόσιας διαβούλευσης και καλής νομοθέτησης, καθώς δόθηκαν μόνο 4 ημέρες σε διαβούλευση για το μισό σχεδόν νομοσχέδιο».

Ο ειδικός αγορητής του ΠΑΣΟΚ χαρακτήρισε απαράδεκτη μεταφορά της εποπτείας και της κοστολόγησης-τιμολόγησης του νερού στη ΡΑΕ «με ρυθμίσεις εν κρυπτώ», και αναφέρθηκε στο ενδεχόμενο ιδιωτικοποίησης της διαχείρισης ύδρευσης. «Οι διαγνώσεις για τα προβλήματα στη διαχείριση του νερού στη χώρα μας έχουν γίνει εδώ και χρόνια και είναι σε όλους γνωστά. Από την έλλειψη συντήρησης των δικτύων, έως τις απώλειες νερού στα δίκτυα ύδρευσης (πάνω από 20%) μέχρι την κακή κατάσταση των αγροτικών δικτύων άρδευσης, όλα οδηγούν στην υπερκατανάλωση νερού, με ό,τι αυτό συνεπάγεται. Και η κυβερνητική λύση έρχεται με τη μετονομασία της Ρ.Α.Ε. σε Ρ.Α.Α.Ε.Υ. (Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων) και την ανάληψη από πλευράς της του ελέγχου των υπηρεσιών ύδατος και της διαχείρισης των αποβλήτων», είπε ο ειδικός αγορητής του ΠΑΣΟΚ και πρόσθεσε: «Όλα οδηγούν στον τελικό στόχο, που είναι η αλλαγή για το ποιος αποφασίζει την τιμολόγηση του τόσο πολύτιμου αγαθού, του νερού με κίνδυνο να δούμε αδικαιολόγητες αυξήσεις στο κόστος του». Όπως εξάλλου ανέφερε, πολλά και κρίσιμα είναι και τα ερωτήματα που ανακύπτουν από τις επιλογές της κυβέρνησης – κι ανάμεσά τους η εύλογη απορία γιατί δεν ενισχύονται οργανωτικά και διοικητικά οι Δ.Ε.Υ.Α. (κοινωφελείς, μη κερδοσκοπικές επιχειρήσεις που λειτουργούν με ανταποδοτικότητα). Την ίδια ώρα, όπως εξάλλου επισήμανε ο κ. Αρβανιτίδης, «όλες οι ρυθμίσεις για τη ‘μεγάλη’ αυτή μεταρρύθμιση, καταρτίστηκαν εν κρυπτώ, καθώς δεν μετείχε κανένας θεσμικός φορέας, όπως οι ΔΕΥΑ, οι δήμοι ή οι Περιφέρειες» και ουσιαστικά πρόκειται για μια πολύ αρνητική θεσμική εξέλιξη για τον τομέα παροχής υπηρεσιών ύδατος.

ΚΚΕ

Η ειδική αγορήτρια του ΚΚΕ, Διαμάντω Μανωλάκου, είπε ότι με το νομοσχέδιο η κυβέρνηση παραδίδει νέα πεδία κερδοφορίας στους επιχειρηματικούς ομίλους – αυτή τη φορά τα πεδία αυτά αφορούν στο νερό και τα σκουπίδια. «Εξάλλου, με την ΕΥΔΑΠ ήδη έχει ξεκινήσει η ιδιωτικοποίηση, τόσο από τη σημερινή κυβέρνηση, όσο και από την προηγούμενη κυβέρνηση, με την αντιλαϊκή λειτουργία της που έχει γνώμονα το κέρδος, όπως οι ευέλικτες εργασιακές σχέσεις, η μείωση του προσωπικού, με τις αναθέσεις σε εργολάβους. Κατά τα άλλα, τσακώνεστε αν εμπορευματοποιείται ή όχι το νερό», είπε η Διαμάντω Μανωλάκου που προειδοποίησε ότι για μια ακόμα αφορά, «τα σπασμένα θα τα πληρώσει η λαϊκή οικογένεια, στη βάση της ανταποδοτικότητας αλλά και της είσπραξης των κάθε είδους τελών, εισφορών, χαρατσιών και προστίμων που ψηφίστηκαν». Η ειδική αγορήτρια του ΚΚΕ είπε ότι πλέον δημιουργούνται νέα κατάλληλα εργαλεία και εντάσσονται το νερό και τα απόβλητα στη Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας η οποία μετονομάζεται Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων. «Στόχος της κυβέρνησης είναι η δημιουργία ενός νομικού πλαισίου στην ήδη υπάρχουσα εμπορευματοποίηση και άλλων στρατηγικών πόρων, όπως είναι το νερό και τα σκουπίδια. Η κυβέρνηση διάλεξε τη ΡΑΕ για να διεκπεραιώσει τα καθήκοντα αυτά, κρίνοντας προφανώς, ότι οι αποδόσεις μέχρι σήμερα, στον τομέα της ενέργειας, με τα καρτέλ και τα μεγάλα κέρδη, πληρούν τα κριτήρια, για νέα κέρδη στους επιχειρηματικούς ομίλους και εγγυώνται επιδόσεις για την παραπέρα εμπορευματοποίηση στο νερό και τη διαχείριση των αποβλήτων», είπε η κ. Μανωλάκου.

Ελληνική Λύση

Ο ειδικός αγορητής της Ελληνικής Λύσης, Βασίλης Βιλιάρδος, ζήτησε την απόσυρση του νομοσχεδίου και για το μέρος του νομοσχεδίου που αφορά στο νερό, και για το άρθρο που αφορά στην κοινότητα Ακρινής Κοζάνης. Ιδίως για την Ακρινή, ο κ. Βιλιάρδος είπε ότι με το νομοσχέδιο καταργείται προϋπάρχουσα διάταξη του 2011 για την μετεγκατάστασή της, αν και οι κάτοικοι έχουν στα χέρια τους απόφαση του ΣτΕ που τους δικαιώνει και άρα πρέπει να προχωρήσει η μετεγκατάσταση του χωριού. Σε σχέση με το μέρος του νομοσχεδίου που αφορά στη μετεξέλιξη της ΡΑΕ, ο ειδικός αγορητής της Ελληνικής Λύσης είπε ότι είναι εξοργιστικό να συζητάει σήμερα η Βουλή, μετά το δυστύχημα στα Τέμπη, ένα νομοσχέδιο που αναφέρεται σε ανεξάρτητη αρχή. «Η καταστροφή στα Τέμπη οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στην κατάτμηση και στη διάλυση του ΟΣΕ, στην υπαγωγή του στη ΡΑΣ που αποδείχθηκε ότι δεν μπορεί να λειτουργήσει σωστά, αλλά και στις ευρωπαϊκές αρχές που είχαν δώσει πιστοποιητικό ασφαλείας στην Hellenictrain, η οποία ανήκει πλέον στην ιταλική κρατική εταιρεία», είπε ο κ. Βιλιάρδος. Στο πλαίσιο αυτό, ο ίδιοςπροειδοποίησε ότι «κάτι ανάλογο συμβαίνει και με όσα προβλέπει το νομοσχέδιο, αφού αναθέτει στη ΡΑΕ νέες αρμοδιότητες, αν και έχει αποτύχει στις προηγούμενες, με την διάλυση της ηλεκτροπαραγωγής, με την εκτόξευση του κόστους ενέργειας, με την άναρχη ανάπτυξη των ΑΠΕ».

ΜέΡΑ25

Ο ειδικός αγορητής του ΜέΡΑ25, Κρίτων Αρσένης, είπε ότι εν μέσω της τραγωδίας των Τεμπών, η κυβέρνηση σπεύδει με το νομοσχέδιο να στρώσει το έδαφος για την ιδιωτικοποίηση του νερού. Όπως είπε ο βουλευτής του ΜέΡΑ25, με τις προωθούμενες διατάξεις παραβιάζονται οι αποφάσεις του ΣτΕ που αναφέρουν ρητά ότι το νερό είναι δημόσιο αγαθό και ότι δεν μπορεί να είναι στο ΤΑΙΠΕΔ και στο Υπερταμείο. Ο Κρίτων Αρσένης κατήγγειλε ότι η διαβούλευση περιορίστηκε σε ένα τριήμερο, αυτό της Καθαρά Δευτέρας, ότι κατατέθηκε το νομοσχέδιο εν μέσω εθνικού πένθους, και αυτά είναι στοιχεία που αποκαλύπτουν τις κυβερνητικές προθέσεις.

«Στέλνετε την ΕΥΔΑΠ, τις ΔΕΥΑ στη ΡΑΕ και μας λέτε ότι είναι πετυχημένη η ΡΑΕ. Σε τι είναι όμως πετυχημένη η ΡΑΕ; Στην παραβίαση ευρωπαϊκών οδηγιών, εθνικών νομοθεσιών και στην παραβίαση των χωροταξικών κανόνων;», είπε ο Κρίτων Αρσένης και κατήγγειλε ότι η ΡΑΕ είναι εκείνη που επέτρεψε την παραβίαση των ευρωπαϊκών οδηγιών και των απαγορεύσεων για τη χωροθέτηση σε περιοχές NATURA, χωρίς σχέδια διαχείρισης. Είναι εκείνη που δεν εφαρμόζει το χωροταξικό των ΑΠΕ. Ο ειδικός αγορητής του ΜέΡΑ25 κατήγγειλε ότι πάμε σε «ένα κράτος τσιφλίκι, όπου πέντε γνωστοί ελέγχουν την ενέργεια, ελέγχουν τις κατασκευές, ελέγχουν τα πάντα σε αυτή τη χώρα». Γι΄αυτούς, είπε ο κ. Αρσένης, ήταν αποτελεσματική η ΡΑΕ, και τώρα θα είναι εξίσου αποτελεσματική για το νερό και τα απορρίμματα, γιατί είναι οι ίδιοι που ενδιαφέρονται και γι΄αυτά. «Είναι ντροπή μετά το έγκλημα στα Τέμπη που οφείλεται σε αυτή την πολιτική, να φέρνετε ένα τέτοιο νομοσχέδιο. Σας καλώ να το αποσύρετε και να το αποσύρετε και ως ένδειξη σεβασμού στους νεκρούς των Τεμπών», είπε ο βουλευτής του ΜέΡΑ25.

  «Κλειδί» για την επίτευξη της κλιματικής ουδετερότητας αποτελεί η γεωλογική αποθήκευση CO2 τόσο σε εθνικό όσο και σε παγκόσμιο επίπεδο. Το 2021 οι εγκατεστημένες μονάδες Δέσμευσης και Αποθήκευσης CO2 (Carbon Capture and Storage – CCS) δεσμεύουν μόλις 40 εκατομμύρια τόνους ετησίως, ενώ για την επίτευξη του στόχου για περιορισμό της αύξησης θερμοκρασίας σε κάτω από 2 βαθμούς Κελσίου μέχρι το 2050 δέσμευση πρέπει να φτάσει στους 5.600. Όπως έγινε σαφές από ειδικούς και επιστήμονες σε σχετική ημερίδα που διοργάνωσε το Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας το πεδίο είναι ευρύτατο και η ανάγκη για την εφαρμογή της εν λόγω τεχνολογίας είναι επιτακτική, ενώ ήδη σε εξαντλημένα κοιτάσματα στον Πρίνο σχεδιάζονται τα πρώτα έργα στη χώρα.

      «Για την επίτευξη των στόχων της μετάβασης σε μία κοινωνία μηδενικών εκπομπών ρύπων απαιτείται αύξηση της γεωλογικής αποθήκευσης CO2 κατά 140 φορές». Αυτό ανέφερε ο δρ Σπυρίδων Οικονόμου, πρόεδρος του Κέντρου Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας.

      Στην Ελλάδα, μάλιστα, έχει ήδη ανακοινωθεί, για πρώτη φορά, η εφαρμογή αυτής της τεχνολογίας σε εξαντλημένα κοιτάσματα υδρογονανθράκων στον Πρίνο και μάλιστα έχουν δεσμευτεί σημαντικοί πόροι από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανταγωνιστικότητας.

      Ειδικότερα, σύμφωνα με τον δρ Οικονόμου και με βάση τα στοιχεία του Global CCS Institute, από 27 εγκαταστάσεις CCS παγκοσμίως θα πρέπει να εγκατασταθούν μέχρι το 2050, 2.705 νέες εγκαταστάσεις, έτσι ώστε στο σύνολό τους να φθάσουν τις 2.732.

      Όπως είπε, σε παγκόσμιο επίπεδο οι τεχνολογίες CCS έχουν εγκατασταθεί σε μονάδες παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας (ΗΕ), διυλιστήρια, σε υπεράκτιες μονάδες παραγωγής ΦΑ (φυσικού αερίου) ή LNG, στη βαριά βιομηχανία .

      Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά ο δρ Οικονόμου, υπάρχει η εμπειρία, η τεχνογνωσία και το ανθρώπινο δυναμικό στη χώρα για να ανοίξει η αλυσίδα, καθώς πρόκειται για μία νέα τεχνολογία, που οι εξελίξεις θα τη φέρνουν στο προσκήνιο πολύ πιο συχνά.

      Σύμφωνα πάντα με τον πρόεδρο του ΚΑΠΕ, απαιτούνται μέτρα από την ελληνική πολιτεία για την υλοποίηση έργων και την προώθηση των εν λόγω τεχνολογιών.

      Στη Βόρεια Αμερική (ΗΠΑ και Καναδά) έχουν θεσμοθετηθεί μέτρα χρηματοδότησης επενδυτικών προγραμμάτων, φοροαπαλλαγών αλλά και ειδικά χρηματοδοτικά προγράμματα στοχευμένα σε τεχνολογίες CCS. Στο Ηνωμένο Βασίλειο επιδοτούνται έργα CCS από το πρόγραμμα CCS Infrastructure Fund. Στη Βόρεια Ευρώπη έργα CCS χρηματοδοτούνται μέσω του Innovation Fund αλλά ωφελούνται και από τον μηχανισμό εμπορίας αερίων ρύπων (EU Emission Trading Scheme, ETS), επεσήμανε.

      «Η αλυσίδα αξίας διαμορφώνεται από την ανάπτυξη και χρήση τεχνολογιών δέσμευσης (capture), τις υπηρεσίες χρηματοδότησης και διαχείρισης έργου, και τέλος τεχνολογίες και υπηρεσίες μεταφοράς (transportation), αποθήκευσης (storage) και χρήσης (utilisation) διοξειδίου του άνθρακα», ανέφερε ο δρ Οικονόμου, ενώ εξέφρασε την αισιοδοξία ότι «τεχνολογίες δέσμευσης και αξιοποίησης του διοξειδίου του άνθρακα θα αναπτυχθούν επιτυχώς».

      Από την πλευρά του ο πρόεδρος ΤΕΕ, Γιώργος Στασινός, αναφέρθηκε στο ζήτημα της κοινωνικής αποδοχής των λύσεων που επιλέγονται. «Ο διάλογος και η διάχυση της επιστημονικής γνώσης με απλό τρόπο στην κοινωνία είναι κρίσιμος παράγοντας επιτυχίας των σύνθετων λύσεων και προκλήσεων που έχουμε μπροστά μας», τόνισε.

      Επιπλέον, συμπλήρωσε ότι: «Αυτό αφορά στην πραγματικότητα και την τεχνοκρατική προσέγγιση τέτοιων επενδύσεων, όχι μόνο στον σχεδιασμό και την κατασκευή, αλλά και μέσα από τη διαδικασία της περιβαλλοντικής αδειοδότησης και τη διαβούλευση που αυτή προβλέπει», ενώ επεσήμανε τη συμβολή του ΤΕΕ προς αυτή την κατεύθυνση, με τη σύνταξη Μελέτης Κοινωνικών και Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων.

   Ο Ιωάννης Γιαρέντης πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος του Διαχειριστή Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας ΑΕ δήλωσε ότι «το νέο πεδίο της Δέσμευσης, Μεταφοράς, Γεωλογικής Αποθήκευσης και Χρήσης CO2 μπορεί να συμβάλλει καθοριστικά στη δημιουργία ενός οικοσυστήματος που θα προωθήσει την τόνωση της ανταγωνιστικότητας της βιομηχανίας, την επέκταση και μεγέθυνση της αγοράς, την περαιτέρω ανακούφιση της ελληνικής κοινωνίας, τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας, την αποτελεσματική συμβολή στην αντιμετώπιση της περιβαλλοντικής και κλιματικής κρίσης, που είναι και το κυρίαρχο ζητούμενο».

      Σύμφωνα με τον κ. Γιαρέντη: «Η νέα αυτή επαναστατική τεχνολογία μπορεί και πρέπει να αποτελέσει προτεραιότητα στον ενεργειακό μετασχηματισμό της χώρας».

      Στη Β. Θάλασσα υπάρχει τέτοιου είδους -μικρής κλίμακας- υποδομή από το 1996, ανέφερε, μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, ο δρ Λάμπρος Πυργιώτης, γενικός διευθυντής του ΚΑΠΕ. Μάλιστα, αυτή την περίοδο κατασκευάζεται στη Νορβηγία υποδομή για γεωλογική αποθήκευση άνθρακα από την τσιμεντοβιομηχανία, η οποία θα λειτουργήσει το 2025.

      Στην Ελλάδα το ΙΓΜΕ έχει ήδη από το 2011 πραγματοποιήσει μελέτες για τη δυνατότητα εφαρμογής τέτοιου είδους τεχνολογιών. Το 2022 η ΕΔΕΥΕΠ ορίζεται υπεύθυνη εταιρεία για την αδειοδότηση. Στην αναμενόμενη λευκή βίβλο που ετοιμάζει η ΕΔΕΥΕΠ, αποδεικνύεται ότι είναι οικονομικά συμφέρουσα στην αλυσίδα του CO2 ενώ ανέλυσε τις υψηλές δυνατότητες στην ανάπτυξη της αγοράς και των χρηματοδοτήσεων της εν λόγω τεχνολογίας.

      Ήδη στο επίκεντρο βρίσκεται το κοίτασμα στον Πρίνο όπου πρόκειται να εφαρμοστεί αυτή η τεχνολογία, ενώ μελέτες έχουν γίνει και σε άλλες περιοχές της χώρας.

      Ο κ. Πυργιώτης επεσήμανε την ανάγκη για έγκαιρη χαρτογράφηση των κινδύνων και την εφαρμογή ενός πρότυπου τρόπου Μελέτης Περιβαλλοντικών και Κοινωνικών Επιπτώσεων, καθώς όπως είπε, πρόκειται για τον πιο κρίσιμο κρίκο στην αλυσίδα του CCS.

      Τη νέα στρατηγική της ΕΔΕΥΕΠ, στο πλαίσιο της ενεργειακής μετάβασης, ανέλυσε ο δρ Αριστοφάνης Στεφάτος, διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας, η οποία είναι υπεύθυνη για την υπόγεια αποθήκευση CO2 στη χώρα.

   Όπως ανέφερε: «Θέλουμε να έχουμε ενεργή συμμετοχή στην εφαρμογή του ΕΣΕΚ, την εθνική ανεξαρτησία, την ενεργειακή ασφάλεια στην τροφοδοσία και την σταθεροποίηση της μετάβασης. Στόχοι είναι η εγχώρια παραγωγή αερίου, ΑΠΕ, CCS (Γεωλογική αποθήκευση), και έμφαση στη διείσδυση H2. Για να μπορέσουμε να κατέβουμε στα επίπεδα των εκπομπών που θέλουμε θα πρέπει να χρησιμοποιήσουμε οπωσδήποτε CCS. Δέσμευση στην πηγή, δέσμευση σε εξαντλημένους ταμιευτήρες, σε υφάλμυρο υδροφόρο, σε κοιλότητες αλατούχων κοιλοτήτων. Υπάρχει δυνατότητα, μεταξύ άλλων, φυσικής, οδικής, υδροδυναμικής και χημικής παγίδευσης, Στόχος μας είναι να μετατρέψουμε τον Πρίνο στον πρώτο ταμιευτήρα CO2».

      Όσον αφορά τις προκλήσεις, ο κ. Στεφάτος επεσήμανε ότι «πρέπει να βρούμε τις κατάλληλες λύσεις όσον αφορά τις τεχνικές, τις πολιτικές, τη νομοθεσία και τους κανονισμούς, το οικονομικό μοντέλο, τις χρηματοροές, καθώς και την κοινωνική αποδοχή».

      Κλείνοντας, εξέφρασε την ελπίδα, ότι «η Ελλάδα μπορεί να μετατραπεί από ενεργειακός κόμβος διαμετακόμισης να καταστεί χώρα παραγωγός και εξαγωγός».

      Ως αναγκαία τεχνολογία για την επίτευξη του στόχου που θέτει το Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα χαρακτήρισε τη δέσμευση διοξειδίου του άνθρακα στη βιομηχανία ο Αριστείδης Τσικούρας, διευθυντής Στρατηγικής Απανθρακοποίησης, ΤΙΤΑΝ, καθώς όπως είπε δεν υπάρχει άλλος τρόπος προκειμένου η βιομηχανία να επιτύχει μηδενικές εκπομπές ρύπων. Επιπλέον, αναφέρθηκε στην ανάγκη ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής βιομηχανίας και επεσήμανε τις προοπτικές που διαμορφώνονται από τα μελλοντικά ευρωπαϊκά προγράμματα. Όπως έκανε γνωστό, ο ΤΙΤΑΝ ήδη εργάζεται για την αποθήκευση 1,9 εκατομμύρια τόνους CO2 ετησίως και τόνισε τους φιλόδοξους στόχους της εταιρείας για παραγωγή τσιμέντου μηδενικών εκπομπών ρύπων.

      Το παρόν και το μέλλον της γεωλογικής αποθήκευσης διοξειδίου του άνθρακα στην Ελλάδα ανέλυσε ο δρ Νικόλαος Κούκουζας, Διευθυντής Ερευνών, Εθνικό Κέντρο Έρευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης και εθνικός εκπρόσωπος στην ΕΕ για το CCS. Μάλιστα, όπως ανέφερε χαρακτηριστικά «αυτή τη στιγμή η Πτολεμαΐδα 5 είναι έτοιμη για CCS», ενώ ανέλυσε τις υψηλές δυνατότητες αποθήκευσης στη χώρα σε όλη την αλυσίδα.

      Οι δυσκολίες και οι προοπτικές στη θαλάσσια εφοδιαστική αλυσίδα του άνθρακα τίθεται στο επίκεντρο για τον Παναγιώτη Μήτρου Διευθυντή Παγκόσμιας Αγοράς Αερίου της LLOYD’S REGISTER. «Βρισκόμαστε ακόμα στην αρχή ανέφερε χαρακτηριστικά» ο κ. Μήτρου και ανέλυσε τα τεχνικά χαρακτηριστικά των υπό κατασκευή πλοίων που θα κληθούν να μεταφέρουν CO2, καθώς ήδη εκδηλώνεται έντονο ενδιαφέρον στη ναυτιλιακή κοινότητα.

      Τέλος, το έργο ConsenCUS – Δέσμευση και χρήση CO 2 και την επίδειξη σε μονάδα παραγωγής Μαγνησίας παρουσίασε ο δρ Χάρης Γιαννουλάκης, αν. διευθυντής, ΕΛΛΗΝΙΚΟΙ, ΛΕΥΚΟΛΙΘΟΙ ΑΜΒΝΕΕ, κάνοντας λόγο για μία καινοτόμο διαδικασία δέσμευσης άνθρακα με την χρήση ΑΠΕ, καθώς στόχος της εταιρείας είναι οι μηδενικές εκπομπές ρύπων μέχρι το 2050.