Δηλώσεις και απαντήσεις σε ερωτήσεις δημοσιογράφων του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη μετά τη συνάντησή του με την Πρωθυπουργό της Εσθονίας Kaja Kallas, στο Ταλλίν

Κυριάκος Μητσοτάκης: Kaja, σε ευχαριστώ πολύ για τη θερμή υποδοχή. Είναι μεγάλη μου χαρά που επισκέπτομαι την Εσθονία και το Ταλλίν. Είναι ένα ταξίδι που σχεδιάζαμε να κάνουμε εδώ και αρκετό καιρό. Και πιστεύω πως ήταν σκόπιμο το ταξίδι αυτό να γίνει φέτος καθώς, όπως επισήμανες, γιορτάζουμε 100 χρόνια διπλωματικών σχέσεων. Η προοπτική να αναπτύξουμε περαιτέρω και να δώσουμε νέα ώθηση στις ήδη πολύ καλές διμερείς σχέσεις μας είναι εξαιρετική.

Σωστά σημείωσες πως έχουμε πολλά κοινά σημεία. Οι χώρες μας βρίσκονται στα εξωτερικά σύνορα της Ένωσής μας. Είμαστε ναυτικά κράτη. Και οι δύο αντιμετωπίζουμε προκλήσεις από τους γείτονές μας στα ανατολικά, που είναι και μεγαλύτερες χώρες. Και βέβαια μοιραζόμαστε τις ίδιες αξίες, τις ίδιες πεποιθήσεις για μία διεθνή τάξη που βασίζεται σε κανόνες. Όπως επισήμανες, είναι πολλά που μπορούμε να κάνουμε στο πλαίσιο της συνεργασίας μας, σε τομείς όπως ο ψηφιακός μετασχηματισμός.

Θα πρέπει να σου πω ότι το Εσθονικό μοντέλο αποτέλεσε πηγή έμπνευσης όταν σχεδιάζαμε το δικό μας Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης. Καταφέραμε με μεγάλη επιτυχία να αλλάξουμε τον τρόπο με τον οποίο οι Έλληνες πολίτες αλλά και οι επιχειρήσεις συναλλάσσονται με το κράτος. Τον τελευταίο χρόνο, έχουν πραγματοποιηθεί πάνω από ένα δισεκατομμύριο συναλλαγές, ενώ έχει καταγραφεί σημαντική πρόοδος σε μία σειρά από ψηφιακές εφαρμογές, όπως για παράδειγμα το σύστημα ηλεκτρονικής συνταγογράφησης και άλλες εφαρμογές γύρω από τη φροντίδα της υγείας.

Η χώρα σας είναι πρωτοπόρος στην ηλεκτρονική διακυβέρνηση και προσβλέπουμε στην εμβάθυνση της συνεργασίας μας προς όφελος των δύο χωρών μας και φυσικά να εστιάσουμε σε τομείς συνεργασίας στο πεδίο της υψηλής τεχνολογίας.

Στην Ελλάδα έχουμε ένα οικοσύστημα υψηλής τεχνολογίας που ακμάζει και γνωρίζω πως εδώ στην Εσθονία έχετε κάνει εξαιρετική δουλειά. Και θα ήθελα να στείλω και ένα μήνυμα, από εδώ στο Ταλλίν: εάν οι επιχειρήσεις σας επιθυμούν να επεκτείνουν τις δραστηριότητές τους στην νοτιοανατολική Ευρώπη, η Ελλάδα είναι πραγματικά το μέρος όπου θα πρέπει κανείς να βρίσκεται και να δραστηριοποιείται επιχειρηματικά.

Χθες, ο «Economist» δημοσίευσε μια έρευνα που κατατάσσει την Ελλάδα στην κορυφή των χωρών που βελτίωσαν το επιχειρηματικό τους περιβάλλον. Μέσα σε τρία χρόνια ανεβήκαμε 16 θέσεις. Αυτό μας χαροποιεί πραγματικά, και ενισχύει τα επιχειρήματά μας, οταν προβάλουμε την Ελλάδα ως μια χώρα που έχει αφήσει πίσω της τα χρόνια της κρίσης.

Βέβαια, μακάρι να μπορούσαμε να συζητάμε μόνο ζητήματα όπως ο ψηφιακός μετασχηματισμός. Αλλά στην ήπειρό μας είναι σε εξέλιξη ένας πόλεμος και σε αυτό το ζήτημα αφιερώνουμε μεγάλο μέρος των συζητήσεών μας. Ελλάδα και Εσθονία είναι ενωμένες ενάντια στην κατάφωρη πράξη επιθετικότητας από τη Ρωσία, από κοινού με τους υπόλοιπους εταίρους μας στην ΕΕ και τους συμμάχους μας στο ΝΑΤΟ.

Είμαστε ιδιαίτερα προσηλωμένοι σε μια διεθνή τάξη που βασίζεται σε κανόνες. Θεωρούμε αδιανόητο ότι κάποιος στην ήπειρό μας θα ήθελε να αλλάξει τα σύνορά μας με τη βία. Συνεπώς, έχουμε δεσμευτεί να συνεχίσουμε να παρέχουμε στην Ουκρανία όλη την απαραίτητη υποστήριξη, και αυτό περιλαμβάνει επίσης στρατιωτική υποστήριξη προκειμένου οι γενναίοι Ουκρανοί να υπερασπιστούν τη χώρα τους όσο το δυνατόν πιο αποτελεσματικά.

Και επιτρέψτε μου επίσης να συμφωνήσω με όσα είπε η Πρωθυπουργός, καταδικάζοντας τις επιθέσεις που εξαπολύθηκαν αδιακρίτως, μόλις χθες, κατά των Ουκρανικών υποδομών, προκαλώντας όχι μόνο το θάνατο αθώων πολιτών, αλλά και την καταστροφή υποδομών που είναι απολύτως ζωτικής σημασίας προκειμένου η Ουκρανία να διασφαλίσει την παροχή ηλεκτρικής ενέργειας και να έχει θέρμανση κατά τη διάρκεια του χειμώνα.

Θα ήθελα επίσης να εστιάσω στο ότι θα πρέπει να διασφαλίσουμε ότι θα ενώσουμε τις δυνάμεις μας προκειμένου να πείσουμε τις χώρες που δεν εφαρμόζουν κυρώσεις κατά της Ρωσίας πως αυτή δεν είναι η σωστή προσέγγιση, ειδικά όταν πρόκειται για μέλη του ΝΑΤΟ. Οι κυρώσεις έχουν αντίκτυπο και θα είναι πολύ πιο αποτελεσματικές να κλείσουμε τα «παραθυράκια» που επιτρέπουν στη Ρωσία να τις παρακάμψει.

Είχα την ευκαιρία να ενημερώσω την Kaja για την κατάσταση στην Ανατολική Μεσόγειο και για τις συνεχείς εντάσεις που προκαλεί η Τουρκία στο Αιγαίο, μέσω ενεργειών και ρητορικής που δυστυχώς έχουν υπονομεύσει την περιφερειακή σταθερότητα και ασφάλεια ολόκληρης της περιοχής.

Θα ήθελα να ευχαριστήσω την Εσθονία γιατί πάντα υποστήριζε τις θέσεις μας σε επίπεδο Ευρωπαϊκού Συμβουλίου. Θα συνεχίσω να επαναλαμβάνω ότι υπάρχει μόνο ένας τρόπος επίλυσης των διαφορών, υπάρχει μόνο ένα πλαίσιο που μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε, και αυτό είναι το Διεθνές Δίκαιο, και στην περίπτωσή μας, η Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας.

Διότι η διαφορά μας με την Τουρκία σχετίζεται με την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών. Έχουμε αποδείξει στην Ελλάδα ότι μπορούμε να επιλύουμε τετοιου ειδους ζητήματα. Υπογράψαμε μια συμφωνία οριοθέτησης θαλάσσιων ζωνών με την Αίγυπτο. Δύο χώρες που βρίσκονται ουσιαστικά σε πόλεμο στην περιοχή, το Ισραήλ και ο Λίβανος, κατάφεραν να υπογράψουν μια συμφωνία οριοθέτησης. Συνεπώς, δεν υπάρχει λόγος να μην μπορούμε να κάνουμε το ίδιο με την Τουρκία.

Αλλά για να συμβεί αυτό, προκλήσεις, αχρείαστες προκλήσεις, προσβλητική ρητορική κατά της Ελλάδας, ανοιχτή αμφισβήτηση της κυριαρχίας των νησιών μας, όλα αυτά είναι απολύτως απαράδεκτες ενέργειες που πρέπει να σταματήσουν αμέσως.

Έχουμε επίσης κοινό συμφέρον όσον αφορά τη συνεργασία στον τομέα της μετανάστευσης, επειδή βρισκόμαστε στα εξωτερικά σύνορα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Και πιστεύω ότι πρέπει πάντα να καταδικάζουμε τα κράτη που εργαλειοποιούν ανοιχτά τους μετανάστες για να αποκτήσουν γεωπολιτική επιρροή.

Και φυσικά, τελευταίο αλλά εξίσου σημαντικό, συνεργαζόμαστε πολύ στενά με την Εσθονία όσον αφορά την αντιμετώπιση ζητημάτων όπως το κόστος ζωής, και ειδικότερα το υψηλό κόστος της ενέργειας. Όλες οι κυβερνήσεις μας παλεύουν με αυτό το πρόβλημα και κατανοούμε το βάρος που επωμίζονται οι πολίτες μας.

Δεν υπάρχουν ποτέ εύκολες λύσεις σε αυτά τα πολύπλοκα προβλήματα. Και πιστευώ ότι σε όλες τις χώρες αντιμετωπίζουμε λαϊκιστικές αντιπολιτεύσεις που υπόσχονται τα πάντα στους ψηφοφόρους, χωρίς να κατανοούν ότι αν οι λύσεις ήταν τόσο εύκολες θα είχαν ήδη εφαρμοστεί. Σε κάθε περίπτωση, η Ελλάδα -όπως και η Εσθονία- στηρίζει συστηματικά επιχειρήσεις και νοικοκυριά προκειμένου να μειωθούν οι επιπτώσεις του υψηλού κόστους της ενέργειας. Χρειαζόμαστε όμως μια ευρωπαϊκή λύση. Το έχουμε συζητήσει σε επίπεδο Ευρωπαϊκού Συμβουλίου.

Έχει έρθει η ώρα για τους Υπουργούς μας να καταλήξουν σε μία συμφωνία προκειμένου να επιβληθεί ένα πλαφόν στις ανεξέλεγκτες διακυμάνσεις των τιμών του φυσικού αερίου, το οποίο θα μας επιτρέψει να έχουμε μεγαλύτερη προβλεψιμότητα σε ό,τι αφορά τις μακροπρόθεσμες ενεργειακές πολιτικές μας. Και, φυσικά, μιλώντας για μακροπρόθεσμες ενεργειακές πολιτικές, η Ελλάδα είναι πρωτοπόρος όσον αφορά τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Σε λίγες ημέρες θα είμαστε στη σύνοδο COP27 και θα συζητήσουμε για το πόσο σημαντική είναι η διείσδυση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, όχι μόνο για την καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής αλλά και για γεωπολιτικούς λόγους.

Αν θέλουμε να απεξαρτηθούμε από τα εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα, πρέπει βραχυπρόθεσμα να διασφαλίσουμε την προμήθεια φυσικού αερίου από άλλες πηγές. Η Ελλάδα είναι πρωτοπόρος όσον αφορά την κατασκευή υποδομών για υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG), για τον εφοδιασμό όχι μόνο της χώρας μας αλλά και ολόκληρης της περιοχής, και φυσικά σε ό,τι αφορά την άμεση προώθηση μιας πολύ ταχύτερης διείσδυσης των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, που θα μας επιτρέψει να αξιοποιήσουμε πηγές ενέργειας που κανείς δεν θα μπορεί ποτέ να μας στερήσει.

Επιτρέψτε μου λοιπόν να σταματήσω εδώ. Επίτρεψέ μου να σε ευχαριστήσω και πάλι, Kaja, για την πολύ θερμή υποδοχή και να εκφράσω την ικανοποίησή μου για το εξαιρετικό επίπεδο συνεργασίας μεταξύ των κυβερνήσεών μας.

Δημοσιογράφος: Κύριε Πρωθυπουργέ, είναι ηθικά αποδεκτό για εσάς το γεγονός ότι η Ελλάδα επιτρέπει σε Ρώσους πολίτες να έρχονται στην Ελλάδα ως τουρίστες, ενώ η Ρωσία διεξάγει πόλεμο στην Ουκρανία; Και, όπως καταλαβαίνω, η Ελλάδα δεν έχει υποστηρίξει τον στρατό της Ουκρανίας, για παράδειγμα, στο ίδιο επίπεδο όπως η Γερμανία ή η Γαλλία. Επίσης, υποστηρίζετε τη συγκρότηση ενός διεθνούς δικαστηρίου για εγκλήματα επιθετικότητας;

Κυριάκος Μητσοτάκης: Επιτρέψτε μου να απαντήσω στις ερωτήσεις σας με τη σειρά που τέθηκαν. Δεν υποστηρίξαμε, επί της αρχής, μια οριζόντια απαγόρευση για τους Ρώσους να επισκέπτονται την Ευρωπαϊκή Ένωση, αλλά έχουμε πραγματικά επιπτωσεις ως Ελλάδα -και ως τουριστικός προορισμός- από το γεγονός ότι συνταχθήκαμε με την Ευρωπαϊκή Ένωση σε όλες τις δέσμες κυρώσεων, διότι πρακτικά κανείς από τη Ρωσία δεν ήρθε στην Ελλάδα αυτό το καλοκαίρι, ενώ σχεδόν όλοι οι Ρώσοι που ήθελαν να ταξιδέψουν πήγαν στην Τουρκία. Έτσι, πληρώσαμε το τίμημα όσον αφορά την πιστή εφαρμογή του πακέτου κυρώσεων και είμαι πεπεισμένος ότι κάναμε το σωστό.

Έχουμε παράσχει μεγάλη στρατιωτική υποστήριξη στην Ουκρανία. Δεν θα μπω, για προφανείς λόγους, σε λεπτομέρειες, αλλά οι Ουκρανοί είναι πολύ ικανοποιημένοι με τη βοήθεια που τους προσφέραμε και δεν υπήρξαν παράπονα όσον αφορά την παράδοση της. Και για την τελευταία ερώτηση, σχετικά με τα οποια εγκλήματα πολέμου διαπράχθηκαν, είμαστε ανοιχτοί σε όλες τις /επιλογές προκειμένου να λογοδοτήσει η Ρωσία και όσοι διέπραξαν αυτά τα εγκλήματα πολέμου. Επομένως, δεν αποκλείουμε καμία επιλογή, αλλά δεν έχουμε ακόμη ξεκάθαρη άποψη σχετικά με το ποια είναι η σωστή προσέγγιση για την αντιμετώπιση αυτού του ζητήματος.

Kaja Kallas: Επιτρέψτε μου να προσθέσω, αν και δεν απευθυνόταν σε εμένα η ερώτηση, ότι θα ήθελα να επαινέσω τον ηγετικό ρόλο της Ελλάδας, του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, σε αυτό το θέμα, όσον αφορά την πολιτική της Ελλάδας έναντι της Ρωσίας. Νομίζω ότι η Ελλάδα έχει επιδείξει σημαντική ηγεσία, εφαρμόζει τις κυρωσεις και βρίσκεται στη σωστή πλευρά της Ιστορίας. Η Ελλάδα είναι ένας ισότιμος σύμμαχος, αν και τα προβλήματα μπορεί να είναι πιο μακριά από τα σύνορά της, ενώ είναι πιο κοντά στα δικά μας. Αλλά η διατήρηση της ενότητας, νομίζω ότι είναι πολύ σημαντική και η Ελλάδα υπήρξε ισχυρός παράγοντας σε αυτό.

Κυριάκος Μητσοτάκης: Επιτρέψτε μου να προσθέσω κάτι ακόμη. Έχουμε περισσότερους από 100.000 Ουκρανούς ελληνικής καταγωγής που ζουν γύρω από τη Μαριούπολη, επομένως τρέφουμε ιδιαίτερο ενδιαφέρον, ειδικά για αυτό το τμήμα της Ουκρανίας. Έτσι, πήραμε τις αποφάσεις μας πολύ γρήγορα, παρά το γεγονός ότι η Ελλάδα έχει παραδοσιακά φιλικές σχέσεις με τον ρωσικό λαό -κάνω διάκριση μεταξύ λαού και κυβέρνησης. Θα επιμείνουμε σε αυτόν τον δρόμο και θα είμαστε πάντα υποστηρικτές των ευρωπαϊκών δράσεων ώστε να ασκηθεί η μέγιστη δυνατή πίεση στη Ρωσία για να σταματήσει αυτός ο πόλεμος το συντομότερο δυνατό.

Δημοσιογράφος: Νίκος Αρμένης από το Αθηναϊκό Πρακτορείο Ειδήσεων, θα ήθελα να ρωτήσω και τους δύο Πρωθυπουργούς για την ενεργειακή κρίση. Κα. Kallas, όπως γνωρίζετε, από την αρχή της κρίσης, η Ελλάδα πρότεινε μέτρα για τον περιορισμό των υπερβολικά υψηλών τιμών του φυσικού αερίου, αλλά και ένα ανώτατο όριο τιμών φυσικού αερίου, έναν δυναμικό διάδρομο τιμών, προκειμένου να περιοριστούν οι τιμές του φυσικού αερίου για τους καταναλωτές. Είστε υπέρ μιας ευρωπαϊκής λύσης για την αντιμετώπιση της πτυχής των τιμών; Ποια μέτρα πιστεύετε ότι θα οδηγήσουν σε μείωση των τιμών της ενέργειας; Και κ. Μητσοτάκη, αν οι Υπουργοί Ενέργειας συμφωνήσουν, πότε θα δούμε πτώση των τιμών του ηλεκτρικού ρεύματος;

Kaja Kallas: Σας ευχαριστώ για την ερώτησή σας. Είναι αλήθεια ότι η ενεργειακή κρίση είναι κάτι από το οποίο υποφέρουμε όλοι και πρέπει να καταλάβουμε ότι επίσης πηγάζει από τον πόλεμο που βρίσκεται σε εξέλιξη και από τις κινήσεις της Ρωσίας για εργαλειοποίηση της ενέργειας απέναντι στις ευρωπαϊκές χώρες. Πιστεύω ότι στο τελευταίο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο πήραμε πραγματικά δύο πολύ καλές αποφάσεις. Τρία σημαντικά σημεία:

Το πρώτο σημείο είναι ότι προχωρούμε σε κοινή προμήθεια, για να μην πλειοδοτεί ο ένας σε βάρος του άλλου. Το δεύτερο σημείο είναι ο «διάδρομος» τιμών, που έστειλε ένα πολύ δυνατό μήνυμα στην αγορά φυσικού αερίου, καθώς η τιμή έχει πέσει και διαμορφώνεται γύρω στα 100 δολάρια αυτή τη στιγμή. Και επίσης οι ενέργειες που θα γίνουν ώστε να δημιουργηθεί ένας νέος δείκτης φυσικού αερίου που θα λαμβάνει υπόψη την τιμή του υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG).

Κοινός στόχος μας είναι να μειώσουμε τις τιμές της ενέργειας. Θεωρώ ότι ήμασταν αρκετά αποτελεσματικοί σε αυτό και πρέπει να διατηρήσουμε αυτή τη γραμμή, γιατί υπάρχει η ανησυχία ότι το ζήτημα αυτό δεν πρόκειται να λυθεί μέχρι τον φετινό χειμώνα. Πρέπει να επιβιώσουμε αυτόν τον χειμώνα, αλλά πρέπει να επιβιώσουμε και τον επόμενο χειμώνα και να διαθέτουμε μακροπρόθεσμες λύσεις για την ενέργεια. Επομένως, εργαζόμαστε σκληρά και η ενότητα, στο ζήτημα αυτό, είναι «κλειδί». Σας ευχαριστώ.

Κυριάκος Μητσοτάκης: Είμαι ικανοποιημένος που στο τελευταίο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο καταφέραμε να συμφωνήσουμε να αναθέσουμε στους Υπουργούς μας να λάβουν αποφάσεις και όχι απλώς να σχεδιάσουν. Η Πρωθυπουργός έχει δίκιο που αναφέρει ότι πρόκειται για ένα πλήρες πακέτο. Ο δυναμικός «διάδρομος» των τιμών, το πλαφόν για τις απότομες εκτοξεύσεις των τιμών, είναι ένα στοιχείο αυτού που πρέπει να συμφωνηθεί. Πρέπει, όμως, να επισημάνω ότι στις αγορές δεν πέρασε απαρατήρητο το γεγονός πως είμαστε αποφασισμένοι να μειώσουμε τις τιμές. Και πιστεύω ότι ένας από τους λόγους για τους οποίους οι τιμές του φυσικού αερίου έχουν μειωθεί σημαντικά είναι επίσης επειδή (οι αγορές) γνωρίζουν ότι είμαστε έτοιμοι να δράσουμε.

Τώρα λοιπόν είναι η ώρα να δράσουμε. Κανείς δεν μπορεί να κάνει προβλέψεις σχετικά με την τιμή του φυσικού αερίου βραχυπρόθεσμα έως μεσοπρόθεσμα, αλλά πρέπει να πω ότι πετύχαμε να περιορίσουμε την κατανάλωση φυσικού αερίου στο βαθμό που είναι πραγματικά δυνατό. Όλες οι χώρες μας λαμβάνουν μέτρα για την ενεργειακή αποδοτικότητα, προσπαθούν να εξοικονομήσουν φυσικό αέριο. Και φυσικά, όσον αφορά την Ελλάδα, εφαρμόσαμε -ήμασταν η πρώτη ευρωπαϊκή χώρα που εφάρμοσε- έναν μηχανισμό μέσω του οποίου δεσμεύουμε τα υπερκέρδη των παραγωγών ενέργειας και στη συνέχεια τα επιστρέφουμε στους καταναλωτές ηλεκτρικής ενέργειας.

Επομένως, διατηρήσαμε τις τιμές του ηλεκτρικού ρεύματος για τα νοικοκυριά σε λογικά επίπεδα. Εκείνο που λέω είναι ότι έχουμε αποφύγει τις εξάρσεις στην τιμή του ηλεκτρικού ρεύματος που θα είχαν συμβεί χωρίς την επιδότησή μας. Και όλοι όσοι λαμβάνουν λογαριασμό ρεύματος στην Ελλάδα μπορούν τώρα πραγματικά να δουν τι πληρώνουν, ποια είναι η επιδότηση και τι θα είχαν πληρώσει χωρίς την κρατική παρέμβαση.

Πρέπει όμως να επισημάνω ότι αυτό το πρόγραμμα προφανώς υποστηρίζεται και μέσω του κρατικού προϋπολογισμού και ότι υπάρχουν όρια για όλες τις ευρωπαϊκές χώρες ως προς το πόσα μπορούμε να δαπανήσουμε για να στηρίξουμε τους πολίτες μας. Και γι’ αυτό η ευρωπαϊκή λύση, η ευρωπαϊκή υποστήριξη, είναι τόσο σημαντική.

Δημοσιογράφος: Έχω μια ερώτηση για τον Έλληνα Πρωθυπουργό. Θα μπορούσατε, σας παρακαλώ, να σχολιάσετε τις αναφορές ότι τα ελληνικά τάνκερ συνεχίζουν να μεταφέρουν ρωσικό πετρέλαιο και μάλιστα, ότι κατά τη διάρκεια του πολέμου οι αριθμοί αυξήθηκαν σε επίπεδα ρεκόρ σε σχέση με τον μέσο όρο; Σας ευχαριστώ.

Κυριάκος Μητσοτάκης: Καταρχάς, πρέπει να ξεκαθαρίσουμε ότι η ελληνική ναυτιλία ευθυγραμμίζεται πλήρως με τις αποφάσεις που έχει λάβει η Ευρωπαϊκή Ένωση όσον αφορά τις κυρώσεις. Όπως γνωρίζετε, δεν θα μπορούμε να μεταφέρουμε ρωσικό πετρέλαιο στην Ευρωπαϊκή Ένωση αρχής γενομένης από την 1η Δεκεμβρίου και κανένα υποπροϊόν πετρελαίου από την 1η Φεβρουαρίου. Δεν έχει υπάρξει απαγόρευση για τη μεταφορά ρωσικού πετρελαίου προς άλλους προορισμούς. Εάν επρόκειτο να τεθεί απαγόρευση, τότε φυσικά η ελληνική ναυτιλιακή βιομηχανία θα συμμορφωνόταν. Και επιπλέον εναπόκειται στους μεμονωμένους παράγοντες της ναυτιλιακής αγοράς να αποφασίσουν εάν θέλουν να συμμετάσχουν σε τέτοιου είδους συναλλαγές, λαμβάνοντας υπόψη τους κινδύνους και τα ασφάλιστρα, φυσικά, που σχετίζονται με αυτήν την προσέγγιση.

Πρέπει να επισημάνω ότι η ναυτιλία είναι μία παγκόσμια βιομηχανία. Θα είμαι ο πρώτος που θα υποστηρίξει οποιαδήποτε ευρωπαϊκή απόφαση όσον αφορά τη ναυτιλία που θα είναι πραγματικά αποτελεσματική. Αυτό που δεν πρέπει να κάνουμε είναι «να πυροβολήσουμε στα πόδια» την ευρωπαϊκή ναυτιλία, η οποία είναι τόσο σημαντική για την ασφάλεια του εφοδιασμού σε παγκόσμιο επίπεδο, προκειμένου να επωφεληθούν άλλες χώρες που βρίσκονται εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης και να αναλάβουν ουσιαστικά τις δραστηριότητες που εμείς θα εγκαταλείψουμε.

Συνεπώς, πρέπει να είμαστε πολύ προσεκτικοί και πιστεύω ότι το πετύχαμε, προσαρμόζοντας τις κυρώσεις μας, για να διασφαλίσουμε ότι θα επιφέρουμε πλήγμα στη Ρωσία. Δεχόμαστε πλήγμα κι εμείς, είναι ξεκάθαρο. Αλλά πρέπει να διατηρήσουμε αυτή την ισορροπία.

Δημοσιογράφος: Μια ερώτηση για την Πρωθυπουργό της Εσθονίας και τον Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη. Κυρία Kallas, η Εσθονία έχει εξελιχθεί σε μια ψηφιακή κοινωνία. Είστε πρωταθλητές της Ευρώπης στον τομέα. Πέρσι, Ελλάδα και Εσθονία υπέγραψαν Μνημόνιο Συνεργασίας. Η πανδημία έγινε για εμάς ευκαιρία να εξελιχθούμε ψηφιακά. Υπάρχει προοπτική περαιτέρω συνεργασίας μεταξύ Ελλάδας και Εσθονίας και τέλος, τι βήματα μπορούμε να κάνουμε για να αντιμετωπίσουμε προκλήσεις όπως οι υβριδικές απειλές και η κυβερνοασφάλεια;

Kaja Kallas: Πιστεύω πως υπάρχουν πολλοί τομείς στους οποίους μπορούμε να συνεργαστούμε και θα μπορούσαμε να κάνουμε περισσότερα από κοινού. Έχουμε αναπτύξει ένα πλήρες σύστημα ηλεκτρονικής διακυβέρνησης που εκτείνεται σε διάφορους τομείς. Κάτι εύκολο που θα μπορούσαμε να κάνουμε από κοινού, και το οποίο είναι ήδη στη διάθεσή μας, είναι το πρόγραμμα της ηλεκτρονικής συνταγογράφησης, ώστε να μην χρειάζεται κανείς να έχει έγχαρτη συνταγογράφηση όταν πάει στο φαρμακείο για να προμηθευτεί φάρμακα, καθώς υπάρχει η ηλεκτρονική συνταγογράφηση. Έτσι μπορεί κανείς να πάει οπουδήποτε στην Εσθονία για να προμηθευτεί τα φάρμακά του. Για παράδειγμα, μπορεί να το κάνεις κάποιος για τον παππού ή τη γιαγιά τους. Συνεργαστήκαμε ήδη γι’ αυτό με τη Φινλανδία. Είναι πολύ εύκολο και ο κόσμος ήδη αξιοποιεί αυτή την υπηρεσία.

Ο άλλος τομέας όπου θα μπορούσαμε να συνεργαστούμε είναι στην ψηφιοποίηση της Δικαιοσύνης, ώστε να μπορέσουμε να μεταθέσουμε στην ψηφιακή σφαίρα ή διαδικτυακά κάποια τμήματα της διαδικασίας απονομής δικαιοσύνης. Αυτό έχει εξοικονομήσει πολύτιμο χρόνο στους δικαστές μας, οι οποίοι μπορούν (έτσι) να διεκπεραιώνουν απλούστερες διαδικασίες χωρίς να χρειάζεται να συνεδριάζουν με τον παραδοσιακό τρόπο. Αυτό εφαρμόζεται και στη διανομή σχετικών εγγράφων, κάτι το οποίο παρεμπιπτόντως βοηθά και στην εξοικονόμηση χαρτιού. Πρόκειται για μια λύση φιλική προς το περιβάλλον εφόσον δεν χρησιμοποιούμε χαρτί (σε μεγάλο βαθμό). Αυτοί είναι δύο πιθανοί τομείς συνεργασίας που θα μπορούσα να επισημάνω στην ψηφιακή σφαίρα.

Στο ζητημα της κυβερνοασφάλειας, το 2007 δεχθήκαμε σοβαρές επιθέσεις από τη Ρωσία, και πιο συγκεκριμένα κυβερνοεπιθέσεις και από αυτό μάθαμε πολλά. Επενδύσαμε στην κυβερνοασφάλεια και επενδύουμε κάθε χρόνο και στη βασική δομή των συστημάτων μας. Γιατί είναι αυτό σημαντικό; Γιατί πριν από κάποια χρόνια, ο μοναδικός κίνδυνος για τα νοσοκομεία ήταν το να πάει κάποιος τοξικοεξαρτημενος και να κλέψει μορφίνη. Στις μέρες μας, όμως, υπάρχουν κίνδυνοι ασφάλειας στα νοσοκομεία γιατί όλα συνδέονται (ψηφιακά), και αποσυνδέοντας ή εξαπολύοντας κυβερνοεπίθεση απέναντι σε τέτοιες υποδομές, αυτό μπορεί να προκαλέσει ανθρώπινες απώλειες. Επομένως, θα πρέπει πραγματικά να σκεφτούμε και αυτά τα ενδεχόμενα.

Σήμερα βλέπουμε όλο και περισσότερες κυβερνοεπιθέσεις εναντίον μας. Ωστόσο, έχοντας επενδύσει σε τόσο μεγάλο βαθμό στον τομέα αυτό, συνήθως οι επιθέσεις αυτές δεν πετυχαίνουν το στόχο τους. Και αυτό συμβαίνει επειδή έχουμε στη διάθεσή μας και ένα σύστημα. Ελπίζω πως όλοι σας θα έχετε την ευκαιρία να επισκεφθείτε το Κέντρο Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησής μας όπου θα μπορέσετε να δείτε πώς δουλεύει το σύστημά μας. Στην πραγματικότητα, πρόκειται για ένα σύστημα που απαρτίζεται από πολλά μικρά τμήματα. Αυτό σημαίνει πως εάν δεχθεί επίθεση το ένα τμήμα, δεν θα καταρρεύσει ολόκληρο το σύστημα. Αυτό το τμήμα μπορεί να παραμείνει εκτός λειτουργίας για δύο ώρες, αλλά στη συνέχεια θα επανέλθει και πάλι σε λειτουργία χωρίς να έχει επηρεάσει ολόκληρο το σύστημα.

Επομένως, το να επενδύουμε σε συστήματα κυβερνοασφάλειας, και να τα καταστήσουμε πιο ανθεκτικά, πιστεύω ότι αυτό είναι ένα μήνυμα προς όλους αυτή την εποχή λόγω του υβριδικού πολέμου, του κυβερνοπολέμου, αλλά και του πολέμου της πληροφορίας που διεξάγεται μαζί με τον παραδοσιακό πόλεμο που βλέπουμε στην Ουκρανία. Σας ευχαριστώ.

Κυριάκος Μητσοτάκης: Επιτρέψτε μου να προσθέσω γρήγορα ότι οι λύσεις ψηφιακής διακυβέρνησης μπορούν να φέρουν πραγματικά τον μετασχηματισμό της χώρας. Όταν εγκαινιάσαμε την υπηρεσία Ηλεκτρονικής Συνταγογράφησης ήταν μια πραγματική επανάσταση. Μέχρι στιγμής έχουμε καταχωρήσει 42 εκατομμύρια ψηφιακές συνταγές. Είναι μόνο ένα παράδειγμα για το πώς η τεχνολογία μπορεί να κάνει τη ζωή μας πολύ πιο απλή, αλλά και ταυτόχρονα να προωθήσει τη διαφάνεια, η οποία αποτελεί πολύ σημαντική προτεραιότητα για εμάς. Επιδιώκουμε να συνεργαστούμε με την Εσθονία σε διάφορους τομείς. Η Δικαιοσύνη είναι ένας τομέας στον οποίο μπορούμε ακόμη να κινηθούμε πολύ πιο γρήγορα όσον αφορά την ψηφιοποίηση των διαδικασιών μας.

Θα ήθελα, όμως, να επισημάνω τις δυνατότητες συνεργασίας όσον αφορά την ασφάλεια και τις απειλές στον κυβερνοχώρο. Εκεί νομίζω ότι υπάρχουν πολύ σαφείς συνέργειες, σημαντική τεχνογνωσία στην Εσθονία που μπορούμε να αξιοποιήσουμε, διότι αυτές οι επιθέσεις αποτελούν πλέον κυρίαρχες τάσεις από κρατικούς αλλά και από μη κρατικούς φορείς. Και πρέπει να είμαστε σε εγρήγορση και να προστατευόμαστε.

Τέλος, ο αγώνας κατά της παραπληροφόρησης θα αποτελέσει κομμάτι της πραγματικότητας του δημοκρατικού διαλόγου στις κοινωνίες μας, ιδίως στις χώρες όπου επίκεινται εκλογές εντός του επόμενου έτους. Πρέπει να έχουμε επίγνωση του γεγονότος ότι θα υπάρξουν παράγοντες που θα προσπαθήσουν να επηρεάσουν κάπως τις εκλογικές μας διαδικασίες «κάτω από το ραντάρ» και χρησιμοποιώντας μεθόδους που πρέπει να είμαστε σε θέση να προβλέψουμε, να αναδείξουμε.

Γι’ αυτό το λόγο υποστηρίζουμε επίσης μία ευρωπαϊκή ατζέντα που θα προωθήσει τη διαφάνεια στη δημόσια σφαίρα και θα διασφαλίσει ότι όλοι συμμετέχουν στον δημόσιο διάλογο. Αλλά και ότι θα είναι υπεύθυνοι για όσα λένε, ώστε να ξέρουμε ποιος λέει τι, και όλοι να μπορούν να κριθούν για την αξία των απόψεών τους, παρά για την προέλευση των ιδεών αυτών. Έτσι, αυτός είναι ένας ακόμα τομέας όπου μπορούμε να συνεργαστούμε και να κάνουμε πολλά περισσότερα μαζί.

Αισιόδοξοι ότι θα επιτευχθεί συμφωνία σε επίπεδο υπουργών ενέργειας της ΕΕ για την αντιμετώπιση της ενεργειακής κρίσης εμφανίστηκαν ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης και η Λιθουανή ομόλογός του Ίνγκριντα Σιμονίτε , στις δηλώσεις που έκαναν πριν λιγο μετά τη συνάντησή τους στο Βίλνιους.

«Θα είναι αποτυχία αν οι υπουργοί Ενέργειας δεν συμφωνήσουν. Το θέμα μετά θα περάσει σε επίπεδο αρχηγών κρατών. Πρέπει να υπάρξει συμφωνία. Οι λύσεις που έχουν σχεδιαστεί δίνουν απάντηση στις ανησυχίες των χωρών. Τώρα που το TTF έχει εξισορροπήσει σε ακριβά αλλά αποδεκτά επίπεδα, είναι η στιγμή να εφαρμοστεί ενας τέτοιος μηχανισμός», τόνισε ο πρωθυπουργός.

Ο κ. Μητσοτάκης ευχαρίστησε την πρωθυπουργό της Λιθουανίας που από την πρώτη στιγμή στηρίζει τις ελληνικές θέσεις. «Είναι η σωστή συγκυρία και η σωστή στιγμή για να βρεθεί λύσει. Η Λιθουανία υποστηρίζει αυτή την ιδέα από την αρχή των εντάσεων και των διακυμάνσεων στην αγορά ενέργειας», δήλωσε η κυρία Σιμονίτε.

Οι δυο ηγέτες καταδίκασαν τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία και την εργαλειοποίηση της ενέργειας από τη Ρωσία. «Καταλαβαίνουμε τους στόχους», ανέφερε η πρωθυπουργός της Λιθουανίας υπογραμμίζοντας ότι με την Ελλάδα υπάρχει κοινός τόπος ώστε η απάντηση να είναι πανευρωπαϊκή. «Το πλαφόν στην ενέργεια πρέπει να τεθεί σε έγκαιρο χρόνο», συνέχισε. «Η ευρωπαϊκή λύση έχει δυστυχώς καθυστερήσει . Πρέπει να στείλουμε ένα ξεκάθαρο μήνυμα ότι οι κερδοσκόποι θα αντιμετωπίζονται με ενιαίο τρόπο από την ΕΕ», υπογράμμισε ο πρωθυπουργός.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης τόνισε οτι θα σταθούμε στο πλευρό της Ουκρανίας για όσο χρειαστεί και πρόσθεσε ότι καταδίκασαν και οι δυο την πρόσφατη εκτόξευση πυραύλων από τη Ρωσία σε ουκρανικές πόλεις.

«Συνεχίζουμε να στηρίζουμε την πλήρη ανεξαρτησία, την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα της Ουκρανίας», τόνισε ο κ. Μητσοτάκης ο οποίος αναφέρθηκε και στην τουρκική προκλητικότητα στην Ανατολική Μεσόγειο. Δήλωσε πως η Τουρκία υπονομεύει τη σταθερότητα και την την ασφάλεια στην ευρύτερη περιοχή και πως το τελευταίο που χρειάζεται είναι μια ακόμα πηγή έντασης μεταξύ δυο συμμάχων του ΝΑΤΟ. «Η Ελλάδα έχει ανοικτό παράθυρο στο διάλογο και πάντα κλειστή την πόρτα στις προκλήσεις και στις απειλές της εδαφικής της ακεραιότητας», ανέφερε.

Επιπλέον επέκρινε την στάση της Τουρκίας σχετικά με την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. «Θεωρεί ότι δεν χρειάζεται να επιλέξει πλευρά σαν να μην υπάρχει σωστό και λάθος», τόνισε και αναφερομενος στις κυρώσεις κατά της Μόσχας είπε ότι έχουν αντίκτυπο στη ρωσική οικονομίας επισημαίνονται πως πρέπει όλες οι χώρες να ευθυγραμμιστούν.

Αναλυτικά:

Σας ευχαριστώ, κυρία Πρωθυπουργέ, για την πολύ θερμή υποδοχή και τις παραγωγικές συζητήσεις που είχαμε. Είναι μεγάλη μου χαρά που επισκέπτομαι τη Λιθουανία, κυρίως γιατί φέτος γιορτάζουμε τα 100 έτη διπλωματικών σχέσεων ανάμεσα στις δύο χώρες μας. Οι σχέσεις μας γίνονται όλο και πιο ισχυρές, όπως αποδεικνύεται και από τις συχνές και παραγωγικές συναντήσεις σε όλα τα επίπεδα.

Και πιστεύω πως η ανάπτυξη των στενών σχέσεών μας είναι μια φυσική εξέλιξη, καθώς υπάρχουν πολλές ομοιότητες ανάμεσα στις χώρες μας και παρά τη γεωγραφική μας απόσταση η Ελλάδα και Λιθουανία αντιμετωπίζουμε κοινές προκλήσεις, όπως είναι η απειλή του αναθεωρητισμού, η ενεργειακή κρίση, η εργαλειοποίηση του Μεταναστευτικού στην οποία αναφερθήκατε.

Ταυτόχρονα, όμως, μοιραζόμαστε κοινές ευρωπαϊκές αξίες και αρχές αλλά και μια σταθερή δέσμευση για το σεβασμό του Διεθνούς Δικαίου, τα ανθρώπινα δικαιώματα και την κυριαρχία και εδαφική ακεραιότητα όλων των χωρών.

Συζητήσαμε βέβαια και την κατάφωρη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία που παραβιάζει τον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών, αδιαφορώντας πλήρως για τη διεθνή τάξη που βασίζεται σε κανόνες. Και επαναβεβαιώσαμε τη δέσμευσή μας να σταθούμε στο πλευρό της Ουκρανίας μαζί με τους υπόλοιπους Ευρωπαίους εταίρους μας και όλους τους συμμάχους μας στο ΝΑΤΟ, με εξαίρεση έναν, ενάντια σε αυτή την επίθεση.

Συζητήσαμε εκτενώς τις τελευταίες εξελίξεις στην Ουκρανία αλλά και τα επόμενα βήματα που θα πρέπει να κάνουμε. Καταδικάσαμε και πάλι με τους πιο αυστηρούς όρους τις τελευταίες επιθέσεις που εξαπολύει η Ρωσία αδιακρίτως, με πυραύλους και drones σε Ουκρανικές πόλεις που οδηγούν στο θάνατο αθώους πολίτες αλλά και την καταστροφή σημαντικών υποδομών και συνεχίζουμε να στηρίζουμε πλήρως την ανεξαρτησία, κυριαρχία και εδαφική ακεραιότητα της Ουκρανίας. Θα στηρίξουμε την Ουκρανία για όσο χρειαστεί και θα συνεχίσουμε να προσφέρουμε όχι μόνο σε πολιτικό επίπεδο, αλλά και οικονομική, στρατιωτική και ανθρωπιστική στήριξη στον ουκρανικό λαό.

Είχα την ευκαιρία να ενημερώσω, επίσης, την κυρία Πρωθυπουργό για την κατάσταση στην Ανατολική Μεσόγειο και τις συνεχείς εντάσεις που προκαλεί η Τουρκία στο Αιγαίο, και μέσω πράξεων και μέσω μιας κλιμακούμενης ρητορικής που δυστυχώς υπονομεύει την σταθερότητα και την ασφάλεια στην ευρύτερη περιοχή. Πιστεύω πως και εδώ βλέπουμε μια περίπτωση του πως μια ρητορική αναθεωρητισμού μπορεί να υπονομεύσει την περιφερειακή σταθερότητα σε μια περίοδο που το τελευταίο που χρειαζόμαστε είναι μια ακόμα πηγή έντασης στην Ανατολική Μεσόγειο, ιδίως μεταξύ δύο συμμάχων του ΝΑΤΟ.

Όπως έχω επανειλημμένα τονίσει, η Ελλάδα, κα. Πρωθυπουργέ, πάντα διατηρεί ένα ανοιχτό παράθυρο διαλόγου, αλλά κρατά σταθερά κλειστή την πόρτα σε προκλήσεις και απειλές, ειδικά όταν αυτές αφορούν την εθνική κυριαρχία μας. Και δυστυχώς, όσον αφορά τον ρωσικό επιθετικό πόλεμο εναντίον της Ουκρανίας, η Τουρκία θεωρεί ότι δεν χρειάζεται να επιλέξει πλευρά, σα να μην υπάρχει σωστό ή λάθος.

Η Τουρκία θεωρεί ότι είναι αποδεκτό να παρέχει όπλα στην Ουκρανία, ενώ εξυπηρετεί τα οικονομικά συμφέροντα της Ρωσίας και αγνοεί τις κυρώσεις της ΕΕ. Πιστεύω ότι πρέπει να διασφαλίσουμε -το κάναμε στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο- ότι θα καλέσουμε όλες τις χώρες, ιδίως εκείνες τις χώρες που φιλοδοξούν -τουλάχιστον στα λόγια- να γίνουν μέλη της ευρωπαϊκής οικογένειας, να ευθυγραμμιστούν με τις αποφάσεις που έχουμε λάβει.
Όπως συζητήσαμε, οι κυρώσεις έχουν αποτέλεσμα, επιφερουν βαρύ πλήγμα στη ρωσική οικονομία και όσο περισσότερη πίεση ασκούμε σε εκείνες τις χώρες που διευκολύνουν τη Ρωσία να παρακάμψει τις κυρώσεις, τόσο πιο αποτελεσματικές θα είναι οι κυρώσεις που έχουμε επιβάλει.

Όπως είπε η Πρωθυπουργός, συζητήσαμε επίσης το πιο περίπλοκο και δύσκολο ζήτημα, αυτό που αφορά την εργαλειοποίηση της ενέργειας από τη Ρωσία, ειδικά τις πολύ υψηλές τιμές του φυσικού αερίου. Είμαι πολύ χαρούμενος που συνεργαστήκαμε πολύ στενά με τη Λιθουανία τόσο στο επίπεδό μας (αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων) όσο και στο επίπεδο των Υπουργών μας για την Ενέργεια, προκειμένου να βρούμε πολύ συγκεκριμένες και ξεκάθαρες λύσεις οι οποίες θα μπορέσουν να μας βοηθήσουν να μειώσουμε την τιμή του φυσικού αερίου σε αποδεκτά επίπεδα.

Ελπίζω ότι αυτά τα μέτρα θα συμφωνηθούν σε επίπεδο Υπουργών Ενέργειας προκειμένου να μειωθεί η πίεση που αντιμετωπίζουμε όλοι, παρέχοντας στήριξη σε επιχειρήσεις και νοικοκυριά από τον προϋπολογισμό μας. Όλοι αυτό κάνουμε. Όλοι ξοδεύουμε ένα σημαντικό χρηματικό ποσό, ένα σημαντικό ποσοστό του ΑΕΠ μας για να παρέχουμε στήριξη. Αλλά, κατά τη γνώμη μου, μία ευρωπαϊκή λύση έχει καθυστερήσει πολύ.

Και έχει έρθει, πραγματικά, η ώρα να στείλουμε ένα πολύ σαφές μήνυμα τόσο στη Ρωσία όσο και στις αγορές, ότι η κερδοσκοπία στην αγορά φυσικού αερίου θα αντιμετωπιστεί με ενιαίο τρόπο από την Ευρωπαϊκή Ένωση, επιβάλλοντας κάποιου είδους ανώτατο πλαφόν στον δείκτη TTF, όπως έχουμε συζητήσει μέχρι τώρα εξονυχιστικά, ακόμη και στο δικό μας επίπεδο, σε επίπεδο αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων.

Τελευταίο αλλά εξίσου σημαντικό, τόσο η Λιθουανία όσο και η Ελλάδα αντιμετωπίζουμε παρόμοιες προκλήσεις όσον αφορά την αντιμετώπιση του προβλήματος της εργαλειοποίησης μεταναστών για να ασκηθεί πολιτική πίεση στις χώρες μας. Έχουμε μια πολύ καλή και στενή συνεργασία στον τομέα της μετανάστευσης και πιστεύω ότι πρέπει πάντα να υποστηρίζουμε ότι δεν μπορούμε, επί της αρχής, να αποδεχτούμε το γεγονός ότι κάποιοι χρησιμοποιούν, να εργαλειοποιούν απελπισμένους ανθρώπους για πολιτικούς σκοπούς.

Η Ελλάδα θα συνεχίσει να υπερασπίζεται τα σύνορά της, που είναι και σύνορα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Πάντα έτοιμη να προσφέρει ανθρωπιστική βοήθεια σε ανθρώπους, ιδιαίτερα σε ανθρώπους των οποίων η ζωή βρίσκεται σε κίνδυνο στη θάλασσα. Και θα καλούμε πάντα τους γείτονές μας, ιδίως την Τουρκία, να συνεργαστεί εποικοδομητικά για την αντιμετώπιση αυτού του προβλήματος.

Και από αυτή την άποψη, πιστεύω ότι έχουμε πολλά κοινά όσον αφορά τον σχεδιασμό της προσέγγισής μας για τη διαχείριση των συνόρων και την ασφάλεια των συνόρων. Κυρία Πρωθυπουργέ, σας ευχαριστώ και πάλι για το θερμό καλωσόρισμα στο Βίλνιους.

Δημοσιογράφος: Κύριε Πρωθυπουργέ, αναφερθήκατε στις σχέσεις ανάμεσα στην Τουρκία και τη Ρωσία και θα ήθελα να θέσω ένα ερώτημα σχετικά με την πρωτοβουλία των Βαλτικών κρατών για τη συγκρότηση ενός Ειδικού Δικαστηρίου για τη ρωσική επίθεση στην Ουκρανία. Στηρίζετε την πρόταση αυτή;

Κυριάκος Μητσοτάκης: Εάν διαπράττονται εγκλήματα πολέμου και υπάρχουν αρκετά στοιχεία που υποδηλώνουν ότι κάτι τέτοιο συμβαίνει, θα έλεγα ότι αυτοί που διέπραξαν αυτά τα εγκλήματα πρέπει να λογοδοτήσουν. Θεωρώ ότι αυτή είναι μια θέση με την οποία πιστεύω ότι συμφωνούν όλα τα μέλη του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο υπήρξε αναφορά στο θέμα αυτό στα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου.

Δημοσιογράφος: Υποστηρίζετε όμως αυτό το όργανο, ενός Ειδικού Δικαστηρίου;

Κυριάκος Μητσοτάκης: Επί της αρχής, είναι κάτι που εξετάζουμε και όπως σας είπα, αυτό που θέλουμε να διασφαλίσουμε είναι ότι όσοι έχουν διαπράξει εγκλήματα πολέμου θα λογοδοτήσουν.

Δημοσιογράφος: Μια ερώτηση προς την Πρωθυπουργό της Λιθουανίας και τον Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη. Κυρία Šimonytė, η χώρα σας έχει υποστηρίξει την ελληνική πρόταση μαζί με άλλες χώρες για την ανάγκη υιοθέτησης ενός ανώτατου ορίου στην τιμή του φυσικού αερίου προκειμένου να περιοριστεί η εκτόξευση των τιμών και να προστατευτούν οι πολίτες και οι επιχειρήσεις από τις υπερβολικές τιμές της ενέργειας. Μετά τις τελευταίες αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, πόσο αισιόδοξοι είστε ότι μπορεί να επιτευχθεί σύντομα μια ευρωπαϊκή λύση, ήδη από το επόμενο Συμβούλιο Υπουργών Ενέργειας στα τέλη Νοεμβρίου;

Κυριάκος Μητσοτάκης: Αν μου επιτρέπετε, θα ήθελα να προσθέσω πως -όπως είπε και η Πρωθυπουργός- εδώ και πολλούς μήνες υποστηρίζουμε πως η αγορά φυσικού αερίου δεν λειτουργεί. Αυτές οι υπερβολικές τιμές, ο δείκτης TTF που εκτινάχθηκε στα 350 ευρώ η μεγαβατώρα, ποτέ δεν αντανακλούσαν τις θεμελιώδεις αρχές της αγοράς.

Και ως εκ τούτου, σε εξαιρετικές περιπτώσεις, η παρέμβαση στην αγορά είναι πραγματικά επιβεβλημένη. Πρόκειται για ένα απαραίτητο εργαλείο για την αντιμετώπιση τόσο της ρωσικής προσπάθειας να εργαλειοποιήσει το φυσικό αέριο, όσο και των κερδοσκόπων που κερδίζουν πολλά χρήματα στην αγορά φυσικού αερίου.

Είμαστε συγκρατημένα αισιόδοξοι ότι θα βρεθεί λύση. Θα γίνω λίγο πιο ευθύς: θα ήταν αποτυχία εάν οι Υπουργοί Ενέργειας δεν καταφέρουν να συμφωνήσουν, διότι τότε το πρόβλημα θα επιστρέψει στο επίπεδο των αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων που εκπροσωπούνται στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο.

Και πρόκειται για μια τεχνική συζήτηση που, ειλικρινά, πρέπει να γίνει και πρέπει να συμφωνηθεί στο επίπεδο των Υπουργών Ενέργειας. Θεωρώ ότι οι λύσεις που έχουν σχεδιαστεί από τους ειδικούς μας, απαντούν στις ανησυχίες των χωρών εκείνων που θέτουν πάντα την ασφάλεια του εφοδιασμού πάνω από τα ζητήματα των τιμών. Αυτές οι ανησυχίες έχουν αντιμετωπιστεί. Οι αποθήκες είναι σήμερα γεμάτες. Αν μη τι άλλο, δεν υπάρχει χώρος για να τοποθετηθεί αυτή τη στιγμή πρόσθετο αέριο. Και τώρα που ο δείκτης TTF έχει ισορροπήσει προς ένα πιο αποδεκτό επίπεδο -οι τιμές είναι ακόμη πολύ υψηλές αλλά τουλάχιστον όχι εξαιρετικά υψηλές- τώρα είναι η ώρα να τεθεί σε εφαρμογή ένα τέτοιο εργαλείο.

Για ακόμα μια φορά, θα ήθελα να ευχαριστήσω τη Λιθουανία για την άριστη συνεργασία που είχαμε -και σε τεχνικό επίπεδο- για την εξεύρεση μιας λύσης που θα είναι ωφέλιμη για όλους. Διότι αυτή τη στιγμή, με τις πολύ υψηλές τιμές του φυσικού αερίου, οι μόνοι που επωφελούνται είναι εκείνοι που μας πωλούν φυσικό αέριο σε πολύ υψηλότερες τιμές από αυτές που πωλούν προς άλλους και φυσικά οι κερδοσκόποι που ποντάρουν σε μια αγορά η οποία χαρακτηρίζεται από διακυμάνσεις πολύ πιο έντονες από τις διακυμάνσεις που θα έπρεπε να έχει μια αγορά.