Στο επίπεδο του 6% αναθεώρησε την πρόβλεψή του για τον ρυθμό ανάπτυξης το 2022 στην Ελλάδα, το Ίδρυμα Οικονομικών και Βιομηχανικών Ερευνών (ΙΟΒΕ) με την τριμηνιαία έκθεση που εκδίδει για την Ελληνική Οικονομία.

Συγκεκριμένα, όπως επισημαίνεται στη σχετική έκθεση, η παγκόσμια οικονομία πλήττεται από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία και οι προοπτικές επιδεινώνονται, καθώς η αβεβαιότητα για τη διάρκεια του πολέμου παραμένει. 

Σημαντικότερη οικονομική συνέπεια του πολέμου σε παγκόσμια κλίμακα είναι η εκτίναξη του πληθωρισμού, ο οποίος τον Αύγουστο στις 38 χώρες του ΟΟΣΑ έφτασε το 10,3%, επίπεδο που είναι το μέγιστο των τελευταίων 39 ετών. Οι περισσότερες κεντρικές τράπεζες παγκοσμίως στρέφονται σταδιακά σε περιοριστικές πολιτικές, προσπαθώντας να μειώσουν τη ζήτηση και κάνοντας σαφή την πρόθεσή τους να ελέγξουν εγκαίρως τον υψηλό πληθωρισμό πριν εδραιωθεί. Μεταξύ των μεγαλύτερων οικονομίων, στο δεύτερο τρίμηνο του 2022 σημειώθηκε επιβράδυνση του ετήσιου ρυθμού ανάπτυξης σε ΗΠΑ (1,7% από 3,5% το προηγούμενο τρίμηνο), Ευρωζώνη (4,1% από 5,4%) και Κίνα (0,4% από 4,8%).

Υψηλότερη των προσδοκιών ετήσια εγχώρια ανάκαμψη της τάξης του 7,7% καταγράφηκε στο δεύτερο τρίμηνο του 2022, οριακά ηπιότερη έναντι της ανάκαμψης του 8,0% στο προηγούμενο τρίμηνο. Σημαντική συμβολή στην ανάκαμψη είχε για άλλο ένα τρίμηνο η ανθεκτική κατανάλωση των νοικοκυριών, η οποία ενισχύθηκε ετησίως κατά 11%, μετά την παρόμοια περίπου σε μέγεθος αύξηση του προηγούμενου τριμήνου. Η υψηλή ανάκαμψη του β’ τριμήνου του 2022 προήλθε σε εξίσου μεγάλο βαθμό από την ισχυρή ετήσια αύξηση των εξαγωγών υπηρεσιών κατά 47,4% (y-o-y), έναντι 22,8% του α’ τριμήνου του 2022, ενώ οι εξαγωγές αγαθών αυξήθηκαν κατά 3,3%. Αντίρροπα στην τάση ανάκαμψης επέδρασε η αύξηση των εισαγωγών κατά 15,5%, από 18,1% στο πρώτο τρίμηνο. Οι επενδύσεις παρουσίασαν μικρή μόνο ετήσια αύξηση κατά 3,5% κατά το β’ τρίμηνο του 2022, έναντι του 20,3% στο προηγούμενο τρίμηνο, η οποία οφείλεται αποκλειστικά στη διεύρυνση του σχηματισμούπάγιου κεφαλαίου κατά 8,7%, ενώ τα αποθέματα μειώθηκαν. Το 2022 καταγράφεται συστηματική ενίσχυση της εξωστρέφειας της ελληνικής οικονομίας, με το άθροισμα εξαγωγών και εισαγωγών να αγγίζει πλέον το διαχρονικά υψηλό 82%, ως ποσοστό του ΑΕΠ.

Το ΙΟΒΕ αναθεωρεί προς τα πάνω την πρόβλεψη για ανάκαμψη το 2022, σε 6%, σε σταθερές τιμές, λόγω ισχυρότερης διεύρυνσης της ιδιωτικής κατανάλωσης (8,1%) και των εξαγωγών (12,5%). Η πρόβλεψη για το σύνολο του τρέχοντος έτους περιλαμβάνει επίσης αύξηση των εισαγωγών κατά 13,5% και ηπιότερη των προηγούμενων προβλέψεων ενίσχυση των επενδύσεων (6,6%). Για το 2023, το ΙΟΒΕ αναμένει σαφώς βραδύτερη ετήσια ανάπτυξη, κατά 1,6% σε πραγματικούς όρους, λόγω επιβράδυνσης της παγκόσμιας οικονομίας και διατήρησης του πληθωρισμού και της αβεβαιότητας. Ως προς τις συνιστώσες, μόνο οι επενδύσεις αναμένεται να υπερβούν την φετινή τους επίδοση, με υψηλότερη ετήσια διεύρυνση το 2023 (10,5%) ενώ η κατανάλωση αναμένεται να επιβραδυνθεί (0,6%). Αναμένεται μικρή περαιτέρω επιδείνωση στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών (από περίπου 7% του ΑΕΠ φέτος), με τις εξαγωγές και τις εισαγωγές να αυξάνονται ετησίως το 2023 κατά 3,8% και 4,8% αντιστοίχως. 

Η εκτέλεση του προϋπολογισμού κινείται καλύτερα από τους αρχικούς στόχους για το τρέχον έτος, ωστόσο οι προοπτικές για το 2023 αναδεικνύονται αρνητικές. Καταγράφηκε υπέρβαση των ταμειακών στόχων Προϋπολογισμού στο πρώτο οκτάμηνο του 2022, κυρίως από υψηλότερα έσοδα του Κρατικού Προϋπολογισμού (+ € 5,7 δισεκ. έναντι του στόχου). Υπήρξε αύξηση στις περισσότερες κατηγορίες εσόδων σε σχέση με πέρυσι, κυρίως λόγω της αυξημένης οικονομικής δραστηριότητας και της καλύτερης, σε σχέση με τις προσδοκίες, επίδοσης της οικονομίας. Υπέρβαση στόχου και στην πλευρά των δαπανών (- € 192 εκατ.), κυρίως λόγω του ετεροχρονισμού των πληρωμών των εξοπλιστικών προγραμμάτων κατά € 803 εκατ. 

Συνεχής μείωση του ποσοστού ανεργίας το β’ τρίμ. του 2022 στο 12,4% από 15,8% το β’ τρίμ. του 2021, ωστόσο με πρώιμα σημάδια κόπωσης το τρίτο τρίμηνο. Οι κλάδοι με τη μεγαλύτερη άνοδο στην απασχόληση ήταν ο Τουρισμός (+84,4 χιλ. άτομα), η Εκπαίδευση (+30,4 χιλ. απασχολούμενοι) και η Μεταποίηση (+27,9 χιλ. απασχολούμενοι), ενώ ο κλάδος με την ισχυρότερη μείωση ήταν η Δημόσια Διοίκηση (-20,9 χιλ. άτομα). Η απασχόληση αναμένεται να επηρεαστεί ηπιότερα θετικά από την ενίσχυση των επενδύσεων, την ωρίμανση μεγάλων έργων υποδομής, την αξιοποίηση των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης, την μικρότερη άνοδο κατανάλωσης και εξαγωγών, καθώς και το σχέδιο προσλήψεων στο δημόσιο τομέα. Οι παράγοντες αυτοί αναμένεται να αντισταθμίσουν μερικώς την αρνητική επίδραση της περιοριστικής νομισματικής πολιτικής και του επίμονα υψηλού ενεργειακού κόστους στη ζήτηση εργασίας από τις επιχειρήσεις. Αναμένεται περαιτέρω πτωτική τάση της ανεργίας τα επόμενα τρίμηνα, με σαφή ωστόσο τάση επιβράδυνσης. Λαμβάνοντας υπόψη τις παραπάνω επιδράσεις, το ποσοστό ανεργίας το 2022 αναμένεται να κυμανθεί στην περιοχή του 12,3%, ενώ το 2023 στην περιοχή του 11,5%.

Ο ρυθμός μεταβολής του ΓΔΤΚ στο πρώτο εννεάμηνο του 2022 ήταν ιδιαίτερα υψηλός, 10,1%, έναντι οριακού πληθωρισμού 0,2% πριν ένα έτος. Η ισχυρή άνοδος οφείλεται κυρίως, στην αυξητική άμεση επίδραση των ενεργειακών αγαθών, και στην τόνωση της εγχώριας ζήτησης. Το ΙΟΒΕ εκτιμά ότι οι τιμές θα διατηρηθούν σε ανοδική τροχιά το τρέχον έτος, στην περιοχή του 9,7%, λόγω κυρίως της έντονης ανόδου των τιμών στα ενεργειακά προϊόντα, αλλά και της καταναλωτικής ζήτησης. Για το 2023, και λαμβάνοντας υπόψη τις υποθέσεις και τις τάσεις που διαμορφώνουν τις τιμές προβλέπεται πως ο Γενικός Δείκτης Τιμών Καταναλωτή θα ενισχυθεί στην περιοχή του 4,2%.

Τη Δευτέρα είναι τα επίσημα εγκαίνια στο Ελληνικό, τα Ναυπηγεία Σκαραμαγκά εκτιμάται ότι θα μεταβιβαστούν στον Γιώργο Προκοπίου μέχρι τέλος του χρόνου και τα Ναυπηγεία Ελευσίνας, το αργότερο μέχρι το Μάρτιο θα μεταβιβαστούν στον Πάνο Ξενοκώστα και την ΟΝΕΧ.

Αυτά γνωστοποίησε ο υπουργός Ανάπτυξης και Επενδύσεων Άδωνις Γεωργιάδης σε γεύμα εργασίας,  στη Ναυτιλιακή Λέσχη Πειραιά αναφερόμενος στις επενδύσεις, ενώ προσέθεσε χαρακτηριστικά: «Πέρσι η Ελλάδα κατέγραψε ρεκόρ επενδύσεων των τελευταίων 28 ετών, έχει σημασία αυτό γιατί πέρσι ήμαστε ακόμα στην καρδιά της πανδημίας, άρα εν μέσω πανδημίας πετύχαμε ρεκόρ επενδύσεων 28 ετών. Φέτος, αν υποτεθεί ότι μέχρι τέλος του χρόνου δεν έχουμε καμία επένδυση και μείνουμε μόνο σε ό,τι έχουμε πετύχει μέχρι σήμερα, είμαστε ήδη σε ρεκόρ επενδύσεων όλων των εποχών».

Ο υπουργός σημείωσε ότι εν μέσω δυσκολιών και αναποδιών, «τη χώρα μας σήμερα την βλέπουν έξω με τελείως διαφορετικό τρόπο από ό,τι την έβλεπαν μέχρι πριν από λίγα χρόνια», καθώς πλέον, έχει καταστεί κέντρο διάδοσης data στον πλανήτη ενώ σημείωσε ότι, υπό το παρόν κλίμα της πολύ μεγάλης παγκόσμιας αναταραχής, δημιουργούνται δυο νέα πεδία επενδυτικού ενδιαφέροντος: Η παραγωγή Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και η βιομηχανική παραγωγή με πράσινη ενέργεια.

«Ο οικονομικός άνεμος που έρχεται είναι πολύ αντίθετος με την πορεία που θέλουμε να χαράξουμε, άρα θα πρέπει να ρυθμίσουμε τα του οίκου μας για να υποδεχθεί αυτές τις νέες συνθήκες που έρχονται με μεγάλη ταχύτητα. Καταλαβαίνετε πόσο σημαντικό είναι η χώρα να έχει πολιτική σταθερότητα» σημείωσε ο υπουργός.

Εγκαίνια τη Δευτέρα στο Ελληνικό

Πιο αναλυτικά σε ό,τι αφορά στις αλλαγές που έχουν συντελεστεί και έχει γίνει η χωρα μας επενδυτικός προορισμός ο υπουργός σημείωσε: «Η Ελλάδα πραγματικά σήμερα είναι μια διαφορετική χώρα όχι μόνο σε επίπεδο διακυβέρνησης, αλλά έχει συμβεί και μία ουσιαστική μεταβολή στην ουσία της ελληνικής κοινωνίας. Και φέρνω πάντα ως παράδειγμα την επένδυση στο Ελληνικό. Τη Δευτέρα είναι τα επίσημα εγκαίνια του έργου, το οποίο πηγαίνει πάρα πολύ καλά, προηγείται του χρονοδιαγράμματος, έχουν πουληθεί όλα τα ακίνητα της πρώτης φάσης και δεν έχει καθόλου εκκρεμότητες».

Επαναλειτουργία των Ναυπηγείων Ελευσίνας και Σκαραμαγκά το 2023

Άλλο χαρακτηριστικό παράδειγμα που ανέφερε, είναι τα ναυπηγεία. Όπως είπε, «ως προς τη Σύρο, το ναυπηγείο εκεί δουλεύει μια χαρά. Όσον αφορά στον Σκαραμαγκά, πιστεύω ότι η μεταβίβασή του στον Γιώργο Προκοπίου θα έχει γίνει μέχρι τέλος του χρόνου… Όσον αφορά στην Ελευσίνα, παραδώσαμε στις τράπεζες το σχέδιο για την αίτηση στο δικαστήριο. Αυτό δεν ήταν εύκολο, χρειάστηκε ένα μήνα δουλειά για να γίνει. Στόχος μας είναι να καταθέσουμε στο δικαστήριο μέχρι 31 Οκτωβρίου. Εφόσον το πετύχουμε -που θα το πετύχουμε- και καταθέσουμε στις 31 Οκτωβρίου, την άλλη εβδομάδα θα είναι στην Αθήνα και κλιμάκιο της DFC για να δει από κοντά τα ναυπηγεία για πέμπτη φορά. Πήραμε την έγκριση από το Legal Committee της DFC για τα 102 εκατομμύρια την περασμένη εβδομάδα, άρα προχωράει κανονικά το σχέδιο.

Πιστεύω το αργότερο μέχρι το Μάρτιο θα γίνει η μεταβίβαση των Ναυπηγείων Ελευσίνας στον Πάνο Ξενοκώστα και την ΟΝΕΧ. Άρα, από τον Μάρτιο και μετά θα μπορεί να ξεκινήσει η διαδικασία επαναλειτουργίας των Ναυπηγείων Ελευσίνος και το 2023 θα είναι σε πλήρη λειτουργία».

Σύντομα θα αλλάξει ο εθνικός στόχο από τα 20 στα 30 giga σε σχέση με τις ΑΠΕ

Υπό το παρόν κλίμα της πολύ μεγάλης παγκόσμιας αναταραχής, τόνισε ο υπουργός, δημιουργούνται ευκαιρίες για την ελληνική οικονομία. Το πρώτο πεδίο ενδιαφέροντος, όπως είπε ο υπουργός είναι η παραγωγή Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας.

«Ο εθνικός μας στόχος για την παραγωγή ΑΠΕ προέβλεπε ότι μέχρι το 2030 η Ελλάδα θα πρέπει να παράγει 20 giga από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Με τις επενδύσεις που έχουμε ήδη εγκρίνει, κατασκευάσει και έχουμε πάρει όρους σύνδεσης, ο στόχος των 20 giga θα έχει επιτευχθεί μεταξύ Μαρτίου – Αυγούστου του 2024. Κάτι το οποίο σημαίνει ότι σύντομα θα αλλάξουμε τον εθνικό μας στόχο από τα 20 στα 30 giga.

Και ήδη έχουμε γιγαντιαία προγράμματα και στο Ταμείο Ανάκαμψης και στο ΕΣΠΑ για την παραγωγή ενέργειας για ιδιοκατανάλωση και στα σπίτια και στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις και στις μεγαλύτερες επιχειρήσεις και πιστεύω ότι με το ρυθμό αυτό σε μερικά χρόνια η Ελλάδα θα είναι μία τελείως διαφορετική χώρα» είπε ο κ. Γεωργιάδης.

Βιομηχανία

Το δεύτερο πεδίο ενδιαφέροντος είναι η βιομηχανία. Οι Ευρωπαίοι μέσα στην πανδημία άρχισαν να βλέπουν ότι το να έχουν τελικά όλη την παραγωγή τους στην Ασία δεν είναι τόσο καλή ιδέα και στη συζήτηση που ξεκίνησε ώστε «να φέρουν εργοστάσια προς τα εδώ», όπως είπε, «η Ελλάδα πρέπει να προσπαθήσει να πάρει ένα μερίδιο […] και οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας είναι πλεονέκτημα για να το πάρουμε. Γιατί η Ευρώπη δεν θέλει μόνο να φέρει βιομηχανίες από την Ασία στην Ευρώπη, θέλει αυτές οι βιομηχανίες να δουλεύουν με “πράσινη” ενέργεια και για λόγους κόστους στην παρούσα συγκυρία αλλά και για λόγους “πράσινης” πολιτικής που είναι ο κεντρικός στόχος της Ευρώπης»

Το 2023 θα είναι έτος παγκόσμιας ύφεσης, η χώρα χρειάζεται σταθερή κυβέρνηση

Δυστυχώς, συνέχισε ο υπουργός, ο πόλεμος στην Ουκρανία πηγαίνει σε μία κλιμάκωση. Άρα, όπως εκτίμησε, είναι προφανές ότι το 2023 θα είναι έτος παγκόσμιας ύφεσης. «Το πόσο μεγάλη θα είναι αυτή η ύφεση, σήμερα δεν το ξέρουμε. Η Ελλάδα θα έχει μία οριακή ανάπτυξη. Στον προϋπολογισμό έχουμε βάλει 2%, πιστεύω ότι είναι σχετικά εφικτός στόχος. Φέτος, θα κλείσουμε πάνω από 5%. Πρέπει να είμαστε όμως προετοιμασμένοι για μία μεγάλη ύφεση στη Βόρεια Ευρώπη.

Ο οικονομικός άνεμος που έρχεται είναι πολύ αντίθετος με την πορεία που θέλουμε να χαράξουμε, άρα, θα πρέπει να ρυθμίσουμε τα του οίκου μας για να υποδεχθεί αυτές τις νέες συνθήκες που έρχονται με μεγάλη ταχύτητα.

Καταλαβαίνετε πόσο σημαντικό είναι η χώρα να έχει πολιτική σταθερότητα. Δεν υπάρχει χειρότερο πράγμα σε μια οικονομία που είναι σε συνθήκες πολέμου να προστεθεί πολιτική αβεβαιότητα, διότι οι επενδυτές το πρώτο που δεν θέλουν είναι πολιτική αβεβαιότητα.

Αντιθέτως, η επανεκλογή μιας σταθερής κυβερνήσεως του Κυριάκου Μητσοτάκη θα δώσει πολύ μεγάλη ώθηση στην οικονομία, τα επόμενα χρόνια» κατέληξε ο κ. Γεωργιάδης.