Με την 5η Σύνοδο της Μικτής Διυπουργικής Επιτροπής Ελλάδας-Σαουδικής Αραβίας και την υπογραφή πρωτοκόλλου και συμφωνίας που άπτεται της υλοποίησης οπτικού καλωδίου μεταφοράς δεδομένων EMC, ολοκληρώνεται η τριήμερη επίσκεψη της πολυπληθούς σαουδαραβικής επιχειρηματικής αποστολής στην Ελλάδα, με επικεφαλής τον Σαουδάραβα υπουργό Επενδύσεων και τη συμμετοχή οκτώ υφυπουργών.

Στη Σύνοδο θα συμμετάσχουν υψηλόβαθμες αντιπροσωπείες από τα υπουργεία Ανάπτυξης και Επενδύσεων, Υγείας, Ναυτιλίας, Τουρισμού, Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Παιδείας και Θρησκευμάτων, Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων, υπό την προεδρία του υφυπουργού Κώστα Φραγκογιάννη και του Σαουδάραβα υπουργού Επενδύσεων, Χαλίντ Αλ Φαλέχ (Khalid Al Faleh).

Η Μικτή Διυπουργική Επιτροπή θα ολοκληρώσει τις εργασίες της με την υπογραφή πρωτοκόλλου από τους δύο υπουργούς, καθώς και συμφωνίας που άπτεται της υλοποίησης οπτικού καλωδίου μεταφοράς δεδομένων EMC.

Σε μία κρίσιμη διεθνή συγκυρία οι 27 ηγέτες της Ευρωπαικής Ένωσης συνέρχονται σε λίγες ώρες στις Βρυξέλλες σε μία έκτακτη Σύνοδο Κορυφής, που καλείται να αντιμετωπίσει ζητήματα, όπως η οικονομική στήριξη και η ανοικοδόμηση της Ουκρανίας, η ασφάλεια της επισιτιστικής αλυσίδας, η ενέργεια και η άμυνα.

Κυβερνητικές πηγές επιβεβαιώνουν πως κατά τις παρεμβάσεις του ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, θα επαναλάβει την πρόταση του για τη λήψη μέτρων στην κατεύθυνση του εξορθολογισμού της αγοράς, ώστε να μειωθεί η τελική τιμή της ηλεκτρικής ενέργειας που φθάνει στον καταναλωτή. Τα ίδια πρόσωπα, υπενθυμίζουν, εξάλλου, πως η κυβέρνηση έχει θέσει σε εφαρμογή το δικό της εθνικό σχέδιο στήριξης, που προβλέπει αυξημένες επιδοτήσεις για το ρεύμα για τον Μάιο και τον Ιούνιο καθώς και αναδρομική επιστροφή έως και 600 ευρώ στους τραπεζικούς λογαριασμούς των καταναλωτών με εισόδημα μέχρι 45.000 ευρώ για τις αυξήσεις, που δεν επιδοτήθηκαν το διάστημα Δεκεμβρίου 2021-Μαΐου 2022.

Επιπλέον, το εθνικό σχέδιο στήριξης προβλέπει την έμμεση κατάργηση της ρήτρας αναπροσαρμογής με τον μηχανισμό που θα τεθεί σε εφαρμογή από την 1η Ιουλίου και ο οποίος θα μειώσει τις αυξήσεις στο ηλεκτρικό ρεύμα κατά 70-90%. Ωστόσο, και πέραν των παρεμβάσεων σε εθνικό επίπεδο, η Ελλάδα θα εξακολουθήσει, όπως επιβεβαιώνουν κυβερνητικά στελέχη, να διεκδικεί ευρωπαϊκή λύση καθώς, όπως επανειλημμένα έχει πει ο πρωθυπουργός, πρόκειται για ένα ευρωπαϊκό πρόβλημα που απαιτεί ευρωπαϊκή λύση. Στο πλαίσιο αυτό, ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναμένεται να υπογραμμίσει ότι η μεγάλη εικόνα της ανάγκης απεξάρτησης από τα ρωσικά ορυκτά καύσιμα δεν πρέπει να να επισκιάσει τη συζήτηση για την ανάγκη λήψης άμεσων μέτρων προκειμένου να μπει φρένο στις τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας και να ανακουφιστούν οι πολίτες.

Συναφείς με τα προαναφερθέντα είναι και οι τελευταίες προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την ενέργεια και το RepowerEU, οι οποίες κατά την Αθήνα κινούνται προς τη σωστή κατεύθυνση. Σημειώνεται, δε, ότι η Ελλάδα μπορεί ακόμη να αντλήσει πρόσθετα κεφάλαια από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Ρύπων (ETS), καθώς και από τα αδιάθετα δάνεια του RRF, ωστόσο, αυτές οι προτάσεις διευκρινίζεται ότι δεν λαμβάνουν επαρκώς υπόψιν την ανάγκη στήριξης των καταναλωτών.

Στο μέτωπο της τουρκικής προκλητικότητας, ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναμένεται να ενημερώσει τους ομολόγους του για την κλιμάκωση από την πλευρά της γειτονικής χώρας και την έξαρση της τουρκικής προκλητικότητας, καθώς και για τον κίνδυνο κλιμάκωσης της έντασης στην περιοχή, σε μια κρίσιμη συγκυρία που το τελευταίο που χρειάζεται είναι ακόμη μια εστία έντασης σε ένα ήδη φορτισμένο γεωπολιτικά ευρωπαϊκό τοπίο. Αναμένεται, μάλιστα, να τονίσει πως η Ελλάδα είναι πάντα υπέρ του διαλόγου, όμως η παραβίαση της κυριαρχίας και των κυριαρχικών δικαιωμάτων δεν θα γίνει αποδεκτή.

Με πρωτόγνωρους πόρους θα βρεθεί η Ελλάδα για λίγα χρόνια. Το περίπου 17% του ΑΕΠ που θα λάβει από το Ταμείο Ανάκαμψης, θα είναι, παρά τα νέα προβλήματα που φέρνει ο πόλεμος στην Ουκρανία, μια, πιθανόν τελευταία, ευκαιρία για να ισχυροποιηθεί η οικονομία μέσω επενδύσεων που θα ήταν αδύνατο να πραγματοποιηθούν δύο χρόνια πριν. Και, ταυτόχρονα, να επανέλθει πλήρως η εμπιστοσύνη σε ευρωπαϊκό επίπεδο.  

Αυτό προκύπτει, μεταξύ άλλων, από μελέτη της διαΝΕΟσις, που έκανε ο senior editor της διαΝΕΟσις Ηλίας Νικολαΐδης, και παρουσίασε αποκλειστικά το ΑΠΕ- ΜΠΕ. Και μπορεί το Ταμείο Ανάκαμψης να «γεννήθηκε» για να αντιμετωπίσει τις οικονομικές συνέπειες της πανδημίας, ωστόσο αποτελεί μια πολύ διαφορετική προσέγγιση από εκείνη της αμέσως προηγούμενης κρίσης του ευρώ, και ταυτόχρονα είναι ένας μηχανισμός που παραμένει επίκαιρος στη νέα ενεργειακή κρίση του πολέμου, καθώς δίνει ιδιαίτερο βάρος στην ενεργειακή μετάβαση.

Σύμφωνα με τη μελέτη, η Ελλάδα συγκεντρώνει κάποιες ιδιαιτερότητες σχετικά με το Ταμείο Ανάκαμψης, οι οποίες την καθιστούν μια πολύ ενδιαφέρουσα περίπτωση. Είναι ταυτόχρονα μια ευρωπαϊκή χώρα με αρκετές φτωχές περιφέρειες, αλλά, επιπλέον, λόγω κυρίως της εξάρτησής της από τον τουρισμό, η οικονομία υπέφερε πολύ από την πανδημία- η ύφεση του 2020 (9% του ΑΕΠ) είναι συγκρίσιμη με τις πιο «σκοτεινές» ημέρες της κρίσης την προηγούμενη δεκαετία. Συνεπώς, καθώς αυτά είναι τα βασικά κριτήρια κατανομής των κονδυλίων, υπολογίζεται, με τα σημερινά δεδομένα, ότι η χώρα θα λάβει περίπου 30 δισ. ευρώ. Επιπλέον, σύμφωνα με τα μοντέλα προσομοιώσεων που δημοσίευσε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις αρχές Μαρτίου, το πρόγραμμα Next Generation EU (το οποίο σχεδόν ταυτίζεται με το Ταμείο Ανάκαμψης) θα προσθέσει με άμεσους και έμμεσους τρόπους 3,5 μονάδες στο ελληνικό ΑΕΠ για το διάστημα 2021- 2026, το μεγαλύτερο μεταξύ των κρατών- μελών.

Από τους πόρους που θα λάβει η χώρα από το Ταμείο, τα 18 δισ. ευρώ θα είναι χρηματοδότηση και τα 12 δισ. ευρώ δάνεια. Η Ελλάδα, σε αντίθεση με τη μεγάλη πλειονότητα των ευρωπαϊκών χωρών που έχουν καταθέσει σχέδιο (19 από τις 26 χώρες δεν έχουν ζητήσει καθόλου δάνεια), ζήτησε εξαρχής το σύνολο των δανείων που μπορεί να αιτηθεί.

Το ελληνικό σχέδιο για την αξιοποίηση των πόρων του Ταμείου ήταν το δεύτερο κατά σειρά (μετά της Πορτογαλίας) που κατατέθηκε για αξιολόγηση στην Κομισιόν τον Απρίλιο πέρυσι και το τρίτο που εγκρίθηκε τον Ιούνιο. Το ελληνικό σχέδιο περιγράφεται στην αξιολόγηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ως «μεσαίας ποιότητας», όπως όλα ανεξαιρέτως τα σχέδια που έχουν εγκριθεί έως τώρα. Ωστόσο, η έκθεση της Standard & Poor’s, η οποία συνόδευε την αναβάθμιση της πιστοληπτικής ικανότητας της χώρας τον προηγούμενο μήνα, αναφερόταν θετικά στο ελληνικό σχέδιο αξιοποίησης των πόρων και στο πώς επηρεάζει τις προοπτικές της οικονομίας τα επόμενα χρόνια. Σε κάθε περίπτωση, η χώρα έχει ήδη εισπράξει προχρηματοδότηση ύψους 4 δισ. ευρώ τον Αύγουστο, καθώς και την πρώτη πληρωμή ύψους 3,6 δισ. ευρώ εκατομμυρίων. Αποτελεί μία από τις πέντε χώρες που έχουν εισπράξει την πρώτη πληρωμή έως στιγμής, ενώ μία από αυτές, η Ισπανία, έχει καταθέσει αίτημα και για τη δεύτερη πληρωμή.

Το ελληνικό σχέδιο, όπως όλα τα υπόλοιπα, περιλαμβάνει έργα, επενδύσεις και μεταρρυθμίσεις. Οι μεταρρυθμίσεις καθορίζονται σε κάποιο βαθμό και από το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο, την έκθεση που δημοσιεύει δύο φορές τον χρόνο η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σχετικά με τις προτεραιότητες της κάθε χώρας. Το 44,3% του προϋπολογισμού των έργων αφορά στην «πράσινη μετάβαση» και το 23% στον ψηφιακό μετασχηματισμό. Το 86% αφορά στην ευρεία κατηγορία της «έξυπνης, βιώσιμης και συμπεριληπτικής ανάπτυξης», το 29% στην «κοινωνική και γεωγραφική συνοχή», το 12% στην «υγεία και την οικονομική, κοινωνική και θεσμική ανθεκτικότητα» και το 5% στις πολιτικές για τους νέους (σ.σ. τα ποσοστά δεν αθροίζουν σε 100%, καθώς τα περισσότερα έργα «πατούν» σε περισσότερες από μία κατηγορίες.)

Η «δεξαμενή σκέψης» Bruegel με έδρα τις Βρυξέλλες, έχει επιχειρήσει να αναλύσει περαιτέρω τις προτεραιότητες του κάθε σχεδίου, ειδικά για τις χρηματοδοτήσεις. Στην περίπτωση της Ελλάδας, οι περισσότεροι πόροι σχεδιάστηκε να απορροφηθούν από την Πληροφορική και τις Επικοινωνίες- περίπου 3,38 δισ. ευρώ ή σχεδόν 19% του συνόλου. Ακολουθούν οι κατασκευές με 2,85 δισ. ευρώ (περίπου 16% του συνόλου), η εκπαίδευση (2,07 δισ. ευρώ ή 11%) και σε αντίστοιχο βαθμό η «παροχή ηλεκτροδότησης, φυσικού αερίου και κλιματισμού» (2,04 δισ. ευρώ, 11%).

Ταυτόχρονα, το Ταμείο Ανάκαμψης χρηματοδοτεί ιδιωτικές επενδύσεις, βασικά μέσω των τραπεζών. Το σχήμα προβλέπει συμμετοχή του Ταμείου Ανάκαμψης, των τραπεζών (με πολύ χαμηλότοκα δάνεια) και του ιδιώτη (συνήθως σε ποσοστά 50%, 30% και 20%). Οι τράπεζες υποστηρίζουν ότι έχουν κατατεθεί αιτήσεις χρηματοδότησης επενδύσεων ύψους περίπου 3 δισ. ευρώ, ενώ επιπλέον εκκρεμεί η λειτουργία ειδικής ιστοσελίδας της Ένωσης Τραπεζών όπου κάποιος θα μπορεί να βρει εκεί περισσότερες πληροφορίες για την καθεμία από αυτές τις επενδύσεις που συμμετέχουν στο σχήμα.

Η δομή της δημόσιας διοίκησης που είναι υπεύθυνη για την πρόοδο των έργων παραπέμπει στην αντίστοιχη με την οποία απορροφάται το ΕΣΠΑ-το οποίο, άλλωστε, «τρέχει» ταυτόχρονα- αλλά είναι μάλλον λίγο απλούστερη. Στο υπουργείο Οικονομικών λειτουργεί η Υπηρεσία Συντονισμού Ταμείου Ανάκαμψης, η οποία συνεννοείται με τα αντίστοιχα υπουργεία για την απορρόφηση των πόρων. Αντίστοιχα, τα υπουργεία ορίζουν τους «φορείς υλοποίησης» που πραγματοποιούν τα έργα. Η Επιτροπή Δημοσιονομικού Ελέγχου στο Γενικό Λογιστήριο του Κράτους διατηρεί τον ρόλο που έχει και για τους υπόλοιπους ευρωπαϊκούς πόρους (ΕΣΠΑ κ.λπ.), δηλαδή του ελέγχου της διαχείρισης των χρημάτων ως προς την τήρηση των κανόνων. Η Γενική Γραμματεία Συντονισμού στο Μέγαρο Μαξίμου παρακολουθεί την πρόοδο των ορόσημων, των στόχων και των δράσεων που χρειάζεται να εκπληρωθούν προκειμένου να γίνουν οι πληρωμές.

Όπως αναφέρεται στη μελέτη, ουδείς από αυτούς με τους οποίους συνομίλησε η διαΝΕΟσις υποστήριξε ότι η απορρόφηση αυτών των χρημάτων, παράλληλα μάλιστα και με την απορρόφηση των προγραμματισμένων πόρων των διαρθρωτικών ταμείων, θα είναι εύκολη υπόθεση. Πολλές φορές τα ευρωπαϊκά χρήματα συνδέονται με αρκετά σύνθετη γραφειοκρατία και τα στελέχη του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα που τη γνωρίζουν σε τέτοιο σημείο ώστε να αισθάνονται άνετα με αυτή, δεν είναι πολλά. Είναι χαρακτηριστικό ότι στις χρονιές μεγάλης κινητικότητας η Ελλάδα απορροφά περίπου 3- 4 δισ. ευρώ ευρωπαϊκής χρηματοδότησης. Πρόκειται για έναν ρυθμό που, με την προσθήκη του Ταμείου, θα πρέπει εν πολλοίς να διπλασιαστεί για κάθε χρόνο έως το 2026.

Τι συμβαίνει στην υπόλοιπη Ευρώπη

Με βάση τους κανόνες, κάθε χώρα έχει υποχρέωση να αφιερώσει τουλάχιστον το 37% των έργων (περίπου το ένα τρίτο είναι μεταρρυθμίσεις) που έχει εντάξει στο Ταμείο στην «πράσινη μετάβαση» και στο περιβάλλον. Τα περισσότερα από αυτού του είδους τα έργα, σχεδόν ένα στα τρία, αφορούν στις μεταφορές. Για παράδειγμα, η Ιταλία έχει εντάξει την εγκατάσταση του ευρωπαϊκού πληροφοριακού συστήματος ERTMS στα 3.400 χιλιόμετρα σιδηροδρόμου της, καθώς ο σιδηρόδρομος είναι το πλέον φιλικό στο περιβάλλον μέσο μαζικής μεταφοράς.

Αμέσως επόμενες προτεραιότητες της «πράσινης μετάβασης» είναι η ενεργειακή αποδοτικότητα και η εκμετάλλευση ανανεώσιμων πηγών. Εξαιτίας της αναταραχής στην αγορά ενέργειας που έφερε ο πόλεμος στην Ουκρανία, τα έργα του Ταμείου που αφορούν στην ενέργεια, μαζί με το νεότερο RepowerEU, αποκτούν αυξημένη βαρύτητα, και είναι πιθανό να ενισχυθούν περισσότερο. Σχετικά παραδείγματα: Η Ισπανία θα επιδοτήσει περισσότερες από 500.000 ανακαινίσεις/ενεργειακές αναβαθμίσεις κατοικιών έως το 2026. Η Ρουμανία θα αποκτήσει εθνική στρατηγική για το υδρογόνο, καθώς και το αντίστοιχο σχέδιο δράσης. Η Πορτογαλία θα διερευνήσει το ενδεχόμενο ενός «φόρου φυσικών πόρων» για την ευρύτερη χρήση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.

Περίπου 26% του συνόλου των έργων αφορούν στον ψηφιακό μετασχηματισμό. Με τα χρήματα του Ταμείου Ανάκαμψης πολλές χώρες, μεταξύ τους και η Ελλάδα, σχεδιάζουν να αναπτύξουν δίκτυα 5G, να εκπαιδεύσουν τον πληθυσμό σε ψηφιακές δεξιότητες, να ενσωματώσουν ψηφιακές τεχνολογίες στη λειτουργία της κυβέρνησης και να υποστηρίξουν μικρομεσαίες επιχειρήσεις στην ψηφιοποίηση, στην έρευνα και ανάπτυξη και στη χρήση προηγμένης τεχνολογίας. Μερικά παραδείγματα είναι τα εξής: Η Κροατία θα αναπτύξει εφαρμογή κινητού για τις on line δημόσιες υπηρεσίες της. Η Μάλτα θα ψηφιοποιήσει 15.000 φακέλους σχετικούς με την εμπορική ναυτιλία. Η Σλοβενία θα αναπτύξει νέες ψηφιακές υπηρεσίες για την επικοινωνία μεταξύ ασθενών και νοσοκομείων και για τη βελτίωση του εσωτερικού σχεδιασμού των νοσοκομείων. Η Φινλανδία θα ενσωματώσει υπηρεσίες 4G και 5G στον σιδηρόδρομό της. Η Πορτογαλία θα ιδρύσει μια «Ψηφιακή Ακαδημία» που θα προσφέρει σε 800.000 εργαζόμενους κατάρτιση σε ψηφιακές δεξιότητες. Η Αυστρία θα επενδύσει σε δίκτυα γρήγορου Ιντερνετ σε επιχειρήσεις και νοικοκυριά, ενώ επίσης θα χρηματοδοτήσει ερευνητικά κέντρα και συνέργειες για την ανάπτυξη τεχνολογιών αιχμής, όπως οι κβαντικοί υπολογιστές.

Ταυτόχρονα, το Ταμείο διαθέτει ξεχωριστό πυλώνα δράσεων για την υγεία και τη δημόσια διοίκηση, που περιλαμβάνει επίσης την προετοιμασία για την αντιμετώπιση κρίσεων, την αποτελεσματικότητα των δικαστηρίων (η Σλοβακία θα χτίσει νέα κτίρια δικαστηρίων), τη δημοσιονομική διακυβέρνηση καθώς και την προστασία από απάτες (η Κροατία θα διαθέσει πόρους για την αντιμετώπιση του κυβερνοεγκλήματος) και το «ξέπλυμα» χρήματος (όπου σχεδιάζουν να εστιάσουν η Ιρλανδία και το Λουξεμβούργο). Τέλος, το Ταμείο αφιερώνει ειδικό πυλώνα στους νέους, σε αλλαγές που αφορούν στο εκπαιδευτικό σύστημα κάθε χώρας, στην προσχολική αγωγή και φροντίδα, στην προσβασιμότητα και στην ανεργία των νέων. Η Κροατία σχεδιάζει να αλλάξει όλο το σύστημα προσχολικής αγωγής, ενώ η Λετονία την τριτοβάθμια εκπαίδευση. Η Γαλλία σχεδιάζει να θεσπίσει επίδομα για τους εργοδότες ασκούμενων- έως 8.000 ευρώ για τους άνω των 18 ετών, έως 5.000 ετών για τους νεότερους.

Χαίρομαι πολύ που μπορούμε και ξαναβρισκόμαστε δια ζώσης, νομίζω ότι έχουμε ξεχάσει πότε ήταν το τελευταίο Υπουργικό το οποίο είχαμε κάνει. Αγαπητοί συνάδελφοι, συνεδριάζουμε σήμερα στον απόηχο των ταξιδιών που έκανα στις Ηνωμένες Πολιτείες και στο Νταβός. Είναι αποστολές που πιστεύω ότι εξέπεμψαν κοινό μήνυμα της ισχυρής Ελλάδος σε κάθε επίπεδο: διπλωματικό, αμυντικό, οικονομικό, αλλά πλέον και ενεργειακό.

Αυτό ακριβώς το μήνυμα χειροκρότησαν ο Πρόεδρος Biden, η Αντιπρόεδρος, το Αμερικανικό Κογκρέσο, για να το συμμεριστούν λίγο μετά στην Ελβετία η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, η Γενική Διευθύντρια του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, αλλά και διεθνείς επιχειρηματικοί κολοσσοί που βλέπουν πια την Ελλάδα ως έναν δυναμικό επενδυτικό προορισμό.

Η δυνατή Ελλάδα, βέβαια, ενοχλεί κάποιους. Δεχόμαστε έτσι από τους γείτονές μας νέους λεονταρισμούς, αλλά όσο αυτοί απειλούν, τόσο εκτίθενται και πιστεύω ότι όσο μας προκαλούν, τόσο περιθωριοποιούνται.

Έχουμε πει πολλές φορές ότι η γεωγραφία μάς θέλει δίπλα-δίπλα, όμως -δυστυχώς- εκείνοι επιλέγουν να σταθούν απέναντί μας, απέναντι στο Διεθνές Δίκαιο, απέναντι στην Ευρώπη, απέναντι στο ΝΑΤΟ.

Εμείς, συνεπώς, δεν έχουμε λόγο να ανοίξουμε διάλογο με το παράνομο, με το ανιστόρητο και τελικά με το αδιέξοδο. Αντίθετα, μένουμε πάντα ανοιχτοί σε κάθε προσέγγιση που εδράζεται στη διεθνή νομιμότητα, αλλά και στις σχέσεις καλής γειτονίας.

Αυτό, όμως, δεν σημαίνει σε καμία περίπτωση ότι δεν θα υπερασπιζόμαστε τα δικαιώματά μας και προφανώς δεν σημαίνει κιόλας ότι δεν θα δημοσιοποιούμε διεθνώς, σε όλα τα fora, όσα απαράδεκτα συμβαίνουν τους τελευταίους μήνες στην περιοχή μας.

Και βάζω εδώ μία τελεία για να περάσω στα θέματα της εσωτερικής επικαιρότητας, τα οποία παραμένουν σταθερή προτεραιότητά μας. Αυτά πρωταγωνιστούν στη σημερινή ατζέντα, η οποία περιλαμβάνει εννέα διαφορετικές παρεμβάσεις σε πολλούς τομείς της δημόσιας ζωής.

Και όπως ξέρετε- και έχουμε συζητήσει και σε προηγούμενα Υπουργικά Συμβούλια- εφαρμόζουμε ήδη στον τομέα της ενέργειας ένα από τα μεγαλύτερα προγράμματα στήριξης κατά της ακρίβειας στην Ευρώπη.

Σε λίγες μέρες, μάλιστα -εκτιμούμε μέχρι τα μέσα Ιουνίου- θα έχει ανοίξει η σχετική πλατφόρμα ώστε να καλυφθεί αναδρομικά το 60% των πρόσθετων ανατιμήσεων στο ρεύμα, όπως έχουμε δεσμευτεί. Και αυτές οι εκπτώσεις αυξάνονται και απλώνονται πλέον σε πάρα πολλούς, στους περισσότερους συμπολίτες μας, ανεξαρτήτως της κατανάλωσης που κάνουν. Ενώ από 1ης Ιουλίου θα ισχύει πλέον και ο νέος μηχανισμός που στην πράξη, όπως έχουμε πει, εξουδετερώνει τη ρήτρα αναπροσαρμογής. Και όλα αυτά σημαίνουν ότι οι επόμενοι λογαριασμοί πια θα είναι πολύ πιο ισορροπημένοι, παρά την κρίση η οποία, δυστυχώς, συνεχίζεται.

Σημαίνουν, όμως, ότι και η κυβέρνηση είναι εδώ και θα είναι εδώ για κάθε πολίτη που δοκιμάζεται.

Δεν μπορώ, ωστόσο, να αποφύγω ένα σχόλιο. Θυμάστε όλοι σας τα μεγάλα λόγια τα οποία ακούστηκαν για τα υπερέσοδα, τα υπερκέρδη των εταιρειών ρεύματος και την αμηχανία που προκαλέσαμε σε κάποιους όταν ανακοινώσαμε ότι αυτά θα φορολογηθούν με 90%. Στο Νταβός, λοιπόν, η Christine Lagarde πρότεινε τη συγκεκριμένη επιλογή να τη μιμηθούν και άλλα κράτη. Και χθες η Ελληνική Βουλή την ψήφισε, αλλά μόνο με τις ψήφους των βουλευτών μας. Γιατί; Γιατί όσοι φωνασκούσαν τότε κατά των συμφερόντων αποκάλυψαν τώρα τα δικά τους συμφέροντα και κρύφτηκαν, δυστυχώς, πίσω από το παρόν.

Η ίδια η ζωή, λοιπόν, αποκαλύπτει την υποκρισία του λαϊκισμού, όπως και χθες, που μερικοί νεαροί επιτέθηκαν στους αστυνομικούς οι οποίοι προστάτευαν τα έργα κατασκευής της νέας βιβλιοθήκης στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο.

Θα πω μόνο ότι αν κάποιοι θέλουν να ξαναμπούν με βαριοπούλες και να τα κάνουν γυαλιά καρφιά, η πολιτεία δεν θα το επιτρέψει. Και ότι αν αναζητούν αίμα και «ήρωες» επεισοδίων δεν θα τους βρουν σε συλλογικότητες με το αποκαλυπτικό όνομα «Ανομία». Και ότι, επιτέλους, ο ΣΥΡΙΖΑ πρέπει να διαλέξει: με τη γνώση και την ελευθερία ή με τις κουκούλες και τη βία; Βιβλιοθήκη ή βαριοπούλα;

Αυτά είναι τα απλά ερωτήματα στα οποία πρέπει να απαντήσουν. Δική μας απάντηση στο γκρέμισμα των βιβλιοθηκών είναι το χτίσιμο της νέας παιδείας, της τριτοβάθμιας παιδείας, όπως δηλώνει και το νέο νομοσχέδιο για τα πανεπιστήμια το οποίο έχει εγκριθεί στο Υπουργικό Συμβούλιο και παρουσιάστηκε αναλυτικά χθες από την Υπουργό Παιδείας.

Είναι ένα πολύ τολμηρό και πολύ μεταρρυθμιστικό νομοσχέδιο, το οποίο σας ζητώ να το στηρίξουμε όλοι με πολύ μεγάλη ένταση. Αυτό θα είναι η μεγάλη ιδεολογική μάχη την οποία θα δώσουμε τους επόμενους μήνες.

Είναι ένα πανεπιστήμιο το οποίο ανοίγει νέους ορίζοντες για φοιτητές και καθηγητές. Καθιερώνει εσωτερικά προγράμματα Erasmus, παράλληλες σπουδές σε σχολές, διπλά πτυχία, startups φοιτητών, σύνδεση με την εργασία πριν ακόμα από την αποφοίτηση. Κι όλα αυτά συνδυασμένα με ένα νέο, σύγχρονο μοντέλο διοίκησης αλλά και ανάδειξης καθηγητών, το οποίο συνδυάζει τη διαφάνεια με την αξιοκρατία, στα πρότυπα που ισχύουν σε όλες τις προηγμένες χώρες.

Επιστρέφοντας τώρα στην ημερήσια διάταξη, επιτρέψτε μου να επισημάνω ιδιαίτερα τρεις πρωτοβουλίες. Η πρώτη αφορά τη σημαντική παρέμβαση του Ελληνικού Δημοσίου ως μεγαλύτερου πιστωτή προκειμένου τα Ναυπηγεία Ελευσίνας να αποφύγουν την πτώχευση, να εξυγιανθούν, να προσελκύσουν καινούρια κεφάλαια και να λειτουργήσουν ξανά. Είναι μία επιλογή που υπηρετεί την απασχόληση και την ανάπτυξη, ταυτόχρονα όμως καλύπτει και ανάγκες του Πολεμικού Ναυτικού μας.

Σίγουρα δίνει παραπάνω ζωή στο ναυπηγοεπισκευαστικό τομέα, ο οποίος ήδη έχει να επιδείξει σημαντικές επιτυχίες με την επαναλειτουργία των ναυπηγείων της Σύρου και την ιδιωτικοποίηση του Σκαραμαγκά, όπου αντιμετωπίστηκαν και κάποιες τελευταίες εκκρεμότητες στο Ανώτατο Δικαστήριο.

Το δεύτερο νομοσχέδιο το οποίο θέλω να αναδείξω, σε αυτή τη σύντομη εισαγωγική μου παρέμβαση, έχει αμιγώς κοινωνικό περιεχόμενο. Ακολουθεί τη σημαντική τομή την οποία κάναμε στην Πρωτοβάθμια Υγεία με τον θεσμό πια του δωρεάν προσωπικού γιατρού και για όλους, μία τομή η οποία έγινε αποδεκτή πολύ θετικά από την κοινωνία, κ. Υπουργέ και κα. Αναπληρώτρια Υπουργέ, και είναι πολύ σημαντικό να την υλοποιήσουμε με τη μέγιστη δυνατή ταχύτητα.

Τώρα ερχόμαστε να κάνουμε παρεμβάσεις στη λειτουργία των νοσοκομείων, αφενός παρέχοντας κίνητρα ώστε να ενταχθούν περισσότεροι γιατροί στο ΕΣΥ, να επιστρέψουν από το εξωτερικό όσοι έφυγαν -και είναι, δυστυχώς, πολλοί αυτοί- και αφετέρου προσφέροντας πληρέστερη εκπαίδευση στους ειδικευόμενους γιατρούς μας, ώστε να είναι πιο ουσιαστικές και οι δικές τους υπηρεσίες κατά το αγροτικό τους στην περιφέρεια και στα νησιά μας.

Τέλος, μία σημαντική ακόμα τομή επιχειρείται με τις ρυθμίσεις μας για το πλαίσιο του αναδυόμενου τομέα της Τεχνητής Νοημοσύνης, αλλά και της κυβερνοασφάλειας.

Αντιλαμβάνομαι ότι μπορεί σε κάποιους, αυτό το νομοσχέδιο να ακούγεται πολύ τεχνικό και πιθανώς όχι τόσο άμεσης προτεραιότητας. Πιστέψτε με, ισχύει ακριβώς το αντίθετο. Η τεχνολογία δεν αποτελεί απλά μοχλό της οικονομίας, αποτελεί και μέρος της άμυνάς μας.

Στο Νταβός, για παράδειγμα, συζητήσαμε με τον Πρόεδρο της Google Ευρώπης πώς η Ελλάδα θα καταστεί όχι απλά ενεργειακός αλλά και ψηφιακός κόμβος, αναπτύσσοντας δηλαδή μαζί με τα ενεργειακά και υποθαλάσσια δίκτυα οπτικών ινών, τα οποία θα συνδέουν την Ευρώπη με την Ασία και την Αφρική, μεταφέροντας όχι μόνο ενέργεια αλλά και δεδομένα. Άμα δείτε πού καταλήγουν όλα αυτά τα καλώδια στη Μεσόγειο, θα διαπιστώσετε ότι η μεγάλη τους πλειοψηφία καταλήγει στη Μασσαλία. Δεν υπάρχει κανένας απολύτως λόγος γιατί να μην καταστεί και η Ελλάδα κόμβος υποδοχής δεδομένων, τα οποία θα έρχονται από την Αφρική, τη Μέση Ανατολή και την Ασία.

Από την άλλη πλευρά, δεν νομίζω ότι χρειάζεται να επισημάνω ότι οι πόλεμοι πλέον δεν διεξάγονται μόνο με τα όπλα, αλλά και με τα πληκτρολόγια. Τα σαμποτάζ δε γίνονται μόνο με εκρήξεις αλλά και με ψηφιακά black-out. Και φυσικά η δημοκρατική ζωή δεν υπονομεύεται μόνο με αυταρχικές απαγορεύσεις, αλλά και με τον οργανωμένο «πληθωρισμό» ανυπόστατων ηλεκτρονικών φημών από ύποπτα κέντρα.

Είναι ζητήματα τα οποία πρέπει να τα αντιμετωπίσουμε σε εθνικό αλλά και σε ευρωπαϊκό επίπεδο, με πολύ μεγάλη σοβαρότητα. Αφορούν την ίδια πια την ποιότητα της δημοκρατίας μας. Έχουμε, λοιπόν, πολλά να κάνουμε, οπότε μπορούμε να ξεκινήσουμε τη συνεδρίασή μας.