Αδήριτη ανάγκη αποτελούν η συνέχιση της εφαρμογής μιας συνετής και υπεύθυνης οικονομικής πολιτικής, η συνέχιση της στήριξης της κοινωνίας απέναντι στις προαναφερθείσες προκλήσεις με στοχευμένα μέτρα όμως, μέσα στο πλαίσιο των προβλέψεων του προϋπολογισμού, καθώς και η συνέχιση των μεταρρυθμίσεων, των διαρθρωτικών αλλαγών και των αποκρατικοποιήσεων. Αυτό ανέφερε, μεταξύ άλλων, ο υπουργός Οικονομικών Χρήστος Σταϊκούρας σε ομιλία του στο «The World Ahead 2022- Athens Gala Dinner» του Economist. Τόνισε δε, ότι η κυβέρνηση, με τη στρατηγική και τις πολιτικές της, προσβλέπει στην ένταξη τής ελληνικής οικονομίας στις σύγχρονες και δυναμικές οικονομίες της Ευρώπης, και στη συνολική ισχυροποίηση της χώρας. Και αυτό, πρόσθεσε, θα επιτευχθεί με τη συμβολή όλων των πολιτικών και κοινωνικών δυνάμεων.

Ειδικότερα, αρχικά ο υπουργός έκανε μια συνοπτική επισκόπηση της πορείας της ελληνικής οικονομίας και των προοπτικών της για την τρέχουσα χρονιά, αλλά και τα επόμενα έτη, λέγοντας ότι η πορεία και οι προοπτικές εμπνέουν αισιοδοξία, παρά το πέπλο της ρευστότητας, της αβεβαιότητας και των δυσκολιών που προκαλούν η γεωπολιτική, η πανδημική και η ενεργειακή κρίση, σε πλανητικό και ευρωπαϊκό επίπεδο.

Όπως ανέφερε, «η Ελλάδα ανέκτησε το 2021 σχεδόν το σύνολο των απωλειών του 2020, που οφείλονταν στην επέλαση της πανδημίας, και μπαίνει σε τροχιά υψηλής, μακροπρόθεσμης ανάπτυξης. Η ανάκαμψη της ελληνικής οικονομίας, “τύπου V”, ξεπέρασε, όπως όλα δείχνουν, τις προβλέψεις, και αναμένεται να είναι η δεύτερη μεγαλύτερη στην ευρωζώνη. Οι Χειμερινές Προβλέψεις, που ανακοίνωσε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή την περασμένη Πέμπτη, το επιβεβαιώνουν. Επιπλέον, προβλέπεται ότι την ισχυρή αυτή ανάκαμψη, θα ακολουθήσει υψηλή και διατηρήσιμη ανάπτυξη, τόσο εφέτος όσο και τα επόμενα χρόνια. Οι προβλέψεις δείχνουν ότι η χώρα μας αναμένεται να επιτύχει τη δεύτερη υψηλότερη- σωρευτικά- ανάπτυξη την τριετία 2021-2023».

Στη συνέχεια, ο υπουργός έκανε αναφορά σε σειρά μακροοικονομικών μεγεθών και δεικτών που αποτυπώνουν τη δυναμική της ελληνικής οικονομίας:

1. «Η αύξηση του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος εδράζεται, κυρίως, στις επενδύσεις και τις εξαγωγές. Διεθνείς επενδυτικοί όμιλοι “προσδένονται” στη χώρα μας, δίνοντας ηχηρή ψήφο εμπιστοσύνης στο παρόν και το μέλλον της. Συνολικά, οι επενδύσεις παρουσιάζουν τη 2η μεγαλύτερη αύξηση στην ευρωζώνη. Και οι εξαγωγές διαμορφώνονται σε ιστορικά υψηλό επίπεδο. Επενδύσεις και εξωστρέφεια που δημιουργούν θέσεις απασχόλησης και εισοδήματα, ενώ προσδίδουν βιωσιμότητα στην οικονομική μεγέθυνση.

2. Το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών υποστηρίζεται. Το 9μηνο του 2021, αυτό ήταν αυξημένο κατά 3,5 δισ. ευρώ σε σχέση με το 2019, σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ. Εξάλλου, σύμφωνα με την πρόσφατη σχετική έκθεση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, το πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα των ελληνικών νοικοκυριών το 3ο τρίμηνο του 2021, δηλαδή το εισόδημα λαμβάνοντας υπόψη τον πληθωρισμό, παρουσίασε ετήσια αύξηση κατά 4,7%. Αύξηση που αποτελεί τη δεύτερη μεγαλύτερη στην ευρωζώνη, έξι φορές πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Τα στοιχεία αυτά συγκλίνουν με τα αντίστοιχα που δημοσίευσε, πρόσφατα, τόσο η ΕΛΣΤΑΤ όσο και ο ΟΟΣΑ. Μάλιστα, σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ, το κατά κεφαλήν πραγματικό εισόδημα των ελληνικών νοικοκυριών παρουσίασε τη δεύτερη μεγαλύτερη ετήσια αύξηση μεταξύ των κρατών- μελών του.

Βεβαίως, κατανοούμε πλήρως ότι η σημαντική άνοδος του πληθωρισμού, τους τελευταίους μήνες, «ροκανίζει» το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών. Ωστόσο, η επίπτωση των πληθωριστικών πιέσεων αμβλύνεται λόγω της προηγηθείσας αύξησης του διαθέσιμου εισοδήματος, η οποία ήταν αποτέλεσμα των μειώσεων φόρων και ασφαλιστικών εισφορών και των γενναίων μέτρων στήριξης της κοινωνίας που σχεδίασε και εφάρμοσε η κυβέρνηση.

3. Η ανεργία μειώνεται. Η Ελλάδα παρουσιάζει την καλύτερη ευρωπαϊκή επίδοση μέσα στην υγειονομική κρίση. Οι ασκούμενες κυβερνητικές παρεμβάσεις της τελευταίας διετίας αποσόβησαν τον-υπαρκτό, πράγματι- κίνδυνο μαζικών “λουκέτων” και απολύσεων.

Η προαναφερθείσα έκθεση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας δείχνει ότι η πατρίδα μας πέτυχε τη μεγαλύτερη μείωση της ανεργίας στην ευρωζώνη τα τέσσερα τελευταία χρόνια, με αποτέλεσμα να μην είναι πλέον η χώρα με το υψηλότερο ευρωπαϊκό ποσοστό ανεργίας. Σήμερα, ο αριθμός των ανέργων κυμαίνεται στο επίπεδο του 2010.

4. Οι καταθέσεις νοικοκυριών και επιχειρήσεων ενισχύονται. Είναι αυξημένες κατά 43 δισ. ευρώ σε σχέση με τον Ιούνιο 2019, με το 52% της αύξησης να προέρχεται από τα νοικοκυριά.

5. Ο κύκλος εργασιών των επιχειρήσεων το 2021, σύμφωνα με σημερινά στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, ήταν αυξημένος κατά 15,5 δισ. ευρώ σε σχέση με το 2019, στοιχείο που αποτυπώνει όχι μόνο την ανθεκτικότητα των ελληνικών επιχειρήσεων εν μέσω πανδημίας, αλλά και τη δυναμική που αυτές έχουν αποκτήσει χάρη στην προσαρμοστικότητά τους και τη γενναία κρατική στήριξη που τους έχει παρασχεθεί καθ’ όλη αυτή τη δύσκολη περίοδο.

6. Ο δείκτης οικονομικού κλίματος βρέθηκε, τον Ιανουάριο, στο υψηλότερο σημείο των τελευταίων 21 ετών, υπερβαίνοντας τον ευρωπαϊκό μέσο όρο».

Σύμφωνα με τον κ. Σταϊκούρα, η θετική δυναμική της ελληνικής οικονομίας αποτυπώνεται, επίσης, στη δεδηλωμένη αναγνώριση από εταίρους, διεθνείς θεσμούς, οίκους αξιολόγησης και επενδυτές, χάρη στην εφαρμογή μιας συνετής, μεθοδικής, μεταρρυθμιστικής και διορατικής δημοσιονομικής πολιτικής. «Πολιτική που προσαρμόστηκε άμεσα και αποτελεσματικά στις έκτακτες ανάγκες των πολλαπλών κρίσεων. Πολιτική που κράτησε όρθια την κοινωνία και την οικονομία, με μέτρα συνολικού ύψους περίπου 44 δισ. ευρώ, για την αντιμετώπιση των οικονομικών επιπτώσεων της πανδημίας. Πολιτική που επιστράτευσε, άμεσα, βραχυπρόθεσμες παρεμβάσεις αντιμετώπισης των επιπτώσεων της ενεργειακής κρίσης και των συνεπακόλουθων αυξήσεων τιμών, με μέτρα συνολικού ύψους 2,1 δισ. ευρώ μέχρι σήμερα. Στήριξη που θα συνεχιστεί, για όσο χρειαστεί» σημείωσε.

Αναλύοντας, την προαναφερθείσα πολιτική, ο υπουργός είπε ότι αυτή:

-στήριξε τη μεσαία τάξη και τα αδύναμα στρώματα,

-ελάφρυνε τους πολίτες από τα υψηλά φορολογικά βάρη,

-έδωσε κίνητρα για επενδύσεις και απασχόληση,

-προώθησε διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις και αποκρατικοποιήσεις,

-ενίσχυσε την αξιοπιστία, το κύρος και την πιστοληπτική διαβάθμιση της χώρας,

-αξιοποίησε τη δημοσιονομική ευελιξία, δίχως εκτροχιασμό,

-άδραξε τις ευκαιρίες της εποχής, όπως είναι το Ταμείο Ανάκαμψης,

-διατήρησε ένα υγιές και ασφαλές κρατικό ταμείο,

-δημιούργησε δημοσιονομικό χώρο για περαιτέρω παρεμβάσεις στήριξης της κοινωνίας, όπως είναι η μόνιμη, περαιτέρω, μείωση του ΕΝΦΙΑ κατά 350 εκατ. ευρώ από εφέτος και η διπλή αύξηση του κατώτατου μισθού το τρέχον έτος,

-μείωσε κατακόρυφα τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια,

-πέτυχε σταθερά αρνητικό κόστος δανεισμού στις αγορές χρήματος και χαμηλό κόστος δανεισμού στις αγορές κεφαλαίων, λαμβάνοντας υπόψη και τις συνθήκες που επικρατούν, διεθνώς, το τελευταίο διάστημα,

-βελτίωσε την ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας.

Ωστόσο, πρόσθεσε, «ως κυβέρνηση και ως οικονομικό επιτελείο δεν πανηγυρίζουμε ούτε εφησυχάζουμε». «Έχουμε – είπε – πλήρη συναίσθηση του γεγονότος ότι, παρά την πολλά υποσχόμενη “μεγάλη εικόνα”, η “φωτογραφία της στιγμής” έχει “σκιές”, εξαιτίας σημαντικών δυσκολιών και προκλήσεων. Δυσκολίες και προκλήσεις ενδογενούς και εξωγενούς προέλευσης. Αφενός, η χώρα έχει μεν βιώσιμο δημόσιο χρέος, όπως αναγνωρίζεται σε όλες τις ευρωπαϊκές αποφάσεις και εκτιμήσεις, αλλά αυτό είναι ιδιαίτερα υψηλό. Η Ελλάδα εμφάνισε υψηλό πρωτογενές έλλειμμα, προκειμένου- και ορθώς- να διαμορφώσει ένα επαρκές “δίχτυ ασφαλείας” για την κοινωνία και την οικονομία. Η χώρα βρίσκεται, ακόμη, η μόνη στην Ευρώπη, σε καθεστώς ενισχυμένης εποπτείας, και δεν έχει επενδυτική βαθμίδα. Αφετέρου, σε ευρωπαϊκό επίπεδο, νομισματική και δημοσιονομική πολιτική, σταδιακά, θα γίνονται πιο περιοριστικές. Η απουσία επενδυτικής βαθμίδας, μέσα στο περιβάλλον αβεβαιότητας που επικρατεί το τελευταίο διάστημα αναφορικά με τη νομισματική πολιτική στην Ευρώπη, είναι η αιτία που καθιστά τις αποδόσεις των ελληνικών ομολόγων πιο ευαίσθητες στη διεθνή μεταβλητότητα» ανέφερε.

Και φυσικά, πρόσθεσε, «εξακολουθούμε να βρισκόμαστε αντιμέτωποι με τις προκλήσεις της πανδημίας, της ενεργειακής κρίσης και του πληθωρισμού, της κλιματικής κρίσης και της πράσινης μετάβασης, καθώς και με παλιές και νέες γεωπολιτικές προκλήσεις».

Συνεπώς, κατέληξε, «η συνέχιση της εφαρμογής μιας συνετής και υπεύθυνης οικονομικής πολιτικής, η συνέχιση της στήριξης της κοινωνίας απέναντι στις προαναφερθείσες προκλήσεις, με στοχευμένα μέτρα όμως, μέσα στο πλαίσιο των προβλέψεων του προϋπολογισμού, καθώς και η συνέχιση των μεταρρυθμίσεων, των διαρθρωτικών αλλαγών και των αποκρατικοποιήσεων, αποτελούν αδήριτη ανάγκη».

Στη συνέχεια επανέλαβε τις 8 κεντρικές προτεραιότητες στην οικονομική πολιτική:

1. Διατήρηση υψηλών ρυθμών οικονομικής μεγέθυνσης τα επόμενα χρόνια.

2. Περαιτέρω βελτίωση της σύνθεσης του ΑΕΠ, με σημαντική αύξηση των επενδύσεων και των εξαγωγών.

3. Έξοδος της χώρας από το καθεστώς της Ενισχυμένης Εποπτείας, εντός του 2022. Προς αυτή την κατεύθυνση, είπε, «ολοκληρώνουμε επιτυχώς τις περιοδικές αξιολογήσεις των ευρωπαϊκών θεσμών, έχοντας ήδη θέσει το συγκεκριμένο ζήτημα σε ευρωπαϊκό επίπεδο».

4. Επίτευξη μονοψήφιου ποσοστού μη εξυπηρετούμενων δανείων στα χαρτοφυλάκια των ελληνικών τραπεζών, εντός του 2022. Από το 2021, δύο συστημικά τραπεζικά ιδρύματα πέτυχαν μονοψήφιο ποσοστό, σημείωσε.

5. Σημαντική δημοσιονομική βελτίωση το 2022 και επίτευξη ρεαλιστικών πρωτογενών πλεονασμάτων, με κινητήριο μοχλό την υψηλή ανάπτυξη, από το 2023.

6. Απόκτηση επενδυτικής βαθμίδας, το 2023.

7. Ενίσχυση της ρευστότητας στην πραγματική οικονομία, υλοποιώντας πολιτικές, όπως είναι η μείωση των «κόκκινων» δανείων στα χαρτοφυλάκια των τραπεζών, η αξιοποίηση του δανειακού χαρτοφυλακίου του Ταμείου Ανάκαμψης, ύψους 12,7 δισ. ευρώ, και το νέο πλαίσιο για τη ρύθμιση του ιδιωτικού χρέους.

8. Ορθολογική αξιοποίηση των διαθέσιμων ευρωπαϊκών κονδυλίων, με «αιχμή» το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και το νέο ΕΣΠΑ, συνολικού ύψους περίπου 80 δισ. ευρώ μέχρι το 2027. Ήδη, 103 έργα, με προϋπολογισμό άνω των 6 δισ. ευρώ, έχουν ενταχθεί στο Ταμείο. Έργα, όπως τόνισε, που βελτιώνουν την καθημερινότητα και την ποιότητα ζωής των πολιτών, καθώς αφορούν τομείς, όπως είναι η Υγεία, η Εκπαίδευση, η Έρευνα και Καινοτομία, η βελτίωση υπηρεσιών του Δημοσίου, η αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, η Ενέργεια, οι Υποδομές και Μεταφορές, η Δικαιοσύνη, ο Πολιτισμός, η Αγροδιατροφή κ.ά.

Η χώρα, είπε, έχει λάβει την υψηλότερη προχρηματοδότηση στην Ευρώπη και έχει υποβάλει το πρώτο αίτημα πληρωμής. «Ενώ έχουν υπογραφεί επιχειρησιακές συμφωνίες με πιστωτικά ιδρύματα και διεθνείς τραπεζικούς φορείς (ΕΤΕπ, EBRD), για την αξιοποίηση του δανειακού χαρτοφυλακίου του Ταμείου. Οι επιδοτήσεις του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας προβλέπεται να απορροφηθούν στην Ελλάδα κατά τουλάχιστον 38% σε επενδύσεις και μεταρρυθμίσεις με «πράσινο» πρόσημο» προσέθεσε.

Καταλήγοντας στην ομιλία του, ο υπουργός είπε ότι «συνεχίζουμε τον απαιτητικό, τον ανοδικό δρόμο, ώστε η θετική “μεγάλη εικόνα” της οικονομίας και οι ευοίωνες προοπτικές της να δικαιωθούν, το ταχύτερο δυνατόν, προσφέροντας σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις τα οφέλη της υψηλής, διατηρήσιμης και κοινωνικά δίκαιης ανάπτυξης, από εφέτος».

Τη σύσταση, μέσω της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας, του Ταμείου Εγγυοδοσίας Καινοτομίας με σκοπό την στήριξη και ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας των καινοτόμων πολύ μικρών, μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων (ΜΜΕ) για τη υλοποίηση επενδυτικών σχεδίων έρευνας και καινοτομίας, υπέγραψε ο υφυπουργός Ανάπτυξης και Επενδύσεων Γιάννης Τσακίρης.

Σύμφωνα με ανακοίνωση, μέσω του Ταμείου Εγγυοδοσίας Καινοτομίας και σε συνεργασία με τις Τράπεζες θα χορηγούνται επενδυτικά δάνεια έως και 400.000 ευρώ για επενδύσεις σε ενσώματα ή άυλα πάγια περιουσιακά στοιχεία απαραίτητα για την ολοκλήρωση του επενδυτικού σχεδίου της επιχείρησης. Οι επιχειρήσεις θα έχουν τη δυνατότητα να κάνουν χρήση μέρους του δανείου και ως κεφάλαιο κίνησης το οποίο σχετίζεται με την υλοποίηση του επενδυτικού τους πλάνου.

Δικαιούχοι θα είναι μόνο επιχειρήσεις που θα αναλάβουν να ολοκληρώσουν ένα καινοτόμο επενδυτικό πλάνο, με συγκεκριμένα κριτήρια καινοτομίας, όπως αυτά θα περιγράφονται στην προκήρυξη, αλλά και κριτήρια περιβαλλοντικά, κοινωνικά και κριτήρια εταιρικής διακυβέρνησης (ESG), σημαντικά για την περαιτέρω βιώσιμη ανάπτυξη τους, ενώ επιλέξιμοι είναι όλοι οι κλάδοι δραστηριοτήτων.

Πρόκειται για το πρώτο χρηματοδοτικό εργαλείο που αφορά αποκλειστικά καινοτόμες επιχειρήσεις και έρχεται να καλύψει το κενό χρηματοδότησης των συγκεκριμένων επιχειρήσεων ενόψει και της έναρξης του νέου ΕΣΠΑ μέσω του οποίου τα υβριδικά χρηματοοικονομικά εργαλεία θα εισαχθούν ως βασική μορφή χρηματοδότησης των επιχειρήσεων.

Για τη σύσταση του Ταμείου προβλέπεται χρηματοδοτική συνεισφορά από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων προς την ΕΑΤ ύψους 64.490.000 ευρώ για την κάλυψη του κεφαλαίου εγγυοδοσίας και των επιχορηγήσεων που θα παρέχει το Ταμείο. Τα συνολικά κεφάλαια που αναμένεται να μοχλευθούν, είναι άνω των 120 εκ. ευρώ.

Σημειώνεται ότι τη διαχείριση και λειτουργία του Ταμείου θα έχει η Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα.

Πτωτικά αναθεώρησε ο οίκος πιστοληπτικής αξιολόγησης Fitch τις προβλέψεις του για τις χρηματοδοτικές ανάγκες της Ελλάδας την επόμενη τετραετία, σε σχόλιο του για την Ελλάδα.

«Προηγουμένως είχαμε τονίσει ότι ακαθάριστες δανειακές ανάγκες (GFNs) του ελληνικού Δημοσίου θα κορυφωθούν το 2023 και θα παραμείνουν κάτω από το 15% του ΑΕΠ. Οι αναθεωρημένες προβλέψεις μας τώρα δείχνουν χαμηλότερες GFNs τα επόμενα τέσσερα χρόνια (σωρευτικά 4,5% του ΑΕΠ)», σημειώνει ο Fitch.

Ο οίκος προσθέτει ότι η αναθεωρημένη πρόβλεψη αντανακλά επίσης τις αποπληρωμές των υπόλοιπων δανείων του ΔΝΤ καθώς και τις προπληρωμές δόσεων του 2022 και 2023 για διμερή δάνεια που είχε πάρει η Ελλάδα από χώρες της Ευρωζώνης με το πρώτο μνημόνιο (Greek Loan Facility) που ανέρχονται στο 3,8% του προβλεπόμενου ΑΕΠ.

Ο οίκος σημειώνει ότι η αναβάθμιση των προοπτικών του αξιόχρεου της Ελλάδας σε θετικές από σταθερές τον περασμένο μήνα αντανακλά την ισχυρότερη ανάπτυξη της οικονομίας και η μείωση του δημοσιονομικού ελλείμματός της που στηρίζουν μία ταχύτερη του αναμενόμενου μείωση του δημόσιου χρέους, εν μέσω αυξανόμενου αλλά ακόμη ιστορικά χαμηλού κόστους δανεισμού. Υπενθυμίζει σχετικά ότι η μέση απόδοση του 10ετούς ομολόγου του ελληνικού δημοσίου την περίοδο 2015-2019 ήταν 6,25%.

Το δημόσιο χρέος αυξήθηκε σημαντικά λόγω της πανδημίας της Covid-19, σημειώνει ο Fitch, και ως ποσοστό στο ΑΕΠ είναι το τρίτο υψηλότερο μεταξύ των χωρών τις οποίες αξιολογεί και περίπου 3,5 φορές υψηλότερο από τον μέσο όρο των χωρών με αξιολόγηση “ΒΒ”. Τονίζει, όμως, ότι υπάρχουν παράγοντες που περιορίζουν τον αντίκτυπό του και στηρίζουν τη βιωσιμότητά του. Συγκεκριμένα, αναφέρει το σημαντικό ταμειακό μαξιλάρι της Ελλάδας, το γεγονός ότι για το μεγαλύτερο μέρος του χρέους έχουν γίνει παραχωρήσεις που σημαίνει ότι το κόστος εξυπηρέτησής του είναι χαμηλό και το χρονοδιάγραμμα αποπληρωμής του διαχειρίσιμο καθώς και ότι η μέση διάρκειά του είναι 20,5 χρόνια, μία από τις μεγαλύτερες μεταξύ όλων των χωρών.

Το γεγονός αυτό, προσθέτει, θα περιορίσει τον αντίκτυπο από την αύξηση των αποδόσεων των ομολόγων. Οι δαπάνες για τόκους που πληρώνει η Ελλάδα ως ποσοστό των δημόσιων εσόδων είναι πολύ χαμηλότερες από τον μέσο όρο των χωρών που έχουν αξιόχρεο “ΒΒ” και ελαφρά χαμηλότερες σε σχέση με τον μέσο όρο των χωρών με πιστοληπτική αξιολόγηση “ΒΒΒ”.

«Η ένταξη των ελληνικών ομολόγων στο έκτακτο πρόγραμμα αγορών ομολόγων λόγω της πανδημίας της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας αποτέλεσε μία σημαντική πηγή χρηματοδοτικής ευελιξίας», σημειώνει ο Fitch.

«Προχωρούν ολοταχώς οι μεταρρυθμίσεις, που αποτελούν αναπόσπαστο μέρος του Σχεδίου και των οποίων η υλοποίηση θα αυξήσει την ανταγωνιστικότητα και την παραγωγικότητα της ελληνικής οικονομίας και θα οδηγήσει στη μόνιμη επιτάχυνση του ρυθμού ανάπτυξής της στα επόμενα χρόνια», τονίζει μεταξύ των άλλων σε δήλωσή προς το ΑΠΕ – ΜΠΕ ο αναπληρωτής υπουργός Οικονομικών Θόδωρος Σκυλακάκης, αναφερόμενος στην πορεία υλοποίησης των προγραμμάτων του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0».

Παράλληλα, ο αναπληρωτής υπουργός σημειώνει ότι «πλήθος επενδύσεων έχει, ήδη, ενταχθεί στο Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας “Ελλάδα 2.0”, του οποίου η υλοποίηση βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη. Έχουν, ήδη, ξεκινήσει τα πρώτα έργα και παρεμβάσεις, όπως ο βόρειος άξονας του Ε65, το “Εξοικονομώ” για τα νοικοκυριά, με δεκάδες χιλιάδες αιτήσεις ενεργειακής αναβάθμισης κατοικιών που έχουν κατατεθεί και ο εφοδιασμός μαθητών (και σύντομα και εκπαιδευτικών) με ψηφιακά εργαλεία (tablet & laptop), που αποτελούν θεμέλιο λίθο για τη μετάβαση της παιδείας στην ψηφιακή εποχή».

Ο Θ. Σκυλακάκης σημειώνει, αναφερόμενος στο τι θα συμβεί το επόμενο διάστημα, ότι «στους αμέσως επόμενους μήνες ξεκινούν επίσης μεγάλα προγράμματα επιδότησης επενδύσεων μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων για εξοικονόμηση ενέργειας, ψηφιακή αναβάθμιση, αλλά και προγράμματα για αγροδιατροφικές, μεταποιητικές και τουριστικές επιχειρήσεις».

Σε ό,τι αφορά το δανειακό σκέλος του «Ελλάδα 2.0», το οποίο σύμφωνα με το υπουργείο Οικονομικών προχωράει κι αυτό με γοργούς ρυθμούς, ο Θ. Σκυλακάκης αναφέρει ότι «μετά τις επιχειρησιακές συμφωνίες του υπουργείου Οικονομικών με οκτώ πιστωτικά ιδρύματα (6 εγχώρια και 2 διεθνή), 1,57 δισ. ευρώ διατίθενται άμεσα για τη χρηματοδότηση νέων επενδύσεων στη χώρα, που θα δημιουργήσουν νέες θέσεις εργασίας. Οι τράπεζες δημοσίευσαν, ήδη, προσκλήσεις προς τους επενδυτές καλώντας τους να παρουσιάσουν επενδυτικά σχέδια προς χρηματοδότηση και να αξιοποιήσουν τα οφέλη (π.χ. σταθερό επιτόκιο δανεισμού 0,35% για το πρώτο κύμα των δανείων, διάρκεια αποπληρωμής μέχρι 15 έτη κ.λπ.) του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης & Ανθεκτικότητας “Ελλάδα 2.0″».

Αναφορικά με το ελάχιστο επιτόκιο χορήγησης δανείων που είναι σταθερό και έχει οριστεί στο 0,35%, σημειώνεται ότι ο συγκεκριμένος όρος, σε σχέση με το ύψος του επιτοκίου, ισχύει για όσες δανειακές συμβάσεις συναφθούν μεταξύ των τραπεζών που συμμετέχουν στο Πρόγραμμα και των δικαιούχων επενδυτών. Διευκρινίζεται πως το επιτόκιο δύναται, κατά περίπτωση, να είναι υψηλότερο.

Τα πιστωτικά ιδρύματα που συμμετέχουν στο δανειοδοτικό σκέλος του «Ελλάδα 2.0» είναι: Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΙΒ), Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης (EBRD), Εθνική Τράπεζα, Τράπεζα Πειραιώς, Alpha Bank, Eurobank, Optima Bank και Παγκρήτια Τράπεζα.

Επισημαίνεται ότι στο αμέσως προσεχές διάστημα, αναμένεται να εκδοθεί νέα πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος για συμμετοχή στο Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας περισσότερων τραπεζών.

Σημειώνεται πως τα πρώτα 500 εκατ. ευρώ, που αφορούν στο δανειακό σκέλος του «Ελλάδα 2.0», θα τα διαχειριστεί η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ), στηρίζοντας δράσεις οι οποίες εμπίπτουν στους εξής πέντε πυλώνες, που απαρτίζουν το δανειακό σκέλος του Ταμείου Ανάκαμψης:

1. Πράσινη μετάβαση,

2. Ψηφιακός μετασχηματισμός,

3. Καινοτομία, Έρευνα & Ανάπτυξη,

4. Ανάπτυξη οικονομιών κλίμακας μέσω συνεργασιών, εξαγορών και συγχωνεύσεων και

5. Εξωστρέφεια.

Εμπειρογνώμονες της ΕΤΕπ (ειδικοί σε τεχνικά, χρηματοοικονομικά και περιβαλλοντικά θέματα) θα αξιολογήσουν τις σχετικές επενδύσεις, οι οποίες θα χρηματοδοτηθούν από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και από πόρους της ίδιας της Τράπεζας, επί ίσοις όροις (pari passu).

Υπενθυμίζεται πως η ΕΤΕπ θα διαχειριστεί, συνολικά, κονδύλια ύψους μέχρι 5 δισ. ευρώ, που μπορούν να οδηγήσουν σε επενδύσεις, άνω των 10 δισ. ευρώ, στο πλαίσιο του «Ελλάδα 2.0», όπως προβλέπει η σχετική, σε ευρωπαϊκό επίπεδο, συμφωνία με το υπουργείο Οικονομικών.

Συνολικά, το δανειακό σκέλος του «Ελλάδα 2.0», ύψους 12,7 δισ. ευρώ, δεδομένου του ευνοϊκού επιτοκίου χορήγησης δανείων προς τις επιχειρήσεις, εκτιμάται ότι θα οδηγήσει σε σημαντική ενίσχυση των ιδιωτικών επενδύσεων, μέσα στα επόμενα χρόνια.

Ειδικότερα, ένα επενδυτικό σχέδιο δύναται να λάβει έως το 50% του επενδυτικού του κόστους από πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, με σταθερό επιτόκιο 0,35%, όπως αναφέρεται και στη σχετική απόφαση.

Σύμφωνα με το υπουργείο Οικονομικών, «το ευνοϊκό επιτόκιο φέρνει στις ελληνικές επιχειρήσεις ένα κόστος χρήματος, το οποίο είναι ανταγωνιστικό των μεγάλων ευρωπαϊκών οικονομιών. Συνεπώς, εξομαλύνεται ένας ανασταλτικός – μέχρι πρότινος – παράγοντας, για την υλοποίηση επενδύσεων»

Γύρω στο Πάσχα, θα έχουμε τις πρώτες νέες προσκλήσεις προγραμμάτων του νέου ΕΣΠΑ (2021-2027), με πρώτο, το πρόγραμμα για την Ανταγωνιστικότητα (ΕΠΑνΕΚ) και στο υπουργείο Ανάπτυξης και Επενδύσεων, οι αρμόδιες υπηρεσίες ετοιμάζονται πυρετωδώς.

Οι υπηρεσίες του υπουργείου Ανάπτυξης και επενδύσεων εργάζονται  για τις εγκρίσεις του νέου ΕΣΠΑ, για να μην χαθεί καθόλου χρόνος και να μην υπάρξει «κενό χρηματοδότησης» μεταξύ των δύο προγραμματικών περιόδων, ενώ αναμένεται να ψηφιστεί, μέχρι αρχές Μαρτίου, ο νόμος για το νέο ΕΣΠΑ και αναμένονται και οι παρατηρήσεις για το σύνολο των προγραμμάτων από τις Βρυξέλλες.

Σημειώνεται ότι αν και η χώρα μας έλαβε πρώτη μεταξύ των κρατών μελών της Ε.Ε. το «πράσινο φως» από τις Βρυξέλλες στα τέλη του περασμένου Ιουλίου για το «κεντρικό ΕΣΠΑ» και ήταν και πάλι, η πρώτη χώρα που υπέβαλε το σύνολο των προγραμμάτων, τον περασμένο Οκτώβριο, ωστόσο, αναμένεται η τελική έγκριση από την ΕΕ μέχρι το Μάρτιο, καθώς η ίδια η Ευρωπαϊκή Επιτροπή βρίσκεται σε μια φάση εσωτερικού ελέγχου και έχουν παγώσει αρκετές διαδικασίες.

Στο μεταξύ ολοκληρώνεται και η δημόσια διαβούλευση για το σχέδιο νόμου με τίτλο: «Διαχείριση, έλεγχος και εφαρμογή αναπτυξιακών παρεμβάσεων για την Προγραμματική Περίοδο 2021-2027» και μέχρι το τέλος Φεβρουαρίου θα πάει στη Βουλή για ψήφιση. Το σχέδιο νόμου αποτελεί αναγκαία συνθήκη προκειμένου να ενεργοποιηθούν τα νέα προγράμματα.

Οι προετοιμασίες, για τις πρώτες δράσεις που θα προκηρυχθούν και οι οποίες θα στηρίζουν τη μικρομεσαία επιχειρηματικότητα, αφορούν στους σημαντικότερους και μεγαλύτερους πυλώνες, δηλαδή τις επενδύσεις για την «πράσινη» και «ψηφιακή» μετάβαση των επιχειρήσεων και υπάγονται στην «ομπρέλα» του προγράμματος «Ανταγωνιστικότητα», ύψους 3,9 δισ. ευρώ, από τα συνολικά 26,18 δισ. ευρώ του νέου ΕΣΠΑ.

Επιπλέον, όπως υπενθυμίζουν στο ΑΠΕ – ΜΠΕ στελέχη του υπουργείου, βασική φιλοσοφία είναι να μην υπάρχουν πολλές διαφορετικές προσκλήσεις αλλά μεγάλες προσκλήσεις, οριζόντιου χαρακτήρα. Πρακτικά, αυτό σημαίνει ταυτόχρονη πρόσβαση στη χρηματοδότηση, επιχειρήσεων από πλήθος κλάδων της οικονομίας. Ενδεικτικά, επισημαίνεται πως σε μία δράση αναβάθμισης παγίων σε ψηφιακό ή πράσινο επίπεδο θα μπορούν να ενταχθούν επιχειρήσεις λιανεμπορίου, τουρισμού και άλλων κλάδων και στόχος είναι οι προσκλήσεις να παραμένουν συνέχεια ανοιχτές, με συνεχή αύξηση του προϋπολογισμού, ώστε να υπάρχει συνεχής ροη αποτελεσμάτων, εντάξεων και πληρωμών. Αναλόγως την επένδυση, θα δίνεται ένα εύλογο χρονικό διάστημα στην επιχείρηση να κάνει την επένδυσή της και στην περίπτωση που δεν θα πραγματοποιείται η επένδυση, θα απεντάσσεται αυτόματα, έτσι ώστε να εντάσσεται η επόμενη επιχειρηματική προσπάθεια.

Επίσης εξετάζεται, οι προσκλήσεις, να βγαίνουν σε τακτικά χρονικά διαστήματα, προκειμένου ο ενδιαφερόμενος να γνωρίζει από πριν ότι π.χ. τον Σεπτέμβριο θα βγει η πρόσκληση που τον ενδιαφέρει.

Σημειώνεται ότι η ευθύνη για τη διαχείριση των προγραμμάτων παραμένει στο υπουργείο Ανάπτυξης και Επενδύσεων, εκτός των ΠΕΠ και του προγράμματος της Ψηφιακής πολιτικής. Οπότε ο σχεδιασμός αφορά και αυτό τον τομέα.

Βρίσκεται σε εξέλιξη μια διαδικασία συγχωνεύσεων επιτελικών δομών, εισάγονται δύο νέες υπηρεσίες για να “τρέχουν” έργα κρατικών ενισχύσεων και δημιουργείται ξεχωριστή δομή ειδικά για τις περιφέρειες, γιατί εκεί χρειάζεται καλύτερος συντονισμός και η βοήθεια που θα τους δοθεί θα είναι πολυεπίπεδη.

Επιπλέον, δημιουργείται νέα μονάδα για τον διαχωρισμό των δράσεων του Ταμείου Ανάκαμψης, ενισχύεται η Ειδική Υπηρεσία Κρατικών Ενισχύσεων στο κομμάτι της διαχείρισης των χρηματοδοτικών εργαλείων και ετοιμάζεται μνημόνιο συνεργασίας με τους κοινωνικούς εταίρους, για τους πόρους που θα διαχειριστούν από το νέο ΕΣΠΑ και ποιες ακριβώς δράσεις θα υλοποιήσουν.

Παράλληλα αναπτύσσεται κι ένα σύστημα για να αποφεύγεται η διπλή χρηματοδότηση, να υπάρχει ξεκάθαρη στρατηγική, τι θα χρηματοδοτείται από το ΕΣΠΑ και τι θα χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης, αλλά θα υπάρχουν και συνέργειες ανάμεσα στα διαφορετικά Ταμεία ενώ θεσμοθετήθηκε και ένας μηχανισμός ωρίμανσης έργων το οποίο έχει βασικό όχημα το ΤΑΙΠΕΔ. Δηλαδή στο ΤΑΙΠΕΔ θα κατευθύνονται τα έργα που θα προτεροποιούνται από την Κυβερνητική Επιτροπή Στρατηγκών Δημοσίων Συμβάσεων που χρίζουν ιδιαίτερης μέριμνας. Πρόκειται για έργα του Ταμείου Ανάκαμψης που ξεπερνούν τα 50 εκατ. ευρώ και έργα του ΕΣΠΑ που ξεπερνούν τα 30 εκατ. ευρώ.

Μεγάλο μέρος των ανατιμήσεων στο ηλεκτρικό ρεύμα αποσοβήθηκε για τους καταναλωτές, με τις επιδοτήσεις που ξεκίνησαν τον περασμένο Σεπτέμβριο και – σύμφωνα με τις διαβεβαιώσεις του υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας Κώστα Σκρέκα, θα διατηρηθούν για όσο διάστημα διαρκεί η ενεργειακή κρίση.

Η θέσπιση των επιδοτήσεων είχε σαν αποτέλεσμα, μεταξύ άλλων, σε μια περίοδο που οι τιμές διαμορφώνονται τόσο διεθνώς όσο και στη χώρα μας σε ύψη – ρεκόρ, η Ελλάδα να είναι τον περασμένο μήνα μία από τις τρεις χώρες της ΕΕ όπου οι τελικές, πραγματικές τιμές καταναλωτή για την ηλεκτρική ενέργεια μειώθηκαν σε σχέση με το Δεκέμβριο, ενώ στις υπόλοιπες χώρες αυξήθηκαν.

Συγκεκριμένα σύμφωνα με τα στοιχεία που προκύπτουν από το Χρηματιστήριο Ενέργειας, τις κυβερνητικές ανακοινώσεις για την επιδότηση των λογαριασμών ρεύματος και την μηνιαία έρευνα για τις λιανικές τιμές του ηλεκτρικού σε 33 χώρες της Ευρώπης που διεξάγουν οι ρυθμιστικές αρχές ενέργειας της Αυστρίας και της Ουγγαρίας (https://www.energypriceindex.com/), η εικόνα για τις τιμές διαμορφώνεται ως εξής:

-Στην Ελλάδα (Αθήνα) η μέση τιμή της ηλεκτρικής ενέργειας μαζί με τους φόρους τον Ιανουάριο ήταν 18,51 λεπτά ανά κιλοβατώρα (185,1 ευρώ ανά μεγαβατώρα), έναντι 26,07 λεπτά ανά κιλοβατώρα που ήταν ο μέσος όρος της ΕΕ-27. Ακριβότερες χώρες της ΕΕ είναι η Γερμανία (50,07 λεπτά/ kwh), η Δανία (46,69) και το Βέλγιο (45,87 λεπτά / kwh).

-Τον ίδιο μήνα, τον Ιανουάριο, η τιμή χονδρικής της ηλεκτρικής ενέργειας στην Ελλάδα ήταν 227,3 ευρώ ανά μεγαβατώρα. Το γεγονός ότι η λιανική διαμορφώνεται σε επίπεδα χαμηλότερα από την χονδρική τιμή, οφείλεται στις επιδοτήσεις που εφαρμόζονται το τελευταίο εξάμηνο και όπως όλα δείχνουν, θα συνεχιστούν το επόμενο διάστημα.

-Τον Ιανουάριο η μέση τιμή της ηλεκτρικής ενέργειας στην ΕΕ αυξήθηκε στα 26,07 λεπτά / κιλοβατώρα από 23,44 λεπτά τον Δεκέμβριο. Αντίθετα στην Ελλάδα η μέση τιμή μειώθηκε στα 18,51 λεπτά, από 22,55 λεπτά / κιλοβατώρα τον Δεκέμβριο. Οι τιμές μειώθηκαν στην Ελλάδα, την Ολλανδία και τη Νορβηγία ενώ αυξήθηκαν σε όλες τις άλλες χώρες. Οι μεγαλύτερες αυξήσεις έγιναν στη Ρουμανία (46 %) και τη Γερμανία (38 %).

Η μείωση των τιμών τον περασμένο μήνα δεν σημαίνει βέβαια ότι επέστρεψαν σε λογικά επίπεδα, αλλά παραμένουν σε σημείο – ρεκόρ, γεγονός που εξηγεί άλλωστε την ανάγκη διατήρησης των κρατικών επιδοτήσεων. Επιπλέον ανώτατο στέλεχος της ΔΕΗ ανέφερε την περασμένη εβδομάδα ότι τα τρέχοντα επίπεδα τιμών δεν είναι βιώσιμα για την πλειονότητα των καταναλωτών και για το λόγο αυτό – πρόσθεσε – η επιχείρηση θα συνεχίσει την πολιτική εκπτώσεων, πέρα από τις επιδοτήσεις που παρέχει η Πολιτεία.