«Η Ελλάδα σήμερα βρίσκεται πολύ ψηλά στην ανάπτυξη. Αυτό δεν είναι τυχαίο, είναι αποτέλεσμα της προσπάθειας βελτίωσης του επιχειρηματικού περιβάλλοντος και θεωρούμε ότι το 2022 και το 2023 θα είναι πολύ καλές χρονιές. Τα εργαλεία είναι εδώ, η χρηματοδότηση είναι εδώ και πιστεύω ότι Ελλάδα θα πάει πάρα πολύ καλά και θα είναι στις πρώτες θέσεις και αυτό θα στηρίξουμε μέχρι τέλους».

Αυτό σημείωσε, μεταξύ άλλων, ο αναπληρωτής υπουργός Ανάπτυξης και Επενδύσεων Νίκος Παπαθανάσης, μιλώντας στο συνέδριο του Ελληνοαμερικάνικου Επιμελητηρίου.

Ο κ. Παπαθανάσης σημείωσε ότι επενδύσεις όπως αυτή της Pfizer, έχουν μεγάλη σημασία, διότι όταν αθροίζονται πολλές τότε υπάρχουν πολλαπλασιαστικά αποτέλεσμα. Ως αποτέλεσμα της αύξησης των επενδύσεων υπογράμμισε μερικές διαπιστώσεις όπως:

·   Για κάθε 1 ευρώ επένδυσης, επιστρέφουν στο ΑΕΠ της χώρας 2,18 ευρώ.
·   Με βάση τα δεδομένα, δημιουργούνται από τις νέες επενδύσεις χιλιάδες θέσεις εργασίας. Επιπλέον, ένα πολύ σημαντικό ποσοστό των θέσεων εργασίας είναι από Έλληνες που έφυγαν λόγω της κρίσης.
·   Οι μεγάλες στρατηγικές επενδύσεις δεν δημιουργούν μόνο κίνηση αξίας ή εργασίας, αλλά διαμορφώνουν το γενικότερο επενδυτικό κλίμα κι αυτό δημιουργεί την εικόνα της χώρας διεθνώς.

Ο αναπληρωτής υπουργός σημείωσε ότι στόχος της κυβέρνησης, από την αρχή, ήταν στη χώρα μας ο επενδυτής να εμπιστεύεται το κράτος. Στη συνέχεια αναφέρθηκε σε τρία αναπτυξιακά εργαλεία που έχουν στόχο, πολύ γρήγορα, να πολλαπλασιάσουν τις επενδύσεις. Όπως είπε:
·  Στις στρατηγικές επενδύσεις δίνεται προτεραιότητα στην άρση κάποιων γραφειοκρατικών εμποδίων στη διαδικασία ελέγχων απαγωγών.
·  Επίσης, προχωράει και το νομοθετικό πλαίσιο για τη Δίκαιη Αναπτυξιακή Μετάβαση που ψηφίζεται αύριο.
·  Και έρχεται την επόμενη εβδομάδα και ο αναπτυξιακός νόμος.

Όλα αυτά, πρόσθεσε ο ίδιος, «μαζί με το ΕΣΠΑ και το Ταμείο Ανάκαμψης θα δώσουν τον πολλαπλασιαστή που θέλουμε».

Οι ηλεκτρονικές πληρωμές κερδίζουν συνεχώς έδαφος και στην χώρα μας σε σχέση με τα μετρητά που ωστόσο αποτελούν ακόμα τον κυρίαρχο τρόπο πληρωμής.

Η τάση αυτή, που ενισχύθηκε τόσο διεθνώς όσο και στην χώρα μας λόγω της πανδημίας και των περιοριστικών μέτρων τα οποία τέθηκαν σε εφαρμογή, εκτιμάται ότι θα συνεχιστεί και τα επόμενα χρόνια. Η συγκεκριμένη στροφή στις ηλεκτρονικές πληρωμές δημιουργεί την ανάγκη αυτές να ολοκληρώνονται άμεσα όλες τις ημέρες και ώρες του χρόνου. Με απλά λόγια μια ηλεκτρονική πληρωμή πρέπει να ολοκληρώνεται, να εκκαθαρίζεται, όπως ακριβώς όταν πληρώνουμε με μετρητά. Αυτό θα συμβεί πανευρωπαϊκά αλλά και στην χώρα μας από τις 10 Δεκεμβρίου.

Πώς όμως φτάσαμε στο σημείο αυτό; Ποιοι είναι όλοι οι εμπλεκόμενοι φορείς; Τι πρέπει να γνωρίζουν έμποροι καταναλωτές; Ο Γιώργος Κορφιάτης, Υποδιευθυντής της Διεύθυνσης Συστημάτων Πληρωμών και Διακανονισμού της Τράπεζας της Ελλάδος (ΤτΕ) και Project Manager του ΤΙPS για την ΤτΕ απαντά σε ερωτήματα του ΑΠΕ/ΜΠΕ:

1.Τι είναι οι άμεσες πληρωμές και γιατί αποτελούν καινοτομία; Εφαρμόζονται στην Ελλάδα;

Οι άμεσες πληρωμές αφορούν την προσαρμογή των ηλεκτρονικών πληρωμών στη σημερινή ανάγκη των καταναλωτών για ψηφιοποίηση και καινοτομία. Τα οφέλη των μετρητών, δηλαδή η δυνατότητα να κάνουμε τις συναλλαγές μας σε πραγματικό χρόνο, με ταυτόχρονο και οριστικό διακανονισμό όλες τις ημέρες και ώρες του χρόνου, έρχονται πλέον και στις διατραπεζικές πληρωμές που γίνονται μεταξύ δυο λογαριασμών.

Η ανάγκη αυτή είχε ως αποτέλεσμα να δημιουργηθούν πολλές και διαφορετικές λύσεις άμεσων πληρωμών σε πανευρωπαϊκό επίπεδο. Στην Ελλάδα λειτουργεί από τον Μάιο του 2017, μέσω της ΔΙΑΣ, η υπηρεσία IRIS. Για συναλλαγές από κινητό τηλέφωνο (IRIS mobile payments) υπάρχει όριο 500 ευρώ ανά συναλλαγή ενώ για συναλλαγές μέσω e-banking το όριο αυξάνεται στα 12.500 ευρώ, με ώρες λειτουργίας τις εργάσιμες ώρες και ημέρες των πιστωτικών ιδρυμάτων, δηλ. καθημερινά 08:00 – 16:30. Η αλήθεια είναι πως η ανάπτυξη διαφορετικών εθνικών λύσεων δημιούργησε πανευρωπαϊκά ένα κατακερματισμένο τοπίο πληρωμών που «πνίγει» την καινοτομία και εμποδίζει την προσβασιμότητα των πολιτών σε αυτή. Φανταστείτε να μην είχαμε τη δυνατότητα roaming στην κινητή τηλεφωνία όταν ταξιδεύουμε στο εξωτερικό – είναι ένα αντίστοιχο παράδειγμα διαλειτουργικότητας χωρίς πανευρωπαϊκή προσβασιμότητα.

Το Ευρωσύστημα έχει αντιληφθεί πλήρως τη δυναμική των άμεσων πληρωμών και τη δυνατότητα να γίνουν η «νέα κανονικότητα» στη ζώνη του ευρώ. Έτσι, το Νοέμβριο 2018 έθεσε σε εφαρμογή την υπηρεσία TIPS (TARGET Instant Payment Settlement), συμβάλλοντας καταλυτικά στην υλοποίηση καινοτόμων λύσεων πληρωμών με έμφαση στις άμεσες πληρωμές. Με αυτή την κίνηση, ουσιαστικά το Ευρωσύστημα συμβάλλει σημαντικά στο να αποφευχθεί η επικράτηση εθνικών λύσεων στις άμεσες πληρωμές. Το ΤΙPS επιτρέπει στους Παρόχους Υπηρεσιών Πληρωμών (πιστωτικά ιδρύματα, FinTechs κ.α.) να προσφέρουν στους πελάτες τους μεταφορές κεφαλαίων πανευρωπαϊκά, συνεχώς και σε πραγματικό χρόνο, όλο το εικοσιτετράωρο και κάθε ημέρα του έτους. Στη χώρα μας, θα συμμετέχουν από τις 10 Δεκεμβρίου 2021 στο ΤIPS οκτώ Πάροχοι Υπηρεσιών Πληρωμών, οι οποίοι αντιστοιχούν στο 97% του συνόλου των λογαριασμών πληρωμών στην Ελλάδα.

2. Πώς επηρεάζουν τη ρουτίνα των πληρωμών και ποια είναι τα οφέλη για τους καταναλωτές και τους εμπόρους; Πείτε μας ένα παράδειγμα αγοράς σε eshop και σε κατάστημα, τι διαφορετικό φέρνει το TIPS;

Οι άμεσες πληρωμές θα αυξήσουν θεαματικά την ταχύτητα με την οποία πραγματοποιούνται οι πληρωμές. Οι υπάρχουσες υποδομές ηλεκτρονικών πληρωμών, ενώ παρέχουν τη δυνατότητα στους πληρωτές να εκκινούν πληρωμές οποιαδήποτε στιγμή επιθυμούν, καθιστούν το ποσό της πληρωμής διαθέσιμο στον δικαιούχο, το νωρίτερο την επόμενη εργάσιμη ημέρα. Οι άμεσες πληρωμές καθιστούν το ποσό διαθέσιμο σε λιγότερο από 10 δευτερόλεπτα, δηλαδή πιο γρήγορα από όσο διαρκεί η έγκριση μιας πληρωμής μέσω χρεωστικής ή πιστωτικής κάρτας.

Ας δούμε πώς μεταφράζεται αυτό στην πράξη. Ο πελάτης σε φυσικό ή ηλεκτρονικό κατάστημα θα μπορεί να αγοράσει ένα προϊόν πληρώνοντας άμεσα. Το μόνο που θα χρειάζεται να κάνει είναι να σκανάρει έναν κωδικό QR ή να χρησιμοποιήσει το online banking του. Εάν βρίσκεται στο φυσικό κατάστημα, αυτό σημαίνει ότι δυνητικά θα μπορούσε να αποφύγει και την ουρά του ταμείου. Παράλληλα θα λαμβάνει άμεσα στο κινητό του την ηλεκτρονική απόδειξη της αγοράς. Ποια είναι τα οφέλη; Ο καταναλωτής κάνει την πληρωμή με ευκολία, χωρίς τον κίνδυνο διαχείρισης των μετρητών και χωρίς τον κίνδυνο απάτης που εμπεριέχει μια πληρωμή με κάρτα. Ο έμπορος βλέπει την πληρωμή άμεσα (σε δευτερόλεπτα) στον λογαριασμό του, γεγονός που οδηγεί σε μείωση του κινδύνου μη πληρωμής αγαθών και υπηρεσιών, καθώς και σε βελτιστοποίηση διαχείρισης του κεφαλαίου κίνησης και ελαχιστοποίηση της ανάγκης χρηματοδότησης.

3. Οι άμεσες πληρωμές να χρησιμοποιηθούν για πληρωμές προς το Δημόσιο, όπως φόροι, τέλη κυκλοφορίας, και προς τις ΔΕΚΟ; Αν ναι, τι κερδίζει ο φορολογούμενος και τι το Δημόσιο;

Με τις άμεσες πληρωμές ενισχύεται η εμπιστοσύνη μεταξύ πολίτη και Κράτους. Η διάδοση των άμεσων πληρωμών θα διευκολύνει την καθημερινότητα των πολιτών εκσυγχρονίζοντας την αλληλεπίδρασή τους με το Δημόσιο και θα ενισχύσει την αποτελεσματικότητά του. Θα μπορούσε να αξιοποιηθεί και σε περιπτώσεις μεταβιβαστικών πληρωμών όπως επιδόματα στήριξης οικονομικά αδύναμων και πληγέντων. Με τον τρόπο αυτό, αναμένεται να ενισχυθεί περαιτέρω η εμπιστοσύνη των πολιτών τόσο στις λύσεις πληρωμών όσο και στον ρόλο του Κράτους. Οι άμεσες πληρωμές θα συμβάλουν στην μείωση της περιττής γραφειοκρατίας και της φοροδιαφυγής οδηγώντας εν τέλει σε ένα κράτος το οποίο θα υπηρετεί τους πολίτες πιο αποτελεσματικά. Αν μπορέσουμε να μειώσουμε την περιττή γραφειοκρατία μειώνουμε τις ανισότητες, βοηθώντας τους πιο αδύναμους. Σ’ αυτό το πλαίσιο, και εστιάζοντας στις θετικές πλευρές της ψηφιοποίησης, όπως η άμεση ενημέρωση του πολίτη για μια πληρωμή, το μεγάλο κέρδος για το Κράτος, όπως και για τους πολίτες, θα είναι η βελτίωση των προσφερόμενων υπηρεσιών του.

Με αμείωτη ένταση συνεχίζεται το ανοδικό ράλι των ελληνικών εξαγωγών, οι οποίες για ακόμη έναν μήνα κατέγραψαν νέα μεγάλη αύξηση και απέδειξαν πως η δυναμική που έχουν αναπτύξει εδώ και μερικά χρόνια δεν είναι συγκυριακή, αλλά εδράζεται σε στέρεες βάσεις.

Αυτό σημειώνει ο Πανελλήνιος Συνδεσμος Εξαγωγέων σε ανακοίνωσή του, αλλά προσθέτει πως στον αντίποδα, μόνιμη πηγή προβληματισμού αποτελεί η ταυτόχρονη σημαντική άνοδος των εξαγωγών και η περαιτέρω διεύρυνση του εμπορικού ελλείμματος, παράγοντες που υπογραμμίζουν την ανάγκη συνέχισης στήριξης της εγχώριας παραγωγής.

Ειδικότερα, τον Οκτώβριο οι ελληνικές εξαγωγές ανήλθαν σε 3,71 δισ. ευρώ, αυξήθηκαν δηλαδή κατά 36,6%, ενώ οι εισαγωγές ανήλθαν σε 5,87 δισ. ευρώ, αυξήθηκαν δηλαδή κατά 42,1%, σε σχέση με τον αντίστοιχο μήνα του 2020.

Καταλυτικό ρόλο στη νέα μεγάλη αύξηση των ελληνικών εξαγωγών έπαιξαν όλοι οι κλάδοι με μοναδική εξαίρεση τον κλάδο των Χημικών (-1,4%). Πιο συγκεκριμένα, τη σημαντικότερη ποσοστιαία αύξηση για τον Οκτώβριο του 2021 καταγράφουν οι κλάδοι των Πετρελαιοειδών-Καυσίμων (+143,4%), των Βιομηχανικών (+37,3%), των Τροφίμων (+9,5%), των Διαφόρων Βιομηχανικών (+22,8%) και των Πρώτων Υλών (+50,2%), ενώ στάσιμες παρέμειναν οι εξαγωγές των Μηχανημάτων (+1,1%). Σημαντική αύξηση εμφανίζουν και οι μικρότερες σε αξία εξαγωγές των Ποτών & Καπνού (+3,7%), Λαδιών (+37,8%) και τα χαμηλής σε αξία εξαγωγών Εμπιστευτικά Προϊόντα (+13,3%).

Σχολιάζοντας τα παραπάνω, η πρόεδρος του Πανελληνίου Συνδέσμου Εξαγωγέων (ΠΣΕ) Χριστίνα Σακελλαρίδη, δήλωσε τα εξής: «Η νέα μεγάλη άνοδος των ελληνικών εξαγωγών αναμφισβήτητα αποτελεί ένα πολύ ενθαρρυντικό μήνυμα καθώς δείχνει πως οι προσπάθειες που καταβάλλουν οι κρίκοι της εξωστρέφειας αποδίδουν καρπούς προς όφελος της ελληνικής οικονομίας και κοινωνίας. Κόντρα στις αντιξοότητες και στα προβλήματα που δημιουργεί στην παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα η υγειονομική κρίση, οι ελληνικές εξαγωγικές επιχειρήσεις καταφέρνουν να ενισχύουν την παρουσία τους στις διεθνείς αγορές. Βέβαια, ο δρόμος δεν είναι στρωμένος με ροδοπέταλα, καθώς υπάρχουν μια σειρά από προκλήσεις που αναδύονται και δυσχεραίνουν το επιχειρείν, με βασικότερα την ανησυχητική αύξηση του ενεργειακού κόστους και την άνοδο του κόστους των πρώτων υλών διεθνώς. Πάντως, όλα δείχνουν ότι εκτός απροόπτου οι ελληνικές εξαγωγές θα πετύχουν και φέτος ρεκόρ, συμβάλλοντας καταλυτικά στην ανάκαμψη της ελληνικής οικονομίας».

Αναλυτικότερα, σύμφωνα με ανάλυση του Πανελληνίου Συνδέσμου Εξαγωγέων και του Κέντρου Εξαγωγικών Ερευνών και Μελετών (ΚΕΕΜ), επί των προσωρινών στοιχείων της ΕΛ-ΣΤΑΤ, τεράστια άνοδο καταγράφουν οι εξαγωγές κατά τον μήνα Οκτώβριο του 2021, καθώς αυξήθηκαν κατά 994 εκατ. ευρώ ή κατά 36,6% και ανήλθαν σε 3,71 δισ. ευρώ έναντι 2,72 δισ. ευρώ κατά τον ίδιο μήνα του έτους 2020. Εξαιρουμένων των πετρελαιοειδών, η αύξηση είναι μικρότερη κατά 21 ποσοστιαίες μονάδες, καθώς ανήλθαν στα 2,59 δισ. ευρώ από 2,24 δισ. ευρώ, δηλαδή αυξήθηκαν κατά 353 εκατ. ευρώ ή κατά 15,8%, γεγονός που επιβεβαιώνει τη μεγάλη σημασία που διαδραματίζει η σημαντικότατη αύξηση των ελληνικών εξαγωγών πετρελαιοειδών και καυσίμων κατά 143,4%.

Ωστόσο, πολύ μεγάλη άνοδος καταγράφεται και στις εισαγωγές τον Οκτώβριο του 2021, καθώς αυξήθηκαν κατά 1,74 δισ. ευρώ ή κατά 42,1% και ανήλθαν σε 5,87 δισ. ευρώ έναντι 4,13 δισ. ευρώ κατά τον ίδιο μήνα του έτους 2020. Εξαιρουμένων των πετρελαιοειδών, οι εισαγωγές αγαθών ανήλθαν στα 4,20 δισ. ευρώ από 3,56 δισ. ευρώ, δηλαδή αυξήθηκαν κατά 639 εκατ. ευρώ ή κατά 17,9%.

Ως αποτέλεσμα των παραπάνω κινήσεων, το εμπορικό έλλειμμα αυξήθηκε τον Οκτώβριο του 2021 κατά 746,2 εκατ. ευρώ ή κατά 52,8%, στα -2,16 δισ. ευρώ από -1,41 δισ. ευρώ τον αντίστοιχο μήνα του 2020. Χωρίς τα πετρελαιοειδή, το εμπορικό έλλειμμα επίσης αυξήθηκε, στα -1,61 δισ. ευρώ από -1,32 δισ. ευρώ, δηλαδή κατά 286,4 εκατ. ευρώ ή κατά 21,7%.

Η ισχυρή αύξηση των εξαγωγών κατά την περίοδο Φεβρουαρίου-Οκτωβρίου, ανακόπτει την πτωτική πορεία κατά τη διάρκεια του προηγούμενου έτους, και οδηγεί σε θεαματική αύξηση των εξαγωγών της χώρας για το δεκάμηνο του 2021. Συγκεκριμένα, οι εξαγωγές συνολικά στο διάστημα Ιανουαρίου-Οκτωβρίου αυξάνονται κατά 7,28 δισ. ευρώ ή κατά 29% και ανήλθαν σε 32,40 δισ. ευρώ από 25,12 δισ. ευρώ.

Ομοίως, χωρίς τα πετρελαιοειδή, είναι αξιοσημείωτο ότι παρά την πανδημία και τις επιπτώσεις της, οι εξαγωγές για το δεκάμηνο Ιανουαρίου-Οκτωβρίου κινούνται ανοδικά σε σχέση με το 2020, στα 23,50 δισ. ευρώ από 19,75 δισ. ευρώ, δηλαδή αυξημένες κατά 3,74 δισ. ευρώ ή κατά 19%.

Οι εισαγωγές (συμπεριλαμβανομένων των πετρελαιοειδών) στην περίοδο Ιανουαρίου -Οκτωβρίου 2021 αυξήθηκαν κατά 10,90 δισ. ευρώ ή κατά 27%, με τη συνολική τους αξία να διαμορφώνεται στα 51,24 δισ. ευρώ έναντι 40,34 δισ. ευρώ κατά το ίδιο διάστημα του έτους 2020. Εξαιρουμένων των πετρελαιοειδών, οι εισαγωγές αυξήθηκαν στα 38,72 δισ. ευρώ από 32,78 δισ. ευρώ, δηλαδή κατά 5,94 δισ. ευρώ ή κατά 18,1%.

Ως αποτέλεσμα των παραπάνω, το εμπορικό έλλειμμα στο διάστημα Ιανουαρίου-Οκτωβρίου του 2021 αυξήθηκε κατά 3,62 δισ. ευρώ ή κατά 23,8%, στα -18,84 δισ. ευρώ από -15,22 δισ. ευρώ το αντίστοιχο διάστημα του 2020. Χωρίς τα πετρελαιοειδή, το εμπορικό έλλειμμα αυξήθηκε στα -15,22 δισ. ευρώ από -13,03 δισ. ευρώ, δηλαδή κατά 2,19 δισ. ευρώ ή κατά -16,8%.

Η πορεία των εξαγωγών ανά γεωγραφική περιοχή

Όσον αφορά στην πορεία των εξαγωγών ανά γεωγραφικές περιοχές τον Οκτώβριο του 2021, παρατηρείται μεγάλη αύξηση των αποστολών προς τις χώρες της ΕΕ κατά 27,5%, ενώ προς τις τρίτες χώρες καταγράφεται τεράστια αύξηση της τάξεως του 48,1%. Όταν εξαιρεθούν τα πετρελαιοειδή, η εικόνα σχεδόν εξισορροπείται. Οι εξαγωγές καταγράφουν αύξηση προς τις χώρες της ΕΕ κατά 16,3%, ενώ προς τις Τρίτες Χώρες καταγράφουν άνοδο κατά 14,8%.

Αναφορικά με το ποσοστό των εξαγωγών που κατευθύνονται στις αγορές των κρατών-μελών της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένων των πετρελαιοειδών, αυτό μειώθηκε κατά 3,5 μονάδες περίπου και άγγιξε το 52,2% έναντι 55,9% σε σχέση με τον αντίστοιχο μήνα του 2020. Αντίστροφη είναι η εικόνα που καταγράφεται για το ποσοστό των εξαγωγών προς τις τρίτες χώρες, που διαμορφώθηκε στο 47,8% έναντι 44,1%. Χωρίς τα πετρελαιοειδή, το μερίδιο των εξαγωγών προς τις χώρες της ΕΕ διαμορφώνεται στο 63,4% και των τρίτων χωρών στο 36,6%.

Εξετάζοντας την κατανομή των εξαγωγών για το διάστημα Ιανουαρίου-Οκτωβρίου του 2021, διαπιστώνεται ότι η συνολική αξία των εξαγωγών, συμπεριλαμβανομένων των πετρελαιοειδών, αυξήθηκε προς τις χώρες της ΕΕ (21,2%) ενώ σημαντικότατα (39,7%) αυξήθηκε και προς τις τρίτες χώρες. Χωρίς τα πετρελαιοειδή, οι εξαγωγές καταγράφουν άνοδο προς τις χώρες της ΕΕ κατά 20,4% και μικρότερη αυτή τη φορά άνοδο προς τις τρίτες χώρες κατά 16,2%.

Η πορεία ανά κλάδο

Σχετικά με τις μεγάλες κατηγορίες προϊόντων, τον Οκτώβριο του 2021 καταγράφονται ανοδικές τάσεις σε όλους τους κλάδους, με μοναδική εξαίρεση τον κλάδο των Χημικών (-1,4%).

Πιο συγκεκριμένα, τη σημαντικότερη ποσοστιαία αύξηση για τον Οκτώβριο του 2021 καταγράφουν οι κλάδοι των Πετρελαιοειδών-Καυσίμων (+143,4%), των Βιομηχανικών (+37,3%), των Τροφίμων (+9,5%), των Διαφόρων Βιομηχανικών (+22,8%) και των Πρώτων Υλών (+50,2%), ενώ πρακτικώς στάσιμες παρέμειναν οι εξαγωγές των Μηχανημάτων (+1,1%). Σημαντική αύξηση εμφανίζουν και οι μικρότερες σε αξία εξαγωγές των Ποτών & Καπνού (+3,7%), Λαδιών (+37,8%) και τα χαμηλής σε αξία εξαγωγών Εμπιστευτικά Προϊόντα (+13,3%).

Εξετάζοντας το δεκάμηνο Ιανουαρίου-Οκτωβρίου 2021, σημαντικότατη άνοδο καταγράφουν όλες οι μεγάλες κατηγορίες προϊόντων, ανεξαιρέτως.

Αναλυτικότερα, σημαντικά αυξημένες εμφανίζονται οι εξαγωγές των Πετρελαιοειδών & Καυσίμων (+67,3%), Βιομηχανικών (+26,4%), Τροφίμων (+10,1%), Χημικών (+14%), Μηχανημάτων (+18,2%), Διαφόρων Βιομηχανικών (+20,8%), Πρώτων Υλών (+46%), Ποτών & Καπνού (+14,5%), Λαδιών (+37,1%) και Εμπιστευτικών Προϊόντων (+10,9%).