Σε συνέχεια της πρόσφατης επίσκεψης του Πρωθυπουργού, ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κ. Θόδωρος Σκυλακάκης, πραγματοποίησε (28-29/1), την πρώτη εδώ και πάνω από 20 έτη επίσημη επίσκεψη Υπουργού Ενέργειας,στη Σαουδική Αραβία.

Ειδικότερα, ο κ. Σκυλακάκης, συναντήθηκε με τον ομόλογό του, Υπουργό Ενέργειας της Σαουδικής Αραβίας, πρίγκηπα Abdulaziz bin Salman al Saud, την Τρίτη (28/1) στο Ριάντ.

Η συνάντηση πραγματοποιήθηκε, σε συνέχεια της σύγκλισης του 1ου Ανώτατου Συμβουλίου Στρατηγικής Συνεργασίας Ελλάδας Σαουδικής Αραβίας, που έλαβε χώρα στην Αλ-Ούλα (13/1).

Κατά τη συνάντηση των δύο Υπουργών επιβεβαιώθηκε η στρατηγική σημασία που αποδίδουν οι δύο χώρες στη δημιουργία ενός διαδρόμου «πράσινης» ενέργειας μεταξύ της Σαουδικής Αραβίας και της Ευρώπης, που θα διέρχεται μέσα από την Ελλάδα.

Αποφασίστηκε να διευρυνθεί η μελέτη σκοπιμότητας, έτσι ώστε μαζί με την ηλεκτρική διασύνδεση να συνεξεταστεί η δυνατότητα και ενός αντίστοιχουδιαδρόμου Υδρογόνου (Η2).

Ο κ. Σκυλακάκης επισκέφθηκε τις εγκαταστάσεις της εθνικής εταιρίας ηλεκτρικής ενέργειας και δικτύων, όπου συζητήθηκε, διεξοδικά, η ηλεκτρική διασύνδεση μεταξύ των δύο χωρών, στο πλαίσιο της ανάπτυξης ανανεώσιμων πηγών (φωτοβολταϊκά και ανεμογεννήτριες), από την Σαουδική Αραβία που σχεδιάζει να αναπτύξει 130 GW ανανεώσιμων πηγών έως το 2030.

Επιπρόσθετα, παρουσίασε, αναλυτικά, την ελληνική πολιτική για θέματα δέσμευσης και αποθήκευσης διοξειδίου του άνθρακα, ενώ εξετάστηκαν πιθανές συνέργειες με την πλευρά της Σαουδικής Αραβίας, που διαθέτει επίσης και τεράστιες δυνατότητες αποθήκευσης CO2 και στο πλαίσιο της υπό διαμόρφωση ευρωπαϊκής στρατηγικής για το CCS.

Τέλος, οι δύο Υπουργοί αποφάσισαν να οργανώσουν μια ελληνική επιχειρηματική αποστολή, στη Σαουδική Αραβία, για θέματα ενέργειας, το συντομότερο δυνατόν.

_Η αιολική ισχύς έφθασε 5.355 ΜW

_Αιολικές επενδύσεις συνολικού ύψους 150 εκατ. € συνδέθηκαν στο δίκτυο κατά το 2024

_2,4% η ετήσια αύξηση σε σχέση με το τέλος του 2023

Πλησίασε τα 5,4 GW η αιολική ισχύς που είναι συνδεδεμένη στο δίκτυο. Συγκεκριμένα, 5.355 MW ήταν η συνολική αιολική ισχύς στην Ελλάδα στο τέλος του 2024. Αυτό προκύπτει από την ετήσια Στατιστική της Αιολικής Ενέργειας στην Ελλάδα που ανακοίνωσε η Ελληνική Επιστημονική Ένωση Αιολικής Ενέργειας (ΕΛΕΤΑΕΝ).

Με βάση τη Στατιστική, κατά το 2024 συνδέθηκαν στο δίκτυο 39 νέες ανεμογεννήτριες συνολικής αποδιδόμενης ισχύος 125,5 MW που αντιστοιχούν σε επενδύσεις συνολικού ύψος 150 εκατ. ευρώ. Αυτό αποτελεί αύξηση 2,4% σε σχέση με το τέλος του 2023.

Πρόκειται για μείωση του ρυθμού ανάπτυξης, που φυσικά παραμένει θετικός. Η επιβράδυνση της ανάπτυξης οφείλεται στο συνδυασμό δύο παραγόντων:

• Το προηγούμενο έτος (2023) ήταν το δεύτερο καλύτερο έτος για την αιολική ενέργεια στην Ελλάδα, διότι ολοκληρώθηκαν και συνδέθηκαν πάρα πολλά νέα αιολικά πάρκα. Ομοίως, το επόμενο έτος (2025) αναμένεται πολύ πιο θετικό, διότι αυτή την περίοδο κατασκευάζονται ή έχουν συμβολαιοποιηθεί πολλές νέες αιολικές επενδύσεις που θα ολοκληρωθούν τους επόμενους μήνες. Εκτιμάται λοιπόν ότι η υστέρηση του 2024 μπορεί να οφείλεται και σε συγκυριακούς παράγοντες χρονοπρογραμματισμού των επενδύσεων.
• Σημαντικός παράγοντας παραμένει η καθυστέρηση που οφείλεται στα γραφειοκρατικά εμπόδια και τη συχνή αδυναμία υπηρεσιών να εφαρμόζουν ορθά τις προβλέψεις και τις προθεσμίες της αδειοδοτικής νομοθεσίας. Ως αποτέλεσμα τα αιολικά πάρκα αντιμετωπίζουν ένα καθεστώς αδειοδότησης που είναι σαφώς χειρότερο από των άλλων τεχνολογιών.

Οι δρομολογημένες επενδύσεις

Κατά το τέλος του 2024 ήταν υπό κατασκευή ή είχαν συμβολαιοποιηθεί πάνω από 1,1 GW νέων αιολικών πάρκων, η συντριπτική πλειοψηφία των οποίων αναμένεται να συνδεθούν στο δίκτυο εντός των επόμενων 18 μηνών. Σε αυτά πρέπει να προστεθούν ακόμα 300 MW περίπου, που έχουν επιλεγεί σε διαγωνισμούς, έχουν καταθέσει τις εγγυητικές καλής εκτέλεσης αλλά δεν ανήκουν σε κάποια από τις ανωτέρω κατηγορίες. Ως αποτέλεσμα η συνολική αιολική ισχύς θα ξεπεράσει τα 6,5 GW εντός της επόμενης διετίας.

Η γεωγραφική κατανομή

Σε επίπεδο Περιφερειών, η Στερεά Ελλάδα παραμένει στην κορυφή των αιολικών εγκαταστάσεων αφού φιλοξενεί  2.346 MW (44%) και ακολουθεί η Πελοπόννησος με 667 ΜW (12%) και η Ανατολική Μακεδονία – Θράκη όπου βρίσκονται 535 MW (10%).

Οι επενδυτές

Όσον αφορά τους επιχειρηματικούς ομίλους, στο Top-5 κατατάσσονται:

• η ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή με 1.034 MW (19,3%)
• η ΜORE με 766 MW (14,3%)
• η Iberdrola Rokas με 409 MW (7,6%)
• η Principia με 368 MW (6,8%) και
• η ΔΕΗ Ανανεώσιμες με 276 MW (5,2%)

Ακολουθούν η Total Energies, η EDF, η METLEN, η Jasper Energy, η Cubico, η HELENiQ Energy κ.α.

Οι κατασκευαστές

H εικόνα για τους κατασκευαστές των ανεμογεννητριών είναι η εξής:

H Vestas έχει προμηθεύσει το 44,7% της συνολικής αποδιδόμενης αιολικής ισχύος στην Ελλάδα. Ακολουθούν η Enercon με 25,8%, η Siemens Gamesa με 16,8%, η Nordex με 7,3% και η GE Renewable Energy με 3,8%. Μικρότερα μερίδια κατέχουν οι EWT, Goldwind και Leitwind.

To 2024 τις νέες ανεμογεννήτριες προμήθευσαν: η Enercon (44,1ΜW – 35,1%), η Vestas (39,6MW – 31,6%), η Siemens Gamesa (39,2MW – 31,2%) και η Goldwind (2,6MW – 2,1%).

Σημειώνεται ότι όλα τα ως άνω αναφερόμενα μεγέθη αφορούν αιολική ισχύ που αποδίδεται στο δίκτυο.

Τα έργα των διαγωνισμών

Κατά την περίοδο 2018-2022 έχουν επιλεγεί μέσω των διαγωνισμών της ΡΑΕ αιολικά πάρκα συνολικής ισχύος 1.592MW, δηλαδή ώριμα έργα που θα έπρεπε ήδη να έχουν όλα τεθεί σε λειτουργία.

Όμως εξαιτίας κυρίως των καθυστερήσεων που προκαλούν τα γραφειοκρατικά εμπόδια, μόλις τα 680 MW, δηλ. το 42,7%, είχαν κατορθώσει να λειτουργούν κατά το τέλος του 2024.

Οι καθυστερήσεις αυτές δεν είναι χωρίς συνέπειες. Η τιμή αποζημίωσης των αιολικών πάρκων που έχουν επιλεγεί σε διαγωνισμούς και δεν έχουν υλοποιηθεί ακόμα είναι πολύ μικρότερη από το κόστος παραγωγής από φυσικό αέριο ή λιγνίτη. Τα αιολικά αυτά έργα, συνολικής ισχύος πάνω από 900 MW, εάν είχαν ολοκληρωθεί έγκαιρα, θα πρόσφεραν περισσότερη φθηνή ενέργεια και μόνιμη ανακούφιση στους Έλληνες καταναλωτές και την εθνική οικονομία.

Οι ωριαίες συμμετοχές της αιολικής ενέργειας στο Σύστημα το 2024

Κατά το 2024, στο Ελληνικό Διασυνδεδεμένο Σύστημα:

• η μεγαλύτερη ωριαία διείσδυση αιολικής ισχύος ήταν 90,3% και παρατηρήθηκε τη Δευτέρα 08.04.2024 (03:00 – 04:00)
• συνολικά για 2.575 ώρες του έτους, η διείσδυση αιολικής ισχύος ήταν πάνω από 30% της ζήτησης ενέργειας
• συνολικά για 5.253 ώρες η διείσδυση αιολικών και φωτοβολταϊκών ήταν πάνω από 30% και για 2.618 ώρες ήταν πάνω από 60%
• η συνολική ωριαία διείσδυση των αιολικών και φωτοβολταϊκών ξεπέρασε το 100% της ζήτησης για 306 ώρες κατά το 2024.

Το Εθνικό Διασυνδεδεμένο Σύστημα της χώρας ανταποκρίθηκε χωρίς πρόβλημα στις μεγάλες αυτές διεισδύσεις.

O χάρτης της αιολικής ενέργειας

Τις επόμενες ημέρες θα ενημερωθεί η ηλεκτρονική εφαρμογή με τον γεωπληροφοριακό χάρτη της ΕΛΕΤΑΕΝ.

Κατεβάστε την Στατιστική ΕΔΩ
Κατεβάστε το χάρτη με τη γεωγραφική κατανομή ΕΔΩ
Κατεβάστε το Δελτίο Τύπου σε pdf ΕΔΩ

Μείωση του ενεργειακού κόστους για τους καταναλωτές, της δαπάνης για εισαγωγές καυσίμων, των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, καθώς και αύξηση του ΑΕΠ και της απασχόλησης, είναι ορισμένα από τα οφέλη που αποφέρουν οι ηλιακοί θερμοσίφωνες. Επιπλέον, η εφαρμογή κινήτρων για την εγκατάστασή τους θα πολλαπλασίαζε τα οφέλη χωρίς δημοσιονομικό κόστος.

Τα συμπεράσματα αυτά προκύπτουν από μελέτη του ΙΟΒΕ με θέμα «Τάσεις και προοπτικές του κλάδου κατασκευής θερμικών ηλιακών συστημάτων (ΘΗΣ) στην Ελλάδα» που παρουσιάστηκε την Παρασκευή στη γενική συνέλευση της Ένωσης Βιομηχανιών Ηλιακής Ενέργειας (ΕΒΗΕ).

Σύμφωνα με τα στοιχεία που περιλαμβάνονται στη μελέτη, τα ΘΗΣ συμβάλλουν στην εξοικονόμηση ενέργειας και υποκαθιστούν συμβατικές πηγές ενέργειας, τόσο άμεσα όσο και στην παραγωγή ηλεκτρισμού, μεγάλο μέρος των οποίων από το εξωτερικό επιβαρύνοντας το εμπορικό ισοζύγιο. Ειδικότερα:

* Οι ποσότητες καυσίμων που εξοικονομούνται σε ετήσια βάση εκτιμάται ότι κυμαίνονται από 4,9 έως 6,1 εκατ. βαρέλια ισοδύναμου πετρελαίου (boe).

* Η βελτίωση του εμπορικού ισοζυγίου εκτιμάται από Euro299 έως Euro362 εκατ. Το σωρευτικό όφελος για το εμπορικό ισοζύγιο σε βάθος 20ετίας από τους υφιστάμενους ηλιακούς θερμοσίφωνες κυμαίνεται από Euro3,8 έως Euro4,7 δισ.

* Στο σύνολο της ενέργειας που παρήγαγαν τα ΘΗΣ στην Ελλάδα το 2023 αντιστοιχούν αποφευγόμενες εκπομπές από 2,1 έως 2,8 εκατ. τόνους CO2 ετησίως. Με το τρέχον επίπεδο τιμών των δικαιωμάτων εκπομπής CO2 (περίπου 70Euro/tCO2), το συνολικό όφελος εκτιμάται από Euro148 εκατ. έως Euro197 εκατ.

* Με δεδομένο ότι η εγκατεστημένη ισχύς των ΘΗΣ διαμορφώθηκε το 2023 σε 4.018 MW και η ετήσια εκτιμώμενη θερμική ηλιακή παραγωγή έφτασε τις 3.772 GWh, η ηλεκτρική ενέργεια που υποκαθίσταται αντιστοιχεί στην παραγωγή από μονάδες αιολικής ενέργειας ισχύος περίπου 1.730 MW, από φωτοβολταϊκές μονάδες ισχύος 2.900 MW, ή από θερμικές μονάδες ισχύος περίπου 430 MW.

* Τα ΘΗΣ συνεισφέρουν ουσιαστικά στην επίτευξη των εθνικών στόχων, καθώς 1,9 από τις 23,4 ποσοστιαίες μονάδες μεριδίου ΑΠΕ στη συνολική ακαθάριστη κατανάλωση ενέργειας οφείλονταν το 2022 σε αυτά.

Η μελέτη εξετάζει τρία διαφορετικά σενάρια για την εξέλιξη της αγοράς: στο σενάριο βάσης τα συστήματα που εγκαθίστανται αντικαθιστούν αυτά που αποσύρονται, στο σενάριο εφαρμογής κινήτρων προβλέπονται επιδοτήσεις ή ισοδύναμα φορολογικά κίνητρα και στο σενάριο ενισχυμένων κινήτρων προστίθενται ειδικά προγράμματα όπως το «Αλλάζω θερμοσίφωνα» που εφαρμόστηκε το 2023. Και στα δύο σενάρια κινήτρων γίνεται η υπόθεση ότι κάθε πρόσθετο ΘΗΣ επιδοτείται με 500 ευρώ. Έτσι οι συνολικές επιδοτήσεις ανέρχονται σε 20 εκατ. ετησίως στο Σενάριο Εφαρμογής Κινήτρων και 42 εκατ. ετησίως στο Σενάριο Ενισχυμένων Κινήτρων. Και στις δύο περιπτώσεις – σύμφωνα με το ΙΟΒΕ – το καθαρό δημοσιονομικό αποτέλεσμα είναι θετικό κατά 0,4 και 0,8 εκατ, ευρώ ετησίως αντίστοιχα ενώ προβλέπεται σημαντική θετική επίπτωση στο ΑΕΠ και την απασχόληση.

Η μελέτη εξετάζει περαιτέρω και σενάρια μείωσης του ΦΠΑ σε 6 % ή κατάργησής του η οποία -εφόσον μετακυληθεί στις τελικές τιμές – συνεπάγεται μείωση των τιμών κατά 14,5% και 19,4 % αντίστοιχα. Στις περιπτώσεις αυτή προκύπτει μείωση των εσόδων του Δημοσίου κατά 8,7 έως 16,8 εκατ. ετησίως λαλά και σημαντικότερο αποτύπωμα στο ΑΕΠ, την απασχόληση και την εξοικονόμηση ενέργειας.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που αποτυπώνει η μελέτη:

Ο κλάδος περιλαμβάνει σήμερα περίπου 30-35 παραγωγικές επιχειρήσεις διαφόρων μεγεθών. Το 2023 περίπου το 62% της συνολικής επιφάνειας συλλεκτών που κατασκευάστηκε στην Ελλάδα εξήχθη σε άλλες χώρες. Συνολικά, η αξία πωλήσεων του κλάδου εκτιμάται το 2023 σε Euro344 εκατ. και η συνολική συνεισφορά του κλάδου κατασκευής, πώλησης και εγκατάστασης ΘΗΣ στο ΑΕΠ διαμορφώθηκε το 2023 σε Euro351 εκατ. Για κάθε ευρώ αξίας παραγωγής στον κλάδο ΘΗΣ το ΑΕΠ της χώρας αυξάνεται κατά περίπου ένα ευρώ.

-Το 2023 οι εγχώριες πωλήσεις ΘΗΣ σημείωσαν ισχυρή άνοδο και διαμορφώθηκαν σε 461 χιλ. τ.μ. (επιφάνεια ηλιακών συλλεκτών). Η συνολική επιφάνεια των ηλιακών συλλεκτών στην Ελλάδα διαμορφώθηκε το 2023 σε 5,7 εκατ. τ.μ.

-Σε σύγκριση με άλλες χώρες της Ευρώπης, η χρήση των ΘΗΣ στην Ελλάδα είναι ιδιαίτερα αναπτυγμένη: Η Ελλάδα αποτελεί τη δεύτερη σε μέγεθος εγκατεστημένης ισχύος ΘΗΣ χώρα της Ευρώπης μετά τη Γερμανία, ενώ σε όρους ισχύος ανά κάτοικο υπολείπεται μόνο έναντι της Κύπρου.

-Τα ΘΗΣ αποτελούσαν το 2021 το κύριο μέσο παραγωγής ζεστού νερού χρήσης για το 35% των νοικοκυριών στην Ελλάδα.