Μήνυμα του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη στη Σύνοδο «Shaping the Future of Shipping» του Διεθνούς Ναυτιλιακού Επιμελητηρίου (ICS)
Κυρίες και κύριοι, αγαπητή Μελίνα, αγαπητέ Πρόεδρε Grimaldi, εξοχότατοι, διακεκριμένοι καλεσμένοι,
Λίγες χώρες θα μπορούσαν να φιλοξενήσουν καλύτερα μια συζήτηση για το μέλλον της ναυτιλίας από την Ελλάδα, μια χώρα η ιστορία της οποίας γράφτηκε για πρώτη φορά πάνω στα κύματα.
Από τις τριήρεις που συνέδεαν τις πόλεις-κράτη της αρχαιότητας μέχρι τα υπερσύγχρονα δεξαμενόπλοια LNG που αγκυροβολούν σήμερα στον Πειραιά, η θάλασσα υπήρξε και παραμένει η πύλη της Ελλάδας προς την κοινή ευημερία.
Αυτή η παράδοση δεν είναι νοσταλγία, είναι μια σύγχρονη πραγματικότητα. Τα υπό ελληνική διαχείριση πλοία αντιπροσωπεύουν σήμερα το ένα πέμπτο του συνολικού παγκόσμιου στόλου, με ακόμη μεγαλύτερα μερίδια στα φορτηγά πλοία μεταφοράς χύδην φορτίου, τα δεξαμενόπλοια και τα πλοία LNG. Μόνο πέρυσι, τα πλοία αυτά εξυπηρέτησαν τις ανάγκες 176 χωρών, μεταφέροντας σιτηρά, ενέργεια και πρώτες ύλες που στηρίζουν την παγκόσμια ανάπτυξη.
Σήμερα, σχεδόν το 90% του παγκόσμιου εμπορίου μεταφέρεται διεξάγεται μέσω θαλάσσης. Όταν το «Ever Given» εγκλωβίστηκε στη Διώρυγα του Σουέζ τον Μάρτιο του 2021, εμπορεύματα αξίας 9 δισεκατομμυρίων δολαρίων την ημέρα παρέμειναν ακινητοποιημένα και οι παγκόσμιοι ναύλοι διπλασιάστηκαν μέσα σε μια εβδομάδα. Εν ολίγοις, χωρίς ναυτιλία δεν υπάρχει παγκόσμια οικονομία.
Τέσσερα χρόνια μετά, ο τομέας αυτός αντιμετωπίζει διάφορες συγκλίνουσες «καταιγίδες». Οι γεωπολιτικές συγκρούσεις συνεχίζουν να επηρεάζουν τόσο την Ερυθρά Θάλασσα όσο και τη Μαύρη Θάλασσα και μας υπενθυμίζουν ότι η ελευθερία της ναυσιπλοΐας μπορεί να είναι ένα δικαίωμα, αλλά, σε ορισμένες περιπτώσεις, έχει και το κόστος της. Για τον λόγο αυτό, νωρίτερα φέτος, η Ελλάδα αξιοποίησε τον ρόλο της στην εκ περιτροπής Προεδρία του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ για να συγκαλέσει μια συζήτηση υψηλού επιπέδου σχετικά με την ασφάλεια στη θάλασσα, με σκοπό να εστιάσει την προσοχή στη διατήρηση της ανοιχτής πρόσβασης στις παγκόσμιες θαλάσσιες οδούς.
Ο προστατευτισμός, υπό τη μορφή δασμών, προτιμήσεων φορτίων και μονομερών κανονισμών, ενέχει επίσης τον κίνδυνο κατακερματισμού των εφοδιαστικών αλυσίδων και ανατροπής δεκαετιών εμπορίου που συνέβαλε στη μείωση της φτώχειας.
Και, βέβαια, υπάρχει και η δράση για το κλίμα. Η κοινωνία αναμένει από τη ναυτιλία να επιτύχει μηδενικές εκπομπές, παρόλο που τα καύσιμα, τα λιμάνια και η χρηματοδότηση που χρειαζόμαστε για να το πετύχουμε εξαρτώνται από πολύ περισσότερους παράγοντες από όσους βρίσκονται σε αυτή την αίθουσα.
Το θέμα της φετινής Συνόδου, «Navigating global megatrends, mitigating risk, and delivering economic security and prosperity», αποτυπώνει σε άριστο βαθμό αυτές τις συγκλίνουσες προκλήσεις. Επιτρέψτε μου να παρουσιάσω τρεις προτεραιότητες που θα βοηθήσουν στην αντιμετώπιση αυτής της συγκυρίας.
Πρώτον, πρέπει να διαφυλάξουμε το ανοικτό εμπόριο και το την ευνομία στη θάλασσα. Η Ελλάδα θα συνεχίσει να εργάζεται μέσω του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού (IMO), της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της G7 για την τήρηση της UNCLOS, την υπεράσπιση της αβλαβούς διέλευσης και τον συντονισμό των ναυτικών συνοδειών, όπου είναι απαραίτητο. Ένα προβλέψιμο περιβάλλον ασφάλειας είναι προς όφελος όλων μας.
Δεύτερον, θα πρέπει να επιταχύνουμε, αλλά και να συντονίσουμε την ενεργειακή μετάβαση. Η απανθρακοποίηση πρέπει να είναι παγκόσμια, αλλιώς θα είναι αναποτελεσματική. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η Ελλάδα προσχώρησε στην Πρωτοβουλία για τους Κόμβους Ναυτιλιακής Καθαρής Ενέργειας (CEM Hubs), η οποία υλοποιείται από το Διεθνές Ναυτιλιακό Επιμελητήριο (ICS), που συνδέει παραγωγούς, λιμάνια, πλοιοκτήτες και επενδυτές για την αύξηση της χρήσης εναλλακτικών καυσίμων.
Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η πρόσφατη συμφωνία του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού (ΙΜΟ) για τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, η οποία και η ίδια δεν είναι χωρίς προκλήσεις, πρέπει να γίνει σεβαστή από όλες τις χώρες, αποφεύγοντας τμηματικές ρυθμίσεις.
Τρίτον, υπάρχει ανάγκη να επενδύσουμε σε ανθρώπους και δεξιότητες. Τα πλοία είναι προηγμένα πλωτά εργοστάσια. Χρειάζονται μηχανικούς, που να γνωρίζουν τόσο για τις κυψέλες καυσίμου αμμωνίας όσο και για την πλοήγηση με τεχνητή νοημοσύνη. Γι’ αυτό και η κυβέρνησή μου δίνει μεγάλη έμφαση στην ενίσχυση της ναυτικής εκπαίδευσης και στη διατήρηση της ναυτικής τεχνογνωσίας και εξειδίκευσης στη χώρα μας.
Ωστόσο, κανένας διεθνής οργανισμός, καμία κυβέρνηση, κανένας πλοιοκτήτης δεν μπορεί να επιτύχει αυτούς τους στόχους μόνος του. Αντίθετα, χρειαζόμαστε υπεύθυνους χάραξης πολιτικής που να αντιστέκονται σε αντανακλαστικά προστατευτισμού και να διαπραγματεύονται παγκόσμια πρότυπα με ειλικρίνεια. Τράπεζες και οργανισμούς εξαγωγικών πιστώσεων που να ανταμείβουν τους πρώτους που θα κάνουν κίνηση με κεφάλαια χαμηλότερου κόστους. Χρειαζόμαστε προμηθευτές καυσίμων που να εγγυώνται τη διαθεσιμότητα, είτε στο Ρότερνταμ και τη Σιγκαπούρη, είτε στο Λάγος, το Κολόμπο ή το Μοντεβιδέο. Χρειαζόμαστε εταιρείες τεχνολογίας που να προσφέρουν ψηφιακές λύσεις που μειώνουν τις εκπομπές και βελτιώνουν την ασφάλεια. Και, πάνω απ’ όλα, χρειαζόμαστε μια ναυτιλιακή κοινότητα που να κινείται προς την ίδια κατεύθυνση. Η παρουσία σας εδώ στην Αθήνα αποδεικνύει ότι αυτή η ενότητα είναι εφικτή.
Υπό την ηγεσία μου, θα παραμείνουμε προσηλωμένοι στη διατήρηση της παγκόσμιας ανταγωνιστικότητας της ελληνικής ναυτιλίας με έναν καινοτόμο και οικονομικά εύρωστο στόλο και θα πιέσουμε για την αναγνώριση του ζωτικού ρόλου της ναυτιλίας, σε κάθε πολυμερές οικονομικό ή κλιματικό φόρουμ στο οποίο συμμετέχουμε.
Αγαπητοί φίλοι, το 1836, ένας νεαρός πλοιοκτήτης στις Σπέτσες ονόματι Αναστάσιος Ποταμιάνος υποθήκευσε το σπίτι του για να κατασκευάσει ένα ξύλινο ιστιοφόρο. Μέχρι το τέλος του αιώνα οι γιοι του διαχειρίζονταν ατμόπλοια σε τέσσερις ηπείρους.
Το μάθημα είναι απλό: αν είμαστε τολμηροί στη θάλασσα, είμαστε ικανοί να δημιουργήσουμε ευκαιρίες πολύ πέρα από τις δικές μας ακτές.
Σας εύχομαι μια παραγωγική συζήτηση και, όταν έρθει η ώρα, ασφαλή επιστροφή στην πατρίδα σας.
Σας ευχαριστώ.
