Eνα ζήτημα το οποίο έχουμε και θέλω να ξεκινήσω απ’ αυτό, γιατί ήταν καθολικό αίτημα, μία και μιλάμε για ταξίδια και τουρισμό, όλοι όσοι βρίσκονται εδώ αναρωτιούνται αν πρέπει να πάνε κάπου το Πάσχα ή όχι, αν πρέπει να πάνε κάπου το καλοκαίρι, να μας δώσετε καμία ημερομηνία να ξέρουμε πότε θα φύγουμε και πότε θα μείνουμε εδώ.

Κυριάκος Μητσοτάκης: Κύριε Σρόιτερ, φαντάζομαι ότι κανείς δεν θα σκεφτεί να αναβάλει τα σχέδιά του για τις διακοπές του Πάσχα. Έχω πει -το επαναλαμβάνω και σε σας κατηγορηματικά- ότι οι εκλογές δεν θα γίνουν στις 2 Μαΐου.

Αντώνης Σρόιτερ: Αγίου Πνεύματος θα πάμε κάπου;

Κυριάκος Μητσοτάκης: Βλέπω ότι είστε απολύτως εναρμονισμένος με το κλίμα και με τη θεματολογία του συνεδρίου. Δεν μπορώ να σας πω κάτι περισσότερο, ακόμα, όσο κι αν με πιέσετε.

Αντώνης Σρόιτερ: Κατάλαβα, θα μείνουμε εδώ. Καταστρέψατε τις διακοπές όλων, όπως καταλαβαίνετε, αλλά δεν θα επιμείνω άλλο πάνω σ’ αυτό.

«Νοσταλγία», είναι η λέξη-κλειδί του συνεδρίου σήμερα. Θα ξεκινήσουμε και θα τελειώσουμε με αυτό στην πορεία. Θέλω να ρωτήσω αν νοσταλγείτε κάποιο ταξίδι. Έχετε γυρίσει τον κόσμο και ως Πρωθυπουργός και πριν τα χρόνια της Πρωθυπουργίας σας. Υπάρχει ένα μέρος στον πλανήτη το οποίο πραγματικά αγαπάτε και νοσταλγείτε για το γεγονός ότι ίσως δεν πηγαίνετε συχνά.

Κυριάκος Μητσοτάκης: Καταρχάς επιτρέψτε μου να ξεκινήσω αναφερόμενος στην έννοια της νοσταλγίας, σε σχέση με ταξίδια τα οποία έχω κάνει εντός της Ελλάδος. Πολλές φορές αναζητούμε εξωτικούς προορισμούς -και είχα την τύχη στη ζωή μου να ταξιδέψω σε πανέμορφα μέρη-, αλλά δεν έχουμε καλά-καλά γνωρίσει την ίδια μας την πατρίδα.

Και επειδή η πολιτική ενασχόληση μου έχει επιτρέψει να ταξιδέψω σε κάθε γωνιά της Ελλάδος, πρέπει να σας πω ότι συνέχεια ανακαλύπτω καινούργιους προορισμούς, κάποιοι εκ των οποίων ήταν παντελώς άγνωστοι και σε εμένα, με καταπληκτικές ομορφιές αλλά και με έναν κόσμο και με τοπικές κοινωνίες οι οποίες είναι εξαιρετικά φιλόξενες. Οπότε, για να απαντήσω ευθέως στο ερώτημά σας…

Αντώνης Σρόιτερ: Μην μου πείτε Κρήτη.

Κυριάκος Μητσοτάκης: Όχι, δεν σας πω Κρήτη. Δεκατεσσάρων ετών είχα συμμετάσχει σε μια εκδρομή την οποία είχε οργανώσει τότε η ΧΑΝ Θεσσαλονίκης με σκηνές, camping στην περιοχή των Ζαγοροχωρίων.

Τότε γνώρισα για πρώτη φορά αυτή την πανέμορφη γωνιά της Ελλάδος. Κατασκηνώσαμε δίπλα στον Βίκο, ανεβήκαμε στη Δρακόλιμνη, ανεβήκαμε στον Σμόλικα. Πρέπει να σας πω ότι αυτές οι εμπειρίες, οι οποίες σχετίζονται και με πολύ όμορφες περιόδους της ζωής μας, παρέμειναν πολύ βαθιά μέσα μου.

Γι’ αυτό και κάθε φορά, όταν δεν ταξιδεύω στην Κρήτη ή όταν δεν επισκέπτομαι τις Κυκλάδες, την Τήνο που την αγαπώ ιδιαίτερα, το μέρος στο οποίο επιζητώ να επιστρέφω είναι τα Ζαγοροχώρια, ακριβώς επειδή έχω πολύ ζωντανή την ανάμνηση από αυτό το ταξίδι που το έκανα σε μια πολύ πιο νεαρή ηλικία και βέβαια σε συνθήκες πολύ διαφορετικές από αυτές που επικρατούν σήμερα.

Αντώνης Σρόιτερ: Να μην ρωτήσω αν έχετε ξανακάνει camping από τότε.

Κυριάκος Μητσοτάκης: Έχω κάνει, αλλά όχι πρόσφατα. Τώρα, όπως ξέρετε, η νέα τάση στα τουριστικά προϊόντα είναι το glamping, δηλαδή η δυνατότητα δημιουργίας σχετικά πολυτελών υποδομών, χωρίς βαριές κατασκευές. Είναι κάτι το οποίο το προβλέπουμε πια και αδειοδοτικά.

Είναι ένα καινούργιο είδος τουριστικής δραστηριότητας το οποίο συνδυάζει ήπια ανάπτυξη με προστασία του περιβάλλοντος, αλλά παρέχοντας ταυτόχρονα και υπηρεσίες πολύ υψηλής ποιότητας. Ειδικά για μικρότερα νησιά ή για προορισμούς όπου απαιτείται ένα ιδιαίτερο καθεστώς προστασίας θα έλεγα ότι είναι μια ενδεδειγμένη μορφή νέου τουριστικού προϊόντος, το οποίο αρχίζει να αναπτύσσεται και στη χώρα μας.

Αντώνης Σρόιτερ: Μιλώντας για ταξίδια πάντα, σήμερα, αύριο ξεκινάει το ταξίδι του και αυτό το ερευνητικό πλοίο, το οποίο πρέπει να πάει κάπου προς την Κάσο, να ξεκινήσει αυτό το περιβόητο πλέον έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης. Θέλω να ρωτήσω, αν εκτιμάτε ότι θα είναι ένα καλό και ανέφελο ταξίδι.

Κυριάκος Μητσοτάκης: Εκτιμώ ότι θα είναι ένα ταξίδι που θα ολοκληρωθεί χωρίς αναταράξεις.

Επιτρέψτε μου να θυμίσω ότι το έργο αυτό σχεδιάζεται εδώ και πολλά χρόνια. Είναι ένα έργο το οποίο συνδέει ηλεκτρικά την Ελλάδα με την Κύπρο -και τελικά θα συνδέσει και την Κύπρο με το Ισραήλ-, εξαιρετικής σημασίας προκειμένου να βγει η Κύπρος από την ενεργειακή απομόνωση.

Είναι ένα έργο κοινού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος, το οποίο έχει χρηματοδοτηθεί με παραπάνω από 600 εκατομμύρια ευρώ από ευρωπαϊκούς πόρους. Είναι ένα έργο το οποίο πια έχει ως πλειοψηφικό μέτοχο μία γαλλική εταιρεία, ένα γαλλικό κεφάλαιο το οποίο επενδύει σε υποδομές, αλλά και ως κύριο προμηθευτή μία άλλη γαλλική εταιρεία, η οποία και θα κατασκευάσει το καλώδιο της ηλεκτρικής διασύνδεσης.

Κατά συνέπεια, δεν είναι ένα αμιγώς ελληνο-κυπριακό έργο. Είναι ένα ευρωπαϊκό έργο με ισχυρή γαλλική παρουσία.

Επί της ουσίας αυτό το οποίο έχει συμβεί τις τελευταίες μέρες -και νομίζω ότι πρέπει να είναι απολύτως σαφές και στην ελληνική κοινή γνώμη- είναι ότι άδεια για την πλεύση αυτού του πλοίου, προκειμένου να κάνει την ερευνητική του δραστηριότητα, έχουν δώσει μόνο η Ελλάδα και η Κύπρος.

Το επαναλαμβάνω: η άδεια έχει δοθεί μόνο από την Ελλάδα και από την Κύπρο. Και θα είναι λάθος να συγχέουν κάποιοι μία γενικής μορφής ενημέρωση για το έργο αυτό, η οποία μπορεί να αποστέλλεται σε τρίτες χώρες -Τουρκία ή Αίγυπτος- με την αδειοδοτική διαδικασία αυτή καθαυτή, η οποία -επαναλαμβάνω για ακόμα μία φορά- είναι αποκλειστική αρμοδιότητα των ελληνικών και των κυπριακών αρχών.

Αντώνης Σρόιτερ: Ωραία, Πρόεδρε, επιτρέψτε μου να ξεκαθαρίσουμε δύο πράγματα εδώ, γιατί νομίζω είναι σημαντικά. Έχουμε μία ρηματική διακοίνωση από τη Γαλλία, το περιεχόμενο της οποίας εμείς ως κοινή γνώμη δεν γνωρίζουμε. Φαντάζομαι εσείς το γνωρίζετε. Αλίμονο αν δεν το γνωρίζατε. Θέλω να ρωτήσω, λοιπόν, αν το περιεχόμενο αυτής της ρηματικής διακοίνωσης μας ικανοποιεί. Είμαστε σύμφωνοι με αυτό το οποίο έστειλαν οι Γάλλοι;

Κυριάκος Μητσοτάκης: Θέλω να είμαι απολύτως σαφής: αυτό το οποίο έχει αποσταλεί από τη γαλλική πλευρά δεν δημιουργεί ζητήματα στην Ελληνική Κυβέρνηση, χωρίς να μπορώ να μπω αυτή τη στιγμή σε παραπάνω λεπτομέρειες.

Η ενημέρωση την οποία έχει δώσει η γαλλική πλευρά στην Τουρκία καθ’ οιονδήποτε τρόπο δεν δημιουργεί κανένα νομικό προηγούμενο και δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να εκληφθεί ως αίτημα για αδειοδότηση.

Κατά συνέπεια, η απάντησή μου είναι σαφής: η Ελληνική Κυβέρνηση δεν έχει κάποιο πρόβλημα με αυτή την ενημέρωση, η οποία έγινε στις τουρκικές αρχές από τη γαλλική πλευρά.

Αντώνης Σρόιτερ: Σήμερα τα τουρκικά μέσα ενημέρωσης μιλούν για μια ρηματική διακοίνωση η οποία έχει τη μορφή άδειας. Αναφέρουν ότι ζητήθηκε άδεια, στην ουσία, από την τουρκική πλευρά, μάλιστα αναφέρονται και στο ενδεχόμενο, βάσει αυτής της διακοίνωσης – άδειας για εκείνους, να εκδοθεί και μια νέα NAVTEX από την Τουρκία, η οποία θα αδειοδοτήσει στην ουσία αυτή τη διαδικασία.

Κυριάκος Μητσοτάκης: Η Τουρκία πολλές φορές, ξέρετε, και σε έργα τα οποία έχουν γίνει στο Αιγαίο, σε συνδέσεις ελληνικών νησιών, για τα οποία ουδέποτε ζητήθηκε καμία άδεια από την Τουρκία, ενδεχομένως να παρεμβαίνει, να θεωρεί και να λέει ότι πρέπει με κάποιο τρόπο να δώσει και αυτή άδεια. Δεν είναι κάτι ασυνήθιστο αυτό, ούτε κάτι καινούργιο. Και όμως, οι διασυνδέσεις ανάμεσα στα ελληνικά νησιά έχουν προχωρήσει κανονικότατα, χωρίς να υπάρχει κανένα εμπόδιο στο πεδίο.

Άρα, το τι λέει η Τουρκία δημόσια για εμένα δεν έχει τόσο μεγάλη σημασία. Μεγάλη σημασία έχει η πραγματικότητα, τα πραγματικά γεγονότα, ποιος τελικά έδωσε την άδεια και από ποιον ζητήθηκε η άδεια.

Η άδεια, λοιπόν, ζητήθηκε -θα το ξαναπώ- από τις ελληνικές και από τις κυπριακές αρχές. Άδεια δεν ζητήθηκε από την Τουρκία ούτε από κανένα άλλο παράκτιο κράτος, το οποίο μπορεί να εμπλέκεται δυνητικά σε αυτή την υπόθεση.

Αλλά επιτρέψτε μου εδώ να κάνω και μια γενικότερη παρατήρηση σε σχέση με τον πολιτικό διάλογο που αναπτύχθηκε στη χώρα μας γύρω από το ζήτημα αυτό. Έχω μερικές φορές την αίσθηση ότι υπάρχουν αρκετοί στην πατρίδα μας, συμπεριλαμβάνω σε αυτούς και κάποια κόμματα της αντιπολίτευσης, τα οποία είτε επιθυμούν το έργο αυτό να μην γίνει είτε επιθυμούν να προκληθεί κάποια κρίση στην οποία τελικά η Ελλάδα θα ηττηθεί. Ούτε το ένα θα συμβεί ούτε το άλλο.

Αλλά μου γεννά απορία γιατί σε ορισμένα ζητήματα εθνικού ενδιαφέροντος δεν μπορεί να υπάρχει ένας ελάχιστος κοινός παρονομαστής και γιατί, στο κάτω-κάτω της γραφής, επιλέγουν κάποιοι να πιστεύουν την άλλη πλευρά και όχι την Ελληνική Κυβέρνηση.

Αυτό είναι κάτι που αφορά και μέσα μαζικής ενημέρωσης, τα οποία διαρκώς παρουσιάζουν την κυβέρνηση, εμένα, τον Υπουργό Εξωτερικών περίπου ως «προδότες», αλλά και κόμματα της αντιπολίτευσης, των οποίων τη στάση πραγματικά δεν κατανοώ, διότι θέλω να θυμίσω ότι τα κόμματα της αντιπολίτευσης ενημερώνονται στη Βουλή, σε κλειστές συνεδριάσεις, από τον Υπουργό Εξωτερικών.

Να σας πω και κάτι ακόμα: δεν γίνεται, κ. Σρόιτερ, ο Υπουργός Εξωτερικών να πηγαίνει…

Αντώνης Σρόιτερ: Η κριτική που γίνεται, και σας διακόπτω εδώ, είναι ότι ειδικά για τη ρηματική διακοίνωση των Γάλλων δεν υπάρχει στα κόμματα της αντιπολίτευσης καμία απολύτως ενημέρωση.

Κυριάκος Μητσοτάκης: Καταρχάς, ουδέποτε η κυβέρνηση αυτή έχει αρνηθεί την ενημέρωση της Βουλής. Έγινε πολύ πρόσφατα και ενημέρωση.

Και πείτε μου, πώς πρέπει να αισθάνεται ο Υπουργός Εξωτερικών όταν μια ενημέρωση γίνεται κεκλεισμένων των θυρών, με βάση τον Κανονισμό της Βουλής, και την ίδια ώρα, real time που λέτε και εσείς οι δημοσιογράφοι, διαρρέεται διαστρεβλωμένο το περιεχόμενο από αυτή την ενημέρωση.

Δηλαδή, δεν μπορούμε να έχουμε ούτε καν τη στοιχειώδη σοβαρότητα, ως Βουλή και ως κόμματα της αντιπολίτευσης, να προστατεύσουμε μια συζήτηση. Εκ των πραγμάτων, κ. Σρόιτερ, στη διπλωματία υπάρχουν και εμπιστευτικές πληροφορίες. Νομίζω ότι αυτό είναι κάτι το οποίο είναι απολύτως κατανοητό και λογικό σε όλους.

Αντιλαμβάνομαι ότι αυτή τη στιγμή πλησιάζουν σιγά-σιγά εκλογές, πρέπει μονίμως η κυβέρνηση αυτή να βρίσκεται στο στόχαστρο. Τα καταλαβαίνω όλα αυτά, είναι μέρος της πολιτικής αντιπαράθεσης, αλλά εδώ μιλάμε για εθνικά ζητήματα.

Θέλω να θυμίσω ότι και οι ίδιοι αυτοί οι οποίοι και τώρα δεν μας ασκούν απλά κριτική -να το τονίσω αυτό, είναι άλλο η κριτική και άλλο οι βαρύτατοι προσωπικοί χαρακτηρισμοί-, είναι οι ίδιοι οι οποίοι πίστευαν ότι δεν μπορούμε να επεκτείνουμε τα χωρικά μας ύδατα στο Ιόνιο, ήταν οι ίδιοι που έλεγαν ότι δεν μπορούμε να κάνουμε την ΑΟΖ με την Αίγυπτο, ήταν οι ίδιοι που έλεγαν ότι η Ελλάδα δεν είναι σε θέση να ενισχύσει και να θωρακίσει τις Ένοπλες Δυνάμεις, ήταν οι ίδιοι που έλεγαν ότι η Ελλάδα δεν θα τολμήσει να κάνει τα Θαλάσσια Πάρκα στο Αιγαίο και τον χωροταξικό σχεδιασμό.

Κι όμως, όλα αυτά τελικά προχώρησαν. Γιατί η κυβέρνηση αυτή επιλέγει την ενεργό διπλωματία και όχι την πολιτική της ακινησίας. Και με αυτόν τον τρόπο πιστεύω ότι μπορεί και τελικά θα επιλυθεί και το ζήτημα της ηλεκτρικής διασύνδεσης, το οποίο η αλήθεια είναι ότι μας ταλαιπώρησε, θα έλεγα, και μας προβλημάτισε στο παρελθόν.

Αντώνης Σρόιτερ: Για να το κλείσουμε αυτό το θέμα, στην περίπτωση που προχωρήσει αυτό το πλοίο προς το σημείο που έχει να κάνει τις έρευνες και βρει μπροστά του τουρκικά πολεμικά πλοία, κ. Πρόεδρε, θα γυρίσει πάλι πίσω, όπως γύρισε στην περίπτωση της Κάσου, ή αυτή τη φορά θα μείνει;

Κυριάκος Μητσοτάκης: Στην Κάσο η έρευνα έγινε αμιγώς εντός των χωρικών υδάτων της πατρίδας μας, Να το ξεκαθαρίσω αυτό, γιατί υπάρχουν και ορισμένες παρεξηγήσεις γύρω από το ζήτημα αυτό.

Αυτό το οποίο μπορώ να σας πω είναι ότι προφανώς η Ελλάδα είναι έτοιμη, ανά πάσα στιγμή, για όλα τα ενδεχόμενα. Δεν εκτιμώ ότι θα υπάρξει αυτή τη στιγμή κάποια κλιμάκωση της έντασης γύρω από το ζήτημα αυτό. Αλλά θέλω να υπενθυμίσω επίσης ότι στο παρελθόν έχουμε διαχειριστεί δύσκολες υποθέσεις. Θυμηθείτε το καλοκαίρι του 2020, όταν ουσιαστικά υπερασπιστήκαμε στο πεδίο κυριαρχία και κυριαρχικά δικαιώματα.

Γι’ αυτό επενδύουμε στις Ένοπλες Δυνάμεις μας. Γι’ αυτό και οι Ένοπλες Δυνάμεις μας σήμερα είναι περισσότερο ισχυρές παρά ποτέ. Όχι γιατί θέλουμε να κοιτάμε τα πλοία μας ή τα άρματά μας ή τα αεροπλάνα μας στις παρελάσεις, αλλά ακριβώς γιατί οι Ένοπλες Δυνάμεις είναι αυτές που μας επιτρέπουν να διασφαλίζουμε την κυριαρχία μας και να υπερασπιζόμαστε τα κυριαρχικά μας δικαιώματα.

Αλλά και κάτι τελευταίο: δεν θα αλλάξει η γεωγραφία μας, κ. Σρόιτερ. Είμαστε «καταδικασμένοι» να είμαστε γείτονες με την Τουρκία. Αυτό δεν πρόκειται να αλλάξει ποτέ.

Έχουμε σύνθετα ζητήματα να επιλύσουμε. Το ζήτημα της οριοθέτησης των θαλασσίων ζωνών είναι εξαιρετικά περίπλοκο θέμα, διότι αν δεν ήταν τόσο σύνθετο φαντάζομαι ότι κάποια προηγούμενη κυβέρνηση θα το είχε αντιμετωπίσει.

Αυτό, όμως, δεν σημαίνει, παρά τις διαφωνίες μας, ότι δεν έχουμε ανοιχτούς διαύλους επικοινωνίας ή ότι δεν μπορούμε, χωρίς -το τονίζω- να κάνουμε καμία υποχώρηση ως προς τη νομική αξία των επιχειρημάτων μας, να προχωρούμε έργα διασυνδεσιμότητας, τα οποία είναι πάρα, πάρα πολύ σημαντικά, προκειμένου να μπορέσουμε να αναδείξουμε και τον ρόλο της Ελλάδος ως μιας χώρας που είναι ένας περιφερειακός κόμβος, που συνδέει την Ευρώπη με την Αφρική και τη Μέση Ανατολή.

Διότι, δεν είναι μόνο το καλώδιο της ηλεκτρικής διασύνδεσης. Είναι καλώδια τηλεπικοινωνιών, πάρα πολλά τα οποία αυτή τη στιγμή δρομολογούνται, ένα πολύ σημαντικό η περίπτωση του EMC. Αυτές είναι πολύ σημαντικές υποδομές.

Θα έλεγα ότι είναι καλό κάποια στιγμή να μπορούμε να βρούμε και μία ευρύτερη φόρμουλα, ώστε αυτές οι υποδομές διασυνδεσιμότητας να μένουν έξω από τις όποιες αντιπαραθέσεις μπορεί να υπάρχουν για σύνθετα ζητήματα, όπως τα θέματα της οριοθέτησης των θαλασσίων ζωνών.

Αντώνης Σρόιτερ: Λέτε κάτι, βεβαίως αν μέσα στον Νοέμβριο ή μέσα στον Δεκέμβριο ψηφιστεί από την τουρκική βουλή το νομοσχέδιο για τη «γαλάζια πατρίδα», η γεωγραφία που είπατε ότι δεν αλλάζει, κ. Πρόεδρε, θα αλλάξει σε μία μέρα.

Κυριάκος Μητσοτάκης: Όχι, η γεωγραφία δεν αλλάζει, κ. Σρόιτερ, και θέλω να σας πω ότι η Ελλάδα είναι έτοιμη να αντιμετωπίσει οποιοδήποτε τέτοιο ενδεχόμενο.

Θα ήταν λάθος από την Τουρκία να προχωρήσει σε μία τέτοια κίνηση. Το ξαναλέω δημόσια και το επαναλαμβάνω: θα ήταν μία αχρείαστη κλιμάκωση, που δεν θα δημιουργεί μεν κάποιο συγκεκριμένο και βαρύ νομικό τετελεσμένο, αλλά σίγουρα θα ήταν μία μεγάλη επιβάρυνση στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, σε μία εποχή που επικρατεί ένας γενικότερος αναβρασμός, όχι μόνο στην περιοχή μας, στον κόσμο ολόκληρο. Να είστε απολύτως σίγουρος ότι αν συνέβαινε κάτι τέτοιο θα υπήρχε μία δυναμική αντίδραση της Ελλάδος.

Αντώνης Σρόιτερ: Αυτή η δυναμική αντίδραση θα ήταν η επέκταση των χωρικών μας υδάτων;

Κυριάκος Μητσοτάκης: Δεν θα μπω σε λεπτομέρειες για λόγους που αντιλαμβάνεστε. Ελπίζω, όμως, ότι κάτι τέτοιο δεν θα γίνει. Και το επαναλαμβάνω: δεν ζούμε…

Αντώνης Σρόιτερ: Δεν το αποκλείετε αυτό που είπα;

Κυριάκος Μητσοτάκης: Όχι, δεν το αποκλείω. Δεν το αποκλείω, γιατί η δουλειά μου είναι τέτοια ώστε να μην αποκλείω τίποτα.

Και θέλω να θυμίσω, κ. Σρόιτερ, ότι είμαι 7,5 χρόνια Πρωθυπουργός. Από αυτά τα 7,5 χρόνια τα 7 χρόνια είναι χρόνια διαχείρισης κρίσεων.

Δεν ζούμε αυτή τη στιγμή σε κανονικούς καιρούς και πολλές φορές αντιλαμβάνομαι και την ανασφάλεια της ελληνικής κοινωνίας, των νέων ανθρώπων, «πού πηγαίνουμε;», «τι γίνεται;». Δεν έχουν άδικο να τα λένε αυτά, διότι πολλές από τις σταθερές του κόσμου, έτσι όπως τον γνωρίζαμε, από τον ρόλο της υπερδύναμης των Ηνωμένων Πολιτειών, μέχρι τις μεγάλες ανατροπές που επιφέρει η τεχνητή νοημοσύνη, πράγματα τα οποία γνωρίζαμε και θεωρούσαμε δεδομένα, όλα αλλάζουν…

Αντώνης Σρόιτερ: Πάμε σε αυτό που είπατε. Ηνωμένες Πολιτείες, ένα εκλογικό αποτέλεσμα, το οποίο χαρακτηρίζεται «μεγάλη ήττα» του Προέδρου Trump και θέλω να ρωτήσω ευθέως αν αυτό το αποτέλεσμα εξυπηρετεί ή προβληματίζει την Ελλάδα;

Κυριάκος Μητσοτάκης: Η Ελλάδα έχει στρατηγικές σχέσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες, οι οποίες έχουν ισχυρές βάσεις και ισχυρά θεμέλια και στα δύο κόμματα. Άρα, εμείς δεν πρόκειται ποτέ δημόσια να σχολιάσουμε εκλογικό αποτέλεσμα σε άλλη χώρα.

Αυτό το οποίο μπορώ να σας πω, όμως, είναι ότι η στήριξη για τις ελληνικές θέσεις στις Ηνωμένες Πολιτείες υπήρξε ανέκαθεν διακομματική. Προσωπικά έχω συνεργαστεί με τον Πρόεδρο Trump στην πρώτη του διακυβέρνηση, με τον Πρόεδρο Biden, ξανά με τον Πρόεδρο Trump.

Έχω μιλήσει -θέλω να θυμίσω- στο Αμερικανικό Κογκρέσο, προσκεκλημένος και των δύο κομμάτων, διότι αυτός είναι ο μόνος τρόπος ώστε ένας αρχηγός κράτους ή κυβέρνησης να τιμηθεί με αυτή τη δυνατότητα.

Να εκφράσω επίσης την ικανοποίησή μου για το γεγονός ότι Ελληνοαμερικανοί βουλευτές εκλέχθηκαν στη Βουλή των Αντιπροσώπων, έξι στον αριθμό, και για πρώτη φορά από το 2013 έχουμε και Γερουσιαστή με ελληνική καταγωγή, τον Κρις Πάπας, και με πολύ ισχυρή άποψη και βαθιά γνώση για τα ζητήματα της Ανατολικής Μεσογείου.

Αντώνης Σρόιτερ: Λίγες μέρες πριν τις εκλογές στις Ηνωμένες Πολιτείες, κ. Πρόεδρε, απολύθηκε στην ουσία η Αμερικανίδα Πρέσβης στη χώρα μας, η κα Guilfoyle. Θέλω να ρωτήσω αν περιμένατε ποτέ να συμβεί κάτι τέτοιο. Είναι πρωτόγνωρο, στα όσα χρόνια θυμάμαι εγώ, τουλάχιστον σε ευρωπαϊκό επίπεδο, να έχει συμβεί κάτι τέτοιο και θέλω να ρωτήσω αν αυτό είναι μια αρνητική ή θετική εξέλιξη για τη χώρα μας.

Κυριάκος Μητσοτάκης: Όπως σας είπα, οι σχέσεις μας με τις Ηνωμένες Πολιτείες ξεπερνούν τα πρόσωπα και νομίζω ότι ξεπερνούν και τις κυβερνήσεις.

Λίγες μέρες πριν είχε έρθει εδώ ο Αμερικανός Υπουργός Εξωτερικών. Πιστεύω ότι έκανε πολύ θετικές δηλώσεις για την πατρίδα μας και κατέδειξε τη σημασία των ελληνοαμερικανικών σχέσεων, τις οποίες πρέπει να τις βλέπουμε πάντα αυτοτελώς και όχι κατ’ ανάγκη σε συνδυασμό με σχέσεις που μπορεί να έχουν οι Ηνωμένες Πολιτείες με την Τουρκία ή με άλλες χώρες της ευρύτερης περιοχής μας.

Δεν είναι δική μου δουλειά να υποδείξω στις Ηνωμένες Πολιτείες τι είδους σχέση θα έχουν με οποιαδήποτε άλλη χώρα. Η δική μου δουλειά είναι να αγωνίζομαι ώστε οι σχέσεις μας με τις Ηνωμένες Πολιτείες να είναι όσο το δυνατόν καλύτερες και να εξυπηρετούν τα ελληνικά εθνικά συμφέροντα.

Για να απαντήσω, λοιπόν, ευθέως στο ερώτημά σας, είναι κάτι το οποίο δεν αφορά την Ελλάδα, δεν επιλέγουμε εμείς ποιος θα έρθει πρέσβης από τις Ηνωμένες Πολιτείες στην πατρίδα μας. Θα συνεργαστούμε με οποιονδήποτε επιλέξει ο Αμερικανός Πρόεδρος, διότι είναι αρμοδιότητα του Προέδρου, με έγκριση, βέβαια, της Γερουσίας, ποιος θα είναι ο εκπρόσωπος της αμερικανικής διπλωματίας στην Ελλάδα.

Αντώνης Σρόιτερ: Επιλέγετε να μην μου πείτε αν αυτό είναι κάτι το οποίο εξυπηρετεί ή δυσχεραίνει τη χώρα μας απ’ ό,τι καταλαβαίνω.

Κυριάκος Μητσοτάκης: Ο,τιδήποτε, θα έλεγα, δημιουργεί αναταραχή εκ των πραγμάτων, δεν είναι κάτι το οποίο μπορεί κανείς να το εκλάβει ως μια θετική εξέλιξη. Αλλά, σας λέω, δεν είναι κάτι το οποίο μπορούσε η Ελλάδα να το επηρεάσει, ούτε μπορούσε να το ελέγξει.

Αυτή τη στιγμή έχουμε επιτετραμμένο της αμερικανικής πρεσβείας, συνεργαζόμαστε πάρα πολύ καλά μαζί του και περιμένουμε ο Αμερικανός Πρόεδρος να διορίσει καινούργιο πρέσβη στην πατρίδα μας.

Αλλά μην ξεχνάμε ότι οι σχέσεις που έχουμε αποκτήσει με τις ΗΠΑ, όσο σημαντικός και αν είναι ο ρόλος του Έλληνα Πρέσβη στην Ουάσιγκτον, ο ρόλος του Αμερικανού Πρέσβη στην Αθήνα, προφανώς είναι πολύ σημαντικές αυτές οι θέσεις, αλλά πρέπει να σας διαβεβαιώσω ότι οι επαφές τις οποίες έχουμε είναι σε πολύ υψηλότερο επίπεδο από αυτό.

Αντώνης Σρόιτερ: Λογικό φαντάζομαι. Πέρα από το θέμα του ερευνητικού πλοίου, το δεύτερο μεγάλο θέμα της επικαιρότητας, εδώ και μέρες, μέσα από ένα μπαράζ περιστατικών, είναι αυτές οι αποκαλύψεις κυκλωμάτων διαφθοράς και φοροδιαφυγής.

Αν το δει ένας ξένος απ’ έξω, ο οποίος για κάποιο λόγο διαβάζει «Πρώτο Θέμα», για παράδειγμα, στα αγγλικά, θα πει ότι μιλάμε για μία χώρα όπου οι αλυσίδες φούρνων κατακλέβουν το κράτος, οι αλυσίδες πίτσας κατακλέβουν το κράτος, στο μπάσκετ οι αγώνες στήνονται ακόμα και στα σχολικά πρωταθλήματα, έχουμε τα νυχτερινά κέντρα τα οποία δεν κόβουν αποδείξεις και βάζουν «αχυρανθρώπους» για τα χρέη τους, έχουμε μία σειρά από έρευνες που έχουν τρέξει το τελευταίο διάστημα -θα πάρω πάρα πολύ χρόνο να τις πω, κ. Πρόεδρε-, έχουμε πολεοδομίες, ακόμη και πριν από λίγες ημέρες, οι οποίες κλείνουν γιατί όλοι εκεί μέσα κατηγορούνται για διαφθορά. Τι συμβαίνει;

Κυριάκος Μητσοτάκης: Μιλάμε για μία χώρα η οποία, επιτέλους, αποφάσισε να ασχοληθεί σοβαρά με τα φαινόμενα παραβατικότητας τα οποία περιγράψατε, κ. Σρόιτερ. Διότι δεν φαντάζομαι κανείς να πιστεύει ότι η παραβατικότητα… Εδώ μιλάμε για παραβατικότητα ουσιαστικά, για παρανομίες, η έννοια της διαφθοράς είναι λίγο διαφορετική, στον βαθμό που εμπλέκονται και κρατικοί αξιωματούχοι, σίγουρα υπάρχει και διαφθορά…

Αντώνης Σρόιτερ: Πολεοδομία, το μπάσκετ….

Κυριάκος Μητσοτάκης: Θα έρθω σε όλα. Λοιπόν, αποφάσισε επιτέλους μία κυβέρνηση, μέσω των ελεγκτικών μηχανισμών, να ασχοληθεί σοβαρά με το θέμα. Και θα μου πείτε «πρέπει κάποιος να μας πει μπράβο;». Το αυτονόητο γίνεται. Αλλά το αυτονόητο στη χώρα μας δεν ήταν πάντα τόσο αυτονόητο. Μερικές φορές ήταν ζητούμενο.

Αντώνης Σρόιτερ: Μήπως αργήσατε επτά χρόνια;

Κυριάκος Μητσοτάκης: Καταρχάς, θέλω να σας πω ότι το ζήτημα των κανόνων για όλους, αυτή η έμφαση η μεγάλη την οποία έδωσα στην έννοια της δικαιοσύνης, ώστε να μην αισθάνεται κανείς πολίτης ότι βρίσκεται σε αδύναμη θέση απέναντι σε κάποιον άλλον, ο οποίος μπορεί να παρανομεί, είναι μία έννοια που έβαλα πολύ δυνατά στον δημόσιο διάλογο μετά τις εκλογές του 2023.

Και νομίζω ότι έχουμε να πούμε πάρα πολλά για τις επιτυχίες τις οποίες είχαμε όλο αυτό το διάστημα. Δεν είναι μόνο αυτές που αναφέρατε. Είναι τα ζητήματα της παραβατικότητας στα πανεπιστήμια, είναι τα ζητήματα της αντιμετώπισης της βίας στο ποδόσφαιρο, είναι μία σειρά από υποθέσεις φοροδιαφυγής που έχουν εξιχνιαστεί τα τελευταία χρόνια, από κυκλώματα που είχαν να κάνουν με παράνομες συνδρομές συνδρομητικής τηλεόρασης… Θυμάστε την υπόθεση πριν από έναν χρόνο με τα βενζινάδικα που έκλεβαν στην αντλία; Πήγαινες να βάλεις βενζίνη 50 ευρώ και σου έβαζαν βενζίνη 40 ευρώ. Αυτό έχει εξιχνιαστεί, πριν από έναν χρόνο.

Κατά συνέπεια, εδώ μιλάμε για μια συνεχή προσπάθεια αντιμετώπισης του οικονομικού εγκλήματος και αυτού του είδους της παραβατικότητας που φέρνει, ναι, πολύ σημαντικά αποτελέσματα.

Μα το «ελληνικό FBI» εμείς το φτιάξαμε. Το φτιάξαμε πριν από δύο χρόνια, συνενώνοντας διαφορετικές δομές, δίνοντας τους αυτοτέλεια, οικονομικούς πόρους και πολιτική κάλυψη για να μπορούν να κάνουν τη δουλειά τους.

Άρα, νομίζω ότι αυτό το οποίο δεν είναι παράλογο ερώτημα, έτσι όπως το θέτετε, πρέπει να αντιμετωπιστεί και να φωτιστεί από μια τελείως διαφορετική οπτική. Αυτή η κυβέρνηση για πρώτη φορά αποφασίζει να βάλει τάξη. Και όταν μιλάμε…

Αντώνης Σρόιτερ: Εγώ να ξαναρωτήσω: αποφασίσατε μετά από επτά χρόνια να βάλετε τάξη; Να σας πω κάτι; Και νομίζω ότι θα συμφωνήσετε μαζί μου. Αν ρωτήσουμε οποιονδήποτε εδώ μέσα αν έχει ακούσει ή αν ξέρει ότι τα νυχτερινά κέντρα, για παράδειγμα, σε συντριπτικό ποσοστό δουλεύουν με «αυτοφωράκηδες», το ξέρουν όλοι, κ. Πρόεδρε, το ξέρετε κι εσείς. Δεν το μάθαμε σήμερα.

Κυριάκος Μητσοτάκης: Κύριε Σρόιτερ, κοιτάξτε. Σας είπα ότι αυτή είναι μια προσπάθεια που ξεκίνησε πολύ συστηματικά από το 2023 και μετά, γιατί νομίζω ότι θυμάστε κι εσείς ότι την πρώτη τετραετία είχαμε να αντιμετωπίσουμε άλλου είδους προκλήσεις.

Λοιπόν, αυτή είναι μια προσπάθεια η οποία τώρα δείχνει τα αποτελέσματά της. Είναι άδικο, λοιπόν, να λέτε ότι ξεκίνησε μετά από επτά χρόνια. Όχι, δεν ξεκίνησε μετά από επτά χρόνια. Ξεκίνησε πριν από αρκετά χρόνια και τώρα βλέπουμε τα πολύ συγκεκριμένα αποτελέσματα αυτής της προσπάθειας.

Αλλά να πω και κάτι ακόμα, το οποίο έχει μεγάλη σημασία σε σχέση με την ανταποδοτικότητα, ειδικά όταν μιλάμε για τη φοροδιαφυγή. Αυτή η απόφαση να πολεμήσουμε ουσιαστικά τη φοροδιαφυγή, μία μεγάλη προσπάθεια που εντάθηκε πολύ, μετά τις εκλογές του 2023, είχε πολιτικό κόστος για την κυβέρνηση.

Θυμάστε τις ιστορίες με τα τεκμήρια των ελεύθερων επαγγελματιών, με το γεγονός ότι ξεβολεύτηκαν αρκετές επιχειρήσεις μέσα από τα ηλεκτρονικά τιμολόγια, το myDATA -δεν ήταν απλές αλλαγές-, η διασύνδεση των POS με τις ταμειακές μηχανές. Ήταν πρωτοβουλίες που μας έλεγαν, «δεν μπορούν να γίνουν ποτέ στην Ελλάδα».

Ποιο είναι το όφελος από αυτή την πολιτική; Με βάση ένα δημοσίευμα το οποίο είδα, της προηγούμενης Κυριακής, μιλάμε συνολικά -αυτοί είναι και οι δικοί μας υπολογισμοί-, για 9 δισεκατομμύρια ευρώ παραπάνω έσοδα την τετραετία. Το επαναλαμβάνω: 9 δισεκατομμύρια ευρώ.

Να γνωρίζουν οι πολίτες, λοιπόν, ότι όλη αυτή η προσπάθεια δεν είναι απλά μια έμπρακτη απόδειξη ότι ο νόμος ισχύει για όλους. Έχει πραγματική ανταπόδοση στους πολίτες.

Όταν εμείς θα πάμε να δώσουμε 400 ευρώ, αφορολόγητα, σχεδόν σε κάθε συνταξιούχο, στα τέλη Νοεμβρίου, πρέπει να γνωρίζουν οι πολίτες ότι τα χρήματα αυτά από κάπου τα βρήκαμε. Σε μεγάλο βαθμό τα βρήκαμε από την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής.

Όταν θα μειώσουμε στο μηδέν τον φόρο, από 1η Ιανουαρίου του 2027, στους τρίτεκνους και τους αγρότες για εισοδήματα μέχρι 20.000 ευρώ, να γνωρίζουν ότι αυτοί είναι πόροι οι οποίοι σε μεγάλο βαθμό βρέθηκαν από την αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής. Άρα, δεν είναι μόνο ένα κοινωνικό αίτημα. Είναι και ένα ισχυρό οικονομικό επιχείρημα.

Να σας πω κάτι; Λέτε για τους «αχυρανθρώπους». Ναι, έχετε δίκιο. Αλλά αυτή την υπόθεση…

Αντώνης Σρόιτερ: Φαντάζομαι ότι καταλαβαίνετε ότι και στην Αθήνα συμβαίνει αυτό, και στην Πάτρα και στο Ηράκλειο…

Κυριάκος Μητσοτάκης: Αυτή την υπόθεση τη δούλευαν το «ελληνικό FBI» και η ΑΑΔΕ εδώ και δύο χρόνια. Και ως προς το ζήτημα των «αχυρανθρώπων», πώς πρέπει να αισθάνεται ο έντιμος μικρομεσαίος επιχειρηματίας, ο οποίος ξέρει ότι δίπλα του κάποιος κλείνει το κατάστημα, το ξανανοίγει μετά από έναν μήνα, εμφανίζει έναν υπερήλικα. Το ξέραμε το ζήτημα. Το αντιμετωπίζουμε, όμως.

Αυτό δεν μπορεί να μην αναγνωρίζεται από οποιονδήποτε καλοπροαίρετο πολίτη. Γιατί φαντάζομαι θα συμφωνήσετε κι εσείς ότι «αχυράνθρωποι» υπήρχαν και πριν το 2019, υπήρχαν και πριν το 2009, υπήρχαν και τον προηγούμενο αιώνα. Αλλά για πρώτη φορά υπάρχει μια σοβαρή προσπάθεια όλες αυτές οι εστίες παρανομίας να αντιμετωπιστούν.

Αναφέρατε τις πολεοδομίες. Γιατί πηγαίνουμε τις πολεοδομίες στο Κτηματολόγιο; Έχουμε μεγάλη αντίδραση γι’ αυτή τη μεταρρύθμιση από τους Δήμους. Γιατί γνωρίζουμε πολύ καλά ότι θέλουμε έναν κεντρικό έλεγχο, με μεγαλύτερη διαφάνεια, με διασύνδεση με τα στοιχεία του Κτηματολογίου, ώστε η άδεια να μπορεί να βγαίνει και οι όροι δόμησης να είναι αυτοματοποιημένοι και τυποποιημένοι. Αυτό θα μειώσει πολύ ουσιαστικά τη διαφθορά.

Όπως η διαφθορά έχει ήδη μειωθεί πολύ ουσιαστικά από το γεγονός ότι οι συντάξεις βγαίνουν στην ώρα τους και δεν χρειάζεται κάποιος να βάλει μέσο ή ενδεχομένως να «πιάσει» κάποιον υπάλληλο για να βγάλει τη σύνταξή του.

Όλη η προσπάθεια του gov.gr και της ψηφιοποίησης είναι ταυτόχρονα μία προσπάθεια μείωσης της μικρής διαφθοράς. Όσο οι επικοινωνίες είναι αντικειμενικές, ηλεκτρονικές και δεν μπαίνει ανθρώπινο χέρι, τόσο μικρότεροι οι πειρασμοί και η διαφθορά.

Και είμαστε στην αρχή ακόμα. Για εμάς κεντρική ατζέντα, ενόψει των επόμενων εκλογών, θα είναι η μεγάλη επανάσταση της τεχνητής νοημοσύνης. Τεχνητή νοημοσύνη και δημόσιες συμβάσεις μπορούν να αλλάξουν πάρα πολλά στη διαφάνεια μιας διαδικασίας, η οποία αυτή τη στιγμή ακόμα παίρνει αρκετό χρόνο όπου, ναι, έχουμε ζητήματα απευθείας αναθέσεων, πρωτίστως από τους Δήμους, όχι από την κεντρική κυβέρνηση.

Άρα, εκεί βλέπετε ότι η τεχνολογία, ειδικά η τεχνητή νοημοσύνη, μπορεί να κάνει θαύματα. Και αν μπορώ σήμερα να κάνω διασταυρώσεις και να βλέπει η τεχνητή νοημοσύνη δεδομένα, πάρα πολλά δεδομένα, και να εντοπίζει αυτό το οποίο το ανθρώπινο μάτι δεν μπορεί να δει, είναι ακριβώς γιατί αξιοποιήσαμε αυτά τα εργαλεία.

Αντώνης Σρόιτερ: Υπάρχει και η ανθρώπινη νοημοσύνη βεβαίως, που και πάλι αν την επικαλεστούμε όλοι, ξέρουμε τι γίνεται στις πολεοδομίες ακόμη, όλης της χώρας, κ. Πρόεδρε. Ξέρουμε τι γίνεται σε συγκεκριμένες δημόσιες υπηρεσίες όλης της χώρας. Προφανώς, δεν ξέρουμε τα πάντα, αλλά πριν φτάσουμε στην τεχνητή νοημοσύνη, πάμε να εφαρμόσουμε και την ανθρώπινη.

Μιλήσατε πριν για τους επαγγελματίες τους τίμιους, αυτούς που βλέπουν τους «μεγάλους» ίσως δίπλα τους να φοροδιαφεύγουν σε τέτοιο βαθμό και θέλω να ρωτήσω, αυτοί πραγματικά πώς αισθάνονται από τη μία όταν παρακαλούν για μία μείωση του ΦΠΑ, όταν ζητούν μία στοχευμένη ελάφρυνση και δεν την έχουν. Και θέλω να ρωτήσω, πριν από λίγες ημέρες κάνατε μία μικρή μείωση στη φορολογία σε ό,τι αφορά τα προϊόντα υγιεινής των γυναικών. Υπάρχουν περιθώρια να κάνετε κάτι άλλο ως τις εκλογές; Θα δούμε κάτι άλλο στο κομμάτι της μείωσης, ώστε να ανακουφιστούν κάποιοι άνθρωποι;

Κυριάκος Μητσοτάκης: Καταρχάς, αναφερθήκατε στη μικρομεσαία επιχειρηματικότητα και θέλω να θυμίσω ότι αν δείτε συνολικά την πολιτική μας αυτά τα 7,5 χρόνια, είναι μία πολιτική η οποία στήριξε την επιχειρηματικότητα και στήριξε τις επενδύσεις.

Άμα δείτε πού ήταν οι φορολογικοί συντελεστές και πού είναι σήμερα, από τον φόρο εισοδήματος, τον φόρο στα μερίσματα, τους φόρους ακινήτων, τη μείωση στις εργοδοτικές εισφορές, όλες αυτές είναι παρεμβάσεις που διευκόλυναν την επιχειρηματικότητα, γι’ αυτό και η Ελλάδα έχει δημιουργήσει 600.000 θέσεις εργασίας και πηγαίνει από ρεκόρ σε ρεκόρ στις επενδύσεις.

Διότι η ανάπτυξη και οι γρήγοροι ρυθμοί τους οποίους θέλουμε να έχουμε, για να συγκλίνουμε πραγματικά με την Ευρώπη, μπορούν να έρθουν μόνο μέσα από επενδύσεις.

Κι έχουμε πει πολλές φορές ότι όσο τα αποτελέσματα των δημόσιων πολιτικών είναι θετικά, όσο αντιμετωπίζουμε ακόμα πιο αποτελεσματικά τη φοροδιαφυγή, όσο αναπτυσσόμαστε κι έχουμε πρόσθετα έσοδα, αυτά, στον βαθμό που δεν ξεπερνούν τα όρια δαπανών τα οποία έχουμε, θα τα επιστρέφουμε στην κοινωνία.

Αναφερθήκατε στα προϊόντα περιόδου. Αυτή ήταν μία αδικία, η οποία έπρεπε να διορθωθεί, το 24% στα προϊόντα περιόδου για τις γυναίκες.

Αντώνης Σρόιτερ: Μπορεί να γίνει κάτι άλλο; Υπάρχει περιθώριο να έχουμε κάποια άλλη μείωση;

Κυριάκος Μητσοτάκης: Καταρχάς, μην ξεχνάτε ότι αυτή τη στιγμή έχουμε την υλοποίηση των μέτρων της ΔΕΘ. Είναι 2 δισεκατομμύρια ευρώ, τα οποία ψηφίζονται αυτή την εβδομάδα κι έχει πολύ μεγάλο ενδιαφέρον να δείτε εάν τα κόμματα της αντιπολίτευσης θα ψηφίσουν τα μέτρα αυτά. Διότι αν τα ψηφίσουν, ουσιαστικά ό,τι προτείνουν θα είναι προσθετικά σε αυτά τα οποία ήδη έχουμε κάνει. Το λέω για να κάνουμε και καλούς υπολογισμούς, σε σχέση με το κόστος του προγράμματος.

Δεν είναι μόνο τα προϊόντα περιόδου, είναι και οι πάνες ακράτειας για τους ηλικιωμένους συμπολίτες μας, ένα σημαντικό πρόβλημα, γιατί κι εκεί δυστυχώς υπήρχε μία στρέβλωση: ότι, σε αντίθεση με τις βρεφικές πάνες, ήταν σε ανώτερο συντελεστή. Το λέω επειδή αυτά είναι συγκεκριμένα διακριτά προϊόντα, που παράγονται από λίγες εταιρείες, είμαστε και απολύτως βέβαιοι ότι μπορούμε να ελέγξουμε και να εξασφαλίσουμε ότι η μείωση θα περάσει τελικά στον τελικό καταναλωτή.

Είναι η λύση του προβλήματος; Όχι. Όταν έχουμε 12% των κοριτσιών σήμερα που μας λένε σε έρευνα ότι δεν χρησιμοποιούν, χάνουν μέρα στο σχολείο γιατί δεν έχουν προϊόντα περιόδου, ή χρησιμοποιούν αυτοσχέδια προϊόντα, αυτό είναι κάτι το οποίο, πέραν του ότι είναι απαράδεκτο για την Ελλάδα του 21ου αιώνα, έχει και τεράστιες επιπτώσεις ως προς τη δημόσια υγεία.

Δεν περιοριζόμαστε μόνο εκεί. Τρέχουμε και προληπτικά προγράμματα στα σχολεία, σε περιοχές με χαμηλότερα εισοδήματα για να δίνουμε δωρεάν προϊόντα περιόδου, κυρίως σε νέα κορίτσια τα οποία είναι στο σχολείο. Κοιτάμε κι ένα σύνολο άλλων πολιτικών σε αυτή την κατεύθυνση.

Αντώνης Σρόιτερ: Μπορούμε να έχουμε άλλες στοχευμένες μειώσεις ΦΠΑ το επόμενο διάστημα, κ. Πρόεδρε; Τώρα, που είστε σε καλή διάθεση, σας πετυχαίνω στα κέφια, μήπως κόψουμε κανέναν φόρο εδώ που βρισκόμαστε;

Κυριάκος Μητσοτάκης: Γενικά είμαι σε καλή διάθεση, κ. Σρόιτερ, αλλά δεν έχω να σας πω κάτι παραπάνω, γιατί έχετε και εσείς μια τάση, με την καλή έννοια το λέω, να θεωρείτε δεδομένα και προεξοφλημένα αυτά τα οποία θα γίνουν και να αναζητάτε πάντα το μεθεπόμενο μέτρο.

Να δούμε, καταρχάς, την εφαρμογή των μέτρων της ΔΕΘ, τα οποία -ανέφερα κάποια πριν- είναι πολύ σημαντικά; Ο «κουμπαράς», τον ξεχάσαμε λίγο στον δημόσιο διάλογο, η δυνατότητα, δηλαδή, να μπορεί κάποιος γονιός μέχρι 100 ευρώ να αποταμιεύσει και να έρθει το κράτος να βάλει άλλα 100 ευρώ. Μπορεί να είναι 20, μπορεί να είναι 50, όσο αντέχει ο καθένας.

Αλλά, αν έβαζε κάποιος στην άκρη 100 ευρώ για το παιδί του και ερχόταν το κράτος και προσέθετε άλλα 100 ευρώ, αυτό για ένα παιδί, όταν θα γίνει 18 ετών, είναι 60.000 ευρώ κεφάλαιο για να μπορέσει να ξεκινήσει τη ζωή του. Δεν είναι ένα μικρό ποσό.

Άρα, ας φωτίσουμε λίγο περισσότερο τις πολύ σημαντικές παρεμβάσεις τις οποίες νομοθετούμε αυτή την εβδομάδα και τίθενται σε εφαρμογή από το τέλος του χρόνου και από την αρχή του επόμενου χρόνου. Να δούμε λίγο τα μέτρα άμεσης εφαρμογής: θυμίζω μόνο μέσα στον Νοέμβριο έχουμε τα 400 ευρώ και έχουμε και την επιστροφή ενός ενοικίου -και δύο ενοικίων σε ορισμένες περιπτώσεις.

Αντώνης Σρόιτερ: Εμείς να τα φωτίσουμε, θα πω εγώ, θέλω να πω ότι έως τώρα αυτά τα μέτρα πάντως δεν έχουν «φωτίσει» τις δημοσκοπήσεις. Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν μια σταθερότητα, μια στασιμότητα της Νέας Δημοκρατίας, σε κάποιες έρευνες και μια περαιτέρω υποχώρηση.

Για να το πω χοντρικά, φαντάζομαι θα συμφωνήσετε, από 23% έως 29%, εκεί είναι τα αποτελέσματα αυτή την ώρα. Μιλάω για την πρόθεση ψήφου και όχι για την εκτίμηση, για να είμαστε ξεκάθαροι.

Θέλω να ρωτήσω αν είστε ικανοποιημένος από αυτά τα ποσοστά ή αν εκτιμάτε ότι είναι κάτω από τον, ίσως, πήχη που έχετε θέσετε εσείς για το πού θα έπρεπε να βρίσκεται η Νέα Δημοκρατία σήμερα.

Κυριάκος Μητσοτάκης: Κύριε Σρόιτερ, δεν νομίζω ότι κανείς συζητά αυτή τη στιγμή για το ποιο κόμμα θα είναι πρώτο στις επόμενες εκλογές. Αυτό, τουλάχιστον, φαίνεται από το πώς οι πολίτες προεξοφλούν το εκλογικό αποτέλεσμα.

Αντώνης Σρόιτερ: Σας φτάνει αυτό;

Κυριάκος Μητσοτάκης: Θα έρθω σε αυτό. Το δεύτερο και το τρίτο κόμμα αθροιστικά σε όλες τις μετρήσεις έχουν ποσοστό χαμηλότερο από το ποσοστό της Νέας Δημοκρατίας. Αυτό δεν είναι, μετά από 7,5 χρόνια, μια κακή θέση στην οποία να βρίσκεται η Νέα Δημοκρατία.

Από την άλλη, είναι δεδομένο ότι ο κόσμος έχει προβλήματα, είναι δεδομένο ότι ο κόσμος περιμένει λύσεις από την κυβέρνηση, διότι αυτή βλέπει μπροστά του. Νομίζω ότι οι πολίτες αντιλαμβάνονται ότι βρισκόμαστε σε έναν διεθνή κυκεώνα.

Όταν ανεβαίνουν οι τιμές των καυσίμων δεν είναι ελληνικό πρόβλημα, είναι διεθνές, αλλά περιμένουν από την κυβέρνηση να κάνει κάτι. Κάναμε κάτι πολύ σημαντικό για το πετρέλαιο θέρμανσης, το οποίο είναι και κάτω από το 1,50 σε πολλές περιοχές της πατρίδας μας.

Ανοίγουμε σήμερα την πλατφόρμα για το επίδομα θέρμανσης. Αυτό σημαίνει ότι κάποιος στη βόρεια Ελλάδα μπορεί να πάρει μέχρι 1.300 ευρώ επίδομα θέρμανσης. Στην Κρήτη θα πάρει πολύ λιγότερα και λογικό είναι, διότι δεν έχει τις ίδιες ανάγκες θέρμανσης.

Άρα, αυτό το οποίο πρέπει να πούμε στους πολίτες είναι ότι δεν είμαστε μάγοι, δεν μπορούμε να καλύψουμε κάθε ανάγκη, αλλά προσπαθούμε πάρα πολύ και κοιτάμε να εξοικονομήσουμε κάθε ευρώ για να μπορέσουμε να στηρίξουμε δίκαια την κοινωνία. Διότι το μεγάλο πρόβλημα πάντα είναι πώς θα κατανείμεις περιορισμένους πόρους σε απεριόριστες ανάγκες. Αυτό δεν είναι κάτι εύκολο και εκεί πρέπει να κάνεις συγκεκριμένες πολιτικές επιλογές.

Μία τελευταία κουβέντα για τις δημοσκοπήσεις: το θυμάστε και εσείς, δεν νομίζω ότι υπήρχε καμία δημοσκόπηση, και το 2019 και το 2023, που να μπόρεσε να προβλέψει το εκλογικό μας ποσοστό. Όλες μας έδιναν, και δύο εβδομάδες πριν από τις εκλογές, ποσοστά πολύ χαμηλότερα.

Αλλά έχουμε ακόμα αρκετούς μήνες μέχρι τις εκλογές. Η δική μας δουλειά είναι να μιλήσουμε για το μέλλον, είναι να εξηγήσουμε τι θα θέλαμε να κάνουμε αν οι πολίτες μας εμπιστευτούν πάλι, ποιο είναι το σχέδιό μας για την Ελλάδα.

Και βέβαια, να συνεχίσουμε και να ολοκληρώσουμε το κυβερνητικό μας έργο, διότι έχουμε ακόμα πολλές πρωτοβουλίες οι οποίες δρομολογούνται, και σε επίπεδο έργων τα οποία παραδίδονται αλλά και σε επίπεδο νομοθετικών πρωτοβουλιών που θα ολοκληρωθούν τους επόμενους μήνες.

Αντώνης Σρόιτερ: Μιλώντας για το μέλλον, γιατί το μέλλον για να γίνουν αυτά που λέτε προϋποθέτει μία κυβερνητική σταθερότητα, φαντάζομαι συμφωνείτε ότι με τις μετρήσεις, όπως είναι σήμερα -μπορεί να πέσουν έξω, έχετε απόλυτο δίκιο- δεν υπάρχει σενάριο ή μέτρηση που να βγάζει αυτοδυναμία της Νέας Δημοκρατίας.

Συνήθως απευθυνόμαστε στην αντιπολίτευση και λέμε «ποιος θα συνεργαστεί με τον κ. Μητσοτάκη;». Δεν υπάρχει ιδιαίτερη προθυμία, το γνωρίζετε. Αλλά νομίζω ότι αυτό το ερώτημα πρέπει να τίθεται σε εσάς πρώτα απ’ όλα.

Εσείς, αν χρειαστεί να συνεργαστείτε, με ποιον θα συνεργαστείτε, κ. Πρόεδρε; Ποιό τηλέφωνο θα σηκώσετε πρώτα; Θα πάρετε τον κ. Ανδρουλάκη; Θα πάρετε τον κ. Τσίπρα; Θα πάρετε τα κόμματα δεξιότερα της Νέας Δημοκρατίας; Τον κ. Σαμάρα, ίσως; Τον κ. Βελόπουλο, την κα Λατινοπούλου; Δεν ξέρω ποιος άλλος θα είναι. Με ποιον θα συνεργαστείτε;

Κυριάκος Μητσοτάκης: Καταρχάς, νομίζω ότι ένα ερώτημα το οποίο πρέπει να απαντήσουμε -θα έρθω και θα απαντήσω ευθέως στο ερώτημά σας-, είναι αν σε αυτή τη συγκυρία μεγάλων αναταραχών, μιας χαοτικής κατάστασης η οποία επικρατεί στον κόσμο, είναι καλύτερο να έχουμε μία αυτοδύναμη κυβέρνηση ή επί της αρχής μία κυβέρνηση συνεργασίας;

Η άποψή μου είναι δεδομένη: ότι οι αυτοδύναμες κυβερνήσεις, στον βαθμό που είναι υπόλογες στον ελληνικό λαό, διότι εκλέγονται από τον ελληνικό λαό, είναι πολύ πιο αποτελεσματικές και πολύ πιο ουσιαστικές. Δεν μπαίνουν σε παζάρια, δεν αναγκάζονται να ικανοποιήσουν μικρότερα κόμματα, τα οποία πολλές φορές εκβιάζουν για να προωθήσουν τη δική τους ατζέντα και μπορούν να πάρουν αποφάσεις πολύ πιο γρήγορα και πολύ πιο αποφασιστικά, σε μία εποχή όπου αυτό ακριβώς απαιτείται από την ηγεσία ενός τόπου.

Νομίζω ότι αξίζει να δείτε στην υπόλοιπη Ευρώπη κυβερνήσεις συνεργασίας, δεν τα έχουν πάει πολύ καλά. Δεν θέλω να αναφερθώ σε χώρες συγκεκριμένες, γιατί δεν μου επιτρέπεται να τις «φωτογραφίζω», αλλά βλέπετε ότι κυβερνήσεις συνεργασίας αυτή τη στιγμή σε όλες τις ευρωπαϊκές χώρες φαίνονται να είναι βαλτωμένες.

Μπορεί κάποιος να συμφωνεί ή να διαφωνεί με τις πολιτικές μας, αλλά βαλτωμένη δεν είναι αυτή η κυβέρνηση. Παίρνει πολλές αποφάσεις.

Άρα, το πρώτο που πρέπει να εξηγήσουμε στους πολίτες είναι αν είναι καλό να έχουμε μία αυτοδύναμη κυβέρνηση ή μία κυβέρνηση συνεργασίας. Γιατί αυτοί θα αποφασίσουν τελικά.

Αν, λοιπόν, μιλάμε για αυτοδύναμη κυβέρνηση, νομίζω ότι σίγουρα το μόνο κόμμα το οποίο διεκδικεί την αυτοδυναμία σήμερα, φαίνεται να είναι η Νέα Δημοκρατία.

Αντώνης Σρόιτερ: Σε περίπτωση που δεν πάμε σε αυτοδυναμία στην κυβέρνηση έχουμε δύο επιλογές: η μια είναι συνεχείς εκλογές μέχρι να «σβήσει ο Ήλιος», η άλλη επιλογή είναι εσείς να συνεργαστείτε με κάποιον.

Κυριάκος Μητσοτάκης: Μεταξύ της ημέρας μετά τις εκλογές και της ημέρας πριν τις εκλογές μεσολαβεί ένα πολύ σημαντικό γεγονός, που είναι οι εκλογές. Έτσι δεν είναι;

Αντώνης Σρόιτερ: Έτσι λέμε συνήθως, ναι.

Κυριάκος Μητσοτάκης: Λοιπόν, οι εκλογές θα μας δείξουν και θα μας κατευθύνουν όλους στο τι πρέπει να γίνει. Εάν δεν υπάρχει αυτοδυναμία, το έχω πει πολλές φορές, υποχρέωση του πρώτου κόμματος είναι να διερευνήσει εάν υπάρχει δυνατότητα μιας κυβέρνησης συνεργασίας.

Προφανώς και το πρώτο κόμμα, και εγώ σε αυτή την περίπτωση, εφόσον εμείς είμαστε αυτοί, θα κάνω τις επιλογές μου. Έχω αποκλείσει κυβέρνηση συνεργασίας με τα μικρά κόμματα που είναι στα δεξιά μας και έχω πει ότι το μόνο κόμμα με το οποίο δυνητικά θα μπορούσαμε να διερευνήσουμε ένα τέτοιο ενδεχόμενο είναι το ΠΑΣΟΚ.

Αντώνης Σρόιτερ: Γιατί έχετε αποκλείσει μια συνεργασία με τα κόμματα που είναι δεξιά σας;

Κυριάκος Μητσοτάκης: Διότι μας χωρίζει ιδεολογική άβυσσος, και στα ζητήματα εξωτερικής πολιτικής αλλά, θα έλεγα, και στα ζητήματα ύφους και τρόπου με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε την άσκηση της εξουσίας.

Λοιπόν, από εκεί και πέρα, ακολουθώντας αυτόν τον συλλογισμό, η ευθύνη μετά περνάει αλλού, δεν περνάει σε εμένα.

Αλλά αυτό το οποίο ξέρω, γιατί πρέπει να ακολουθήσω αυτόν τον συλλογισμό μέχρι το τέλος, είναι το ΠΑΣΟΚ έκανε κοτζάμ συνέδριο για να μας πει ότι δεν θέλει να συνεργαστεί με τη Νέα Δημοκρατία. Δεν είπε ότι δεν θέλει να συνεργαστεί με τον ΣΥΡΙΖΑ., δεν είπε ότι δεν θέλει να συνεργαστεί με τον κ. Τσίπρα, δεν είπε ότι δεν θέλει να συνεργαστεί -με αποφάσεις συνεδρίου- με την κα Κωνσταντοπούλου.

Άρα, αν ολοκληρώσουμε αυτόν τον συλλογισμό, δεν φαντάζει η αυτοδυναμία της Νέας Δημοκρατίας ως, δεν θα πω μονόδρομος, γιατί δεν υπάρχουν μονόδρομοι στη δημοκρατία, αλλά ως η μόνη ρεαλιστική επιλογή για να κυβερνηθεί η χώρα την επόμενη μέρα;

Αντώνης Σρόιτερ: Έχετε αποκλείσει συνεργασία με τα κόμματα δεξιότερα της Νέας Δημοκρατίας. Έχετε μιλήσει ανοιχτά για την προοπτική, ίσως, συνεργασίας με το ΠΑΣΟΚ του κ. Ανδρουλάκη -δεν ξέρω πώς πράγματι μπορεί να προχωρήσει αυτό, όταν ο ίδιος το αποκλείει κατηγορηματικά-, δεν θυμάμαι να έχετε αποκλείσει μια συνεργασία με τον κ. Τσίπρα.

Κυριάκος Μητσοτάκης: Αυτή αποκλείεται, πώς το λένε, «ab initio» και «ipso facto» που λέμε και για την υφαλοκρηπίδα. Τι να συνεργαστώ τώρα με τον κ. Τσίπρα; Είμαστε σοβαροί; Καταρχάς, μην πω τώρα κάτι παραπάνω.

Αντώνης Σρόιτερ: Εάν είναι τρίτο κόμμα, κ. Πρόεδρε, ο κ. Τσίπρας, πρέπει και θεσμικά, φαντάζομαι, να διερευνήσετε αυτό το ενδεχόμενο.

Κυριάκος Μητσοτάκης: Αυτό σας το αποκλείω κατηγορηματικά. Εξάλλου, ο κ. Τσίπρας, απ’ ό,τι καταλαβαίνω, θέλει περίπου να μας βάλει όλους φυλακή. Δηλαδή, αυτά είπε πάλι χθες. Βέβαια, τα έλεγε και το 2023, θέλω να θυμίσω -η ιδέα ότι «θα προκύψει κάποια κυβέρνηση μειοψηφίας», «να πάμε σε ειδικά δικαστήρια»-, δεν είναι καινούργια όλα αυτά.

Τι καταλαβαίνω εγώ; Δεν θέλω να μιλήσω για τον κ. Τσίπρα, γιατί νομίζω πραγματικά ότι ο κόσμος ενδιαφέρεται για τα προβλήματά του και για το πώς μπορούμε να τον βοηθήσουμε, αλλά αυτό το rebranding απέτυχε παταγωδώς.

Ο κ. Τσίπρας, μην ξέροντας τι να κάνει, κάνει αυτό που ξέρει. Και αυτό που ξέρει να κάνει, είναι αυτό το οποίο κάνει: είναι να πολώνει, να οξύνει. Το έκανε και πριν από 15 χρόνια, τότε είχε και μια «φρεσκάδα». Τώρα μου φαίνονται όλα αυτά, τι να σας πω, λίγο παρωχημένα.

Αντώνης Σρόιτερ: Εσείς δεν θέλετε να μιλήσετε για τον κ. Τσίπρα, αλλά εγώ δεν μπορώ να μην θέσω στο τραπέζι το ζήτημα του τι λένε τα στελέχη σας για τον κ. Τσίπρα.

Όταν, για παράδειγμα, ο κ. Γεωργιάδης έχει πει ότι ο κ. Τσίπρας «χρηματίστηκε για να περάσει τους ποινικούς κώδικες», όταν επανήλθε και είπε ότι «ο κ. Τσίπρας χρηματίστηκε από την κυβέρνηση Maduro, το καθεστώς Maduro» στη Βενεζουέλα, η κυβέρνηση δεν το ακολούθησε αυτό. Δεν το καταδίκασε, όμως. Και θέλω να ρωτήσω ευθέως, μια και είστε εδώ, αν εσείς, κ. Πρόεδρε, θεωρείτε ότι ένας πρώην Πρωθυπουργός της χώρας, ο κ. Τσίπρας, με ό,τι διαφορές κι αν έχετε μεταξύ σας, είναι ένας άνθρωπος ο οποίος χρηματίστηκε.

Κυριάκος Μητσοτάκης: Εμείς σε καμία περίπτωση, ως κυβέρνηση και ως κόμμα, δεν έχουμε ακολουθήσει αυτή τη ρητορική. Έχουν τεθεί πολύ εύλογα ερωτήματα, πιστεύω, στα οποία ο κ. Τσίπρας δεν έχει απαντήσει, αλλά εμείς δεν ποινικοποίησαμε την πολιτική ζωή του τόπου. Δεν το κάναμε ούτε το 2019 όταν εκλεγήκαμε, δεν το κάναμε ούτε το 2023, δεν το κάνουμε ούτε τώρα. Θεωρούμε ότι οι διαφορές πρέπει να λύνονται στην κάλπη και πρέπει να λύνονται με πολιτικά επιχειρήματα.

Και ενώ καταλαβαίνω απόλυτα γιατί ο κ. Τσίπρας προκαλεί ανακλαστικά και στα στελέχη μας και πολλές φορές σε κόσμο που είναι κοντά στη Νέα Δημοκρατία, αυτό το οποίο θα προσπαθήσω να επιβάλω στην παράταξη είναι να μην ασχολούμαστε με τον κ. Τσίπρα, αλλά να ασχολούμαστε με τα προβλήματα των πολιτών και να μπορούμε να κάνουμε αντιπαράθεση βάσει πολιτικών θέσεων και λύσεων που μπορούμε να προτείνουμε για το μέλλον της χώρας.

Προφανώς, τα στελέχη, ο εκπρόσωπος, ο εκπρόσωπος του κόμματος, όταν προκαλείται, θα απαντάει. Αλλά δεν πρόκειται σε καμία περίπτωση εγώ προσωπικά να μπω σε μια τέτοιου είδους προσωπική αντιπαράθεση. Δεν το έκανα το 2019, δεν το έκανα το 2023, γιατί επέλεγα πάντα να μιλώ για τα μεγάλα ζητήματα, δεν θα το κάνω και τώρα.

Αντώνης Σρόιτερ: Δεν άκουσα τον εκπρόσωπο ποτέ -και είναι εδώ κιόλας σήμερα- να λέει ότι «ο κ. Τσίπρας χρηματίστηκε». Άκουσα τον κ. Γεωργιάδη να το λέει δύο φορές και θέλω να ρωτήσω, για να το κλείσουμε αυτό, αν ανοιχτά καταδικάζετε αυτές τις δηλώσεις.

Κυριάκος Μητσοτάκης: Κοιτάξτε, νομίζω ότι πολλές φορές έχω επισημάνει κι εγώ δηλώσεις οι οποίες μερικές φορές να αποκλίνουν από την επίσημη θέση του κόμματος.

Είμαστε ένα κόμμα με πολλά στελέχη, ο καθένας έχει τον δικό του τρόπο να εκφράζεται. Προσπαθούμε να έχουμε μία σχετική ομοιομορφία στον πολιτικό μας λόγο, αλλά σας λέω, δεν νομίζω ότι είναι μία αντιπαράθεση…

Ο καθένας μπορεί να θέλει να μπει στον πειρασμό… Θα μπορούσα να πω πάρα πολλά -πραγματικά, πάρα πολλά- για τον κ. Τσίπρα, αλλά δεν θα το κάνω. Και δεν θα το κάνω συνειδητά, γιατί θεωρώ ότι το τελευταίο που ενδιαφέρει τους πολίτες είναι μία «κοκορομαχία» Μητσοτάκη-Τσίπρα.

Δεν είναι αυτό το ζήτημά μας σήμερα, δεν είναι αυτό το οποίο περιμένουν οι πολίτες. Σίγουρα δεν είναι αυτό το οποίο περιμένουν από εμένα.

Αν ο κ. Τσίπρας θέλει να το κάνει, είναι δική του επιλογή, αλλά όπως σας είπα, δύο φορές το έκανε, δύο φορές δοκιμάστηκε, να μη θυμηθώ τι έχουμε ακούσει ως παράταξη και τι έχω ακούσει εγώ. Δεν του βγήκε. Δηλαδή, όταν κάνεις συνέχεια το ίδιο λάθος, γιατί να περιμένεις ότι θα έχεις ένα διαφορετικό αποτέλεσμα; Και το 2019 και το 2023, η ίδια τακτική ακολουθήθηκε.

Αντώνης Σρόιτερ: Κρατάω αυτό που είπατε. Νομίζω ήσασταν ξεκάθαρος ως προς τις δηλώσεις του κ. Γεωργιάδη, γιατί θέλω να αλλάξω θέμα και να ρωτήσω αν μετά από 7,5 χρόνια Πρωθυπουργός μπορείτε να μου πείτε ποιο ήταν το μεγαλύτερο επίτευγμά σας μέχρι σήμερα. Ένα.

Κυριάκος Μητσοτάκης: Το ότι ξανάκανα τη χώρα μία χώρα που τη σέβονται στο εξωτερικό. Ότι όταν πηγαίνουμε στο εξωτερικό και εμφανιζόμαστε ως Έλληνες δεν μας βλέπουν πια με στραβό μάτι. Όταν μπαίνω στο κτήριο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου δεν με κοιτάνε ως έναν άνθρωπο, ως έναν αρχηγό, έναν Πρωθυπουργό, ο οποίος έρχεται από μία χώρα η οποία μονίμως βρισκόταν στο στόχαστρο, ως χώρα που δημιουργεί προβλήματα.

Και βέβαια, γύρω από αυτό, η μείωση του χρέους, η αποκατάσταση της δημοσιονομικής τάξης, το γεγονός ότι έχουμε βάλει θεμέλια σταθερότητας. Χωρίς αυτό καμία πολιτική δεν μπορεί να οικοδομηθεί.

Και ως δεύτερο, θα έβαζα την ενίσχυση της ασφάλειας της χώρας και την ενίσχυση των Ενόπλων Δυνάμεων, όπου νομίζω ότι αυτά τα 7,5 χρόνια πραγματικά έχουμε αλλάξει πίστα ως χώρα. Αυτή είναι μία επένδυση η οποία θα μείνει στη χώρα, παρακαταθήκη για πολλά χρόνια αφότου φύγω εγώ από την πρωθυπουργία.

Αντώνης Σρόιτερ: Σας ζήτησα να μου πείτε ένα, μου είπατε δύο, οπότε θα σας ζητήσω να μου πείτε και ποιο ήταν το μεγαλύτερο λάθος σας σε αυτά τα 7,5 χρόνια. Και εδώ αν θέλετε μπορείτε να μου πείτε δύο.

Κυριάκος Μητσοτάκης: Και περισσότερα άμα θέλετε.

Θα έλεγα, επειδή, ξέρετε, έχω κάνει πολλές συνεντεύξεις σε νέα παιδιά και πάντα το κοουτσάρισμα τους λες όταν σε ρωτάνε για λάθος, να γυρνάς το πλεονέκτημα σε μειονέκτημα και στο τέλος να δίνεις μία απάντηση που είναι τόσο φλου που κανείς δεν την καταλαβαίνει.

Αντώνης Σρόιτερ: Ναι δεν ήμουν αρκετά…

Κυριάκος Μητσοτάκης: Λοιπόν, εγώ θα μιλήσω ευθέως. Θεωρώ ότι το μεγαλύτερο λάθος, σίγουρα της δεύτερης τετραετίας, ήταν ο ΟΠΕΚΕΠΕ. Και το γεγονός ότι δεν τολμήσαμε, και εγώ ο ίδιος δεν έκανα πολύ πιο γρήγορα παρεμβάσεις σε ένα σύστημα το οποίο είναι εκ των υστέρων σαφές ότι δεν μπορούσε να αλλάξει εκ των έσω.

Αντώνης Σρόιτερ: Πείτε μου και ένα δεύτερο μιας και το συζητάμε.

Κυριάκος Μητσοτάκης: Σας είπα το μεγαλύτερο. Εντάξει, είπαμε να κρατήσουμε και μια ισορροπία.

Αντώνης Σρόιτερ: Πριν τις εκλογές του 2023, είχαμε κάνει μια συζήτηση και τότε σας είχα ρωτήσει πόσο χρόνο χρειάζεται ένας Πρωθυπουργός. Θα το διαβάσω ακριβώς για να μην κάνω λάθος, είχατε πει «μια οκταετία είναι ιδανικός και επαρκέστατος χρόνος προκειμένου να ολοκληρώσει ένας ηγέτης το έργο του». Γιατί σήμερα ζητάτε μια τρίτη τετραετία;

Κυριάκος Μητσοτάκης: Είσαι συνεννοημένος με τη γυναίκα μου; Με την οικογένειά μου;

Αντώνης Σρόιτερ: Και να ήμουν, δεν θα σας το έλεγα εδώ.

Κυριάκος Μητσοτάκης: Κοιτάξτε, είναι σωστό αυτό το οποίο λέτε και, σε έναν βαθμό, πιστεύω ότι και αυτή η τοποθέτηση έχει μια βάση. Ο βασικός λόγος για τον οποίο θα ήθελα εφόσον με εμπιστευτούν οι πολίτες να κάνω και μια τρίτη τετραετία, έχει να κάνει με το γεγονός ότι ζούμε, όπως σας είπα πριν, σε εξαιρετικούς καιρούς.

Έχω αποκτήσει πια μια συμπυκνωμένη εμπειρία που πιστεύω ότι είναι πολύ χρήσιμη για τη χώρα, όχι μόνο σε επίπεδο προσωπικών επαφών, που πάντα στην πολιτική έχουν μεγάλη σημασία, αλλά και σε επίπεδο εμπειρίας διαχείρισης κρίσεων. Και πιστεύω ακράδαντα ότι την επόμενη τετραετία θα «παιχτούν» πάρα πολλά πράγματα: τεχνητή νοημοσύνη, γεωπολιτικές ανακατατάξεις, προσφυγικό, κλιματική κρίση. Όλα αυτά δημιουργούν έναν κόσμο σε διαρκή αναταραχή και μέχρι το 2030 θα κριθεί αν η Ελλάδα θα είναι, για να το πω πολύ απλά, με τους νικητές ή με τους ηττημένους.

Θεωρώ ότι είμαι ακόμα και σε μια ηλικία που έχω και την ενέργεια και τη διάθεση και την όρεξη να μπορώ να προσφέρω ακόμη.

Αλλά, όπως έχω πει πολλές φορές, εμείς οι πολιτικοί, όλοι, και οι βουλευτές και ο Πρωθυπουργός, υπογράφουμε ένα τετραετές συμβόλαιο όταν μας «προσλαμβάνουν» οι πολίτες. Με «προσέλαβαν» οι πολίτες το 2023 για να κάνω συγκεκριμένα πράγματα. Γιατί με «προσέλαβαν»; Γι’ αυτά τα οποία λέει το πρόγραμμά μας. Αυτό λέει το «συμβόλαιο».

Να πάμε να δούμε τι κάναμε από αυτά τα οποία είπαμε ότι θα κάνουμε; Έχουμε κάνει τη συντριπτική πλειονότητα από αυτά.

Αντώνης Σρόιτερ: Τα συμβόλαια συνήθως λένε: έκανα τόσα από το συμβόλαιο, δεν έκανα τα υπόλοιπα, οπότε χρειάζομαι μια παράταση συμβολαίου ή τα έκανα τόσο τέλεια οπότε δώστε μου άλλη μια παράταση.

Κυριάκος Μητσοτάκης: Γι’ αυτό, επειδή δεν λέμε ότι τα κάναμε τόσο τέλεια, λέμε όμως ότι τις βασικές μας δεσμεύσεις τις τηρήσαμε. Γιατί έχει αξία αυτό; Όχι γιατί ο κόσμος σε ψηφίζει γι’ αυτά που έκανες -δεν σε ψηφίζει γι’ αυτά που έκανες-, αλλά αυτά τα οποία έκανες είναι ένα «διαβατήριο» αξιοπιστίας.

Αν πω λοιπόν αύριο «κοιτάξτε να δείτε, κεντρική προτεραιότητα της επόμενης τετραετίας», αναφέρω ένα παράδειγμα, «είναι η ανασυγκρότηση του πρωτογενούς τομέα», διότι αυτό συνδέεται με την περιφερειακή ανάπτυξη, την ανθεκτικότητα της οικονομίας μας, τη διατροφική ασφάλεια, και αυτό είναι το σχέδιό μου, τώρα που λύσαμε το θέμα του ΟΠΕΚΕΠΕ…

Δίνεται και παράταση μιας εβδομάδας, να το πούμε και αυτό, για τις δηλώσεις ΟΣΔΕ. Αλλά πιστεύω ότι πια η δύσκολη δουλειά έχει γίνει στο πώς αλλάξαμε από ένα σύστημα πολύ προβληματικό σε ένα σύστημα το οποίο είναι διαφανές και επιβραβεύει τη μεγάλη πλειονότητα των αγροτών και των κτηνοτρόφων που είναι συνεπείς. Τώρα μπορούμε πια να χτίσουμε έναν πρωτογενή τομέα ανταγωνιστικό που θα κρατήσει τα παιδιά μας στην περιφέρεια.

Εφόσον το πω αυτό και το περιγράψω, που θα το κάνω, νομίζω ότι οι πολίτες θα θυμηθούν ότι πολλά από αυτά που τους είπα, τα έκανα -να μην πω τα περισσότερα.

Διότι πολλές φορές είχαμε φτάσει και στη λογική, τα θυμάστε στο παρελθόν, έρχεται κάποιος και τάζει τον ουρανό με τα άστρα. Και σου λένε: «έλα, μωρέ, και ένα στα δέκα να κάνει καλά θα είναι». Τα είχαμε ακούσει και αυτά. Τελικά όχι το ένα στα δέκα δεν έγινε, έγιναν τα ακριβώς ανάποδα.

Αλλά εγώ δεν είμαι σε αυτή τη λογική. Δεν θα πω κάτι το οποίο δεν πιστεύω ότι μπορώ να το κάνω ή δεν θα προσπαθήσω να το κάνω. Και αν κάπου κάνω λάθος, θα το πω πολύ συνειδητά.

Και ξέρετε, μετά από 7,5 χρόνια στην πρωθυπουργία αισθάνομαι μέσα μου ίσως και πιο απελευθερωμένος. Πιστεύω ότι έχω πετύχει αρκετά πράγματα, πιστεύω ότι την Ελλάδα, την πήρα σε ένα επίπεδο και την ανέβασα επίπεδο.

Θα θέσω το έργο μου και το έργο μας, γιατί δεν είναι ένα ατομικό έργο, στην κρίση των πολιτών. Και αυτή είναι η ομορφιά της Δημοκρατίας, το βράδυ των εκλογών θα περιμένουμε όλοι μαζί τα αποτελέσματα για να δούμε πώς οι πολίτες ακούνε αυτά που τους λέμε.

Αντώνης Σρόιτερ: Τη γυναίκα σας την πείσατε με αυτά τα επιχειρήματα ή έχετε μία αμφιβολία…

Κυριάκος Μητσοτάκης: Νομίζω είμαστε σε καλό δρόμο.

Αντώνης Σρόιτερ: Δεν έχετε αμφιβολία αν θα σας ψηφίσει, δηλαδή;

Κυριάκος Μητσοτάκης: Νομίζω ότι είμαστε σε καλό δρόμο.

Αντώνης Σρόιτερ: Με νοσταλγία ξεκινήσαμε, κ. Πρόεδρε, θέλω να κλείσουμε και με νοσταλγία.

Τι νοσταλγεί ένας άνθρωπος από την απλή καθημερινή ζωή, όταν έχει διατελέσει 7,5 χρόνια Πρωθυπουργός, με τους ρυθμούς, τις υποχρεώσεις αλλά και τις δεσμεύσεις, αν θέλετε, που έχει αυτή η θέση.

Κυριάκος Μητσοτάκης: Ένα κανονικό ξύπνημα, χωρίς έγνοια για το πόσες αποφάσεις πρέπει να πάρει μέσα στην ημέρα, χωρίς να πρέπει να διαβάσει όλα τα πρωτοσέλιδα των εφημερίδων, χωρίς να έχει να προετοιμαστεί για τις πρωινές συσκέψεις και χωρίς να πρέπει να είναι ψυχικά αλλά και νοητικά έτοιμος να πάρει δεκάδες αποφάσεις μέσα στην ημέρα. Διότι αυτή, δυστυχώς, είναι η φύση της δουλειάς μας.

Να απαντήσω με μία αναφορά που τη βρήκα πολύ ενδιαφέρουσα. Έχει γίνει η ίδια ερώτηση στον Πρόεδρο Obama, το γράφει στη βιογραφία του: «τι θα θέλατε να κάνετε όταν τελειώσει η Προεδρία σας;». Είχε απαντήσει ότι θέλει να πάει στη Χαβάη, να ανοίξει ένα κατάστημα το οποίο θα πουλάει t-shirt και όλα τα t-shirt θα είναι λευκά και μεγέθους large, γιατί δεν θέλει να πάρει καμία απόφαση. Οπότε νομίζω ότι αυτό από μόνο του καταδεικνύει…

Μάλιστα, βρέθηκα πρόσφατα, να το πω και αυτό, σας συνιστώ να τη δείτε, σε μια πολύ ωραία έκθεση φωτογραφίας ενός Ελληνοβρετανού φωτογράφου που λέγεται Platon, ο οποίος είναι ίσως από τους κορυφαίους φωτογράφους πορτραίτων.

Είχε την καλοσύνη να κάνει και μια δική μου φωτογράφιση, αλλά δεν το λέω γι’ αυτό. Έχει μια φωτογράφιση του George Bush του υιού, πολύ χαμογελαστού, και μου επισήμανε, την ώρα που μου έκανε την ξενάγηση της έκθεσης, ότι αυτή η φωτογραφία είναι τραβηγμένη 15 μέρες αφότου έφυγε από την Προεδρία. Νομίζω ότι έβλεπες στο πρόσωπο του αυτή τη χαλάρωση, μπορεί να το πει κανείς και ανακούφιση.

Αντώνης Σρόιτερ: Για τον Obama είπαμε. Εσείς τι θέλετε να γίνετε όταν μεγαλώσετε, μετά από αυτό; Ακούω από θέσεις στο εξωτερικό…

Κυριάκος Μητσοτάκης: Έχω πολλά σχέδια.

Αντώνης Σρόιτερ: …Μέχρι, δεν ξέρω, αγρότης στην Κρήτη.

Κυριάκος Μητσοτάκης: Καταρχάς, πρέπει να είσαι συμβιβασμένος με την ιδέα ότι η πολιτική καριέρα κάποια στιγμή τελειώνει. Και αυτό είναι μια ψυχική διαδικασία. Όλες οι καριέρες τελειώνουν κάποια στιγμή.

Αντώνης Σρόιτερ: Θα είστε από εκείνους που θα πεθάνουν στα βουλευτικά έδρανα ως πρώην Πρωθυπουργός, μέχρι τα 90 και κάτι;

Κυριάκος Μητσοτάκης: Όχι. Τη στιγμή που θα τελειώσει η σταδιοδρομία μου ως Πρωθυπουργός, θα τελειώσει και η κοινοβουλευτική μου διαδρομή.

Αντώνης Σρόιτερ: Αυτό που είπατε για το 25% σε πρόσφατη συνέντευξη, για να κλείνουμε σιγά-σιγά, ότι εάν το ποσοστό σας είναι κάτω από αυτό, θα σας οδηγήσει στο να πάτε σπίτι σας, είναι κάτι το οποίο…

Κυριάκος Μητσοτάκης: Μου αρέσει, ξέρετε, να θέτω στόχους, και ανώτατους και κατώτατους. Και νομίζω ότι με αυτόν τον τρόπο είμαστε και υπόλογοι στους πολίτες, αλλά και εμείς εξηγούμε ότι στο κάτω-κάτω λογοδοτούμε απέναντι στο κόμμα μας για οποιοδήποτε αποτέλεσμα έρθει.

Όπως έχουμε τα οφέλη, αν έρθει ένα καλό αποτέλεσμα, και επιζητούμε την αναγνώριση, έτσι πρέπει να επιζητούμε και την κριτική, αν τα πράγματα δεν πάνε καλά.

Δεν τον έθεσα εγώ τον στόχο, μου ετέθη το ερώτημα για το ποσοστό αυτό.

Ναι, θεωρώ ότι σίγουρα, αν ήμασταν κάτω από το 25%, θα ήταν ένα κακό εκλογικό αποτέλεσμα για τη Νέα Δημοκρατία και δεν θα δίσταζα καθόλου να αναλάβω τις ευθύνες μου.

Αντώνης Σρόιτερ: Ευχαριστώντας σας, αν ευχηθώ να ξυπνάτε σύντομα ανέμελος, θα θεωρηθεί πολιτική τοποθέτηση, οπότε δεν θα το κάνω. Θα σας ευχαριστήσω γι’ αυτή τη συζήτηση και ό,τι καλύτερο, κ. Πρόεδρε.

Κυριάκος Μητσοτάκης: Εγώ σας ευχαριστώ. Καλή επιτυχία στο συνέδριο.

Αντώνης Σρόιτερ: Να είστε καλά.