Ο πόλεμος στον Περσικό Κόλπο φέρνει αβεβαιότητα στις σχέσεις ΗΠΑ–Κίνας, καθώς η αναβολή της συνόδου κορυφής μεταξύ Σι και Τραμπ και η κλιμάκωση στο Ιράν αφήνουν κρίσιμα διμερή ζητήματα σε εκκρεμότητα. Ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε την Τρίτη (17/3) ότι αναβάλλει το ταξίδι του στο Πεκίνο για να συναντηθεί με τον Κινέζο Πρόεδρο Σι Τζινπίνγκ εξαιτίας του πολέμου στο Ιράν. Μόλις μία ημέρα νωρίτερα, είχε απειλήσει ότι θα καθυστερήσει τη συνάντηση εάν η Κίνα δεν στείλει πολεμικά πλοία για να τερματιστεί ο αποκλεισμός των Στενών του Ορμούζ από το Ιράν.
«Θα το ήθελα πολύ, αλλά λόγω του πολέμου θέλω να είμαι εδώ», δήλωσε ο Τραμπ για τη συνάντηση με τον Κινέζο ηγέτη Σι Τζινπίνγκ. «Ανυπομονώ να τον συναντήσω. Έχουμε πολύ καλή σχέση».
Όπως αναφέρουν οι New York Times, εκτός των επίσημων κύκλων, το αίτημα του Τραμπ αντιμετωπίστηκε στην Κίνα ακόμη και με χλευασμό. Ένας γνωστός Κινέζος μπλόγκερ σχολίασε ότι το αίτημα ήταν τόσο παράλογο, ώστε ο Αμερικανός πρόεδρος θα μπορούσε κάλλιστα να ζητήσει από ιρανικά πολεμικά πλοία να συνοδεύσουν αμερικανικά. Η εφημερίδα Global Times, που διατηρεί στενούς δεσμούς με το Κομμουνιστικό Κόμμα, σχολίασε την Κυριακή: «Είναι όντως ζήτημα “κατανομής ευθυνών” ή πρόκειται για επιμερισμό του κινδύνου ενός πολέμου που ξεκίνησε η Ουάσινγκτον και αδυνατεί να ολοκληρώσει;»
Άλλα κινεζικά μέσα ενημέρωσης, αναφερόμενα στην απουσία ανταπόκρισης από άλλες χώρες, σχολίασαν ότι ο Τραμπ «αντιμετωπίστηκε με ψυχρότητα».
Το Πεκίνο έχει ελάχιστα κίνητρα να διακινδυνεύσει κινεζικό προσωπικό και πλοία ή να υπονομεύσει τις σχέσεις του με το Ιράν, τον στενότερο εταίρο του στην περιοχή. Το Ιράν έχει δηλώσει ότι στοχεύει μόνο πλοία που συνδέονται με τις Ηνωμένες Πολιτείες και τους συμμάχους τους και επιτρέπει σε πλοία που μεταφέρουν πετρέλαιο προς την Κίνα να διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ.
«Δεν είναι δύσκολο ερώτημα. Ανεξάρτητα από το αν θα πάει ή όχι ο Τραμπ, η Κίνα δεν πρόκειται σε καμία περίπτωση να στείλει πολεμικά πλοία για να συμμετάσχει σε επιχείρηση συνοδείας», δήλωσε ο Ντινγκ Λονγκ από το Ινστιτούτο Μεσανατολικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Διεθνών Σπουδών της Σαγκάης.
Ο Λονγκ σημείωσε ότι η αποστολή κινεζικών πολεμικών πλοίων θα ήταν «ισοδύναμη με είσοδο στον πόλεμο και συμμετοχή στη σύγκρουση κατά του Ιράν»- κάτι που η Κίνα δεν είναι διατεθειμένη να πράξει.
Για τον Κινέζο πρόεδρο, ο οποίος επιδιώκει να εδραιώσει τη θέση του Πεκίνου ως υπερδύναμης και παγκόσμιου ηγέτη, η αποστολή πολεμικών πλοίων θα σήμαινε υποταγή στην ηγεσία των ΗΠΑ.
«Από την οπτική του Πεκίνου, πρόκειται για έναν αμερικανικό πόλεμο και όχι για πρόβλημα της Κίνας», δήλωσε ο αναλυτής Κλάους Σουνγκ από το Ινστιτούτο Mercator για Κινεζικές Σπουδές. Η ανταπόκριση στο αίτημα του Τραμπ θα έδινε την εντύπωση ότι «η Κίνα ακολουθεί τις εντολές του», πρόσθεσε.
Ωστόσο, η πλήρης απουσία αντίδρασης ενδέχεται να θέσει σε κίνδυνο την εμπορική εκεχειρία μεταξύ των δύο χωρών. Το Πεκίνο υπολόγιζε στη σύνοδο κορυφής για να μειώσει τις πιέσεις, καθώς προσπαθεί να αναδιαρθρώσει μια επιβραδυνόμενη οικονομία. Επιθυμεί από την Ουάσιγκτον να περιορίσει τη στήριξη προς την Ταϊβάν, να χαλαρώσει τους περιορισμούς στις εξαγωγές τεχνολογίας και να παρατείνει την παύση των δασμών που συμφωνήθηκε πέρυσι.
Παρότι η Κίνα έχει επενδύσει σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και ηλεκτρικά οχήματα για να μειώσει την εξάρτησή της από το πετρέλαιο και άλλες ξένες πηγές ενέργειας- ενώ παράλληλα είχε αυξήσει τα αποθέματα πετρελαίου πριν από την έναρξη του πολέμου από ΗΠΑ και Ισραήλ- εξακολουθεί να επηρεάζεται από το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ. Έως και το 40% των εισαγωγών πετρελαίου της διέρχεται από αυτό το πέρασμα.
Δεδομένα ναυτιλίας από την έναρξη του πολέμου δείχνουν ότι λίγα κινεζικά πλοία διακινδυνεύουν τη διέλευση, σύμφωνα με ανάλυση του Κέντρου Στρατηγικών και Διεθνών Σπουδών. Μέχρι χθες (17/3), τουλάχιστον εννέα κινεζικά πλοία φαίνεται να έχουν εγκλωβιστεί στον Κόλπο, σύμφωνα με την πλατφόρμα Marine Traffic.
«Όλοι ωφελούνται από το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ», δήλωσε η Δρ. Γιουν Σουν από το Κέντρο Stimson στην Ουάσιγκτον, εκτιμώντας ότι το Πεκίνο ίσως επιχειρήσει να μεσολαβήσει ή να ασκήσει διακριτική πίεση στο Ιράν για την επαναλειτουργία του.
Περισσότερες ενέργειες προς αυτή την κατεύθυνση θα βοηθούσαν την Κίνα να βελτιώσει τις σχέσεις της με την Ουάσιγκτον πριν από τη σύνοδο, να ενισχύσει την εικόνα της ως υπεύθυνης μεγάλης δύναμης και να στηρίξει τους εταίρους της στον Κόλπο, πρόσθεσε.
«Η Κίνα δεν μπορεί να πιέσει το Ιράν με μονομερή τρόπο», τόνισε η Δρ. Σουν, προσθέτοντας ότι το Πεκίνο πιθανότατα θα προτρέψει επίσης ιδιωτικά τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ να κηρύξουν κατάπαυση του πυρός.
Μια καθυστέρηση της συνόδου μεταξύ Τραμπ και Σι ενδέχεται ναεξυπηρετεί και τα κινεζικά συμφέροντα. Εάν ο πόλεμος παραταθεί, η αυξημένη πίεση προς την Ουάσιγκτον θα μπορούσε να δώσει μεγαλύτερη διαπραγματευτική ισχύ στο Πεκίνο.
«Τόσο το Πεκίνο όσο και η Ουάσιγκτον έχουν προσδοκίες από τη σύνοδο, αλλά ενδέχεται τελικά ο Τραμπ να τη χρειάζεται περισσότερο ως μέσο για να αποδείξει ότι μπορεί να καταλήξει σε συμφωνία», κατέληξε ο Κλάους Σουνγκ από το Ινστιτούτο Mercator για Κινεζικές Σπουδές.
Πηγή: ΝΥΤ
