Μια ομάδα επιστημόνων του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, με επικεφαλής την καθηγήτρια Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος του ΕΚΠΑ, Νίκη Ευελπίδου, κατέκτησε την 1η θέση σε διαγωνισμό καινοτομίας με το πρωτοποριακό έργο “Nature4Nature” — έναν τεχνοβλαστό (spinoff) του ΕΚΠΑ που στοχεύει στην προστασία των παραλιών από τη διάβρωση, αξιοποιώντας τη δύναμη της ίδιας της φύσης.
Για το έργο και τη φιλοσοφία του μίλησαν στην εκπομπή της ΕΡΤ «Συνδέσεις» η καθηγήτρια Νίκη Ευελπίδου, ο Δρ. Γιάννης Σαΐτης, γεωλόγος και συνιδρυτής του τεχνοβλαστού, καθώς και ο επίκουρος καθηγητής Αντώνης Λιβιεράτος του ΕΚΠΑ, με εξειδίκευση στην καινοτομία και τη μεταφορά τεχνολογίας.
Όπως εξήγησε η κ. Ευελπίδου, η ιδέα γεννήθηκε όταν μια επιστημονική μελέτη έδειξε ότι μέχρι το 2050, το ένα τρίτο των παραλιών του πλανήτη θα έχει εξαφανιστεί. «Οι παραλίες που γνωρίζουμε σήμερα, στις οποίες κολυμπάμε και στηρίζεται μεγάλο μέρος της οικονομίας, απειλούνται από τη διάβρωση», ανέφερε χαρακτηριστικά. Η ομάδα, αξιοποιώντας τη γνώση της γεωλογίας και τη μελέτη των φυσικών διεργασιών, αναζήτησε λύσεις που μιμούνται τους μηχανισμούς της ίδιας της φύσης. Έτσι γεννήθηκε η ιδέα δημιουργίας τεχνητών υφάλων ή φυσικών δομών, οι οποίες σταθεροποιούν την άμμο και προστατεύουν τις ακτές.
Η μέθοδος που ανέπτυξαν οι ερευνητές αξιοποιεί βακτήρια που ήδη υπάρχουν στο θαλάσσιο περιβάλλον, τα οποία μέσα από τη βιολογική τους δράση καθιζάνουν ανθρακικά άλατα — το λεγόμενο «φυσικό τσιμέντο» που ενισχύει τη συνοχή της άμμου. «Ουσιαστικά δημιουργούμε στο εργαστήριο αυτό που η φύση χρειάζεται χιλιάδες χρόνια για να φτιάξει. Και το κάνουμε χωρίς να προσθέτουμε τίποτα ξένο στο περιβάλλον», τόνισε η κ. Ευελπίδου. Τα δείγματα που έχει αναπτύξει η ομάδα μπορούν να δημιουργηθούν επιτόπου, με χρήση μόνο των τοπικών φυσικών υλικών και μικροοργανισμών, χωρίς καμία ανάγκη συντήρησης.
Η εφαρμογή της τεχνικής όχι μόνο προστατεύει τις ακτές, αλλά ενισχύει τη βιοποικιλότητα, καθώς δημιουργούνται ευνοϊκές συνθήκες για την ανάπτυξη θαλάσσιας χλωρίδας και πανίδας. Επιπλέον, η διαδικασία δεσμεύει διοξείδιο του άνθρακα (CO₂) από την ατμόσφαιρα, συμβάλλοντας και στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής.
Ο τεχνοβλαστός Nature4Nature αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα βιομιμητικής καινοτομίας — μιας τεχνολογίας που αντλεί λύσεις από τη φύση για να προστατεύσει τη φύση. «Διαβάσαμε τη φύση και προσπαθήσαμε να τη μιμηθούμε», είπαν τα μέλη της ομάδας στην εκπομπή «Συνδέσεις», επισημαίνοντας πως στόχος τους είναι η ευρεία εφαρμογή της τεχνολογίας, ώστε να διασφαλιστεί το μέλλον των ακτών και των θαλάσσιων οικοσυστημάτων.
