Στη Θεσσαλονίκη θα ιδρυθεί το Περιφερειακό Κέντρο Ελέγχου Ηλεκτρικής Ενέργειας (Regional Security Coordinator, RSC) της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, από τους Διαχειριστές της Ελλάδας (ΑΔΜΗΕ), της Ρουμανίας (Transelectrica) και της Βουλγαρίας (ESO-EAD). Σύμφωνα με ανακοίνωση του ΑΔΜΗΕ η επιλογή της συμπρωτεύουσας προέκυψε ως αποτέλεσμα των μακρόχρονων διαπραγματεύσεων του Διαχειριστή τόσο με τον ESO-EAD όσο και με τον Ευρωπαίο Σύνδεσμο Διαχειριστών Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (ENTSO-E).
Η δημιουργία Περιφερειακού Κέντρου Ελέγχου Ηλεκτρικής Ενέργειας (RSC) στη Θεσσαλονίκη είναι υψηλής σημασίας, δεδομένου του συνεχώς αυξανόμενου ρόλου που αναλαμβάνουν οι συντονιστές για τη λειτουργία των συστημάτων των γεωγραφικών περιφερειών και για τη λειτουργία και ενοποίηση των αγορών ηλεκτρικής ενέργειας της ευρύτερης περιφέρειας. Επιπρόσθετα, ο ΑΔΜΗΕ εκτιμά ότι η ίδρυση αυτής της εταιρείας στη Θεσσαλονίκη θα ενισχύσει την ενεργειακή και γεωπολιτική θέση της χώρας μας στα Βαλκάνια, καθιστώντας την τον ισχυρότερο ενεργειακό πόλο έλξης στην ευρύτερη γεωγραφική περιφέρεια.
Για την επιλογή της συμπρωτεύουσας, σημαντικό ρόλο έπαιξαν οι εξαιρετικές σχέσεις της Ελλάδας με τις βαλκανικές χώρες. Μάλιστα, σύμφωνα με τις μέχρι σήμερα συζητήσεις με γειτονικούς Διαχειριστές, υπάρχει αυξημένο ενδιαφέρον για συμμετοχή περισσότερων από τεσσάρων Διαχειριστών. Επίσης, έχει αναπτυχθεί business plan που μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την ίδρυση της εταιρείας, ενώ η Θεσσαλονίκη είναι ελκυστική πόλη για εργασία και θα αποτελέσει πόλο έλξης εξειδικευμένου προσωπικού απ’ όλους τους συμμετέχοντες Διαχειριστές, διαθέτοντας πολλές και καλές δυνατότητες μεταφοράς με τις βαλκανικές χώρες.
Η ίδρυση του Περιφερειακού Κέντρου Ελέγχου ανταποκρίνεται στο πνεύμα του Κανονισμού 2017/1485 της Ε.Ε., σύμφωνα με το οποίο όλοι οι Ευρωπαίοι Διαχειριστές υποχρεούνται από το 2020 να αναθέσουν σε ένα RSC, με έδρα σε κράτος-μέλος της Ε.Ε., μεταξύ άλλων τον ρόλο του φορέα συντονισμένου υπολογισμού δυναμικότητας, την ανάπτυξη του κοινού μοντέλου δικτύου, καθώς και τον συντονισμό της περιφερειακής επιχειρησιακής ασφάλειας. Οι υπόλοιπες αρμοδιότητες του RSC είναι ο συντονισμός των περιφερειακών διακοπών και η αξιολόγηση της περιφερειακής επάρκειας.
Σε αυτό το πλαίσιο, τον Ιούλιο του 2019 υπεγράφη Μνημόνιο Συνεργασίας (MoU) μεταξύ Διαχειριστών Ελλάδας, Βουλγαρίας και Ρουμανίας (Transelectrica), απόρροια του οποίου ήταν η συμφωνία για την ίδρυση της σχετικής εταιρείας. Κατά την πορεία των διαπραγματεύσεων διαφάνηκε ότι το μεγαλύτερο ζήτημα προς επίλυση αναφορικά με την ίδρυση της εταιρείας είναι η επιλογή της τοποθεσίας στην οποία θα συσταθεί. Ο ΑΔΜΗΕ υποστήριζε την ίδρυση της εταιρείας στη Θεσσαλονίκη, ενώ ο ESO-EAD την ίδρυση της εταιρείας στη Σόφια.
Τον Οκτώβριο πραγματοποιήθηκε στις Βρυξέλλες High Level Meeting μεταξύ των Διαχειριστών ΑΔΜΗΕ, ESO-EAD, Transelectrica, TERNA (Διαχειριστής Ιταλίας) και ENTSO-E (Ευρωπαϊκός Σύνδεσμος Διαχειριστών Μεταφοράς Ηλ. Ενέργειας) αναφορικά με το ζήτημα και συμφωνήθηκε από κοινού η συνέχιση και κορύφωση της προσπάθειας εύρεσης αποδεκτής λύσης. Στα μέσα του μήνα, πραγματοποιήθηκε εκ νέου συνάντηση των τριών Διαχειριστών (Ελλάδας, Βουλγαρίας, Ρουμανίας), κατά την οποία διαφάνηκε ότι προκρίνεται από τον ENTSO-E η πρόταση του ΑΔΜΗΕ. Τον Νοέμβριο, η Επιτροπή Εμπειρογνώμων του ENTSO-E απεφάνθη ότι η καταλληλότερη τοποθεσία είναι η Θεσσαλονίκη. Οι συμμετέχοντες, δηλαδή οι Διαχειριστές Βουλγαρίας και Ρουμανίας, έλαβαν και τη σύμφωνη γνώμη της ρυθμιστικής τους αρχής, με συνέπεια να οριστικοποιηθεί η επιλογή της Θεσσαλονίκης.
Σύμφωνα με τον πρόεδρο και διευθύνοντα σύμβουλο του ΑΔΜΗΕ Μάνο Μανουσάκη, η ίδρυση του Κέντρου Ελέγχου Ενέργειας της Νοτιοανατολικής Ευρώπης στη Θεσσαλονίκη αποτελεί το επιστέγασμα των συστηματικών προσπαθειών που κατέβαλαν τους τελευταίους μήνες το ΥΠΕΝ, η ΡΑΕ και ο Διαχειριστής. Όπως αναφέρει, «επόμενος στόχος μας είναι η συμμετοχή ακόμη περισσότερων διαχειριστών στο νέο Κέντρο Ελέγχου. Ήδη βρισκόμαστε σε προχωρημένες συνεννοήσεις με τον Διαχειριστή της Ιταλίας και έχουμε αρχίσει συζητήσεις και με άλλους Διαχειριστές βαλκανικών χωρών. Σκοπός μας είναι το Κέντρο Ελέγχου να παίξει καθοριστικό ρόλο στη νέα εποχή της ενοποιημένης ευρωπαϊκής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας», συμπληρώνει.
