Υπεγράφη στις 7 Μαϊου η σύμβαση για την κατασκευή του νέου Κέντρου Διανομής Κερατέας, όπως ανακοίνωσε σήμερα ο ΔΕΔΔΗΕ.
Η υλοποίηση του έργου, σύμφωνα με τον Διαχειριστή, αναμένεται να συμβάλει ουσιαστικά στην αποφόρτιση των υφιστάμενων υποσταθμών της ευρύτερης περιοχής της Νοτιοανατολικής Αττικής, ειδικότερα των Υποσταθμών Μαρκοπούλου, Βάρης και Λαυρίου, ενισχύοντας σημαντικά την αξιοπιστία τροφοδότησης για την ευρύτερη γεωγραφική ζώνη που περιλαμβάνει το ΒΙΟ.ΠΑ. Κερατέας και περιοχές όπως τα Καλύβια, το Λαγονήσι, το Πόρτο Ράφτη και το Λαύριο.
Ο ΔΕΔΔΗΕ προσθέτει ότι το έργο αποκτά ιδιαίτερη σημασία λόγω των αυξανόμενων ενεργειακών αναγκών που δημιουργούνται από σημαντικές νέες επενδύσεις και φορτία στην περιοχή, όπως το Τεχνολογικό-Πολιτιστικό Πάρκο Λαυρίου, νέα data centers που προγραμματίζονται στη Νοτιοανατολική Αττική, καθώς και εφαρμογές ηλεκτροδότησης πλοίων (cold ironing) στον Λιμένα Λαυρίου.
Η σύμβαση υπεγράφη από τους δύο διαχειριστές (ΔΕΔΔΗΕ και ΑΔΜΗΕ) με ανάδοχο την ΤΕΡΝΑ. Παράλληλα, θα κατασκευαστεί το Σημείο Ζεύξεως Κερατέας και Διπλή Καλωδιακή Γραμμή μέσω της οποίας το νέο Κέντρο Διανομής θα τροφοδοτείται από τους υποσταθμούς Λαυρίου και Μαρκοπούλου.
Η ολοκλήρωση του έργου αναμένεται εντός του δεύτερου εξαμήνου του 2028.
Η συνάντηση των Υπουργών Ενέργειας της Ελλάδας, της Σερβίας, της Βόρειας Μακεδονίας και της Βουλγαρίας
Ολοκληρώθηκε σήμερα, Παρασκευή 15 Μαΐου, στην Αθήνα η Τετραμερής Υπουργική Συνάντηση για την Ενέργεια και τη Διασυνδεσιμότητα στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, με τη συμμετοχή των Υπουργών και εκπροσώπων αρμόδιων για θέματα Ενέργειας της Ελλάδας, της Σερβίας, της Βόρειας Μακεδονίας και της Βουλγαρίας .
Στη συνάντηση συμμετείχαν ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κ. Σταύρος Παπασταύρου, η Υπουργός Ενέργειας της Σερβίας, κα Dubravka Handanović, η Υπουργός Ενέργειας και Ορυκτών της Βόρειας Μακεδονίας, κα Sanja Bozinovska, ο Υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κ. Νίκος Τσάφος, ο Υφυπουργός Ενέργειας, Ορυκτών και Πετρελαίου της Σερβίας, κ. Saša Koković, ο Υφυπουργός Ηλεκτρικής Ενέργειας και Ορυκτών της Σερβίας κ. Radoš Popadić, καθώς και ο Υφυπουργός Ενέργειας της Βουλγαρίας, κ. Kiril Temelkov.
Επίσης, παρευρέθηκαν η Διευθύνουσα Σύμβουλος της ΔΕΣΦΑ κα Maria Sferuzza, ο Πρόεδρος της ΔΕΣΦΑ, κ. Πασχάλης Μπουχώρης, και ο Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος του ΑΔΜΗΕ, κ. Μανούσος Μανουσάκης, καθώς επικεφαλής των αρμόδιων Διαχειριστών Συστημάτων Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας και Φυσικού Αερίου της Σερβίας, της Βόρειας Μακεδονίας και της Βουλγαρίας.
Κατά τη διάρκεια των εργασιών, οι συμμετέχοντες αντάλλαξαν απόψεις για τις προκλήσεις της ευρωπαϊκής και περιφερειακής ενεργειακής ασφάλειας, την ενίσχυση των διασυνδέσεων και της ενεργειακής συνεργασίας στην περιοχή, καθώς και για την ανάγκη επιτάχυνσης στρατηγικών ενεργειακών υποδομών.
Επίσης, αποφάσισαν να θεσμοθετήσουν την Τετραμερή Υπουργική, με την επόμενη συνάντηση να λαμβάνει χώρα στην Σερβία, τον Σεπτέμβριο.
Μετά το πέρας των εργασιών της τετραμερούς συνάντησης, ο κ. Παπασταύρου έκανε την ακόλουθη δήλωση: «Η γεωγραφία και η ιστορία μας χώριζαν για δεκαετίες. Η ενέργεια χτίζει γέφυρες σταθερότητας και συνεργασίας. Η σημερινή συνάντηση των Υπουργών Ενέργειας της Ελλάδας, της Σερβίας, της Βόρειας Μακεδονίας και της Βουλγαρίας επιβεβαίωσε ότι η ενεργειακή ασφάλεια και η περιφερειακή συνεργασία είναι προτεραιότητα για όλους μας. Η Ελλάδα πρωταγωνιστεί στη νέα ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική με έργα στρατηγικής σημασίας. Υποδομές, διασυνδέσεις, σύζευξη αγορών, ο Κάθετος Διάδρομος, έργα που ενισχύουν την ασφάλεια εφοδιασμού, ενδυναμώνουν τη γεωπολιτική σταθερότητα και δημιουργούν συνθήκες ανάπτυξης στην περιοχή. Σήμερα συμφωνήσαμε τη διεύρυνση του Κάθετου Διαδρόμου με τη Βόρεια Μακεδονία και τη Σερβία, καθώς και τη θεσμοθέτηση της συνεργασίας των τεσσάρων κρατών. Η επόμενη συνάντηση θα γίνει τον Σεπτέμβριο στο Βελιγράδι. Με κοινό όραμα, με σχέδιο, η ενέργεια γίνεται δύναμη σύγκλησης και ευημερίας στην περιοχή.».
Η Υπουργός Ενέργειας της Σερβίας, κα Dubravka Handanović, υπογράμμισε: «Πολύ καλή και παραγωγική ήταν η περιφερειακή Υπουργική Συνάντηση στην Αθήνα και είμαι ευγνώμων στον Υπουργό. Κ. Παπασταύρου για τη διοργάνωση. Είναι πολύ σημαντικό να συζητάμε για τη βελτίωση των διασυνδέσεών μας και της συνδεσιμότητας στην περιοχή. Ο στόχος είναι να ολοκληρωθεί ο διασυνδετήριος αγωγός φυσικού αερίου Σερβίας – Βόρειας Μακεδονίας μέχρι το τέλος του 2027. Βρισκόμαστε στη διαδικασία εξασφάλισης των χωροθετικών όρων τόσο για τη διασύνδεση όσο και για το βόρειο τμήμα του δικτύου αγωγών φυσικού αερίου προς την πόλη Vranje. Το δικό μας τμήμα θα έχει δυναμικότητα ενάμισι δισεκατομμυρίου κυβικών μέτρων. Η Σερβία σχεδιάζει να επενδύσει τα επόμενα χρόνια 1,2 δισεκατομμύρια ευρώ σε υποδομές φυσικού αερίου και στην ενίσχυση των αγωγών που διέρχονται από τη χώρα μας, όπως προβλέπεται και στο σχέδιο «Σερβία 2030-2035. Η Σερβία είναι η πρώτη χώρα μεταξύ των υποψήφιων προς ένταξη χωρών που πληροί τις προϋποθέσεις για σύζευξη με την αγορά ηλεκτρικής ενέργειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Έχουμε εναρμονίσει το ρυθμιστικό μας πλαίσιο και αναμένουμε την επιβεβαίωση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Η Ελλάδα και η Βουλγαρία έχουν επίσης ενδιαφέρον για τη σύζευξη αγορών, ως κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης και ως χώρες που συνδέονται με τα συστήματα μεταφοράς με τα οποία θα ενοποιηθούμε. Χρειαζόμαστε στήριξη στις Βρυξέλλες ώστε να ολοκληρωθούν αυτές οι διαδικασίες το συντομότερο δυνατό. Η επόμενη συνάντηση θα πραγματοποιηθεί στο Βελιγράδι το φθινόπωρο. Χαιρόμαστε που θα είμαστε οι οικοδεσπότες και θα εξετάσουμε το ενδεχόμενο να προσκαλέσουμε και άλλες χώρες».
Η Υπουργός Ενέργειας και Ορυκτών της Βόρειας Μακεδονίας, κα Sanja Bozinovska, τόνισε: «Πρώτα απ’ όλα, θα ήθελα να ευχαριστήσω τον Έλληνα Υπουργό για αυτή την ευκαιρία. Είναι μια συνάντηση που γίνεται για πρώτη φορά και είναι πολύ σημαντικό ότι οι τέσσερις χώρες καθίσαμε μαζί στο ίδιο τραπέζι. Παρότι οι δύο χώρες είναι μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης και οι άλλες δύο δεν είναι, νομίζω ότι όλοι συμφωνήσαμε πως η περιφερειακή συνεργασία είναι πολύ σημαντική. Συζητήσαμε για τα έργα πάνω στα οποία εργάζεται κάθε χώρα. Υπάρχουν κοινά έργα που υλοποιούμε μαζί. Μιλήσαμε για τα έργα που έχει κάθε χώρα με τη Βουλγαρία, με τη Σερβία και με την Ελλάδα. Η Βόρεια Μακεδονία εργάζεται πάνω στη διασύνδεση με την Ελλάδα. Χθες δημοσιεύσαμε τον διαγωνισμό για τη Σερβία. Έτσι, μέχρι το τέλος του επόμενου έτους θα είμαστε έτοιμοι και η διασύνδεση Ελλάδας – Βόρειας Μακεδονίας – Σερβίας θα βρίσκεται σε λειτουργία. Στη συνέχεια, συζητήσαμε για ακόμη μεγαλύτερη περιφερειακή συνεργασία. Συμφωνήσαμε να πραγματοποιηθεί και επόμενη συνάντηση. Πιστεύω ότι είναι μια εξαιρετική ευκαιρία να καθόμαστε όλοι μαζί με αυτόν τον τρόπο και όλοι οι συμμετέχοντες στον ενεργειακό τομέα να εκφράζουν το ενδιαφέρον τους και να λένε ότι χρειάζεται να συνεργαστούμε ακόμη περισσότερο.
Συμφωνήσαμε η επόμενη συνάντηση να γίνει στο Βελιγράδι, στη συνέχεια στα Σκόπια και μετά στη Σόφια. Άρα θα έχουμε τακτικές συναντήσεις αυτού του τύπου.»
Ο Υφυπουργός Ενέργειας της Βουλγαρίας, κ. Kiril Temelkov ανέφερε: «Είμαι πραγματικά πολύ χαρούμενος που βρίσκομαι εδώ, έπειτα από την πρόσκληση του Υπουργού, κ. Παπασταύρου. Βρισκόμαστε εδώ μαζί με τους συναδέλφους μας από τη Βόρεια Μακεδονία και τη Σερβία. Συζητήσαμε εκτενώς για την ολοκλήρωση των ενεργειακών υποδομών και την ενοποίηση των αγορών μεταξύ των χωρών μας και καταλήξαμε στο συμπέρασμα ότι όλες αυτές οι χώρες χρειάζεται να αναπτύξουν πολύ στενές σχέσεις και να συνεργαστούν στενά για την ανάπτυξη των ενεργειακών μας συστημάτων, γιατί τελικά αυτός είναι ο τρόπος ώστε να είμαστε πολύ πιο ασφαλείς, πολύ πιο αξιόπιστοι στις μεταξύ μας σχέσεις και να διασφαλίζουμε την αξιοπιστία προς τους πολίτες μας. Εντοπίσαμε πραγματικά πολύ σημαντικά έργα τα οποία μπορούμε να συνεχίσουμε να αναπτύσσουμε στην περιοχή. Η διασυνδεσιμότητα δεν αφορά μόνο Βουλγαρία και Ελλάδα. Είμαστε χαρούμενοι που έχουμε μια πολύ καλή σχέση και μια πολύ καλή διασύνδεση μεταξύ των δύο χωρών μας. Όμως συνειδητοποιήσαμε ότι, μαζί με τους γείτονές μας, τη Βόρεια Μακεδονία και τη Σερβία, μπορούμε να επεκτείνουμε ακόμη περισσότερο αυτή τη συνεργασία. Ευχαριστώ λοιπόν όλους τους συμμετέχοντες. Οι χώρες μας θα συνεχίσουν να συνεργάζονται εντατικά, γιατί αυτό είναι προς όφελος των πολιτών μας, κάτι που αποτελεί ακριβώς το βασικό μας καθήκον».
Από τη «μικρή ΔΕΗ» στη «διπλή ΔΕΗ» – Την Πέμπτη η γενική συνέλευση για αύξηση κεφαλαίου 4 δισ. ευρώ – Στόχος ο διπλασιασμός της εγκατεστημένης ισχύος
Η αύξηση σηματοδοτεί την μετάβαση από τα σχέδια για “μικρή ΔΕΗ” που τέθηκαν σε δημόσια συζήτηση στο παρελθόν, στη “διπλή ΔΕΗ”, δεδομένου ότι κεντρικό στοιχείο του νέου επιχειρηματικού σχεδίου που θα χρηματοδοτηθεί – μεταξύ άλλων – από την αύξηση κεφαλαίου είναι ο διπλασιασμός της εγκατεστημένης ισχύος σε 24,3 GW το 2030, από 12,4 GW το 2025.
Το σχέδιο περιλαμβάνει επίσης την περαιτέρω επέκταση της δραστηριότητας της ΔΕΗ εκτός Ελλάδας (Βουλγαρία, Ρουμανία, Ιταλία, Κροατία, Ουγγαρία, Πολωνία, Σλοβακία) και σε νέες αγορές (τηλεπικοινωνίες, λιανική, ηλεκτροκίνηση, data centers).
Ειδικότερα, σε ό,τι αφορά την ηλεκτροπαραγωγή, σύμφωνα με τις ανακοινώσεις της διοίκησης:
Στην Ελλάδα, η ΔΕΗ στοχεύει στην προσθήκη 5 GW έως το 2030, με τη συνολική εγκατεστημένη ισχύ να αυξάνεται σε 13,3 GW, παρά την πλήρη απολιγνιτοποίηση, η οποία θα ολοκληρωθεί φέτος, και τη διακοπή λειτουργίας του 40% της παραγωγής ενέργειας από πετρέλαιο στα νησιά.
– Στη Ρουμανία, ο Όμιλος ΔΕΗ στοχεύει στον τριπλασιασμό της εγκατεστημένης ισχύος μεταξύ 2025 και 2030, ώστε να φθάσει τα 5,3 GW, μέσω επενδύσεων σε ΑΠΕ, αποθήκευση, νέες μονάδες φυσικού αερίου και peakers (ευέλικτες μονάδες φυσικού αερίου).
– Στις υπόλοιπες χώρες όπου ο Όμιλος ΔΕΗ απέκτησε πρόσφατα παρουσία, ήτοι στην Ιταλία, τη Βουλγαρία και την Κροατία, ο Όμιλος ΔΕΗ στοχεύει στη σημαντική αύξηση του επενδυτικού του σχεδίου, κυρίως μέσω κατασκευής μονάδων ΑΠΕ και αποθήκευσης, καθώς και μονάδων φυσικού αερίου, με στόχο η εγκατεστημένη ισχύς να φθάσει τα 3,5 GW έως το 2030.
– Στην ευρύτερη περιοχή της Κεντρικής και Νοτιοανατολικής Ευρώπης, το Στρατηγικό Σχέδιο στοχεύει στην είσοδο σε νέες χώρες, συγκεκριμένα την Ουγγαρία, την Πολωνία και τη Σλοβακία, μέσω τόσο οργανικής ανάπτυξης όσο και εξαγορών, με στόχο 2,2 GW εγκατεστημένης ισχύος σε ΑΠΕ και αποθήκευση έως το 2030.
Μεγάλο μέρος της αύξησης έχει ήδη καλυφθεί καθώς το Δημόσιο και η CVC Capital Partners, που ελέγχουν άμεσα ή έμμεσα το 35,3 και το 10,34 % αντίστοιχα του μετοχικού κεφαλαίου της ΔΕΗ έχουν ανακοινώσει επίσημα την πρόθεση τους να συμμετάσχουν στην αύξηση.
Αναφορικά εξάλλου με την εισήγηση προς τη γενική συνέλευση που προβλέπει αφενός κατάργηση του δικαιώματος προτίμησης των υφιστάμενων μετόχων της εταιρείας και ταυτόχρονα κατανομή των μετοχών κατά προτεραιότητα στους υφιστάμενους μετόχους, διευκρινίζεται αρμοδίως από την επιχείρηση ότι θα εφαρμοστεί μηχανισμός που θα διασφαλίζει ότι οι μικρομέτοχοι θα μπορούν, εφόσον, θέλουν, να συμμετάσχουν στην αύξηση προ
Δημιουργία φωτοβολταϊκού σταθμού στην περιοχή Λάγουρα του Δήμου Άργους Ορεστικού Καστοριάς
Με χρηματοδότηση ύψους 701.612 ευρώ από το Ειδικό Πρόγραμμα Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης του Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης (ΕΠΑ) 2021-2025 ξεκινά η δημιουργία φωτοβολταϊκού σταθμού στην περιοχή Λάγουρα του Δήμου Άργους Ορεστικού Καστοριάς μετά από απόφαση του Αναπληρωτή Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Νίκου Παπαθανάση.
Συγκεκριμένα, η κατασκευή, με σύστημα ιχνηλάτησης και αποθήκευση ενέργειας, αποσκοπεί στην κάλυψη σημαντικού μέρους των ενεργειακών αναγκών της Εγκατάστασης Επεξεργασίας Λυμάτων της περιοχής, μιας σημαντικής υποδομής για τη δημόσια υγεία και την προστασία του περιβάλλοντος με αυξημένες και συνεχείς ανάγκες σε ηλεκτρική ενέργεια. Με την ολοκλήρωση του έργου εξασφαλίζεται η μείωση του ενεργειακού κόστους και των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα.
Η ισχύς του φωτοβολταϊκού σταθμού θα είναι 199,50KW, ενώ το σύστημα αποθήκευσης ενέργειας θα αποτελείται από 2 μπαταρίες λιθίου υψηλής τάσης HVS (High Voltage Storage) χωτητικότητας 2,56kWh η καθεμία.
Δικαιούχος της πράξης ορίστηκε ο Δήμος Άργους Ορεστικού.
Κυριάκος Μητσοτάκης: Ανάγκη ενίσχυσης και επιτάχυνσης της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας και παραγωγής
Ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης συναντήθηκε σήμερα στο Μέγαρο Μαξίμου με τον Ευρωπαίο Επίτροπο Άμυνας και Διαστήματος Andrius Kubilius.
Κατά τη διάρκεια της συνάντησης συζητήθηκαν ζητήματα του χαρτοφυλακίου του κ. Kubilius και ιδιαίτερα ο Οδικός Χάρτης για την ενίσχυση της αμυντικής ετοιμότητας της ΕΕ 2030 και η ανάγκη ενίσχυσης και επιτάχυνσης της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας και παραγωγής.
Ο Πρωθυπουργός ενημέρωσε τον κ. Κubilius για το ελληνικό πρόγραμμα ενίσχυσης και θωράκισης των Ενόπλων Δυνάμεων και για την έμφαση που δίνεται στην καινοτομία.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης επανέλαβε την ανάγκη να αποκτήσει επιχειρησιακή διάσταση το Άρθρο 42, παρ. 7 (ΣΕΕ). Επισήμανε ότι σε αυτή την κατεύθυνση κινήθηκαν στην πράξη οι ευρωπαϊκές χώρες που πρόσφατα στήριξαν αμυντικά την Κύπρο, σε ad hoc βάση και χωρίς να έχει γίνει ενεργοποίηση του Άρθρου.
Ο Πρωθυπουργός τόνισε ακόμα την ανάγκη κοινής ευρωπαϊκής χρηματοδότησης για προγράμματα κοινού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος, όπως μια ευρωπαϊκή ασπίδα αεράμυνας, πρόταση που είχε καταθέσει το 2024 μαζί με τον Πολωνό Πρωθυπουργό Donald Tusk.
Κατά την έναρξη της συνάντησής τους, ο Πρωθυπουργός και ο Επίτροπος είχαν τον ακόλουθο διάλογο:
Κυριάκος Μητσοτάκης: Χαίρομαι ιδιαίτερα που σας βλέπω ξανά στην Αθήνα, Επίτροπε. Πιστεύω ότι έρχεστε σε μια πολύ ενδιαφέρουσα συγκυρία, καθώς οι συζητήσεις για τη στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης και την ενίσχυση των αμυντικών μας δυνατοτήτων φαίνεται να αποτελούν την πρώτη προτεραιότητα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου. Γνωρίζετε ότι η Ελλάδα έχει συμβάλει σημαντικά σε αυτή τη συζήτηση.
Όσον αφορά τις αμυντικές δαπάνες, κάνουμε πράξη τα λόγια μας, αλλά παράλληλα βρισκόμαστε στην πρώτη γραμμή των προσπαθειών για να ενθαρρύνουμε την Ευρώπη να συνεργαστεί στενότερα στον τομέα των αμυντικών προμηθειών, με έμφαση σε νέες αμυντικές δυνατότητες. Και σε μια εποχή που ορισμένες από τις παραδοσιακές σταθερές της μεταπολεμικής τάξης πραγμάτων φαίνεται να αμφισβητούνται, θεωρώ ότι είναι εξαιρετικά σημαντικό να έχουμε εμπιστοσύνη στις δικές μας δυνατότητες ως Ευρώπη.
Πιστεύουμε ακράδαντα στην ανάγκη να συζητάμε δημόσια για το Άρθρο 42, παράγραφος 7, των ευρωπαϊκών συνθηκών. Αποδείξαμε τη δέσμευσή μας απέναντι στην Κύπρο, όταν η γειτονική μας χώρα δέχτηκε επίθεση από τη Χεζμπολάχ, αποστέλλοντας πλοία και αεροσκάφη. Προσβλέπουμε ιδιαίτερα στο να καταστεί αυτό το Άρθρο επιχειρησιακά λειτουργικό, ώστε να ενισχυθεί η αμυντική δέσμευση των κρατών μελών της ΕΕ, σε περίπτωση που ανακύψει εκ νέου ανάγκη να υποστηριχθεί ένα κράτος μέλος που δέχεται επίθεση.
Και βέβαια, όσον αφορά το διάστημα, έχουμε κάνει τα πρώτα βήματα, με την εκτόξευση πριν από μερικές ημέρες τεσσάρων νέων μικροδορυφόρων και δύο νανοδορυφόρων. Αρχίζουμε να εδραιώνουμε τη δική μας παρουσία στο διάστημα και, ασφαλώς, για τομείς όπως η πολιτική προστασία αυτό αποτελεί επιτακτική προτεραιότητα.
Επιτρέψτε μου λοιπόν να σταματήσω εδώ και να σας καλωσορίσω για ακόμη μια φορά. Θεωρώ ότι αυτή η συζήτηση είναι ιδιαίτερα σημαντική, ενόψει και του νέου Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου. Πιστεύω ακράδαντα ότι για ορισμένους τομείς που θεωρούμε ότι αποτελούν απόλυτη προτεραιότητα θα πρέπει να εξετάσουμε το ενδεχόμενο κοινού ευρωπαϊκού δανεισμού, για τη χρηματοδότηση έργων κοινού ενδιαφέροντος.
Πιστεύω ότι η άμυνα αποτελεί το κατεξοχήν ευρωπαϊκό δημόσιο αγαθό και πρέπει να υποστηριχθεί, πέραν των ενεργειών που αναλαμβάνουμε σε εθνικό επίπεδο, μέσω κάποιου είδους κοινού ευρωπαϊκού δανεισμού.
Andrius Kubilius: Κύριε Πρωθυπουργέ, καταρχάς, σας ευχαριστώ πολύ για τη δυνατότητα να συναντηθούμε. Είναι μεγάλη χαρά και μεγάλη τιμή για εμένα. Δεύτερον, συμφωνώ με όλα όσα είπατε από την αρχή, θα προσπαθήσω να τονίσω συγκεκριμένα σημεία που θεωρούμε ιδιαίτερα σημαντικά.
Πρώτα απ’ όλα, πραγματικά χαιρόμαστε που βλέπουμε την Ελλάδα να πρωτοστατεί στην ανάπτυξη της ευρωπαϊκής άμυνας, με όλα όσα κάνετε: με την «Ασπίδα του Αχιλλέα», με το 12ετές πρόγραμμα, ύψους 26 δισ. ευρώ. Είναι πραγματικά σπουδαία. Πάντα λέω σε άλλες χώρες: «κοιτάξτε την Ελλάδα, ακολουθήστε αυτό που κάνουν», γιατί σίγουρα οι προκλήσεις είναι αρκετά μεγάλες, τόσο για την ανάπτυξη των δυνατοτήτων μας όσο και για την ανάπτυξη της βιομηχανίας μας.
Πρέπει να υπενθυμίζουμε πάντοτε στους εαυτούς μας ότι αυτή τη στιγμή, τουλάχιστον από ό,τι βλέπουμε από τα δημόσια στοιχεία, η Ρωσία εξακολουθεί να μας ξεπερνά σε παραγωγή με την οικονομία της που κινείται σε ρυθμούς πολέμου, τα μεγέθη είναι αρκετά διαφορετικά. Γι’ αυτό, λοιπόν, χρειάζεται πραγματικά να επιταχύνουμε.
Δεύτερον, η Ελλάδα αποτελεί, αναμφίβολα, παράδειγμα που μας εμπνέει ιδιαίτερα όσον αφορά την ανάπτυξη των διαστημικών σας δυνατοτήτων. Σας συγχαίρω για την πρόσφατη εκτόξευση και για τη συμμετοχή σας στο πολύ σημαντικό ευρωπαϊκό πρόγραμμα GOVSATCOM (Government Satellite Communications) καθώς και για τον τρόπο με τον οποίο αξιοποιείτε τα κονδύλια του Ταμείου Ανάκαμψης. Προσπαθώ, και σε αυτή την περίπτωση, να πω σε όλους να πάρουν ως παράδειγμα την Ελλάδα ως προς τον τρόπο αξιοποίησης των πόρων του ΤΑΑ, να ακολουθήσουν αυτό το καλό παράδειγμα.
Ασφαλώς, το επόμενο σημείο στο οποίο συμφωνώ απόλυτα μαζί σας -και έχω μιλήσει γι’ αυτό- είναι ότι το Άρθρο 42, παράγραφος 7 είναι πολύ σημαντικό για εμάς, ως ένα πρώτο βήμα στην προσπάθεια να δούμε δομικά τη θεσμική αμυντική ετοιμότητα. Δηλαδή, διαθέτουμε υλική αμυντική ετοιμότητα, που αφορά στην παραγωγή και τη διάθεση όπλων και περισσότερων χρημάτων για την άμυνα. Πέραν αυτού όμως, το ζήτημα είναι η θεσμική αμυντική ετοιμότητα και το Άρθρο 42, παράγραφος 7 είναι πραγματικά κρίσιμο.
Έχοντας κάνει προεργασία, μια μικρή προεργασία, βλέπω πραγματικά ότι διαθέτουμε αρκετά πολύ καλά εργαλεία. Πρώτα απ’ όλα, στο πολιτικό σκέλος, διότι όταν πλησιάζουν η κρίση και ο πόλεμος η στήριξη από το πολιτικό σκέλος είναι πολύ σημαντική. Στο στρατιωτικό σκέλος, πρέπει να εξετάσουμε πώς μπορούμε να συντονίσουμε τις προσπάθειές μας. Ευελπιστώ, όμως, ότι θα καταφέρουμε να εκπονήσουμε ένα, θα έλεγα, εγχειρίδιο για να βοηθήσουμε όλα τα θεσμικά όργανα να κατανοήσουν τι πρέπει να γίνει.
Και το τελευταίο σημείο: η ελληνική Προεδρία πλησιάζει. Ο χρόνος, μπορεί να φαίνεται σαν…
Κυριάκος Μητσοτάκης: Αμέσως μετά την Προεδρία της Λιθουανίας.
Andrius Kubilius: Ακριβώς. Σίγουρα θεωρούμε ότι η άμυνα και το διάστημα αποτελούν πραγματικά πολύ σημαντικά θέματα. Ευελπιστούμε ότι ορισμένα θέματα θα έχουν κλείσει νωρίτερα. Ωστόσο, η απλοποίηση του πλαισίου για την άμυνα, ο Κανονισμός της ΕΕ για το Διάστημα και, το πιο σημαντικό φυσικά, το επόμενο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο, με αύξηση δαπανών για την άμυνα και το διάστημα -που ευελπιστούμε ότι θα υποστηρίξουν οι κυβερνήσεις-, θα εξαρτηθούν σε μεγάλο βαθμό από την ελληνική Προεδρία, εφόσον τα θέματα δεν έχουν κλείσει έως τότε.
Και πάλι, σας ευχαριστώ πολύ για αυτή τη συνάντηση, και εκτιμώ πολύ αυτό που κάνετε.
Το άρθρο αυτό δεν ξεφεύγει από τον κανόνα: το γράψιμο δεν είναι μόνο ένας τρόπος επικοινωνίας, είναι κι ένα ισχυρό μέσο που σε βοηθάει να βάζεις σε τάξη τις ιδέες σου, να οργανώνεις τη σκέψη σου, να διαχειρίζεσαι την πολυπλοκότητα. «Γράφω γιατί δεν ξέρω τι σκέφτομαι αν δεν το δω γραμμένο», έλεγε η Αμερικανίδα συγγραφέας Φλάνερι Ο’ Κόνορ (1925-1964). Το ίδιο ισχύει και για το θέμα αυτού του άρθρου: τη βαθμιαία εξαφάνιση του γραψίματος, με τη μορφή τουλάχιστον της κλασικής χειρόγραφης μορφής, και την εισβολή, ιστορική και προβληματική ταυτόχρονα, της τεχνητής νοημοσύνης στη διαδικασία της γραφής.
Το 2008, οι Γάλλοι έστελναν ακόμη κατά μέσο όρο 45 επιστολές τον χρόνο. Το 2020, ο αντίστοιχος αριθμός ήταν 5. Η φωνή εκτοπίζει κάθε μέρα και περισσότερο τη γραμμένη λέξη. Τα μηνύματα audio (7 δισεκατομμύρια στέλνονται καθημερινά μέσω WhatsApp) παίρνουν τη θέση των SMS, οι ηχητικές σημειώσεις εκθρονίζουν τα memos και τα podcasts αντικαθιστούν τα άρθρα.
Η βαθμιαία εξαφάνιση του γραπτού λόγου θέτει το ζήτημα των επιπτώσεων στη σκέψη και την κατανόηση του κόσμου. «Ο τρόπος που γράφουμε διαμορφώνει τον τρόπο που σκεφτόμαστε», παρατηρεί στον «New Yorker» o Αμερικανός συγγραφέας Hua Hsu. Κι όμως, πολλοί φοιτητές αδυνατούν να διαβάσουν ένα ολόκληρο μυθιστόρημα ή να γράψουν μια έκθεση με αυτόνομο τρόπο.
Ο Hsu, που διδάσκει στο Πανεπιστήμιο, αναζητεί τρόπους να παρακάμψει την ΑΙ, ζητώντας από τους φοιτητές του να γράφουν στην αίθουσα και όχι στο σπίτι και πολλαπλασιάζοντας τις προφορικές εξετάσεις. Ορισμένοι φοιτητές, λέει, «ξεχνούν ακόμη κι ότι είναι ικανοί να σκέφτονται». Σε τελευταία ανάλυση, αν το γράψιμο βοηθά στην οργάνωση των ιδεών μας, πώς θα κατανοήσουμε τον κόσμο αν αφήσουμε την ΑΙ να γράφει στη θέση μας;
Η απάντηση του Media Lab του MIT, σε μια μελέτη του 2025, είναι ανησυχητική. Οι εθελοντές που έλαβαν μέρος, κλήθηκαν να συντάξουν κείμενα χρησιμοποιώντας ή όχι το ChatGPT και στη συνέχεια να θυμηθούν τι είχαν γράψει. Στους πρώτους, οι ζώνες του εγκεφάλου που συνδέονται με την προσοχή, με τον σχεδιασμό και με τη μνήμη περιόρισαν σημαντικά τη δραστηριότητά τους. Αν και το δείγμα ήταν μικρό (54 φοιτητές και μεταπτυχιακοί 18-39 ετών), οι ερευνητές συμπέραναν ότι τα αποτελέσματα προκαλούν ανησυχία για τις μακροπρόθεσμες επιπτώσεις της εξάρτησης από την ΑΙ.
Σε ένα άρθρο της που δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα The Conversation, η Αμερικανίδα γλωσσολόγος Ναόμι Μπάρον αναρωτιέται αν η ΑΙ απειλεί τις συντακτικές ικανότητες των φοιτητών, την αξία της διαδικασίας του γραψίματος και τη σημασία του ως εργαλείου σκέψης. Σε ένα πολύ τεκμηριωμένο δοκίμιο με τίτλο «Η εποχή της ανθρώπινης απαξίωσης», ο πρόεδρος του ARTE France Μπρουνό Πατινό απευθύνει έκκληση να αποτρέψουμε τη νέα καταστροφή, αυτό που έρχεται δηλαδή μετά την κυριαρχία των μέσων κοινωνικής δικτύωσης. Και συγκρίνει την εκθρόνιση του βιβλίου από την οθόνη με την αντικατάσταση (που περιγράφει ο Βικτόρ Ουγκώ στην Παναγία των Παρισίων) της αρχιτεκτονικής από την τυπογραφία. Και στις δύο περιπτώσεις, αλλοιώνεται ριζικά η σχέση μας με το νόημα των πραγμάτων.
(*) O Φιλίπ Μπερνάρ είναι αρθρογράφος της Monde
(Πηγή: Le Monde)
Ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης συναντήθηκε το πρωί στο Μέγαρο Μαξίμου με τον Εμίρη του Κατάρ, Σεΐχη Tamim bin Hamad Al Thani.
Κατά τη διάρκεια της συνάντησης συζητήθηκαν οι τελευταίες εξελίξεις στο Ιράν και στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής.
Ο Πρωθυπουργός υπογράμμισε τον ρόλο της Ελλάδας ως δύναμης σταθερότητας και ως αξιόπιστου εταίρου στην περιοχή και επανέλαβε την ανάγκη να βρεθεί διπλωματική λύση, η οποία θα διασφαλίζει βιώσιμη ειρήνη. Τόνισε ακόμα την ανάγκη να διασφαλιστεί απολύτως η ελευθερία της ναυσιπλοΐας, κατεξοχήν στα Στενά του Ορμούζ.
Συζητήθηκε ακόμη η κατάσταση στον Λίβανο, η ανάγκη να στηριχθεί η κυβέρνηση του Λιβάνου, να διατηρηθεί η εκεχειρία και να υπάρξει μία συμφωνία ειρήνευσης που θα είναι προς όφελος της ασφάλειας και της σταθερότητας στην περιοχή.
Ο Πρωθυπουργός και ο Εμίρης του Κατάρ συμφώνησαν να προχωρήσουν σε αναβαθμισμένη και διευρυμένη μορφή συνεργασίας, που θα περιλαμβάνει τομείς όπως το εμπόριο, την ενέργεια και τη συνδεσιμότητα, την άμυνα, τα αγροδιατροφικά προϊόντα, τον πολιτισμό και την εκπαίδευση.
Στο πλαίσιο της επίσκεψης, υπογράφηκε Μνημόνιο Κατανόησης στον Τομέα της Γεωργίας μεταξύ του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και του Υπουργείου Κοινοτήτων του Κατάρ.
Συζητήθηκαν ακόμη οι επενδυτικές προοπτικές που ανοίγονται στην Ελλάδα, με έμφαση στους τομείς των υποδομών και των data centers, της ενέργειας και της φιλοξενίας.
Κατά την έναρξη της συνάντησής τους, ο Πρωθυπουργός και ο Εμίρης του Κατάρ είχαν τον ακόλουθο διάλογο:
Κυριάκος Μητσοτάκης:
Εξοχότατε, σας ευχαριστώ θερμά, καταρχάς, που κάνατε το ταξίδι αυτό, καθώς γνωρίζω ότι η περιοχή σας βιώνει μία δύσκολη περίοδο. Εκτιμώ ιδιαίτερα το γεγονός ότι βρίσκεστε σήμερα εδώ για να συζητήσουμε τόσο τις περιφερειακές εξελίξεις, οι οποίες είναι ιδιαίτερα ανησυχητικές, όσο και, ασφαλώς, τη διμερή συνεργασία μεταξύ των δύο χωρών μας, η οποία φαίνεται να ενισχύεται συνεχώς.
Επιτρέψτε μου, καταρχάς, να πω ότι η Ελλάδα στάθηκε στο πλευρό όλων των χωρών του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου (GCC), και ειδικότερα του Κατάρ, στηρίζοντας τη χώρα σας απέναντι στις απρόκλητες επιθέσεις του Ιράν. Εκτιμούμε ιδιαίτερα τον ρόλο και τη συμβολή σας στην επίτευξη εκεχειρίας και, ελπίζουμε, μόνιμης ειρήνης, που θα διασφαλίσει την ελευθερία της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ και θα μας επιτρέψει να ξεπεράσουμε αυτή τη σοβαρή παγκόσμια οικονομική κρίση, που έχει πλήξει τις οικονομίες όλων μας. Γνωρίζω ότι είστε κάποιος που κατανοεί σε βάθος την περιοχή και προσβλέπω ιδιαίτερα στη συζήτησή μας.
Θα ήθελα επίσης να κάνω αναφορά στις διμερείς σχέσεις μας, ιδιαίτερα τις οικονομικές σχέσεις. Εκτιμώ πάρα πολύ τη δέσμευση του Κατάρ να επενδύει στην Ελλάδα. Όπως γνωρίζετε, η οικονομία μας έχει επιτύχει σημαντική πρόοδο τα τελευταία χρόνια. Είμαστε η χώρα με τη μεγαλύτερη μείωση του δημοσίου χρέους ως ποσοστό του ΑΕΠ μεταξύ των χωρών του ΟΟΣΑ στην ιστορία. Η οικονομία μας αναπτύσσεται με πολύ υψηλότερο ρυθμό συγκριτικά με τον μέσο όρο της ευρωζώνης. Είμαστε χώρα φιλική στις ξένες επενδύσεις, γεγονός που γνωρίζω ότι σας ενδιαφέρει πολύ.
Είμαι σίγουρος ότι η συνάντηση αυτή θα μας δώσει την ευκαιρία να προσδώσουμε νέα ώθηση στις διμερείς οικονομικές σχέσεις μας, πέρα από τη συμφωνία που θα υπογράψουμε.
Σας ευχαριστώ και πάλι θερμά που αφιερώσατε χρόνο για να μας επισκεφθείτε σε αυτούς τους ταραγμένους καιρούς και προσβλέπω ιδιαίτερα στη συζήτηση που θα έχουμε.

Tamim bin Hamad Al Thani:
Κύριε Πρωθυπουργέ, καταρχάς, σας ευχαριστώ πολύ για την υποδοχή. Χαίρομαι ιδιαίτερα που σας βλέπω. Η τελευταία επίσκεψή μου ήταν πριν από δύο χρόνια, αν δεν κάνω λάθος. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου έχουμε, ασφαλώς, συναντηθεί και έχουμε συνομιλήσει πολλές φορές.
Θα ήθελα, καταρχάς, να ευχαριστήσω εσάς, κ. Πρωθυπουργέ, και τη χώρα σας για τη στήριξη που προσφέρετε στους φίλους σας σε αυτή τη συνεχιζόμενη σύγκρουση στην περιοχή μας, καθώς και προς το Κατάρ. Το εκτιμούμε πραγματικά αυτό, κ. Πρωθυπουργέ. Ασφαλώς, όλοι ελπίζουμε ότι αυτή η σύγκρουση θα λήξει πολύ σύντομα μέσω διαπραγματεύσεων και, φυσικά, παρακολουθούμε κάθε εξέλιξη. Οπότε, σας ευχαριστώ πολύ, κ. Πρωθυπουργέ.
Και βέβαια, οι εξαιρετικές διμερείς σχέσεις μας, έχουμε μια σπουδαία ιστορική σχέση και είμαι πολύ περήφανος που μπορώ να πω ότι είμαστε πολύ ικανοποιημένοι από αυτή τη σχέση. Και, φυσικά, οι επενδύσεις μας στην Ελλάδα βαίνουν εξαιρετικά.
Όπως αναφέρατε, η οικονομία σας σημειώνει πολύ καλές επιδόσεις υπό την ηγεσία σας. Αναζητούμε, επίσης, και άλλες ευκαιρίες για να πραγματοποιήσουμε περισσότερες επενδύσεις στη χώρα σας.
Υπάρχουν επίσης και άλλες μορφές συνεργασίας που συζητάμε τον τελευταίο καιρό, όπως η στρατιωτική συνεργασία, η οποία είναι πολύ σημαντική. Λαμβάνοντας υπόψη τα γεγονότα που διαδραματίζονται ανά τον κόσμο, πιστεύω ότι είναι πολύ σημαντικό να ενισχύσουμε και αυτούς τους δεσμούς.
Σας ευχαριστώ, λοιπόν, θερμά που με δεχθήκατε, κ. Πρωθυπουργέ. Πάντα με χαροποιεί να βρίσκομαι εδώ στην Αθήνα.
Ντουμπρόβνικ-ΠτΔ: Η συνδεσιμότητα στον τομέα της ενέργειας είναι το κλειδί για την εθνική ασφάλεια και την οικονομική ανάπτυξη
Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κωνσταντίνος Αν. Τασούλας, μετά από πρόσκληση του Προέδρου της Κροατίας Andrej Plenkovic, συμμετέχει στην 11η Σύνοδο Κορυφής της Πρωτοβουλίας των Τριών Θαλασσών, που διεξάγεται στο Ντουμπρόβνικ.
Μετά την ολοκλήρωση των εργασιών της Συνόδου, ο κ. Τασούλας έκανε την ακόλουθη δήλωση:
«Στο Επιχειρηματικό Φόρουμ της Πρωτοβουλίας των Τριών Θαλασσών σήμερα, εδώ στο Ντουμπρόβνικ, συζητήθηκε ο απολογισμός της δεκαετούς ύπαρξης αυτής της πρωτοβουλίας. Καταλήξαμε ομόφωνα ότι αυτή η πρωτοβουλία των Τριών Θαλασσών, εξασφαλίζει μέσω της συνδεσιμότητας, εθνική ασφάλεια και οικονομική ανάπτυξη, ταυτόχρονα. Η συνδεσιμότητα στον τομέα της ενέργειας, στον τομέα των μεταφορών και στον τομέα της ψηφιακής ανάπτυξης είναι το κλειδί για την εθνική ασφάλεια και την οικονομική ανάπτυξη.

Τόνισα ότι η Ελλάδα, έστω κι αν είναι τρία χρόνια μόνο μέλος αυτής της πρωτοβουλίας, έχει πολλές δυνατότητες και πρωτοστατεί στη συνδεσιμότητα, που είναι ο στόχος και η απαίτηση αυτής της πρωτοβουλίας. Μέσω της Ελλάδας ενέργεια θα κατευθύνεται με αυξανόμενους ρυθμούς προς βορρά συμβάλλοντας στην ενεργειακή επάρκεια της κεντρικής και νοτιοανατολικής Ευρώπης.
Άρα, από εδώ, υποστηρίζεται η εθνική ασφάλεια και η οικονομική ανάπτυξη όλων αυτών των χωρών που μετέχουν στην πρωτοβουλία, χάρη στη συμμετοχή της Ελλάδας και χάρη στην πολιτική βούληση της Ελλάδας να πρωτοπορήσει σε αυτόν τον τομέα».
Νωρίτερα, στην παρέμβασή του στη Συνεδρία των Προέδρων στο Επιχειρηματικό Φόρουμ, ο κ. Τασουλάς απαντώντας στην ερώτηση για το μέλλον της Συνόδου Κορυφής της Πρωτοβουλίας των Τριών Θαλασσών τόνισε τα εξής:
«Επιτρέψτε μου να προσθέσω την οπτική γωνία της Ελλάδας, τη διάσταση της Νότιας Ευρώπης σ΄αυτή την πρωτοβουλία. Η Ελλάδα είναι μέλος από το 2023, αλλά έχουμε υιοθετήσει την αρχική ιδέα. Η ίδια αυτή πρωτοβουλία κατά τη γνώμη μου, διευρύνει και επεκτείνει τα σύνορά μας, τα ενεργειακά μας σύνορα, τα ψηφιακά μας σύνορα και τα συνοριακά μας όρια στον τομέα των μεταφορών.
Η Ελλάδα έχει καταστεί βασική πύλη εισόδου για το φυσικό αέριο προς τον Βορρά, τη Βουλγαρία, τη Ρουμανία, τη Μολδαβία, την Ουκρανία και έτσι διευρύνουμε τις δυνατότητές μας. Αυτό μας κάνει πιο ισχυρούς και, φυσικά, είμαστε πρωτοπόροι σε αυτό το εγχείρημα. Πιστεύω μάλιστα ότι προχωράμε πιο γρήγορα από την Ευρωπαϊκή Ένωση και αποτελούμε παράδειγμα για την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Σε ό,τι αφορά τη γεωπολιτική κρίση που αντιμετωπίζουμε σήμερα, με τον πόλεμο στην Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή, αυτό που συμβαίνει στην περιοχή μας – στην κεντρική, νοτιοδυτική και νοτιοανατολική Ευρώπη – αποτελεί την απάντηση στις ανησυχίες μας. Έχουμε έντονες ανησυχίες εξαιτίας των συγκρούσεων, αλλά έχουμε και τις απαντήσεις.
Τι θα συμβεί μετά τους πολέμους; Αυτή είναι η απάντηση: Μετά τους πόλεμους θα συνεχίσουμε να συνεργαζόμαστε σε τρεις τομείς, τις μεταφορές, την ενέργεια και την ψηφιακή συνδεσιμότητα. Η συνεργασία αυτή θα μας καταστήσει πιο ισχυρούς, πιο παραγωγικούς και πιο αποτελεσματικούς. Αυτό είναι το μέλλον της περιοχής μας, αυτό είναι το μέλλον της Ευρώπης και πιστεύω ότι αυτό είναι το μέλλον ενός κόσμου που σήμερα δοκιμάζεται από συγκρούσεις».
ΕΕ: Έγκριση προσωρινού πλαισίου κρατικών ενισχύσεων για γεωργία, αλιεία, μεταφορές και ενεργοβόρες βιομηχανίες
Το προσωρινό πλαίσιο κρατικών ενισχύσεων θα ισχύει έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026, ενώ με βάση τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και τη γενική κατάσταση, η Κομισιόν θα επανεξετάσει το περιεχόμενο, το πεδίο και την διάρκεια εφαρμογής του.
Όπως τονίζει η Επιτροπή, η στήριξη μπορεί να λάβει διάφορες μορφές. Αυτό περιλαμβάνει ενισχύσεις βάσει πραγματικής κατανάλωσης για την κάλυψη μέρους των αυξήσεων τιμών σε καύσιμα ή λιπάσματα, καθώς και μια απλοποιημένη προσέγγιση για μικρά ποσά ενίσχυσης.
Συγκεκριμένα, το πλαίσιο προβλέπει για τη γεωργία, την αλιεία, τις χερσαίες μεταφορές και τις ενδοενωσιακές θαλάσσιες μεταφορές μικρών αποστάσεων ότι τα κράτη μέλη θα μπορούν να αποζημιώνουν έως και το 70% του επιπλέον κόστους λόγω αύξησης των τιμών καυσίμων και λιπασμάτων που προκλήθηκε από την κρίση. Η αύξηση της τιμής θα καθορίζεται από κάθε κράτος μέλος συγκρίνοντας την τρέχουσα τιμή αγοράς με μια ιστορική τιμή αναφοράς.
Για αυτούς τους τομείς, μια απλοποιημένη επιλογή διευκολύνει τους δικαιούχους να λάβουν ενίσχυση, επιτρέποντας τον υπολογισμό με βάση στοιχεία όπως το μέγεθος της επιχείρησης ή εκτιμήσεις κατανάλωσης. Σε αυτή την περίπτωση, κάθε δικαιούχος μπορεί να λάβει έως 50.000 ευρώ.
Για τις ενεργοβόρες βιομηχανίες, η ένταση ενίσχυσης για το κόστος ηλεκτρικής ενέργειας μπορεί να αυξηθεί από 50% έως και 70%, καλύπτοντας έως το 50% της συνολικής κατανάλωσης. Δεν απαιτούνται επιπλέον δεσμεύσεις για απανθρακοποίηση.
Τα μέτρα αυτά θα πρέπει να κοινοποιούνται στην Επιτροπή, η οποία θα τα εγκρίνει ταχέως. Η Επιτροπή είναι επίσης έτοιμη να εξετάσει κατά περίπτωση προσωρινά μέτρα που μπορεί να περιλαμβάνουν επιδοτήσεις στο κόστος καυσίμων για παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από φυσικό αέριο, με στόχο τη μείωση του συνολικού κόστους ηλεκτρικής ενέργειας.
Μακροπρόθεσμη εμπορική συμφωνία για την πώληση υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) από τις ΗΠΑ υπέγραψαν σήμερα η AKTOR LNG USA, 100% θυγατρική του Ομίλου AKTOR, και η ALBGAZ, 100% κρατική εταιρεία φυσικού αερίου της Αλβανίας, ανακοίνωσε η εταιρεία.
Η 20ετής συμφωνία προβλέπει ότι η AKTOR LNG USA θα προμηθεύσει την ALBGAZ 1 δισεκατομμύριο κυβικά μέτρα (BCM) ετησίως, ξεκινώντας από το 2030. Τα εκτιμώμενα έσοδα για το σύνολο της διάρκειας της συμφωνίας αγγίζουν τα 6 δισ. ευρώ ευρώ.
Επιπλέον, η AKTOR ENERGY USA, 100% θυγατρική εταιρεία του Ομίλου AKTOR, υπέγραψε σήμερα Μνημόνιο Συνεργασίας (MoU) με το Υπουργείο Υποδομών και Ενέργειας της Αλβανίας με σκοπό την εκπόνηση μελετών σχετικά με την ανάπτυξη, κατασκευή και λειτουργία ενός ολοκληρωμένου ενεργειακού κόμβου, που θα συμπεριλαμβάνει Μονάδα Παραγωγής Ηλεκτρικής Ενέργειας με Φυσικό Αέριο στην Αλβανία, ισχύος περίπου 380 MW. Το έργο υποστηρίζεται από την κυβέρνηση των Ηνωμένων Πολιτειών.
Η εμπορική συμφωνία και το Μνημόνιο Συνεργασίας υπεγράφησαν σήμερα στα Τίρανα, αφενός από τον Πρόεδρο και Διευθύνοντα Σύμβουλο του Ομίλου AKTOR κ. Αλέξανδρου Εξάρχου και αφετέρου από τον Υπουργό Υποδομών και Ενέργειας της Αλβανίας, κ. Enea Karakaçi και από την Διευθύνουσα Σύμβουλο της ALBGAZ, κυρία Amarda Kapaj, αντίστοιχα, παρουσία του Πρωθυπουργού της Αλβανίας, κ. Edi Rama και της Πρέσβη των ΗΠΑ στην Αθήνα, κυρίας Kimberly Guilfoyle.
Ο κ. Αλέξανδρος Εξάρχου, Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος του Ομίλου AKTOR, δήλωσε: «Σήμερα κάναμε ένα πολύ σημαντικό βήμα προς την υλοποίηση του Κάθετου Διαδρόμου, μιας στρατηγικής πρωτοβουλίας που σχεδιάστηκε από την κυβέρνηση των ΗΠΑ και φιλοδοξεί να προσφέρει στην Ευρώπη ενεργειακή ασφάλεια μέσω του αμερικανικού LNG. Οι συμφωνίες μας, που έχουν υποστηριχθεί ένθερμα από το Εθνικό Συμβούλιο Ενεργειακής Κυριαρχίας (NEDC) του Λευκού Οίκου και το Υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ, μπορούν να απελευθερώσουν τις τεράστιες δυνατότητες του Κάθετου Διαδρόμου προς όφελος της Ευρώπης. Είμαστε ενθουσιασμένοι που συμμετέχουμε σε αυτήν τη Διατλαντική συνεργασία μεταξύ των κυβερνήσεων των Ηνωμένων Πολιτειών και της Αλβανίας, αξιοποιώντας τις θυγατρικές μας εταιρίες στις Ηνωμένες Πολιτείες για την υλοποίησή της».
Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ) προχώρησε στη δημοσίευση του 2ου και 3ου οριστικού πίνακα εγκεκριμένων αιτήσεων του Προγράμματος «Αλλάζω Σύστημα Θέρμανσης και Θερμοσίφωνα»,εντάσσοντας περισσότερους από 37.000 πολίτες από όλη τη χώρα. Η συνολική μέγιστη επιδότηση (δέσμευση πόρων) για τις νέες αυτές αιτήσεις ανέρχεται πάνω από 125.000.000 ευρώ.
Αξίζει να σημειωθεί ότι περισσότεροι από 1.700 νέοι ωφελούμενοι προέρχονται από ευάλωτες κοινωνικές ομάδες, γεγονός που αναδεικνύει τον ουσιαστικό κοινωνικό χαρακτήρα του προγράμματος και τη στόχευσή του στη δίκαιη ενεργειακή μετάβαση.
Η πρωτοβουλία του ΥΠΕΝ αναδεικνύει τη δέσμευση της Πολιτείας για μια βιώσιμη και κοινωνικά δίκαιη ανάπτυξη, προσφέροντας σε όλους τους πολίτες, από τα αστικά κέντρα έως τις πιο απομακρυσμένες περιοχές, πρόσβαση σε καθαρές, σύγχρονες και ενεργειακά αποδοτικές λύσεις θέρμανσης και ζεστού νερού χρήσης.
Το Υπουργείο καλεί τους δικαιούχους να ενημερωθούν για την κατάσταση της αίτησής τους μέσω της πλατφόρμας και να επιλέξουν τον εγκεκριμένο προμηθευτή και τον εξοπλισμό που καλύπτει τις ανάγκες τους μέσα από τα επίσημα Μητρώα Προμηθευτών και Εξοπλισμού, τα οποία είναι διαθέσιμα στην ψηφιακή πλατφόρμα του Προγράμματος:
https://allazosistimathermansis-thermosifona.gov.gr/go-beyond/ .
Η καταληκτική ημερομηνία δέσμευσης των επιταγών της 2ης και 3ης απόφασης υπαγωγής ορίζεται στις 30/05/2026.
Η καταληκτική ημερομηνία εξαργύρωσης των επιταγών 2ης και 3ης απόφασης υπαγωγής (και των αιτημάτων εξαργύρωσης) ορίζεται στις 25/06/2026.
Για περισσότερες πληροφορίες:
- Οι ωφελούμενοι μπορούν να επικοινωνούν στα τηλέφωνα 213 151 3753 και 213 151 3101(Δευτέρα – Παρασκευή, 09:00 – 17:00)
- Οι προμηθευτές στα τηλέφωνα 213 151 3075 και 213 151 3355 (Δευτέρα – Παρασκευή, 09:00 – 17:00)
Εναλλακτικά, μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου στις διευθύνσεις:
- allazothermansi.thermosifona@prv.ypeka.gr (ωφελούμενοι)
- allazothermansi.thermosifona.suppliers@prv.ypeka.gr (προμηθευτές)
Στις 16:00 θα συνεδριάσει υπό τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, στο Μέγαρο Μαξίμου, το υπουργικό συμβούλιο.
Τα θέματα της συνεδρίασης του υπουργικού συμβουλίου είναι:
· Παρουσίαση από τον αντιπρόεδρο της κυβέρνησης και υπουργό Επικρατείας Κωστή Χατζηδάκη και τον υφυπουργό παρά τω πρωθυπουργώ Θανάση Κοντογεώργη της εθνικής στρατηγικής για τον περιφερειακό και τοπικό σχεδιασμό,
· Ενημέρωση από τον αναπληρωτή υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Νίκο Παπαθανάση για την πορεία υλοποίησης του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας,
· Παρουσίαση από τον υπουργό Δικαιοσύνης Γιώργο Φλωρίδη και τον υφυπουργό Γιάννη Μπούγα των νομοθετικών πρωτοβουλιών υπουργείου Δικαιοσύνης: α) Ταμείο Χρηματοδότησης Δικαστικών Κτιρίων και Ψηφιακών Υποδομών, β) Μέτρα για την προστασία των προσώπων που προβαίνουν σε ενέργειες συμμετοχής του κοινού από στρατηγικές αγωγές προς αποθάρρυνση της συμμετοχής του κοινού – Ενσωμάτωση της Οδηγίας 2024/1069,
· Παρουσίαση από την υπουργό Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη του νομοσχεδίου για την ίδρυση Επαγγελματικής Σχολής Κινηματογράφου και Οπτικοακουστικής Δημιουργίας,
· Παρουσίαση από την υπουργό Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη σχετικά με την εξέλιξη της οπτικοακουστικής δημιουργικής οικονομίας στην Ελλάδα,
· Εισήγηση από τον υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκο Πιερρακάκη για την έγκριση της απολογιστικής έκθεσης των πεπραγμένων του Οργανισμού Διαχείρισης Δημοσίου Χρέους για το έτος 2025
Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κωνσταντίνος Αν. Τασούλας συνάντησε τον Yπουργό Ενέργειας των ΗΠΑ, Chris Wright στο περιθώριο της Συνόδου των Τριών Θαλασσών στο Ντουμπρόβνικ.
Οι κκ Τασούλας και Wright υπογράμμισαν ότι η Ελλάδα εξελίσσεται σε σημαντικό ενεργειακό κόμβο στην ευρύτερη περιοχή. Πιο συγκεκριμένα, συζήτησαν για τη συνεργασία Ελλάδος-ΗΠΑ όπως εκδηλώνεται μέσα από την προσπάθεια υλοποίησης του Κάθετου Διαδρόμου καθώς και για την ιδιαίτερη συμβολή της χώρας μας στους σχεδιασμούς για την ενεργειακή ασφάλεια της Νοτιοανατολικής Ευρώπης.
Στη συνάντηση συμμετείχαν ο Yπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Ν. Παπασταύρου και ο Υφυπουργός Εξωτερικών, Χάρης Θεοχάρης.
Σήμερα, Τετάρτη 29 Απριλίου, ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κ. Παπασταύρου, θα μιλήσει σε συζήτηση στρογγυλής τραπέζης με θέμα «Advancing Energy Corridors in the Three Seas Region», που διοργανώνει ο Υπουργός Ενέργειας των ΗΠΑ, κ. Chris Wright, με τη συμμετοχή ομολόγων Υπουργών από την Κροατία, την Πολωνία, τη Λιθουανία καθώς και χώρες της ΝΑ Ευρώπης.

Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα αποχωρούν από τον ΟΠΕΚ και τον ΟΠΕΚ+ Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα αποχωρούν από τον ΟΠΕΚ και τον ΟΠΕΚ+
Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ανακοίνωσαν σήμερα ότι αποχωρούν από τον ΟΠΕΚ και τον ΟΠΕΚ+, καταφέρνοντας ένα βαρύ πλήγμα στους Οργανισμούς εξαγωγής πετρελαίου και στον de facto ηγέτη τους, τη Σαουδική Αραβία, σε μια εποχή που ο πόλεμος του Ιράν έχει προκαλέσει ιστορικό ενεργειακό σοκ και έχει αναστατώσει την παγκόσμια οικονομία.
Η αποχώρηση των ΗΑΕ, επί χρόνια μέλους του ΟΠΕΚ, θα μπορούσε να δημιουργήσει αποδιοργάνωση και να αποδυναμώσει τον ΟΠΕΚ, που συνήθως επιδιώκει να επιδείξει ένα ενιαίο μέτωπο παρά τις εσωτερικές διαφωνίες για μια σειρά θεμάτων, από τη γεωπολιτική έως τις ποσοστώσεις παραγωγής.
Ο υπουργός Ενέργειας των Εμιράτων Σουχαίλ Μοχάμεντ Αλ Μαζρουέι, δήλωσε στο Reuters ότι η απόφαση ελήφθη ύστερα από προσεκτική εξέταση των ενεργειακών στρατηγικών της περιφερειακής δύναμης.
Ερωτηθείς αν τα ΗΑΕ διαβουλεύτηκαν με τη Σαουδική Αραβία, είπε ότι τα ΗΑΕ δεν έθεσαν το ζήτημα σε καμία άλλη χώρα.
«Πρόκειται για μια πολιτική απόφαση, έχει ληφθεί έπειτα από προσεκτική εξέταση των τρεχουσών και μελλοντικών πολιτικών που σχετίζονται με το επίπεδο παραγωγής», ανέφερε ο υπουργός Ενέργειας.
Οι παραγωγοί του ΟΠΕΚ στον Κόλπο δυσκολεύονται ήδη να μεταφέρουν εξαγωγές μέσω των Στενών του Ορμούζ, από το οποίο διέρχεται κανονικά το ένα πέμπτο του παγκόσμιου αργού πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου, λόγω των ιρανικών απειλών και επιθέσεων εναντίον πλοίων.
Ο Μαζρουέι δήλωσε ότι η κίνηση αυτή δεν θα έχει τεράστιο αντίκτυπο στην αγορά λόγω της κατάστασης στα Στενά.
Ωστόσο, η έξοδος των ΗΑΕ από τον ΟΠΕΚ αντιπροσωπεύει μια νίκη για τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος κατηγόρησε τον Οργανισμό ότι «κλέβει τον υπόλοιπο κόσμο» διογκώνοντας τις τιμές του πετρελαίου.
Ομιλία του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκου Πιερρακάκη σε δείπνο στην Αθηναϊκή Λέσχη που διοργάνωσαν το Πανεπιστήμιο Πειραιά και το Πάντειο Πανεπιστήμιο στο πλαίσιο του «3rd MaritimeSecurity Conference»
Σας ευχαριστώ πολύ, αγαπητοί συνάδελφοι, αγαπητοί ναύαρχοι, κυρίες και κύριοι, είναι ιδιαίτερη τιμή για μένα να βρίσκομαι μαζί σας εδώ απόψε. Και επιτρέψτε μου να ξεκινήσω αναφερόμενος σε αυτό που για μένα είναι προφανές: ότι το ίδιο το θέμα, υποθέτω, παρότι διοργανώνετε αυτή την εκδήλωση σε ετήσια βάση, όταν το επιλέξατε δεν περιμένατε ότι θα είχε τόσο επίκαιρη διάσταση, δεδομένων όσων έχουν συμβεί τους τελευταίους μήνες.
Και επιτρέψτε μου επίσης να πω ότι ούτε εμείς το περιμέναμε, καθώς ο καθηγητής Αρβανιτόπουλος αναφέρθηκε νωρίτερα στην πρόσφατη εκλογή μου στην προεδρία του Eurogroup.
Φαίνεται ότι συζητάμε μια διαφορετική κρίση κάθε μήνα σε αυτές τις συνεδριάσεις, όταν οι Ευρωπαίοι υπουργοί Οικονομικών συναντώνται. Αλλά υπάρχει μια πολύ έντονη επιστροφή της γεωπολιτικής σε αυτές τις κρίσεις και σε αυτές τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουμε. Και επιτρέψτε μου να ξεκινήσω από αυτό, γιατί, καθηγητά, αναφέρατε επίσης το στοιχείο της γενιάς μου.
Όταν ήμασταν στο σχολείο ή στο πανεπιστήμιο, η γενιά μου, κοιτάζοντας τη βιβλιογραφία των διεθνών σχέσεων, ήταν πιο κοντά σε ανθρώπους όπως ο Richard Rosecrance, που μιλούσε για την άνοδο του «εικονικού κράτους», και λιγότερο στους κλασικούς της γεωπολιτικής, όπως ο Alfred Thayer Mahan και η «επιρροή της θαλάσσιας ισχύος στην ιστορία». Καθώς έχουμε πολλούς ναυάρχους στην αίθουσα.
Δεν πιστεύαμε, ειδικά όσοι από εμάς εστιάζαμε περισσότερο στην παγκοσμιοποίηση και την τεχνολογία, ότι η γεωγραφία θα έπαιζε τόσο σημαντικό ρόλο στη διεθνή πολιτική στη δική μας εποχή και στη δική μας γενιά. Και ειλικρινά, κάναμε λάθος.
Διότι σήμερα, αν κοιτάξουμε τις τάσεις που διαμορφώνουν τη διεθνή και παγκόσμια οικονομία, θα έλεγα ότι πρόκειται για μια μετατόπιση ισχύος από τη Δύση προς την Ανατολή. Πρόκειται για διάχυση ισχύος από το κράτος, από τον πυρήνα του κράτους, προς άλλες οντότητες επίσης, όπως τον ιδιωτικό τομέα, τις μη κυβερνητικές οργανώσεις. Υπάρχει μια ταχεία τεχνολογική επιτάχυνση. Πάντα η τεχνολογία έπαιζε σημαντικό ρόλο στην οικονομική ανάπτυξη, αλλά αυτή η επιτάχυνση φαίνεται πλέον να είναι όλο και πιο γρήγορη, μήνα με τον μήνα, όχι καν χρόνο με τον χρόνο.
Είναι πλέον εμφανής η επιστροφή της γεωοικονομίας και της γεωπολιτικής στην πολιτική εξίσωση και στη «σκακιέρα». Και όλα αυτά μαζί έχουν αλλάξει πλήρως το μείγμα πολιτικών που πρέπει να διαχειριστούμε και να εφαρμόσουμε.
Ακόμη και αν δούμε κυβερνήσεις όπως η δική μας, που βρίσκεται στην εξουσία από το 2019, αν κάποιος μας έλεγε ότι τα τελευταία επτά χρόνια θα έπρεπε να διαχειριστούμε, από τη μία πλευρά, την επίλυση των εκκρεμοτήτων του παρελθόντος, όλες εκείνες δηλαδή τις μεταρρυθμίσεις που δεν έγιναν τις προηγούμενες δεκαετίες, και ταυτόχρονα μια σειρά από αναδυόμενες κρίσεις που κανείς δεν μπορούσε να προβλέψει, από μια πανδημία έως την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, θα έμοιαζε λίγο με μυθιστόρημα ή με ταινία επιστημονικής φαντασίας.
Αλλά σε μεγάλο βαθμό, όλα αυτά συνέβησαν. Επομένως, επιτρέψτε μου να ξεκινήσω λέγοντας ότι ως υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής πρέπει να έχουμε μια δυαδικότητα στο μυαλό μας, έναν διπλό νοητικό χάρτη όταν διαχειριζόμαστε την αλλαγή πολιτικής και τις μεταρρυθμίσεις.
Γιατί από τη μία πλευρά πρέπει κανείς να είναι αρκετά ευέλικτος ώστε να κατανοεί το «μέρισμα του προφανούς», δηλαδή τις προφανείς μεταρρυθμίσεις και τα προφανή πράγματα που δεν έχουν ακόμη επιλυθεί- και από την άλλη να έχει τα αντανακλαστικά να ανταποκρίνεται σε αναδυόμενες κρίσεις, σε αυτό που, αν θυμάμαι σωστά, ο Donald Rumsfeld είχε χαρακτηρίσει «άγνωστα άγνωστα», σε αντίθεση με τα «γνωστά άγνωστα».
Πρέπει να μπορείς να κάνεις και τα δύο. Και είναι αρκετά δύσκολο για τους πολιτικούς και τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής σε όλο τον κόσμο να ανταποκριθούν εξίσου καλά και στις δύο προκλήσεις.
Η κρίση της στιγμής, σε μεγάλο βαθμό, και επιτρέψτε μου να ξεκινήσω από αυτή, είναι το «σημείο ασφυξίας», τα Στενά του Ορμούζ, τα οποία δίνουν μια διαφορετική διάσταση στο συνέδριό σας.
Και επιτρέψτε μου να ξεκινήσω επαναλαμβάνοντας τα λόγια του Fatih Birol, εκτελεστικού διευθυντή του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας, ο οποίος υπογράμμισε ότι αυτή η κρίση έχει τη δυνατότητα, εάν τα Στενά δεν ανοίξουν αρκετά γρήγορα, να είναι η μεγαλύτερη ενεργειακή κρίση στην ιστορία.
Και νομίζω ότι οι αριθμοί το επιβεβαιώνουν. Αν δούμε την απώλεια σε εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου ημερησίως στις κρίσεις του 1973 και του 1979, συνολικά μιλούσαμε για μείον 10 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα, ενώ τώρα είμαστε στα μείον 13. Άρα είναι μεγαλύτερη.
Αν κοιτάξουμε το φυσικό αέριο και συγκρίνουμε με την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, η πτώση τότε ήταν από 155 σε 80 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα ετησίως, δηλαδή μείον 75. Τώρα, αν ανάγουμε τις τρέχουσες απώλειες σε ετήσια βάση, είναι μείον 110.
Αν τα συνυπολογίσουμε όλα, εφόσον τα Στενά παραμείνουν κλειστά, έχει τη δυνατότητα να είναι η μεγαλύτερη ενεργειακή κρίση στην ιστορία. Και ο Fatih Birol έχει απόλυτο δίκιο.
Φυσικά, η δουλειά μας διεθνώς είναι να μην επιτρέψουμε να συμβεί αυτό.
Από τη μία πλευρά, οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής σε όλο τον κόσμο και ειδικά στην Ευρώπη ανταποκρίνονται με τα καλύτερα διαθέσιμα εργαλεία πολιτικής. Στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπάρχει ένα πολύ συγκεκριμένο πλαίσιο μέτρων για τη στήριξη πολιτών και επιχειρήσεων: μέτρα προσωρινά, στοχευμένα και προσαρμοσμένα.
Γιατί έχουμε και τα μαθήματα του 2022. Ξέρουμε τι λειτούργησε και τι όχι. Και ξέρουμε ότι η δημοσιονομική πολιτική δεν πρέπει να έρχεται σε αντίθεση με τη νομισματική.
Ωστόσο, ο αντίκτυπος του κλεισίματος των Στενών είναι τεράστιος. Δεν αφορά μόνο το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο, αλλά και άλλα προϊόντα: το ένα τρίτο των λιπασμάτων, το ήλιο, τα πετροχημικά προϊόντα.
Η επίπτωση στην παγκόσμια οικονομία είναι τεράστια. Η Ασία επηρεάζεται περισσότερο – 80% του πετρελαίου και 90% του φυσικού αερίου που περνούν από τα Στενά κατευθύνονται εκεί. Αλλά η επίπτωση είναι ήδη ορατή και στην Ευρώπη και στις Ηνωμένες Πολιτείες, ειδικά στις τιμές των καυσίμων.
Το είδα και προσωπικά στην πρόσφατη επίσκεψή μου στις ΗΠΑ, στις συναντήσεις του ΔΝΤ και της Παγκόσμιας Τράπεζας, οι τιμές στην αντλία είναι υψηλότερες.
Ξέρουμε λοιπόν ότι αυτή η κρίση πρέπει να επιλυθεί. Τι σημαίνει όμως «επίλυση»;
Για έναν Ευρωπαίο υπουργό Οικονομικών, είναι συνάρτηση τριών πραγμάτων:
η διάρκεια της κρίσης, πόσο γρήγορα θα ανοίξουν τα Στενά, το βάθος της επίπτωσης -80 ενεργειακές υποδομές επλήγησαν, 30 σοβαρά – καθώς και η κατάσταση που θα επικρατήσει μετά το άνοιγμα των Στενών.
Γιατί εμείς δεν πιστεύουμε σε «διόδια». Πιστεύουμε στην ελευθερία των θαλασσών.
Και αυτή η κατάσταση θα ενσωματωθεί στην τιμολόγηση του κινδύνου.
Καμία κυβέρνηση ή καμία χώρα στον κόσμο δεν είναι αρκετά μεγάλη ή αρκετά ισχυρή ή αρκετά αυτόνομη ώστε να ρυθμίσει την τεχνητή νοημοσύνη στον βαθμό που θα έπρεπε. Γιατί η ίδια η δομή αυτών των μοντέλων είναι τέτοια που απαιτεί διεθνή συνεργασία και συντονισμένη απόκριση. Νομίζω ότι οι κυβερνήσεις παγκοσμίως το αντιλαμβάνονται όλο και περισσότερο.
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, φυσικά, η ανάγκη είναι να υπάρξει μια ευρύτερη τεχνολογική πολιτική, θα έλεγα ακόμη και ένα «δόγμα», ως προς τις επιλογές μας και το τι πρέπει να κάνουμε ως Ευρωπαίοι. Και αυτό αγγίζει σε μεγάλο βαθμό βασικές έννοιες κυριαρχίας.
Ξανά, εμπνευσμένος από την παρουσία τόσων ειδικών των διεθνών σχέσεων στην αίθουσα, και ιδιαίτερα του καθηγητή Αρβανιτόπουλου, θυμάμαι πολύ έντονα τη Βεστφαλιανή έννοια της κυριαρχίας, του 1648, τις Συνθήκες του Münster και του Osnabrück. Και την ιδέα ότι η κυριαρχία συνήθως σημαίνει εξωτερική αυτονομία και πλήρη εσωτερική ιεραρχία.
Στον δικό μας κόσμο, αυτό δεν είναι κάτι που συναντά κανείς συχνά. Ο κόσμος μας είναι εκ φύσεως αλληλεξαρτώμενος. Επομένως, το ερώτημα όταν προσπαθείς να σκεφτείς την κυριαρχία δεν είναι αν θα την ταυτίσεις με την αυτονομία. Η αυτονομία είναι μία διάσταση της κυριαρχίας. Αλλά η κυριαρχία περιλαμβάνει επίσης δυναμικές αλληλεξάρτησης. Και ο στόχος θα πρέπει να είναι να μην είμαστε ασύμμετρα αλληλεξαρτώμενοι.
Αυτό αγγίζει σε μεγάλο βαθμό τις επιλογές και τις προτάσεις πολιτικής που θα υιοθετήσουμε ως Ευρωπαίοι για την τεχνολογία. Δεν θα πρέπει να επιδιώκουμε καθολική αυτονομία, γιατί, ειλικρινά, αυτό είναι απλώς αδύνατο. Και θα έλεγα ότι αυτό ισχύει για κάθε χώρα.
Η ιδέα είναι να ενισχύσουμε τις δυνατότητές μας στους τομείς όπου βρισκόμαστε κοντά στο τεχνολογικό σύνορο και να κάνουμε συγκεκριμένες τεχνολογικές επιλογές που να είναι συμβατές με τις βασικές στρατηγικές μας προτεραιότητες, είτε πρόκειται για την ενέργεια, είτε για την τεχνητή νοημοσύνη, είτε για οποιονδήποτε άλλο τομέα πολιτικής.
Να δώσω ένα παράδειγμα, για το οποίο έχω γράψει δημόσια. Οι πολιτικές της πρώτης κυβέρνησης Trump για τα δίκτυα και το 5G στήριξαν έμμεσα τις επιχειρηματικές φιλοδοξίες όχι μιας αμερικανικής εταιρείας, αλλά δύο ευρωπαϊκών, της Ericsson και της Nokia.
Εμείς ως Ευρωπαίοι θα έπρεπε να είχαμε αξιοποιήσει αυτή τη συγκυρία, αυτή την «εξίσωση» που είχαμε μπροστά μας. Και πρέπει να πω ότι δεν το κάναμε. Γιατί δεν το κάναμε; Επειδή δεν καταφέραμε να αναπτύξουμε μια βιομηχανική πολιτική γύρω από αυτούς τους «νικητές». Βρισκόμασταν ακριβώς στο τεχνολογικό σύνορο, καμία αμερικανική εταιρεία δεν ήταν εκεί μαζί τους, και αντί να χτίσουμε οικοσυστήματα γύρω τους και να τους επιτρέψουμε να ανταγωνιστούν παγκοσμίως, δημιουργώντας ευρωπαϊκούς πρωταθλητές, επιλέξαμε να συνεχίσουμε με 27 ξεχωριστές δημοπρασίες φάσματος 5G στην Ευρώπη, με 27 διαφορετικές στρατηγικές και 27 ρυθμιστικές αρχές.
Την ίδια στιγμή, η Αμερική είχε έναν ενιαίο ρυθμιστή τηλεπικοινωνιών. Άρα αν είσαι η Deutsche Telekom, που κατέχει την T-Mobile στις ΗΠΑ, αλληλεπιδράς με μια ρυθμιστική αρχή. Στην Ευρώπη όμως αλληλεπιδράς με 27.
Είχαμε λοιπόν ένα κατακερματισμένο περιβάλλον. Την ίδια στιγμή, η Κίνα δεν έκανε καν δημοπρασία, αλλά διοικητική κατανομή φάσματος, ώστε να επιταχύνει την ανάπτυξη, γνωρίζοντας ότι η αξία θα προέλθει από το επίπεδο των εφαρμογών.
Το λέω αυτό ως ένα «αντιπαράδειγμα», γιατί αυτό που θα έπρεπε να είχαμε κάνει – και θα αναφερθώ και στην εμπειρία μου στο Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης – στην Ελλάδα εφαρμόσαμε ένα πιο ενδιαφέρον μοντέλο. Χρησιμοποιήσαμε το 25% των εσόδων από τη δημοπρασία για να δημιουργήσουμε ένα ταμείο που χρηματοδότησε εφαρμογές 5G. Το ονομάσαμε «Φαιστός». Παράλληλα, δώσαμε δωρεάν πρόσβαση στο φάσμα σε startups και πανεπιστήμια και σχεδιάσαμε τη δημοπρασία ώστε να επιταχύνει την ανάπτυξη και όχι να μεγιστοποιήσει τα έσοδα. Αυτή ήταν η «τριπλή» πολιτική.
Φανταστείτε λοιπόν το εναλλακτικό σενάριο: μία ενιαία ευρωπαϊκή δημοπρασία, χρηματοδότηση σε πανευρωπαϊκό επίπεδο και αξιοποίηση μέσω της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων. Αυτό θα ήταν καθαρή ευρωπαϊκή βιομηχανική στρατηγική.
Συνοψίζοντας, πρέπει να εστιάσουμε σε «νικητές» και να χτίσουμε ευρωπαϊκούς πρωταθλητές σε τομείς στρατηγικής σημασίας, όπως η εθνική ασφάλεια ή όπου θέλουμε να δημιουργήσουμε βιομηχανικό πλεονέκτημα. Σκεφτείτε το Galileo, σκεφτείτε την Airbus. Στους υπόλοιπους τομείς, πρέπει να λειτουργούμε συνεργατικά ως ρυθμιστές σε παγκόσμιο επίπεδο. Αυτός είναι ο πιο έξυπνος και ταυτόχρονα ο πιο «κυρίαρχος» τρόπος για να προχωρήσουμε.
Νομίζω ότι υπάρχουν πολλά διδάγματα που η Ευρώπη μπορεί συνολικά να αντλήσει από όσα έχουν συμβεί, ιδιαίτερα εδώ, ιδιαίτερα στην Ελλάδα.
Την περασμένη εβδομάδα ανακοινώσαμε πρωτογενές πλεόνασμα στο 4,9% του ΑΕΠ. Και αν κάποιος είχε κοιμηθεί πριν από δέκα χρόνια και ξυπνούσε σήμερα, βλέποντας την Ελλάδα να έχει το ταχύτερα αποκλιμακούμενο χρέος στον κόσμο, πρωτογενή πλεονάσματα και διπλάσια οικονομική ανάπτυξη σε σχέση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, θα θεωρούσε ότι αυτό είναι απολύτως απροσδόκητο.
Και σήμερα είχα την ευκαιρία να συμμετάσχω στη συνεδρίαση της EFC που πραγματοποιείται στην Αθήνα, της Οικονομικής και Δημοσιονομικής Επιτροπής της Ευρώπης. Οι υφυπουργοί Οικονομικών σε ευρωπαϊκό επίπεδο συναντώνται στην Αθήνα.
Και όλοι συμφώνησαν ότι αυτό που συνέβη στην Ελλάδα δεν θα το περίμενε κανείς. Όμως νομίζω ότι υπάρχουν πολλά διδάγματα που μπορούν συνολικά να αντληθούν από την εμπειρία μας.
Ανέφερα στο Φόρουμ των Δελφών την περασμένη εβδομάδα ότι, σε αυτή τη σύγκριση, πιστεύω στο «δόγμα Frank Sinatra» της πολιτικής: αν μπορείς να τα καταφέρεις εκεί, μπορείς να τα καταφέρεις παντού. Άρα αν μπορείς να τα καταφέρεις στην Ελλάδα, μπορείς σίγουρα να τα καταφέρεις σε πανευρωπαϊκό επίπεδο.
Και σε αυτό το πλαίσιο, τόσο ως προς τη συνολική οικονομική μας διαχείριση, το πώς δημιουργείς δηλαδή αυτόν τον θετικό κύκλο ανατροφοδότησης με ανάπτυξη, μείωση της ανεργίας, αποκλιμάκωση του χρέους κ.λπ. – όσο και ως προς τον ψηφιακό μας μετασχηματισμό: η πιο γραφειοκρατική, η πιο «καφκική» χώρα στην Ευρώπη προσφέρει πλέον πάνω από 2.200 ψηφιακές υπηρεσίες.
Και έχουμε επιπλέον καταγράψει και τις υπόλοιπες και γνωρίζουμε τι πρέπει να κάνουμε για αυτές. Έτσι, ολόκληρο το κράτος θα ψηφιοποιηθεί μέσα στα επόμενα χρόνια, ιδίως καθώς ενεργοποιούνται τα έργα του RRF, τα ευρωπαϊκά χρηματοδοτούμενα έργα. Από τον ηλεκτρονικό φάκελο ασθενούς έως το Κτηματολόγιο, το οποίο δεν είχε ολοκληρωθεί στην Ελλάδα, ήταν μια εκκρεμότητα από την εποχή του βασιλιά Όθωνα, και τώρα πρόκειται να ολοκληρωθεί από αυτή την κυβέρνηση. Ο βασιλιάς Όθωνας ήταν ο βασιλιάς της Ελλάδας στις αρχές του 19ου αιώνα μετά την Επανάσταση.
Και όσον αφορά στην ενέργεια: Πώς αξιοποιείς τη θέση σου στην ενεργειακή πολιτική; Είναι ένας τομέας από τον οποίο πολλοί μπορούν να αντλήσουν διδάγματα από εμάς. Είχαμε τη ΔΕΗ, μια εταιρεία που ήταν σχεδόν χρεοκοπημένη όταν αναλάβαμε. Και τώρα πραγματοποιήθηκε μια αύξηση κεφαλαίου περίπου 4 δισ. ευρώ και ταυτόχρονα η εταιρεία μετατρέπεται σε ευρωπαϊκό πρωταθλητή. Παράλληλα, απεξαρτιόμαστε σταδιακά από τον λιγνίτη. Γίναμε καθαρός εξαγωγέας ηλεκτρικής ενέργειας. Και αν το δει κανείς συνολικά, αυτή είναι η ευρωπαϊκή πρόκληση. Γιατί το 57% της ενέργειας στην Ευρώπη είναι εισαγόμενο.
Το 47% της ηλεκτρικής ενέργειας παράγεται από ανανεώσιμες πηγές. Άρα αξιοποιούμε τη θέση μας τόσο σε όρους ανανεώσιμων όσο και γεωπολιτικά.
Υπάρχουν πολλοί Αμερικανοί στην αίθουσα. Για εμάς, ο κάθετος διάδρομος LNG είναι ένα πολύ σημαντικό στρατηγικό έργο, που μπορεί να διαδραματίσει πολύ μεγαλύτερο ρόλο τόσο για την ενεργειακή ασφάλεια της χώρας μας όσο και της Ευρώπης συνολικά.
Τέταρτο σημείο, από το οποίο μπορούν να αντληθούν διδάγματα: το RRF και το πώς μπορείς να συνδέσεις βέλτιστα την ευρωπαϊκή χρηματοδότηση με τις μεταρρυθμίσεις – ένας ακόμη τομέας όπου είχαμε στρατηγική και καταφέραμε να τον συνδέσουμε με συγκεκριμένες προτεραιότητες χρηματοδότησης.
Και τελευταίο σημείο: η νοοτροπία. Η δημοσιονομική πειθαρχία στην Ελλάδα δεν ήταν κάτι δεδομένο τις προηγούμενες δεκαετίες.
Σήμερα όμως είναι καθεστώς. Η εκλογή ενός Έλληνα Υπουργού Οικονομικών στην προεδρία του Eurogroup αποτελεί σύμβολο αυτής της στροφής, αυτής της αλλαγής νοοτροπίας της ελληνικής κοινωνίας συνολικά. Και θα έλεγα ότι αυτό εκφράζει μια απόφαση μιας γενιάς να μην περάσει τον λογαριασμό στην επόμενη, όπως έκαναν πολύ έντονα οι προηγούμενες γενιές.
Και με την ελπίδα ότι δεν μίλησα υπερβολικά, δεδομένου ότι είμαι ο μόνος που σας χωρίζει από το δείπνο, θα κλείσω επιστρέφοντας στο σημείο από το οποίο ξεκίνησα.
Το βασικό στοιχείο και η βασική δεξιότητα, καθώς μιλάμε για την τεχνητή νοημοσύνη και την αλλαγή των απαιτούμενων δεξιοτήτων, είναι αυτή η δυαδικότητα στη σκέψη. Να γνωρίζεις δηλαδή ότι υπάρχουν πολλές εκκρεμότητες, οι οποίες, αν το δει κανείς αλλιώς, προσφέρουν το «μέρισμα του προφανούς».
Αν η Ευρώπη προχωρήσει την Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων, το ψηφιακό ευρώ -την λεγόμενη Ένωση Τραπεζών και την Ένωση Κεφαλαιαγορών- όλα αυτά τα έργα που συζητάμε εδώ και χρόνια, το ΔΝΤ υπολογίζει ότι μπορούν να προσθέσουν 5 έως 7 μονάδες ανάπτυξης ετησίως για κάθε κράτος-μέλος.
Υπάρχει πλέον μια γενιά Ευρωπαίων αξιωματούχων που λέει: ας κάνουμε τα προφανή που δεν κάναμε για χρόνια. Αυτό ακριβώς κάναμε και εμείς.
Ο Κωνσταντίνος Αρβανιτόπουλος ήταν Υπουργός Παιδείας, όπως και εγώ. Και η βασική συζήτηση όταν ήμουν φοιτητής ήταν αν θα επιτρέψουμε τα ιδιωτικά πανεπιστήμια στην Ελλάδα.
Ήμασταν η τελευταία χώρα στον κόσμο, μαζί με την Κούβα, που δεν το επέτρεπε.
Ήταν μια συζήτηση που γινόταν από την εποχή των γονιών μας. Και είχα την τιμή να ολοκληρώσω αυτή τη μεταρρύθμιση, η οποία κρίθηκε συνταγματική από το Συμβούλιο της Επικρατείας και σήμερα τα ιδιωτικά πανεπιστήμια λειτουργούν στην Ελλάδα.
Αυτό ακούγεται προφανές διεθνώς.
Αλλά αυτά τα «προφανή», όταν τα υλοποιείς, παράγουν αποτέλεσμα. Και ταυτόχρονα, πρέπει να μπορείς να ανταποκρίνεσαι στο απρόβλεπτο. Και αυτό απαιτεί να έχεις σχέδιο, όπως το περιγράφει ο Clausewitz: ο στρατηγός πρέπει να έχει σχέδιο μπαίνοντας στη μάχη, γνωρίζοντας όμως ότι θα αλλάξει αμέσως μόλις ξεκινήσει.
Σας ευχαριστώ πολύ.




