Δημοσιεύτηκε στην Εφημερίδα της Κυβέρνησης ο νόμος 5095/2024 (ΦΕΚ Α’ 40/15-3-2024) που συμπεριλαμβάνει τη ρύθμιση του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας περί μείωσης κόστους ρεύματος για τους αγρότες και για την ενεργοβόρο βιομηχανία.

Όπως επισημαίνεται από το ΥΠΕΝ, μέσω της ρύθμισης παρέχεται η δυνατότητα φθηνών τιμολογίων ρεύματος σε κατόχους αγροτικών τιμολογίων και σε ενεργοβόρους βιομηχανικούς καταναλωτές προς ενίσχυση του παραγωγικού τους έργου, τη μείωση του κόστους παραγωγής και την ενίσχυση των ελληνικών προϊόντων έναντι του ανταγωνισμού.

Στο πλαίσιο της ρύθμισης επιδιώκεται να αποκτήσουν οι ενεργοβόροι βιομηχανικοί καταναλωτές -με κατάλληλες διμερείς συμβάσεις με εταιρείες που παρέχουν ηλεκτρική ενέργεια- πρόσβαση σε «φθηνή» πράσινη ενέργεια, μέσω σταθμών ΑΠΕ που αναμένουν να λάβουν Οριστική Προσφορά Σύνδεσης από τον Διαχειριστή του Ελληνικού Συστήματος Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας για να υλοποιήσουν τα έργα τους.

Για την υπαγωγή στις ευνοϊκές προβλέψεις της ρύθμισης, προς όφελος των ενεργοβόρων βιομηχανικών καταναλωτών, οι κάτοχοι των σταθμών AΠΕ θα πρέπει να υποβάλλουν, ηλεκτρονικά, στον Διαχειριστή του ΕΣΜΗΕ και στη Διεύθυνση Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και Εναλλακτικών Καυσίμων του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας τα απαιτούμενα έγγραφα και στοιχεία, τα οποία περιγράφονται στην παρ. 8 του άρθρου 30 «Μέτρα μείωσης του ενεργειακού κόστους για την προώθηση του πρωτογενούς και δευτερογενούς τομέα».

Για την υποβολή των παραπάνω στοιχείων προς την Διεύθυνση Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και Εναλλακτικών Καυσίμων του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας Περιβάλλοντος, οι ενδιαφερόμενοι τα αποστέλλουν, ηλεκτρονικά, αποκλειστικά στο e-mail: dapeek.ppa@prv.ypeka.gr 

Σημειώνεται πως η εν λόγω ρύθμιση του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας συμπεριλαμβάνεται στο νόμο, με τίτλο: «Ενίσχυση δικηγορικής ύλης: Ρυθμίσεις για τα κληρονομητήρια, τις αποδοχές και αποποιήσεις κληρονομιών, τις εγγραφές και τις εξαλείψεις συναινετικών προσημειώσεων υποθηκών και τις ένορκες βεβαιώσεις και για το Ταμείο Χρηματοδοτήσεως Δικαστικών Κτιρίων και την πληρωμή των υποθέσεων νομικής βοήθειας και λοιπές επείγουσες ρυθμίσεις».

Ένα πολύ ιδιαίτερο λεωφορείο αναμένεται να διασχίσει τα σύνορα της Ελλάδας στο τέλος του Μαΐου, έχοντας προηγουμένως περάσει από τη Ρουμανία και τη Βουλγαρία. Θα είναι αθόρυβο, αφού είναι ηλεκτρικό. Θα καθαρίζει, σε έναν βαθμό, τον αέρα στις περιοχές από όπου διέρχεται, διότι για να παραχθεί η ενέργεια που το τροφοδοτεί, το καύσιμό του χρειάζεται να αντιδράσει με το οξυγόνο του ατμοσφαιρικού αέρα, που καθαρίζεται από τα φίλτρα του λεωφορείου. Επίσης θα παράγει καθαρό νερό, που θα αποτελεί και το μόνο υπόλειμμα της διεργασίας λειτουργίας του. Ο λόγος για το λεωφορείο υδρογόνου, που θα έρθει στην Ελλάδα -και συγκεκριμένα σε Κοζάνη, Θεσσαλονίκη και Αθήνα- στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού έργου JIVE, με εθνικό συντονιστή το Cluster Βιοοικονομίας και Περιβάλλοντος Δυτικής Μακεδονίας (CluBE). Πρόκειται για το τρίτο roadshow του λεωφορείου υδρογόνου του JIVE, το οποίο θα υλοποιηθεί σε συνεργασία με την κοινοπραξία του ευρωπαϊκού έργου TRIERES (μικρής κλίμακας κοιλάδα υδρογόνου), με την υποστήριξη των εταιρειών «Hellenic Hydrogen» και «Coral Gas» και υπό την αιγίδα του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών.

Ενόψει της έλευσης του λεωφορείου, το ΑΠΕ-ΜΠΕ συνομίλησε με τον Νικόλαο Ντάβο, συνιδρυτή και μάνατζερ του CluBE, όχι μόνο για το ίδιο το πρότζεκτ, αλλά και για το υπό ποιες προϋποθέσεις θα μπορούσαν τα λεωφορεία υδρογόνου να δρομολογηθούν στην Ελλάδα σε πλήρη λειτουργία στην καθημερινότητα. Όπως εξηγεί ο κ.Ντάβος, το λεωφορείο αναμένεται να εκκινήσει από τη Ρουμανία περί τα μέσα Απριλίου και να φτάσει στην Ελλάδα προς το τέλος Μαΐου (το τελικό χρονοδιάγραμμα υλοποίησης θα οριστικοποιηθεί το επόμενο διάστημα). «Το σημαντικότερο όφελος είναι ότι χρησιμοποιεί πράσινο υδρογόνο και η τεχνολογία του δεν περιλαμβάνει κλασική μηχανή εσωτερικής καύσης, αλλά κυψέλες καυσίμου σε ένα ηλεκτρικό λεωφορείο. Επιπλέον, σε σχέση με τα ηλεκτρικά λεωφορεία μπαταρίας παρέχει μεγαλύτερη αυτονομία, καθώς και άμεσο ανεφοδιασμό χωρίς να απαιτείται μεγάλος χρόνος φόρτισης της μπαταρίας» περιγράφει.

Κινητός δεκάλεπτος ανεφοδιασμός και αυτονομία 400 χλμ

Το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό του πιλοτικού έργου είναι ότι το λεωφορείο θα διέρχεται από χώρες που δεν έχουν ακόμα εγκατεστημένους σταθμούς ανεφοδιασμού υδρογόνου. Γι’ αυτό και θα γίνεται κινητός ανεφοδιασμός του. «Το λεωφορείο και ορισμένα αυτοκίνητα υδρογόνου, που επίσης θα συμμετέχουν στο roadshow, θα ανεφοδιάζονται με ένα σύστημα αποτελούμενο από ένα κινητό τρέιλερ αποθήκευσης και μεταφοράς υδρογόνου και ένα κινητό σύστημα ανεφοδιασμού (dispenser panel). Η προμήθεια του τρέιλερ έχει πραγματοποιηθεί από τη Motor Oil, στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού έργου TRIERES, που έχει ξεκινήσει τη δημιουργία κοιλάδας υδρογόνου, με επίκεντρο το διυλιστήριο της εταιρείας στην Κόρινθο. O ανεφοδιασμός του πράσινου υδρογόνου θα πραγματοποιηθεί στην Αυστρία και έπειτα θα ξεκινήσει το roadshow από τη Ρουμανία, θα οδηγηθεί στη Βουλγαρία και θα καταλήξει στην Ελλάδα» σημειώνει.

Το λεωφορείο υδρογόνου καταναλώνει περίπου εννέα έως 10 κιλά καυσίμου ανά 100 χιλιόμετρα, οπότε εκτιμάται πως η αυτονομία του είναι περίπου στα 400 χιλιόμετρα μετά από κάθε δεκάλεπτο ανεφοδιασμό, αλλά πιο ακριβείς εκτιμήσεις θα προκύψουν μετά τη διεξαγωγή της πιλοτικής λειτουργίας του. «Σε αυτή την πιλοτική λειτουργία, το λεωφορείο υδρογόνου, όπως ένα κλασικό αστικό, θα πραγματοποιήσει διαφορετικές αστικές μεταφορές, όμως με αρκετά συγκριτικά πλεονεκτήματα. Είναι αθόρυβο αφού είναι ηλεκτρικό και δεν έχει μηχανή εσωτερικής καύσης, αλλά κυψέλη καυσίμου και ηλεκτροκινητήρα. Eίναι περιβαλλοντικά φιλικό, γιατί χρησιμοποιεί πράσινο υδρογόνο, που έχει παραχθεί από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας. Επιπλέον, ουσιαστικά καθαρίζει και τον αέρα της πόλης, διότι για να παραχθεί ηλεκτρική ενέργεια μέσω της κυψέλης καυσίμου θα πρέπει να αντιδράσει το υδρογόνο με το οξυγόνο του ατμοσφαιρικού αέρα, ο οποίος καθαρίζεται απ’ τα φίλτρα του λεωφορείου. Τέλος, η ένωση του υδρογόνου με το οξυγόνο παράγει καθαρό νερό, το μόνο υπόλειμμα της διεργασίας» επισημαίνει.

Όσον αφορά το θεσμικό πλαίσιο για τον ανεφοδιασμό οχημάτων υδρογόνου, υπενθυμίζει πως αυτό έχει σχετικά πρόσφατα ψηφιστεί και το CluBE ήταν ένας από τους κύριους συντάκτες του: «όλο αυτό το διάστημα συνεργαζόμαστε στενά με το Υπουργείο Μεταφορών και Υποδομών για να λύσουμε όλα εκείνα τα θέματα που έχουν ανακύψει, ώστε να λειτουργήσει πιλοτικά το λεωφορείο και να μπορεί να ανεφοδιαστεί. Επιπλέον, το επόμενο διάστημα, σε συνεργασία και με τους αντίστοιχους φορείς λειτουργίας των αστικών λεωφορείων, αλλά και με το υπουργείο, θα δούμε όλα τα θέματα, που σχετίζονται με τη βέλτιστη λειτουργία τους και τη χρήση από τους πολίτες. Αυτός είναι ένας από τους σκοπούς του roadshow: ν’ αναδείξει και να εκκινήσει τις θεσμικές αλλαγές που θα πρέπει να πραγματοποιηθούν, ώστε το επόμενο διάστημα να περάσουμε από την πιλοτική λειτουργία στην κανονική, πρασινίζοντας τον τομέα των μεταφορών» λέει.

Σύντομα σε λειτουργία τα πρώτα «υδρογονάδικα» στην Ελλάδα

Υπό ποιες προϋποθέσεις θα μπορούσαν να δρομολογηθούν λεωφορεία υδρογόνου στην Ελλάδα όχι απλά πιλοτικά, αλλά και σε πλήρη λειτουργία; «Οι προϋποθέσεις για την κυκλοφορία όχι μόνο λεωφορείων υδρογόνου αλλά και γενικότερα οχημάτων υδρογόνου στην Ελλάδα» εκτιμά ο κ. Ντάβος, «είναι πολύ συγκεκριμένες. Αρχικά, θα πρέπει να μιλήσουμε για μια οικονομία κλίμακας υδρογόνου, κατά την οποία το πράσινο υδρογόνο δεν θα μεταφέρεται από άλλες χώρες, αλλά θα παράγεται εντός Ελλάδας». Συνεπώς, θα πρέπει να δημιουργηθούν οι κατάλληλες υποδομές παραγωγής του πράσινου υδρογόνου και οι κατάλληλοι σταθμοί ανεφοδιασμού, ώστε να μπορέσει να περάσει και στον κλάδο των μεταφορών. Μπορούν υφιστάμενα λεωφορεία να μετατραπούν σε οχήματα υδρογόνου; «Η πλειονότητα των λεωφορείων υδρογόνου είναι ηλεκτρικά με κυψέλες καυσίμου, αλλά σαφώς υπάρχει δυνατότητα μετατροπής υφιστάμενων λεωφορείων με μηχανές εσωτερικής καύσης από συμβατικά καύσιμα σε υδρογόνο» απαντά ο κ. Ντάβος.

«Όπως αντιλαμβάνεστε όμως, για να μπορέσει να γίνει ο εφοδιασμός αυτών των οχημάτων με υδρογόνο, θα πρέπει να κατασκευαστούν ειδικοί σταθμοί ανεφοδιασμού του, τα λεγόμενα “υδρογονάδικα”, για τα οποία έχει θεσπιστεί η αντίστοιχη Κοινή Υπουργική Απόφαση (ΚΥΑ) τον Μάρτιο του 2023. Σύντομα θα έχουμε στην Ελλάδα τα πρώτα υδρογονάδικα σε λειτουργία» γνωστοποιεί και προσθέτει πως από την αξιολόγηση (validation test), που θα πραγματοποιηθεί στο πλαίσιο των δοκιμαστικών επιδείξεων του λεωφορείου υδρογόνου, εκτιμάται ότι θα αντληθούν σημαντικές πληροφορίες που θα επιτρέψουν τη θέσπιση και βελτίωση του απαραίτητου νομοθετικού πλαισίου, σχετικά με την εμπορία και τη διανομή του υδρογόνου ως καυσίμου. «Μέχρι τώρα οι ποσότητες οι οποίες απαιτούνται για τη χρήση του υδρογόνου στον τομέα των μεταφορών είναι μικρές και το καθεστώς της εμπορίας και της διανομής του καλύπτεται μέσω της νομοθεσίας που αφορά τη μεταφορά νοσοκομειακών αερίων. Συνεπώς, αναμένεται να δημιουργηθούν και άλλες παρόμοιες νομοθετικές ρυθμίσεις, που σχετίζονται με τη μεταφορά και τη χρήση του υδρογόνου, όπως οι μέγιστες πιέσεις που συνδέονται με τη μεταφορά αέριων καυσίμων υπό πίεση» καταλήγει ο κ.Ντάβος.

ΠΗΓΗ: ΑΠΕ-ΜΠΕ

«Αμελητέα είναι η αύξηση των Χρεώσεων Χρήσης Συστήματος (ΧΧΣ) στους λογαριασμούς ρεύματος από την επέκταση του ηλεκτρικού δικτύου, η οποία είναι απαραίτητη για την ενεργειακή μετάβαση της χώρας».

Αυτό υπογραμμίζει ο Ανεξάρτητος Διαχειριστής Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας, (ΑΔΜΗΕ) σε ανακοίνωσή του σχετικά με τις χρεώσεις δικτύου και, συνεχίζει διευκρινίζοντας τα εξής:

«Η αύξηση αυτή, δεν συμβαίνει επειδή ο ΑΔΜΗΕ αυξάνει τα τέλη, αλλά επειδή πραγματοποιούνται επενδύσεις απολύτως απαραίτητες για την ανάπτυξη του συστήματος. Μάλιστα η συζήτηση περί αύξησης των Χρεώσεων Χρήσης Συστήματος έχει ανοίξει τη στιγμή που η Πολιτεία και η αγορά ζητούν από τον ΑΔΜΗΕ να αναπτύξει το δίκτυο του προκειμένου να ενσωματωθούν σε αυτό περισσότερα έργα ΑΠΕ.

Στο πλαίσιο αυτό ο ΑΔΜΗΕ διευκρινίζει τα εξής: οι καταναλωτές υψηλής τάσης με ετήσια κατανάλωση μεγαλύτερη από 13GWh είναι εκείνοι που έχουν ωφεληθεί από τη μεταβολή της μεθοδολογίας, βάσει της οποίας επιμερίζονται οι Χρεώσεις Χρήσης Συστήματος. Ειδικότερα, οι  μεγάλοι καταναλωτές λαμβάνουν ήδη εκπτώσεις από 33% έως και 54% επί των ΧΧΣ. Αυτό σημαίνει ότι επιβαρύνονται με ένα πολύ μικρό μέρος  από την αύξηση των χρεώσεων αυτών. Αντίστοιχα για τους καταναλωτές Μέσης Τάσης η ΧΧΣ για το 2023 ανήλθε περίπου σε 6 ευρώ/MWh. Το ποσό αυτό αντιστοιχεί μόλις στο 4,5% της μέσης τιμής χονδρικής αγοράς ηλεκτρισμού η οποία πέρυσι διαμορφώθηκε στα 133 ευρώ/MWh. To ανωτέρω ποσοστό είναι πολύ μικρότερο στο σύνολο του τιμολογίου, αν ληφθούν υπόψη και χρεώσεις Χρήσης Δικτύου, ΥΚΩ και ΕΤΜΕΑΡ. Η μικρή αύξηση που προκύπτει στις Χρεώσεις Χρήσης Συστήματος οφείλεται στον απαιτούμενο πολλαπλασιασμό των δικτύων τα οποία θα επιτρέψουν μεγαλύτερη διείσδυση ΑΠΕ, στηρίζοντας την ενεργειακή μετάβαση της χώρας.

Παλαιότερα οι λίγοι και συγκεκριμένης τοποθεσίας συμβατικοί σταθμοί που λειτουργούσαν πριν από την μαζική διείσδυση των ΑΠΕ, απαιτούσαν περιορισμένα δίκτυα συγκεκριμένων οδεύσεων, όμως το κόστος παραγωγής ηλεκτρισμού από αυτά ήταν πολύ μεγάλο (και μεγαλώνει ολοένα με τις επιβαρύνσεις από τα δικαιώματα εκπομπών ρύπων και τις έντονες διακυμάνσεις των τιμών των ορυκτών καυσίμων), σε σχέση με το κόστος για τα δίκτυα που ήταν σχετικά περιορισμένο. Η ενεργειακή μετάβαση, με την ανάπτυξη ΑΠΕ σε ολόκληρη της έκταση της χώρας, αυξάνει προφανώς το κόστος δικτύων που είναι αναγκαία για τη σύνδεση των διεσπαρμένων σταθμών ΑΠΕ, αλλά μειώνει σημαντικά το κόστος παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, αφού ήδη αιολικά και φωτοβολταϊκά, αλλά και άλλες πηγές ΑΠΕ πλέον, είναι εξαιρετικά πιο ανταγωνιστικές από τη συμβατική παραγωγή. Η διαμόρφωση του ανταγωνιστικού σκέλους των λογαριασμών δεν συνδέεται καθόλου με τις Χρεώσεις Χρήσης Συστήματος.

Τέλος η κοινωνικοποίηση του κόστους σύνδεσης των εν λόγω έργων ΑΠΕ ακόμη και εάν δεν γινόταν άμεσα μέσω των προβλέψεων του άρθρου 98 του ν. 4951/2022, θα γινόταν εμμέσως με μετακύλιση του κόστους αυτού στις προσφορές των μονάδων αυτών για την συμμετοχή τους στις αγορές ηλεκτρικής ενέργειας ή στις προσφορές κατά την συμμετοχή τους στους σχετικούς διαγωνισμούς».