Η αύξηση της ενεργειακής αποδοτικότητας στις Μικρές και Μεσαίες Επιχειρήσεις (ΜμΕ), μέσω της υιοθέτησης μέτρων εξοικονόμησης ενέργειας, τίθεται στο επίκεντρο των πολιτικών της ΕΕ για την επίτευξη κλιματικής ουδετερότητας, για την αντιμετώπιση της ενεργειακής κρίσης, αλλά και την τόνωση της αγοράς με τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας. Παρά το σχετικά μικρό μέγεθος των ΜμΕ, αθροιστικά υπολογίζεται ότι από τη μία πλευρά αποτελούν τη «ραχοκοκκαλιά» της ευρωπαϊκής οικονομίας, αλλά ταυτόχρονα ευθύνονται για σχεδόν 13% των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου που εκλύεται στην ατμόσφαιρα.
Ζητούμενο, λοιπόν, για την ΕΕ είναι η ενίσχυση των περισσότερων από 25 εκατομμυρίων ΜμΕ προκειμένου να πετύχουν έως και 30% εξοικονόμηση ενέργειας με τη χάραξη συγκεκριμένων πολιτικών μέσω των οποίων θα αποτυπωθούν άμεσα περιβαλλοντικά οφέλη ενώ, ταυτόχρονα θα δώσουν μία νέα αναπτυξιακή ώθηση στην αγορά. Όσον αφορά τη χώρα μας, με βάση τα επίσημα στοιχεία, ζητούμενα για τις ΜμΕ στον συγκεκριμένο τομέα είναι η καλύτερη ενημέρωση και η πρόσβαση προς την πληροφορία, το εξειδικευμένο ανθρώπινο δυναμικό που θα συμβάλλει προς αυτή την κατεύθυνση, αλλά και η πρόσβαση σε πόρους για την υλοποίηση των εν λόγω έργων, τα οποία σημειωτέον έχουν καταγράψει σημαντική αποδοχή από τους πολίτες στο πλαίσιο του «Εξοικονομώ», του «Αλλάζω Συσκευή» και άλλων παρόμοιων προγραμμάτων τα οποία προηγήθηκαν του προγράμματος «Εξοικονομώ – Επιχειρώ», το οποίο αναμένεται να τρέξει το προσεχές διάστημα.
Με βάση τα συμπεράσματα του προγράμματος LEAP4SME, εταίρος του οποίου από ελληνικής πλευράς ήταν το Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΚΑΠΕ) και τα οποία παρουσιάστηκαν προ λίγων ημερών στις Βρυξέλλες, τα προβλήματα και οι προκλήσεις που πρέπει να αντιμετωπιστούν άμεσα έχουν να κάνουν με την ενημέρωση των ΜμΕ σε σχέση με τις επενδυτικές δυνατότητες που δίνει η ΕΕ, αλλά και η υποστήριξή τους για την εξεύρεση εξειδικευμένων και εξατομικευμένων λύσεων εξοικονόμησης.
«Στην ελληνική αγορά η ενημέρωση για την ενεργειακή αποδοτικότητα δεν είναι σε κακό σημείο, ωστόσο απαιτείται μία περισσότερο ολιστική αντιμετώπιση στο ζήτημα. Απαιτείται μεγαλύτερη προσπάθεια στη βιώσιμη διαχείριση των πόρων, σε όλους τους τομείς της παραγωγής, καθώς επίσης και όσον αφορά τη διαχείριση του κύκλου ζωής των προϊόντων που παράγονται, προκειμένου να καλύψουμε τις ανάγκες της πράσινης πολιτικής της εκάστοτε επιχείρησης». Αυτό δήλωσε εκπροσωπώντας το ΚΑΠΕ ο Δρ. Χαράλαμπος Μαλαματένιος, διευθυντής Ενεργειακής πολιτικής και Σχεδιασμού, συμμετέχοντας στο πάνελ συμπερασμάτων στο κτίριο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Μιλώντας για το ζήτημα της χρηματοδότησης τόνισε ότι: «Πέρα από τις κρατικές ή ευρωπαϊκές προβλέψεις, οι τράπεζες πρέπει να πειστούν ότι για να προωθηθούν τέτοιου είδους πολιτικές για τις ΜμΕ, πρέπει να είναι υποστηρικτικές προς τις ΜμΕ, έτσι ώστε να δώσουν πρόσβαση σε χρηματοδότηση σε αυτόν τον κρίσιμο τομέα της πραγματικής οικονομίας». Επιπλέον: «Μεγάλη πρόκληση για τις χώρες της Ν. Ευρώπης είναι η βιώσιμη διαχείριση των υδάτινων πόρων, αλλά και η αποδοτική χρήση των πρώτων υλών», ανέφερε χαρακτηριστικά ο κ. Μαλαματένιος.
Μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο διευθυντής του ΚΑΠΕ Λάμπρος Πυργιώτης τόνισε: «Η ορθολογική χρήση υλικών, εξοπλισμού, διεργασιών, συστημάτων και, φυσικά, των ενεργειακών πόρων, αποτελεί τον πλέον αξιόπιστο τρόπο για τον περιορισμό των δαπανών και την προστασία του κλίματος».
«Οι ενεργειακοί έλεγχοι, με τους οποίους μπορούν να εντοπιστούν ευκαιρίες για άμεση εξοικονόμηση και για μακροπρόθεσμες βελτιώσεις της αποδοτικότητας, έχουν αναγνωριστεί ως βασικό εργαλείο για την εκπλήρωση της παραπάνω αρχής. Σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας, με τους ενεργειακούς ελέγχους μπορεί να εξοικονομηθεί έως και 18% της συνολικής κατανάλωσης ενέργειας. Ενώ, όμως, αυτοί είναι υποχρεωτικοί για τις μεγάλες επιχειρήσεις, για τις ΜμΕ, οι οποίες συχνά στερούνται της τεχνικής και οικονομικής ικανότητας για τη διενέργεια τέτοιων ελέγχων, είναι απλά συνιστώμενοι».
Σύμφωνα με τον κ. Πυργιώτη: «Υπό αυτό το πρίσμα, το ΚΑΠΕ επιδιώκει και προτείνει μία νέα μέθοδο υπολογισμού των ενεργειακών ελέγχων για επιχειρήσεις, συνυπολογίζοντας και τα μη-ενεργειακά οφέλη (non energy benefits – NEBs) των ενεργειακών επεμβάσεων που προτείνονται σε αυτούς, επιταχύνοντας έτσι την υιοθέτησή τους. Τα μη ενεργειακά οφέλη αναφέρονται σε διάφορους τομείς και περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, την υγεία, το περιβάλλον, την οικονομία, την ασφάλεια, κ.ά. Παράλληλα, θα παρέχει τις απαραίτητες δεξιότητες και εργαλεία στο τεχνικό προσωπικό των ΜμΕ, για τη βελτίωση της επικοινωνίας του με την/τον επιχειρηματία, μεταφράζοντας τους τεχνικούς όρους στη “ γλώσσα του χρήματος”».
Όπως υπογραμμίστηκε στην ημερίδα που διοργανώθηκε στις Βρυξέλλες, στο πλαίσιο της συζήτησης της αναθεώρησης της σχετικής Ευρωπαϊκής Οδηγίας για την ενεργειακή εξοικονόμηση των ΜμΕ, είναι η εμπέδωση των συνθηκών για τη διαμόρφωση ενός πλαισίου μέτρων ενεργειακής εξοικονόμησης, σε συνδυασμό με τη θέσπιση κανόνων για ενεργειακές επιθεωρήσεις. Μέτρα που μπορούν να οδηγήσουν σε πολύ σημαντική μείωση των ενεργειακών δαπανών με περιορισμό του συνολικού κόστους λειτουργίας μίας επιχείρησης, ενισχύοντας παράλληλα σημαντικά την οικονομική σταθερότητά της, την ανταγωνιστικότητά της, τη φήμη της, και τη θέση της στην αγορά.
Επιπλέον, οι συμμετέχοντες της ημερίδας, επεσήμαναν την ανάγκη για απλοποίηση των διαδικασιών και την καταπολέμηση της γραφειοκρατίας, δίνοντας ταυτόχρονα έμφαση στην τεχνική υποστήριξη, πεδίο στο οποίο μπορούν να συνεχίσουν να «παίζουν» τα Επιμελητήρια, όπως είπαν.
Όπως τονίστηκε, σημαντικός παράγοντας για την επιτάχυνση των διαδικασιών είναι η κατηγοριοποίηση των ΜμΕ προκειμένου να υπάρξει περισσότερο στοχευμένη κατεύθυνση των απαιτούμενων κονδυλίων, αλλά και των επιθεωρήσεων, στο πλαίσιο των προγραμμάτων, αλλά και η απρόσκοπτη πρόσβαση σε χρηματοδότηση για την υλοποίηση των έργων.
Τέλος, σημαντικός παράγοντας για την υλοποίηση των έργων είναι το ανθρώπινο δυναμικό, καθώς ακόμα σε πανευρωπαϊκό επίπεδο οι ενεργειακοί σύμβουλοι βρίσκονται σε έλλειψη, αν και στη χώρα μας σημαντικό ρόλο στην κάλυψη του συγκεκριμένου κενού έχουν παίξει οι μηχανικοί στο πλαίσιο της υλοποίησης προγραμμάτων εξοικονόμησης.
Ο διασυνδετήριος αγωγός Ελλάδας – Βουλγαρίας (IGB) αλλάζει το παιχνίδι στην αγορά ενέργειας, λέει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο Γιώργος Σάτλας, εκτελεστικός διευθυντής (executive officer) και μέλος του ΔΣ της ICGB AD, της εταιρείας που διαχειρίζεται τον αγωγό.
Ο κ. Σάτλας μιλάει για τα σχέδια επέκτασης της χωρητικότητας του αγωγού στα 5 bcm/έτος (από 3) λέγοντας ότι η εταιρεία εργάζεται επί του παρόντος πάνω σε ένα βιώσιμο σχέδιο προς αυτή την κατεύθυνση αλλά το «κλειδί» για να προχωρήσει σ’ αυτό το βήμα είναι οι σχετικές δοκιμές αγοράς (market tests)- μία δοκιμή προγραμματίζεται εντός του δεύτερου εξαμήνου του τρέχοντος έτους.
Στη συνέντευξή του στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, ο κ. Σάτλας αναφέρεται επίσης στα οφέλη που θα προκύψουν για τον IGB από την ολοκλήρωση και λειτουργία του FSRU στην Αλεξανδρούπολη, με πλέον σημαντική πτυχή ότι μπορεί να συμβάλει στην αύξηση της παροχής αερίου για τον διασυνδετήριο αγωγό Ελλάδας – Βουλγαρίας.
Σημειώνει δε ότι η εταιρεία θα ήταν ανοιχτή στο ενδεχόμενο μεταφοράς υδρογόνου μέσω του αγωγού, αλλά οι λεπτομέρειες μπορούν να προσδιοριστούν μόνο μετά από προσεκτική και σε βάθος ανάλυση, ενώ σκιαγραφεί το πλαίσιο των προτεραιοτήτων για την ICGB στο αμέσως επόμενο διάστημα.
Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της συνέντευξης:
Ερ.: Από τότε που τέθηκε σε λειτουργία ο IGB όλοι μιλούσαν για αλλαγή του παιχνιδιού στην αγορά φυσικού αερίου στην Ευρώπη. Θα μπορούσατε να μας δώσετε ορισμένους αριθμούς ή/και συμφωνίες που έχουν υπογραφεί που δικαιολογούν αυτήν την αξιολόγηση;
Απ.: Ο διασυνδετήριος αγωγός Ελλάδας – Βουλγαρίας (IGB) θεωρείται ότι αλλάζει το παιχνίδι (αποτελεί game changer) στην περιοχή για διάφορους λόγους, πέραν των αριθμών. Φροντίζει για τη διαφοροποίηση των πηγών ενέργειας παρέχοντας μια εναλλακτική οδό για την προμήθεια φυσικού αερίου στη Βουλγαρία και σε άλλες χώρες της Νοτιοανατολικής Ευρώπης. Ο αγωγός επιτρέπει ουσιαστικά σε αυτές τις χώρες να μειώσουν την εξάρτησή τους από έναν μόνο προμηθευτή φυσικού αερίου και να διαφοροποιήσουν τις πηγές ενέργειάς τους. Πριν από την κατασκευή του IGB, η Βουλγαρία βασιζόταν σε μεγάλο βαθμό στις εισαγωγές φυσικού αερίου από τη Ρωσία, γεγονός που την έκανε ευάλωτη σε πιθανές διακοπές στον εφοδιασμό κι αυτό είναι κάτι που είδαμε από πρώτο χέρι. Στο νέο, μεταβαλλόμενο περιβάλλον ασφαλείας, η ενεργειακή ανεξαρτησία και η ασφάλεια μέσω νέων και καλύτερα διασυνδεδεμένων υποδομών είναι πιο κρίσιμες από ποτέ. Από αυτή την άποψη, η έναρξη λειτουργίας του IGB ήταν τεράστιας σημασίας, που ξεπερνά κατά πολύ τα εθνικά σύνορα της Ελλάδας και της Βουλγαρίας.
Από την έναρξη λειτουργίας του, την 1η Οκτωβρίου 2022, πάνω από 1 bcm έχουν μεταφερθεί μέσω του διασυνδετήριου αυτού αγωγού, καθιστώντας τoν τη νούμερο ένα πηγή για την εισαγωγή φυσικού αερίου στη Βουλγαρία. Ο αγωγός καλύπτει πλέον σχεδόν το 50% των αναγκών εσωτερικής κατανάλωσης της χώρας και ταυτόχρονα επιτρέπει τη μεταφορά φυσικού αερίου σε άλλες χώρες της περιοχής – συμπεριλαμβανομένης της Μολδαβίας και της Ουκρανίας, δεδομένης της μεγάλης συνέργειας του με τον διαβαλκανικό αγωγό φυσικού αερίου (Trans-Balkan gas pipeline). Αυτή είναι μια ανεκτίμητη στήριξη κι ένα ακόμη βασικό βήμα για να δείξουμε ότι μια καλύτερα συνδεδεμένη και πιο ενωμένη Ευρώπη μπορεί να είναι ισχυρότερη από τις καταστροφικές δυνάμεις και την επιθετικότητα. Σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα μετά την εμπορική έναρξη του διασυνδετήριου αγωγού, έχουμε περισσότερους από 20 εγγεγραμμένους χρήστες και έχουμε δει αρκετό ενδιαφέρον στην αγορά ώστε να αρχίσουμε να εξετάζουμε την επέκταση της συνολικής χωρητικότητας (προς το παρόν στα 3 bcm/έτος). Αυτό είναι πέραν των προσδοκιών μας ως νέος φορέας εκμετάλλευσης μεταφοράς στον πρώτο χρόνο εισαγωγής του στην αγορά.
Ερ.: Πώς προχωρούν τα σχέδια για αύξηση της χωρητικότητας του αγωγού από 3 bcm/έτος σε 5 bcm/έτος; Ποιες είναι οι προσδοκίες από το επικείμενο τεστ αγοράς;
Απ.: Η τεχνική δυνατότητα αναβάθμισης της χωρητικότητας του IGB σε 5 bcm/έτος ήταν μέρος των αρχικών σχεδίων για το έργο ακόμη και πριν από το στάδιο κατασκευής του αγωγού. Ωστόσο, αναμενόταν πως αυτό θα γινόταν ένα σημαντικό θέμα προς διερεύνηση τουλάχιστον μετά από μερικά χρόνια εμπορικής δραστηριότητας, ανάλογα με την ανάπτυξη και το ενδιαφέρον της αγοράς. Νομίζω ότι είναι ασφαλές να πούμε ότι τα πράγματα άλλαξαν δραστικά από εκείνες τις πρώτες μέρες και ο πόλεμος στην Ουκρανία αύξησε τη ζήτηση για νέες, ασφαλέστερες διαδρομές για διαφοροποιημένους τρόπους μεταφοράς. Αυτό ακριβώς είναι ο IGB – μια νέα πύλη για φυσικό αέριο από την περιοχή της Κασπίας, συμπεριλαμβανομένων πιθανών μελλοντικών προμηθειών από το Αζερμπαϊτζάν, το Τουρκμενιστάν κ.ά. Το ενδιαφέρον που είδαμε για τον αγωγό με την έναρξη λειτουργίας του ήταν αρκετά σημαντικό ώστε η ICGB να εξετάσει το ενδεχόμενο επιτάχυνσης των σχεδίων επέκτασης και βρισκόμαστε ήδη σε συζητήσεις γι’ αυτό με τον Διαχειριστή Εθνικού Συστήματος Φυσικού Αερίου (στην Ελλάδα), τη ΔΕΣΦΑ, που αποτελεί επίσης ζωτικό μέρος αυτής της διαδικασίας.
Εξετάζουμε την προοπτική επέκτασης της χωρητικότητας σύμφωνα και με τη σχεδιαζόμενη έναρξη λειτουργίας του τερματικού σταθμού LNG στην Αλεξανδρούπολη, καθώς αυτές οι υποδομές είναι πολύ καλά συνδεδεμένες. Για να προχωρήσουμε σε μια τέτοια επένδυση, είναι αναμενόμενο από ρυθμιστικής πλευράς -και κατά παράδοση- να αξιολογείται η ζήτηση της αγοράς μέσω ενός τεστ αγοράς προκειμένου να προσδιοριστεί αν θα υπήρχε αρκετό ενδιαφέρον για να υποστηριχθεί κάτι τέτοιο. Οι προσδοκίες για τέτοιες δοκιμές περιλαμβάνουν παράγοντες όπως το ενδιαφέρον και η συμμετοχή των πιθανών μεταφορέων, ο όγκος του φυσικού αερίου που ζητείται για μεταφορά, οι μηχανισμοί τιμολόγησης και η συνολική ανταπόκριση της αγοράς. Η ICGB εργάζεται επί του παρόντος εσωτερικά πάνω σε ένα βιώσιμο σχέδιο για την αύξηση της χωρητικότητας του αγωγού στα 5 bcm/έτος για να ικανοποιήσει την επερχόμενη ζήτηση, αλλά αυτό θα πρέπει να τεκμηριωθεί από τις σχετικές δοκιμές αγοράς. Σχεδιάζουμε να πραγματοποιήσουμε μία το δεύτερο εξάμηνο του τρέχοντος έτους και ελπίζω ότι μπορούμε να ανακοινώσουμε συγκεκριμένες ημερομηνίες σύντομα.
Η διαδικασία είναι αρκετά περίπλοκη και πρέπει να περιλαμβάνει ανάλυση πολλών παραγόντων, όπως η δυναμική της αγοράς, οι μελέτες σκοπιμότητας, μια μελέτη μηχανικής, μια μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων και μια εκτίμηση ασφαλείας για την αξιολόγηση των πιθανών κινδύνων ενός τέτοιου βήματος. Είναι απαραίτητη η συνεργασία με σχετικούς εμπειρογνώμονες, εταιρείες μηχανικών, ρυθμιστικές αρχές και συμβούλους περιβάλλοντος για να διασφαλιστεί η συμμόρφωση με τους ισχύοντες κανονισμούς και τις βέλτιστες πρακτικές του κλάδου. Ως διαχειριστής συστήματος μεταφοράς, η ICGB είναι προσηλωμένη στη διεκπεραίωση όλων των διαδικασιών σύμφωνα με τις βέλτιστες πρακτικές στον τομέα και είμαι πεπεισμένος ότι τα αποτελέσματα των δοκιμών αγοράς δεν θα απογοητεύσουν.
Ερ.: Εάν τα πράγματα πάνε καλά και υπάρχει σταθερότητα στην αγορά, υπάρχουν σκέψεις να αυξηθεί ακόμη περισσότερο η χωρητικότητα του αγωγού (πάνω από 5 bcm/έτος) στο μέλλον; Και αν ναι, τι θα χρειαζόταν για μια τέτοια κίνηση;
Απ.: Όλοι ελπίζουμε να δούμε σταθερότητα στην αγορά και αυτό μπορεί να συμβεί μέσω μηχανισμών όπως η ανάπτυξη νέων διασυνδεδεμένων υποδομών, η επίτευξη στόχων πλήρωσης αποθήκευσης αερίου, η ενισχυμένη περιφερειακή συνεργασία, η επένδυση σε πιο πράσινες πηγές ενέργειας κ.λπ. Σε ό,τι αφορά τον ρόλο του IGB, πρέπει να είμαστε επικεντρωμένοι στη λειτουργική ασφάλεια και την ανάπτυξη του έργου προκειμένου να διασφαλίσουμε ότι τηρούνται όλες οι συμβάσεις. Τα τεχνικά όρια του αγωγού στη φάση του σχεδιασμού έχουν οριστεί να χειρίζονται περίπου 5 bcm/έτος και η επίτευξη αυτού του αριθμού είναι ο τρέχων στόχος για το εγγύς μέλλον. Εάν με τον καιρό η ζήτηση της αγοράς δείξει την ανάγκη για χωρητικότητα πέρα από αυτούς τους αριθμούς, αυτό μπορεί να συμβεί μέσω ενός δεύτερου όμοιου αγωγού – αλλά αυτή είναι μια συζήτηση στην οποία μπορούμε να επανέλθουμε σε αρκετά χρόνια, ανάλογα με το πώς θα αναπτυχθεί η αγορά. Προς το παρόν, οι κύριοι στόχοι της ICGB είναι να παρέχει ασφαλή, τακτική ροή αερίου, έτσι ώστε η ανταγωνιστικότητα στην αγορά να γίνεται αισθητή τόσο από τις επιχειρήσεις όσο και από τα νοικοκυριά, με διατήρηση σταθερών και προσιτών τιμών.
Ερ.: Οι εθνικοί φορείς εκμετάλλευσης δικτύων της Βουλγαρίας, της Ρουμανίας, της Ουγγαρίας και της Σλοβακίας υπέγραψαν μνημόνιο κατανόησης με την κρατική εταιρεία ενέργειας του Αζερμπαϊτζάν SOCAR, μέσω της οποίας τα δίκτυά τους θα εγγυώνται την προμήθεια περαιτέρω ποσοτήτων αερίου της Κασπίας στην Ευρώπη, στο πλαίσιο συμφωνίας της ΕΕ για διπλασιασμό αυτών των φορτίων έως το 2027. Τι ρόλο θα μπορούσε να παίξει ο IGB σε αυτό;
Απ.: Καθώς πριν από περίπου έναν χρόνο, τον Ιούλιο του 2022, η ΕΕ και το Αζερμπαϊτζάν υπέγραψαν συμφωνία για τον διπλασιασμό των προμηθειών στην Ευρώπη σε 20 bcm/έτος έως το 2027, είναι φυσιολογικό για τις χώρες του Southern Gas Corridor να επιδιώκουν συμφωνίες που θα υποστηρίζουν αυτόν τον σκοπό. Ο IGB διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στο πλαίσιο του μνημονίου κατανόησης μεταξύ των εθνικών διαχειριστών δικτύου της Βουλγαρίας, της Ρουμανίας, της Ουγγαρίας και της Σλοβακίας, μαζί με την κρατική εταιρεία ενέργειας του Αζερμπαϊτζάν SOCAR και ελπίζουμε να δούμε επίσης τη Μολδαβία και την Ελλάδα να εντάσσονται. Με την προσθήκη της Ελλάδας, της χώρας που φιλοξενεί τον αγωγό IGB, υποστηρίζεται ο κρίσιμος σύνδεσμος υποδομής για τη μεταφορά φυσικού αερίου από την Ελλάδα στη Βουλγαρία. Δίνεται η δυνατότητα διαφοροποίησης των προμηθειών φυσικού αερίου στη Βουλγαρία, μειώνοντας την εξάρτησή της από έναν μόνο προμηθευτή και ενισχύοντας την ενεργειακή ασφάλεια. Η λειτουργία και η συνδεσιμότητα του IGB με τα δίκτυα φυσικού αερίου άλλων χωρών που συμμετέχουν στο MoU είναι ζωτικής σημασίας για την πραγματοποίηση των αυξημένων αποστολών φυσικού αερίου από την Κασπία. Επιπλέον, καθώς η Ελλάδα διαδραματίζει ευρύτερο ρόλο στην περιοχή ως ενεργειακός κόμβος αναπτύσσοντας ενεργά την ενεργειακή της υποδομή και προωθώντας την ενεργειακή συνεργασία με γειτονικές χώρες, ο IGB είναι ο στρατηγικός σύνδεσμος για τη διευκόλυνση της μεταφοράς και διανομής φυσικού αερίου προς και από διάφορες πηγές, συμπεριλαμβανομένης της περιοχής της Κασπίας. Η γεωγραφική του θέση και η υπερσύγχρονη υποδομή του το καθιστούν στρατηγική πύλη για τις ροές ενέργειας στη Νοτιοανατολική Ευρώπη.
Θα ήθελα επίσης να υπογραμμίσω ότι η αυξημένη διαθεσιμότητα φυσικού αερίου της Κασπίας και η ευρύτερη περιφερειακή συνεργασία μπορούν να συμβάλλουν στη λειτουργία της διασύνδεσης. Ο αγωγός μπορεί να διαδραματίσει ζωτικό ρόλο στη μεταφορά των πρόσθετων όγκων φυσικού αερίου από την περιοχή της Κασπίας στη Βουλγαρία και ενδεχομένως στη συνέχεια σε άλλες χώρες της περιοχής. Η ομάδα της ICGB θα κάνει ό,τι είναι απαραίτητο για να διασφαλίσει ότι η υποδομή και η χωρητικότητα της διασύνδεσης βελτιστοποιούνται ώστε να υπάρχει αποτελεσματικός χειρισμός των αυξημένων ροών αερίου, διασφαλίζοντας την ομαλή λειτουργία και την κάλυψη της αυξανόμενης ζήτησης.
Ερ.: Ο FSRU της Αλεξανδρούπολης τίθεται σε λειτουργία το 2024. Πώς θα ωφεληθεί η IGB από αυτό και ποια είναι τα σχέδια συνέργειας με άλλους τερματικούς σταθμούς LNG στην περιοχή;
Απ.: Εκτός από τη διαφοροποίηση των πηγών αερίου που προσφέρει ο τερματικός σταθμός FSRU στην Αλεξανδρούπολη, θα επιτρέψει στην Ελλάδα να εισάγει υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG) από διάφορους παγκόσμιους προμηθευτές. Η διαθεσιμότητα LNG από διαφορετικές πηγές ενισχύει τη διαφοροποίηση των προμηθειών φυσικού αερίου για την Ελλάδα και την ευρύτερη περιοχή. Αυτό ευθυγραμμίζεται με τους στόχους του IGB, καθώς τα δύο έργα έχουν μεγάλη συνέργεια και είναι πολύ κοντά το ένα στο άλλο.
Το πιο σημαντικό όφελος για τον IGB είναι ότι ο τερματικός σταθμός FSRU της Αλεξανδρούπολης μπορεί να συμβάλει στην αύξηση της παροχής αερίου για τον αγωγό μας. Το LNG που λαμβάνεται στον τερματικό σταθμό μπορεί να επαναεριοποιηθεί και να μεταφερθεί μέσω του IGB, παρέχοντας μια πρόσθετη πηγή φυσικού αερίου στη Βουλγαρία και ενδεχομένως σε άλλες χώρες που συνδέονται με τον διασυνδετήριο.
Η ολοκλήρωση του FSRU της Αλεξανδρούπολης και του αγωγού IGB ενισχύει τη συνολική ενεργειακή υποδομή στην περιοχή και προωθεί τη συνδεσιμότητα της αγοράς. Επιτρέπει τη μεταφορά LNG μέσω του IGB, δημιουργώντας μια σύνδεση μεταξύ των παγκόσμιων αγορών LNG και της αγοράς φυσικού αερίου της Νοτιοανατολικής Ευρώπης. Αυτή η συνδεσιμότητα μπορεί να ενισχύσει την περιφερειακή ενεργειακή συνεργασία, να βελτιώσει τις επιλογές εφοδιασμού και να υποστηρίξει την ενοποίηση των αγορών φυσικού αερίου στην περιοχή.
Για να αναφερθεί κανείς σε συγκεκριμένα σχέδια συνέργειας με άλλους τερματικούς σταθμούς LNG στην περιοχή, θα πρέπει να γνωρίζει ότι θα εξαρτηθούν από τις εμπορικές συμφωνίες, τις εξελίξεις της αγοράς και τη βούληση των ενδιαφερομένων για συνεργασία. Ο στόχος θα είναι η βελτιστοποίηση των ροών φυσικού αερίου, η προώθηση της περιφερειακής εμπορίας φυσικού αερίου και η δημιουργία μιας πιο διασυνδεδεμένης και ολοκληρωμένης αγοράς φυσικού αερίου στη Νοτιοανατολική Ευρώπη. Η συνεχής συνεργασία και ο συντονισμός μεταξύ των ενδιαφερόμενων μερών, συμπεριλαμβανομένων των φορέων εκμετάλλευσης υποδομής, των συμμετεχόντων στην αγορά και των ρυθμιστικών αρχών, θα είναι ζωτικής σημασίας για την αξιοποίηση του πλήρους δυναμικού αυτών των συνεργειών.
Ερ.: Υπάρχει κάποια διαδικασία αξιολόγησης σε εξέλιξη σχετικά με την ετοιμότητα της υποδομής του αγωγού να μεταφέρει και υδρογόνο; Ποια είναι τα σχέδια σε αυτόν τον τομέα;
Απ.: Καθώς η τεχνολογία που σχετίζεται με την εκμετάλλευση του υδρογόνου επιταχύνεται, η επιλογή μεταφοράς υδρογόνου μέσω του IGB αξιολογείται επί του παρόντος. Εμείς στην ICGB παρακολουθούμε ενεργά αυτό το θέμα και για να προπορευόμαστε, έχουμε ήδη ξεκινήσει τις σχετικές αξιολογήσεις και μελέτες για να προσδιορίσουμε εάν το υδρογόνο μπορεί να είναι μέρος του μείγματος που μεταφέρει ο IGB και τι θα σήμαινε αυτό όσον αφορά τις επενδύσεις σε υποδομές.
Τα βασικά ζητήματα περιλαμβάνουν τη συμβατότητα υλικού του αγωγού, τις απαιτήσεις καθαρότητας υδρογόνου και πτυχές ασφάλειας. Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι τα σχέδια για μεταφορά υδρογόνου μέσω του IGB ή οποιουδήποτε άλλου αγωγού φυσικού αερίου εξαρτώνται από μια σειρά στοιχείων όπως οι τεχνολογικές εξελίξεις, τα ρυθμιστικά πλαίσια, η ζήτηση της αγοράς και η ανάπτυξη δικτύων παραγωγής και διανομής υδρογόνου. Επί του παρόντος, η IGB διερευνά στο πλαίσιο διαβουλεύσεων με την αγορά μια έκθεση που αξιολογεί την πιθανή ετοιμότητα μεταφοράς μείγματος φυσικού αερίου και υδρογόνου υπό τις τρέχουσες συνθήκες λειτουργίας. Είμαστε ανοιχτοί στο ενδεχόμενο μεταφοράς υδρογόνου μέσω του αγωγού, αλλά οι λεπτομέρειες μπορούν να προσδιοριστούν μόνο μετά από προσεκτική και σε βάθος ανάλυση.
Ερ.: Ποιες είναι οι επόμενες προτεραιότητες για την ICGB;
Απ.: Δεδομένου ότι το έργο βρίσκεται τώρα σε φάση λειτουργίας, η βασική δουλειά που έχουμε μπροστά μας είναι η αύξηση της χωρητικότητας από 3 bcm/έτος σε 5 bcm/έτος. Ωστόσο, υπάρχουν συνεχείς προτεραιότητες για την ICGB σε τομείς όπως η συμμόρφωση με το ρυθμιστικό πλαίσιο, η επιχειρησιακή ετοιμότητα, η ανάπτυξη της αγοράς και η κατανομή χωρητικότητας και η ενίσχυση της διασυνδεσιμότητας και της περιφερειακής ολοκλήρωσης.
Επιπλέον, η διατήρηση της υποδομής σε επιχειρησιακή ετοιμότητα είναι ζωτικής σημασίας. Περιλαμβάνει την προσαρμογή των κατάλληλων συστημάτων διαχείρισης, διαδικασιών και πρωτοκόλλων για τη συντήρηση, την παρακολούθηση και την απόκριση έκτακτης ανάγκης. Από εμπορική άποψη, η ομάδα της ICGB συνεργάζεται με πιθανούς μεταφορείς και πελάτες, διεξάγει δοκιμές αγοράς και κατανέμει χωρητικότητα αγωγού στα ενδιαφερόμενα μέρη. Η οικοδόμηση ισχυρών σχέσεων με τους συμμετέχοντες στην αγορά και η διασφάλιση της διαφάνειας και του θεμιτού ανταγωνισμού είναι ζωτικής σημασίας σε αυτή τη φάση ανάπτυξης.
Εκτός από τις καθημερινές επιχειρησιακές δραστηριότητες, η διοίκηση της ICGB διερευνά ευκαιρίες για ενίσχυση της διασυνδεσιμότητας με άλλα έργα υποδομής φυσικού αερίου στην περιοχή. Αυτό περιλαμβάνει συντονισμό με γειτονικές χώρες για τη βελτίωση των ροών φυσικού αερίου, την προώθηση της διασυνοριακής συνεργασίας και την υποστήριξη της περιφερειακής ενεργειακής ολοκλήρωσης. Η συνεργασία με άλλους αγωγούς, τερματικούς σταθμούς LNG και φορείς εκμετάλλευσης της αγοράς στην περιοχή μπορεί να συμβάλει στη δημιουργία μιας πιο διασυνδεδεμένης και ολοκληρωμένης αγοράς φυσικού αερίου και να ωφελήσει το πλήρες ενεργειακό οικοσύστημα στην περιοχή, κάτι που αποτελεί κορυφαία προτεραιότητα για την ICGB. Κοιτάζοντας προς το εσωτερικό, συνεργαζόμαστε επίσης με τοπικούς αδειοδοτημένους φορείς εκμετάλλευσης που ενδιαφέρονται να συνδέσουν τα δίκτυά τους με αυτό του IGB, επιτρέποντας πρόσβαση σε διαφοροποιημένες μεταφορές σε περιοχές κατά μήκος της διαδρομής του αγωγού, μια ευκαιρία που δεν είχαν πριν.
Πηγή: ΑΠΕ ΜΠΕ/ Σοφία Παπαδοπούλου
Ηλεκτρικές διασυνδέσεις προς τα τέσσερα σημεία του ορίζοντα αναπτύσσει ο ΑΔΜΗΕ, με την ολοκλήρωση των οποίων προβλέπεται να υπερδιπλασιαστεί η ικανότητα μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας από και προς την Ελλάδα με αποτέλεσμα την αύξηση του διασυνοριακού εμπορίου, την ενίσχυση του ανταγωνισμού και της ασφάλειας εφοδιασμού αλλά και της διείσδυσης των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.
Την περασμένη εβδομάδα τέθηκε σε λειτουργία η νέα διασύνδεση Ελλάδας – Βουλγαρίας, έργο που ήταν σε εξέλιξη για περισσότερο από 10 χρόνια, καθώς είχε ενταχθεί στον προγραμματισμό από το 2012. Η δεύτερη διασύνδεση διευρύνει το περιθώριο ανταλλαγών ενέργειας μεταξύ των δύο χωρών καθώς θα αυξήσει τη μεταφορική ικανότητα σε 1400 MW για την κατεύθυνση από την Ελλάδα προς τη Βουλγαρία και σε 1700 MW για την κατεύθυνση από τη Βουλγαρία προς την Ελλάδα.
Παράλληλα προχωρούν οι μελέτες για τη δεύτερη διασύνδεση με την Ιταλία, ισχύος 1 GW ενώ ο Διαχειριστής ωριμάζει δύο νέες διασυνδέσεις με την Αλβανία και την Τουρκία, καθώς και την αναβάθμιση της υφιστάμενης διασύνδεσης με τη Βόρεια Μακεδονία. Ο ΑΔΜΗΕ συνδράμει επίσης νέες, στρατηγικού χαρακτήρα διεθνείς διασυνδέσεις που δρομολογούνται στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου (Ελλάδα-Κύπρος-Ισραήλ και Ελλάδα-Αίγυπτος), με στόχο η χώρα μας να αποτελέσει έναν διάδρομο πράσινης ενέργειας μεταξύ της Ευρώπης, της βόρειας Αφρικής και της Μέσης Ανατολής.
Όπως δήλωσε σχετικά ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Θεόδωρος Σκυλακάκης, πρόκειται για ένα σημαντικό ενεργειακό έργο, πανευρωπαϊκού ενδιαφέροντος ενώ τόνισε ότι θα ακολουθήσουν περισσότερες διεθνείς διασυνδέσεις, που θα αναβαθμίσουν, περαιτέρω, τη χώρα μας στον ευρωπαϊκό, ενεργειακό χάρτη.
Αναλυτικά οι εξελίξεις ανά περίπτωση σύμφωνα με αρμόδιες πηγές του Διαχειριστή έχουν ως εξής:
Ελλάδα-Ιταλία
To 2022 η κοινή ομάδα εργασίας μεταξύ των Διαχειριστών ΑΔΜΗΕ και TERNA ολοκλήρωσε τη μελέτη σκοπιμότητας (εκπόνηση μελετών αγοράς και δικτύου και ανάλυση κόστους-οφέλους) για την υλοποίηση της δεύτερης διασύνδεσης Ελλάδας-Ιταλίας. Κατόπιν αξιολόγησης των αποτελεσμάτων των μελετών, οι δύο Διαχειριστές αποφάσισαν από κοινού ότι η βέλτιστη τεχνοοικονομικά λύση είναι η κατασκευή νέας διασύνδεσης με μεταφορική ικανότητα 1.000 MW. Το έργο θεωρείται απολύτως αναγκαίο και εκτιμάται ότι θα τριπλασιάσει το περιθώριο ανταλλαγών ηλεκτρικής ενέργειας από τα 500 MW στα 1.500 MW.
Σε τεχνικό επίπεδο, η νέα διασύνδεση θα είναι συνεχούς ρεύματος, με υπερσύγχρονη τεχνολογία μετατροπέων πηγής τάσης (Voltage Source Converters – VSC). Το υποβρύχιο μήκος της διαδρομής υπολογίζεται σε 220 χλμ. και σε 55 χλμ. το μήκος της όδευσης των υπογείων τμημάτων σε Ελλάδα και Ιταλία. Η διασύνδεση θα καταλήγει σε ένα νέο ΚΥΤ που προβλέπεται να αναπτύξει ο ΑΔΜΗΕ στη Θεσπρωτία, το οποίο θα εξυπηρετεί επίσης τη νέα διεθνή διασύνδεση με την Αλβανία.
Ελλάδα-Αλβανία
Ο ΑΔΜΗΕ και ο Διαχειριστής της Αλβανίας OST προχώρησαν στην εκπόνηση προμελετών αγοράς, δικτύου και προκαταρκτικής αξιολόγησης κόστους-οφέλους, βάσει των οποίων αποφασίστηκε η υλοποίηση τρίτης διασύνδεσης μεταξύ των δύο χωρών. Η νέα διασύνδεση αφορά σε νέα εναέρια Γραμμή Μεταφοράς Υπερυψηλής Τάσης 400 kV, η οποία υπολογίζεται ότι θα αυξήσει κατά τουλάχιστον 200 MW τη μεταφορική ικανότητα και στις δύο κατευθύνσεις (από και προς την Αλβανία). Έπειτα από εποικοδομητικές επαφές των δύο Διαχειριστών, έχει εξειδικευτεί η συνδρομή του ΑΔΜΗΕ για τη χρηματοδοτική διευκόλυνση του έργου στην αλβανική πλευρά καθώς και η διεύρυνση της συνεργασίας τους στο ενεργειακό και τηλεπικοινωνιακό πεδίο.
Η νέα Γραμμή, που θα διασυνδέσει το νέο ΚΥΤ στη Θεσπρωτία με τον Υποσταθμό Fier στη νότια Αλβανία, εκτιμάται ότι θα έχει συνολικό μήκος περί τα 170 χλμ., εκ των οποίων τα 45 χλμ. θα βρίσκονται στην Ελληνική Επικράτεια. Ο επικαιροποιημένος δεκαετής σχεδιασμός του ΑΔΜΗΕ τοποθετεί την ολοκλήρωση της νέας διεθνούς διασύνδεσης έως το 2030.
Ελλάδα-Βόρεια Μακεδονία
Ένα ακόμη σημαντικό έργο που εξετάζει ο Διαχειριστής είναι η αναβάθμιση της μίας εκ των δύο υφιστάμενων διασυνδέσεων μεταξύ Ελλάδας και Βόρειας Μακεδονίας, δεδομένου ότι η γειτονική χώρα αποτελεί κρίσιμο κόμβο στο συνολικό Σύστημα των Δυτικών Βαλκανίων. Την ανάγκη ενίσχυσης της μεταφορικής ικανότητας ηλεκτρικής ενέργειας μεταξύ Ελλάδας και Βόρειας Μακεδονίας είχε αναγνωρίσει ο ευρωπαϊκός οργανισμός των Διαχειριστών ENTSO-E ήδη από τα προηγούμενα χρόνια, στο πλαίσιο του Πανευρωπαϊκού Δεκαετούς Προγράμματος Ανάπτυξης (TYNDP). Για την κάλυψη αυτής της ανάγκης, ο ΑΔΜΗΕ και ο Διαχειριστής της Βόρειας Μακεδονίας (MEPSO) κατέληξαν στη λύση της αναβάθμισης της διασυνδετικής Γραμμής Μεταφοράς Υπερυψηλής Τάσης 400 kV Μελίτη – Bitola. Αυτό το έργο εντάχθηκε στο Πανευρωπαϊκό Δεκαετές Πρόγραμμα Ανάπτυξης (TYNDP) ως έργο υπό θεώρηση (under consideration), με ορίζοντα υλοποίησης μετά το 2030.
Με αυτά τα δεδομένα, έχει δρομολογηθεί η προκαταρκτική οικονομοτεχνική διερεύνηση των επιμέρους παραμέτρων που θα επιτρέψουν τη διαστασιολόγηση της διασύνδεσης και την ποσοτικοποίηση του οφέλους που θα προκύψει από την κατασκευή της.
Ελλάδα-Τουρκία
Τα επόμενα χρόνια, ο ΑΔΜΗΕ δρομολογεί την κατασκευή δεύτερης διασύνδεσης Υπερυψηλής Τάσης 400 kV και με την Τουρκία με στόχο την αύξηση του περιθωρίου ανταλλαγών ενέργειας κατά 600 MW και προς τις δύο κατευθύνσεις. Ο σχεδιασμός του έργου ολοκληρώθηκε κατόπιν συνεργασίας μεταξύ των Διαχειριστών Συστημάτων Μεταφοράς Ελλάδας, Βουλγαρίας και Τουρκίας (ΑΔΜΗΕ, ESO-EAD & TEIAS), με τη διερεύνηση εναλλακτικών σεναρίων ανάπτυξης νέων διασυνδέσεων ανάμεσα στο Ευρωπαϊκό και το Τουρκικό Σύστημα, για την αύξηση της ικανότητας μεταφοράς στα σύνορα Ελλάδας-Τουρκίας και Βουλγαρίας-Τουρκίας.
Σε συνέχεια της ολοκλήρωσης των σχετικών μελετών, τον Μάρτιο του 2022 ο ΑΔΜΗΕ και η TEIAS συμφώνησαν για την υλοποίηση της νέας διασυνδετικής Γραμμής Μεταφοράς Υπερυψηλής Τάσης 400 kV μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, με ορίζοντα ολοκλήρωσης έως το 2029. Η νέα διασυνδετική εναέρια Γ.Μ. 400 kV απλού κυκλώματος μεταξύ του ΚΥΤ Νέας Σάντας και του Υποσταθμού Babaeski στην Τουρκία, εκτιμάται ότι θα έχει συνολικό μήκος περί τα 130 χλμ., εκ των οποίων τα 70 χλμ. βρίσκονται στην Ελληνική Επικράτεια.
Ελλάδα-Κύπρος-Ισραήλ
Η διασύνδεση Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ με φορέα υλοποίησης τον EuroAsia Interconnector είναι ένα ώριμο έργο, το οποίο ο ΑΔΜΗΕ συνδράμει ως τεχνικός σύμβουλος ήδη από το 2021. Η συμβολή του ΑΔΜΗΕ στην τεχνική επάρκεια του έργου υπήρξε καθοριστική για την προνομιακή πρόσβασή του σε ευρωπαϊκούς πόρους χρηματοδότησης ύψους 657 εκατ. ευρώ από το Connecting Europe Facility. Έπειτα από πολύμηνες διαπραγματεύσεις, τον Ιούνιο 2023 ο Διαχειριστής διασφάλισε και την επενδυτική συμμετοχή του στο έργο, καταλήγοντας σε συμφωνία με τον EuroAsia Interconnector για την είσοδό του στο μετοχικό κεφάλαιο της εταιρείας με ποσοστό 25%. Η μετοχική συμμετοχή του Διαχειριστή, η οποία θα ολοκληρωθεί μετά τη διαδικασία δέουσας επιμέλειας (due diligence) το προσεχές διάστημα, αναμένεται να αποτελέσει παράγοντα επιτάχυνσης για την υπογραφή των συμβάσεων με τους αναδόχους που έχουν αναδειχθεί για τα υποβρύχια καλώδια και τους σταθμούς μετατροπής σε Κρήτη και Κύπρο.
Η διασύνδεση Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ είναι ένα κρίσιμο ενεργειακό έργο που αναμένεται να κατασκευαστεί σε 2 διαδοχικές φάσεις (Κρήτη-Κύπρος και Κύπρος-Ισραήλ). Με τη λειτουργία του θα δημιουργήσει ένα νέο διηπειρωτικό διάδρομο μεταφοράς ενέργειας μεταξύ Μέσης Ανατολής και ηπειρωτικής Ευρώπης, τερματίζοντας την ενεργειακή απομόνωση της Κύπρου και ενισχύοντας την ασφάλεια εφοδιασμού του Ισραήλ.
Ελλάδα-Αίγυπτος
Η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας-Αιγύπτου αυτήν την περίοδο βρίσκεται σε στάδιο μελετών. Ο ΑΔΜΗΕ συνεργάζεται στενά με τον Διαχειριστή του Συστήματος της Αιγύπτου EETC και τον project promoter ELICA SA του Ομίλου Κοπελούζου, με στόχο τη διασφάλιση της τεχνικής και οικονομικής βιωσιμότητας της πρότασης έργου GREGY – Green Energy Interconnector. To 2022 οι δύο Διαχειριστές συμφώνησαν οι μελέτες βιωσιμότητας του έργου να χρηματοδοτηθούν από τα ευρωπαϊκά διαρθρωτικά ταμεία, κάτι που επιθυμεί η ελληνική κυβέρνηση και εκτιμάται ότι θα επιταχύνει την εκκίνησή του. Η κοινή ομάδα εργασίας που έχουν συστήσει ο ΑΔΜΗΕ και ο EETC εργάζεται εντατικά για την ωρίμανση του έργου ενώ υπάρχει ισχυρή πολιτική βούληση από όλες τις ενδιαφερόμενες πλευρές να επιταχυνθούν οι διαδικασίες.
Την άνοιξη 2023 ο ΑΔΜΗΕ και η ELICA SA υπέγραψαν Μνημόνιο Κατανόησης (Memorandum of Understanding) σχετικά με την έναρξη αποκλειστικών συζητήσεων για την αξιολόγηση της εισόδου του ΑΔΜΗΕ με ποσοστό έως 33,3% στο μετοχικό κεφάλαιο της εταιρείας που αναπτύσσει το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας-Αιγύπτου. Στο πλαίσιο του Μνημονίου, προβλέπεται επίσης η διεξαγωγή συζητήσεων ανάμεσα στα δύο Μέρη και τον Διαχειριστή του Συστήματος Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας της Αιγύπτου (EETC). Πρόθεση των Μερών είναι ο EETC, η ELICA και ο ΑΔΜΗΕ να συμμετέχουν στη μετοχική σύνθεση με ποσοστό 33,3% έκαστος. Επιπρόσθετα, προβλέπεται ότι ο ΑΔΜΗΕ μπορεί να προχωρήσει, σε συνεργασία με την ELICA, σε πρόσθετες μελέτες για έργα υποδομής εσωτερικής μεταφοράς που ενδέχεται να απαιτηθούν για τη διασφάλιση της διασύνδεσης των εθνικών συστημάτων μεταφοράς με το έργο GREGY.
Την κατάθεση νόμου την επόμενη εβδομάδα, με τον οποίο θα αίρονται οι περιορισμοί για την ψήφο των Ελλήνων του Εξωτερικού στον τόπο διαμονής τους, προανήγγελλε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης από το βήμα της Βουλής, κατά τη δευτερολογία του στο πλαίσιο της συζήτησης επί των προγραμματικών δηλώσεων της κυβέρνησης. Μια τριήμερη συζήτηση που ολοκληρώθηκε με την σχετική ψηφοφορία και την παροχή ψήφου εμπιστοσύνης στην κυβέρνηση με 158 «Ναι» έναντι 142 «Όχι».
«Στις αρχές της εβδομάδος που έρχεται, αναρτούμε νόμο που θα καταργεί όλα τα εμπόδια για τη ψήφο των Ελλήνων του εξωτερικού, ώστε όλοι οι συμπολίτες μας που είναι εγγεγραμμένοι να μπορούν να ψηφίζουν από τον τόπο της κατοικίας τους» είπε ο πρωθυπουργός συμπληρώνοντας με νόημα πως «Σήμερα ήρθε η ώρα να δούμε πόση συνέπεια έχουμε μεταξύ λόγων και πράξεων και το συγκεκριμένο νομοσχέδιο να ψηφιστεί από 300 βουλευτές».
Ξεκινώντας την ομιλία του ο πρωθυπουργός ευχήθηκε περαστικά στον Γραμματέα του ΚΚΕ, Δημήτρη Κουτσούμπα, που νωρίτερα είχε ένα πρόβλημα υγείας (σ.σ. με την μέση του) την ώρα που ήταν στο Βήμα, κάτι που οδήγησε σε ολιγόλεπτη διακοπή της συζήτησης.
«Η συζήτηση σηματοδοτεί έναν πρώτο διάλογο για τις προτεραιότητες της χώρας. Θέλω να συγκρατήσω το ήπιο κλίμα της συζήτησης και εύχομαι αυτό να διατηρηθεί γιατί αυτό εκφράζει το μήνυμα της ενότητας και της υπευθυνότητας, που εξέπεμψαν οι πολίτες με τη ψήφο τους», τόνισε στη συνέχεια ο πρωθυπουργός, συμπληρώνοντας ωστόσο ότι «ο λόγος της αντιπολίτευσης δεν είχε πειστικά επιχειρήματα εναντίον των κυβερνητικών πολιτικών, ούτε χρήσιμες παρατηρήσεις για να τις βελτιώσουν. Οι πολιτικοί αρχηγοί περιορίστηκαν σε επανάληψη συνθημάτων που είχαν εξαντληθεί προεκλογικά».
«Οι εκλογές έδειξαν πως η Ελλάδα έχει περάσει στην εποχή των μεγάλων αλλαγών, η εντολή που έχει πάρει η πλειοψηφία είναι να προχωρήσει γρήγορα σε αυτές» συνέχισε ο πρωθυπουργός και τόνισε πως «Υλοποίησα τις δεσμεύσεις των προγραμματικών δηλώσεων του Ιουλίου του 2019 εξ ου και μας ξαναψήφισαν οι πολίτες».
Αναλυτικά, η δευτερολογία του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη στη Βουλή στη συζήτηση για τις προγραμματικές δηλώσεις της κυβέρνησης:
«Η τριήμερη συζήτηση, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, των προγραμματικών δηλώσεων της κυβέρνησης, νομίζω ότι σηματοδότησε έναν πρώτο διάλογο σε επίπεδο κοινοβουλίου, γύρω από τις προτεραιότητες της χώρας την επόμενη τετραετία.
Μετά την ολοκλήρωσή της θέλω, κ. Πρόεδρε και κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, να συγκρατήσω κατ’ αρχάς το ήπιο κλίμα μέσα στο οποίο έγινε αυτή η συζήτηση. Εύχομαι αυτό το κλίμα, ασχέτως των διαφωνιών μας, να μπορεί να διατηρηθεί, να μην είναι απλά μία «φωτοβολίδα» της στιγμής, ίσως υπό την επήρεια του εκλογικού αποτελέσματος.
Γιατί αυτό το κλίμα πιστεύω ότι εκφράζει και το μήνυμα της ενότητας και της υπευθυνότητας που εξέπεμψαν οι πολίτες στις εκλογές. Και θέλω και πάλι να ελπίζω ότι το μήνυμα αυτό έχει φτάσει και στο Κοινοβούλιο.
Το αίτημα της κάλπης, ωστόσο, εκτός από καλή κοινοβουλευτική διαγωγή ζητά και αποτελεσματικότητα. Και εδώ οφείλω να ομολογήσω ότι ο λόγος της αντιπολίτευσης, συνολικά, δεν είχε ούτε πειστικά επιχειρήματα που να αμφισβητούν τις κυβερνητικές πολιτικές, ούτε και θετικές παρατηρήσεις που να τις βελτιώνουν.
Γιατί, όπως ακούσατε και όπως αναλύθηκαν και από τους βουλευτές μας και από τους Υπουργούς, από την πλευρά της πλειοψηφίας της Νέας Δημοκρατίας κατατέθηκε ένα ολοκληρωμένο σχέδιο, το οποίο ολοκληρωμένο σχέδιο παρουσιάστηκε σε μεγάλη λεπτομέρεια. Είναι ένα σχέδιο δυναμικού, πολυδύναμου εκσυγχρονισμού της χώρας.
Από την άλλη πλευρά, δυστυχώς, το ακούσαμε και σήμερα στις δευτερολογίες, οι πολιτικοί αρχηγοί περιορίστηκαν σε επανάληψη συνθημάτων τα οποία ήδη είχαν εξαντληθεί προεκλογικά.
Όμως, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, οι εκλογές του Ιουνίου και του Μαΐου έδειξαν ότι η Ελλάδα έχει περάσει πια σε μια άλλη εποχή. Σε μια εποχή των μεγάλων αλλαγών.
Μακάρι αυτές οι μεγάλες αλλαγές να μπορούν να συνοδεύονται και από μεγάλες συναινέσεις. Σε κάθε περίπτωση όμως, η εντολή την οποία έχει πάρει η κυβερνητική πλειοψηφία είναι να προχωρήσει γρήγορα και τολμηρά στην υλοποίηση αυτών των αλλαγών.
Γιατί σκύψαμε, μιλήσαμε γι’ αυτές προεκλογικά και πιστεύω ότι θα συγκρατήσατε και εσείς και όσοι μας παρακολούθησαν την απόλυτη συνέπεια μεταξύ των προεκλογικών μας τοποθετήσεων και του προγραμματικού λόγου, έτσι όπως εκφράστηκε και από εμένα αλλά και από τα στελέχη της κυβέρνησης.
Και ευχαριστώ όλους τους συναδέλφους βουλευτές, ειδικά τους πρωτοεκλεγέντες αλλά και τους Υπουργούς οι οποίοι πήραν το λόγο, γιατί φώτισαν σε μεγαλύτερη λεπτομέρεια από αυτήν που μπορούσα να κάνω εγώ στην πρωτολογία μου, τις λεπτομέρειες του κυβερνητικού έργου την επόμενη τετραετία.
Πολύ σωστά επισήμανε και ο Υπουργός Επικρατείας ότι μια φορά την τετραετία έχουμε τη συζήτηση των προγραμματικών δηλώσεων της κυβέρνησης. Γι’ αυτό και αυτή η συζήτηση έχει μεγάλη αξιοπιστία και γι’ αυτό και αξίζει τον κόπο να αναφερόμαστε και σε προηγούμενες προγραμματικές συζητήσεις, για να μπορούμε να ελέγχουμε ακριβώς αυτή την αξιοπιστία μεταξύ λόγων και έργων.
Εγώ, παραδείγματος χάρη, στην προεκλογική περίοδο δεν είχα καμία δυσκολία να αναφέρομαι και να επικαλούμαι τις προγραμματικές δηλώσεις που είχα κάνει τον Ιούλιο του 2019, διότι ακριβώς αυτές τις δεσμεύσεις μας τις υλοποιήσαμε. Και είναι και ένας από τους λόγους που ο ελληνικός λαός μας επιβράβευσε.
Επαναλαμβάνω, λοιπόν, ότι όσο παρακολούθησα τη συζήτηση δεν άκουσα από τα άλλα κόμματα σοβαρό αντίλογο. Για παράδειγμα, άκουσα τον κ. Ανδρουλάκη με ενδιαφέρον να λέει ότι συμφωνεί ουσιαστικά με τον ορισμό τον οποίο έδωσα και εγώ για τον «πολυδύναμο εκσυγχρονισμό», ο οποίος δεν είναι άλλος από τη γρήγορη σύγκλιση με την Ευρώπη σε όλα τα επίπεδα, να γίνουμε πραγματικά μια κανονικά ευρωπαϊκή χώρα.
Τη στιγμή λοιπόν που συμφωνούμε ότι αυτός πρέπει να είναι ο στόχος μας, ας έρθουμε να συμφωνήσουμε και ποιοι είναι οι δείκτες εκείνοι τους οποίους πρέπει να μπορούμε να παρατηρούμε και να δούμε αν πετυχαίνουμε αυτόν τον στόχο μας.
Διότι αν μιλάμε για σύγκλιση, κ. Ανδρουλάκη, η πρώτη σύγκλιση την οποία πρέπει να πετύχουμε -οικονομική, ως προς το μέσο διαθέσιμο εισόδημα- είναι προϊόν ενός γρήγορου ρυθμού ανάπτυξης, ο οποίος πρέπει να είναι πολύ πιο γρήγορος από το μέσο ευρωπαϊκό ρυθμό, προκειμένου να μπορούμε να πετύχουμε αυτή τη σύγκλιση.
Πετυχαίνουμε, λοιπόν, αυτούς τους γρήγορους ρυθμούς ανάπτυξης τα τελευταία χρόνια; Αναμφισβήτητα ναι, αυτό είναι κάτι το οποίο δεν μπορεί να αμφισβητηθεί. Άρα, ναι, κάνουμε τα πρώτα βήματα για να μπορούμε να πετύχουμε αυτή την ευρωπαϊκή σύγκλιση.
Αν μιλάμε, παραδείγματος χάρη, για ένα θέμα για το οποίο σας έχω ακούσει πολλές φορές να μιλάτε -και το οποίο προφανώς αποτελεί επίκεντρο και της δικής μας συζήτησης-, την πράσινη μετάβαση και πώς θα την κάνουμε πράξη, μα σήμερα η χώρα μας είναι ήδη πρωταγωνίστρια στην πράσινη μετάβαση. Με 12 γιγαβάτ εγκατεστημένη ισχύ από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας και με πολύ γρήγορους ρυθμούς αδειοδότησης και εγκατάστασης ΑΠΕ, όχι μόνο μεγάλης δυναμικής αλλά και μικρής δυναμικής.
Παραδείγματος χάρη, τα «Φωτοβολταϊκά στη στέγη» με επιδοτούμενη μπαταρία, είναι ακριβώς ένα τέτοιο παράδειγμα του πώς οι Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας μπορούν να αξιοποιηθούν όχι μόνο για την παραγωγή ενέργειας σε μεγάλη κλίμακα, αλλά για να μπορέσουμε να μειώσουμε το κόστος παραγωγής ενέργειας για το κάθε ελληνικό νοικοκυριό. Αύριο θα ακολουθήσουν τέτοια προγράμματα και για τους αγρότες μας και για τους επιχειρηματίες μας.
Όλα αυτά, λοιπόν, είναι ενδείξεις προόδου και ενδείξεις σύγκλισης.
Να μιλήσουμε και για το κράτος δικαίου, για το οποίο έχει γίνει πολύ συζήτηση. Ποιος είναι ο τελικός κριτής της προόδου μίας ευρωπαϊκής χώρας, σε θέματα που αφορούν το κράτος δικαίου; Εγώ δεν έκρυψα ποτέ τις όποιες αδυναμίες και τα όποια προβλήματα παρουσιάστηκαν την περασμένη τετραετία, αλλά ο τελικός κριτής στα θέματα του κράτους δικαίου είναι η ίδια η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, με την ετήσια έκθεση περί κράτους δικαίου, αυτό είναι το σημείο αναφοράς το οποίο κοιτούν και όλοι οι διεθνείς οργανισμοί.
Στην τελευταία έκθεση θα παρατηρήσετε ότι, παρά τις δυσκολίες, έχει σημειωθεί σημαντική πρόοδος.
Όλα αυτά, λοιπόν, πρέπει να μπορούμε τουλάχιστον να τα αναγνωρίζουμε, έτσι ώστε αν συμφωνούμε στο στόχο να μπορούμε να συμφωνούμε και πότε πετυχαίνουμε αυτή την πρόοδο. Και να μην αναλωνόμαστε σε συνθήματα τα οποία και ξύλινα ακούγονται αλλά -επιτρέψτε μου- στερούνται και κάθε ουσιαστικής τεκμηρίωσης.
Σας άκουσα σήμερα -και το σημείωσα- να μιλάτε για την ανάγκη να κατασκευάσουμε 150.000 κοινωνικές κατοικίες, 150.000 κοινωνικές κατοικίες, μάλιστα. Λοιπόν, είστε και πολιτικός μηχανικός, πόσο κόστος το μέτρο; Πόσο να βάλουμε; 1.000 ευρώ το τετραγωνικό μέτρο; 1.500; Λοιπόν, αν βάλω 1.000 είναι 15 δισεκατομμύρια. Αν βάλω 1.500 είναι 22,5 δισεκατομμύρια. Μα είναι σοβαρές κουβέντες αυτές;
Γι’ αυτό και έχει μία αξία, ξέρετε… Κοιτάξτε, εδώ δεν είναι Ευρωβουλή, εδώ υπάρχει επαρκέστατος χρόνος και θα υποστείτε τη βάσανο της αντιπαράθεσης των επιχειρημάτων.
Εμείς αναζητούμε, θα το ξαναπώ, αναζητούμε τεκμηριωμένες, κοστολογημένες προτάσεις. Θα δείτε στην πορεία αυτής της κυβερνητικής θητείας ότι αυτή η κυβέρνηση, όπως το έκανε και στο παρελθόν, αν υπάρχουν μέσα από τον κοινοβουλευτικό διάλογο -τον οποίον εμείς προήγαμε με πολύ μεγάλη συστηματικότητα- προτάσεις τις οποίες μπορούμε να ενσωματώσουμε στα νομοθετήματά μας, δεν θα διστάσουμε να το κάνουμε. Το κάναμε εκτεταμένα.
Αρκεί, το τονίζω, οι προτάσεις αυτές να είναι ώριμες, να είναι επεξεργασμένες, να είναι κοστολογημένες και να μην είναι φωτοβολίδες του αέρα.
Τώρα, για την αξιωματική αντιπολίτευση δεν έχω πολλά πράγματα να πω, κ. Φάμελλε, παρά μόνο μου κάνει πολλή εντύπωση το γεγονός ότι σήμερα ακόμα ήρθατε και μας είπατε ακριβώς τα ίδια πράγματα τα οποία λέγατε πριν από τρεις μήνες: ακρίβεια Μητσοτάκη, ρεκόρ θανάτων στην πανδημία, εμφυλιοπολεμικό κράτος της ΕΡΕ. Σας διέφυγε κάτι, έγιναν εκλογές, δύο εκλογές. Πήραμε 41% και πήγατε στο 17%. Στο 17% πήγατε.
Με αυτόν το λόγο, το αναγνωρίζω. Καταλαβαίνω τη σύγχυση και την αναζήτηση προσανατολισμού, αλλά επιτέλους. Σας το είχα πει και το είχα πει και στον κ. Τσίπρα πολλές φορές από αυτό εδώ το βήμα: αντιπολιτευόσασταν ένα σκιάχτρο. Ένα σκιάχτρο το οποίο δεν υπήρχε, το είχατε φτιάξει στο μυαλό σας, μια κακιά δεξιά παράταξη η οποία ερχόταν από το παρελθόν, η οποία κατέστρεφε τη χώρα.
Ο ελληνικός λαός έβλεπε κάτι άλλο και ο ελληνικός λαός επιβράβευσε αυτή τη Νέα Δημοκρατία και μας έδωσε υψηλότερο ποσοστό από αυτό που πήραμε το 2019.
Κοιτάξτε, πρώτος εγώ το είπα, δεν παρουσίασα μία εικόνα της πατρίδας μας ωραιοποιημένη. Πρώτος εγώ είπα ότι υπάρχουν πολλά δύσκολα μέτωπα τα οποία πρέπει να αντιμετωπίσουμε και πολλές δύσκολες μάχες τις οποίες πρέπει να κερδίσουμε. Αλλά μίλησα ταυτόχρονα και για τις μεγάλες προκλήσεις του μέλλοντος, για την τεχνητή νοημοσύνη, για την κλιματική αλλαγή, για την πολιτική προστασία, για τον πράσινο τουρισμό, αντίβαρο στον υπερτουρισμό, για τη διπλωματία της αυτοπεποίθησης. Για όλα αυτά, όπως σας είπα, πειστικά σχόλια δεν άκουσα.
Μπορεί αυτό να δηλώνει την ιδεολογική κυριαρχία μίας μόνο παράταξης, στερεί όμως από τον δημόσιο διάλογο τον πλουραλισμό που τον κάνει πιο παραγωγικό. Εύχομαι και ελπίζω τα κόμματα -τουλάχιστον αυτά που θέλουν πραγματικά να εισφέρουν σε αυτή τη συζήτηση- να βρουν τον βηματισμό τους έτσι ώστε η συζήτηση αυτή, όπως είπα, να γίνει όχι απλά πιο ήπια, αλλά και πιο ουσιαστική.
Σε κάθε περίπτωση, όπως σας είπα, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, εμείς είμαστε αποφασισμένοι να προχωρήσουμε στο δρόμο τον οποίο μας έδειξαν οι πολίτες, υπερψηφίζοντας το δικό μας κυβερνητικό πρόγραμμα. Με γνώμονα μία σειρά από εθνικούς στόχους, οι οποίοι εκτυλίσσονται στο άνοιγμα της τετραετίας -θα έχουν ολοκληρωθεί μέχρι τα τέλη του 2027, δέκα τον αριθμό- που θα επαναλάβω πολύ σύντομα σήμερα, χάριν της οικονομίας της συζήτησης.
Αναφέρθηκε και ο Υπουργός στην ανάγκη η χώρα να ανακτήσει την επενδυτική βαθμίδα, κάτι το οποίο είμαι απολύτως σίγουρος ότι θα γίνει εντός του 2023, και στην αποπληρωμή των διμερών δανείων του πρώτου μνημονίου.
Αναφέρθηκε και ο Υπουργός στην ανάγκη η χώρα, ναι, να παράγει πρωτογενή πλεονάσματα και να μειώνει το χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ και άκουγα μάλιστα και από την αντιπολίτευση μία κριτική η οποία ήταν παντελώς αντιφατική, που την άκουγα κυρίως από το ΠΑΣΟΚ.
Παρουσιάζετε μία εικόνα δημοσιονομικής καταστροφής, πλήρους εκτροπής των δημόσιων οικονομικών, την ίδια στιγμή που ζήταγαν από την κυβέρνηση να δώσει το ΕΚΑΣ. Άρα, εάν πιστεύετε πράγματι ότι η χώρα χρειάζεται μια πιο σφιχτή δημοσιονομική πολιτική, διότι τα πράγματα δεν πάνε καλά -μας μιλάτε για αύξηση σε απόλυτο αριθμό του χρέους, που κανείς δεν κοιτάει αυτό τον δείκτη, έτσι; Κανείς δεν τον κοιτάει. Όλοι κοιτούν τον πραγματικό δείκτη, ο οποίος ενδιαφέρει τις αγορές και τους οίκους αξιολόγησης, που είναι ο λόγος χρέους προς ΑΕΠ. Πρέπει να μας πείτε επιτέλους εδώ τι συμβαίνει; Χρειαζόμαστε πιο σφιχτή πολιτική γιατί δεν πάνε καλά τα δημόσια οικονομικά ή έχουμε τράτο να δώσουμε περισσότερα; Και τα δύο πάντως δεν μπορεί να ισχύουν.
Είναι ο στόχος υποχώρησης της ανεργίας στο 8% και αύξησης των εξαγωγών στο 60% του ΑΕΠ. Είμαστε ήδη στο 50% στις εξαγωγές, το τονίζω, αγαθών και υπηρεσιών. Αυτός είναι ο δείκτης τον οποίον πρέπει να κοιτάμε. Η ελληνική οικονομία έχει κάνει σημαντικά βήματα εξωστρέφειας την τελευταία τετραετία, πάνω στα οποία πρέπει να επενδύσει.
Τέταρτος στόχος, ο στόχος των μισθών. Κατώτατος μισθός 950 ευρώ, 1.500 ευρώ μέσος μισθός, αλλά ναι, και μείωση των ανισοτήτων. Εδώ πιστεύω ότι μπορεί να βρεθεί ένας κοινός τόπος. Το έχω πει πολλές φορές, ότι η ανάπτυξη την οποία οραματιζόμαστε δεν πρέπει απλά να είναι μία ανάπτυξη περιβαλλοντικά φιλική. Πρέπει να είναι μία ανάπτυξη ψηφιακή, που να στηρίζεται στην οικονομία της γνώσης, πρέπει να είναι και μία ανάπτυξη η οποία να «μικραίνει» τις κοινωνικές ανισότητες. Και αν δείτε τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ τα τελευταία δύο χρόνια έχουμε κάνει βήματα σε αυτή την κατεύθυνση. Δεν το λέμε εμείς, η ΕΛΣΤΑΤ το λέει. Αλλά πρέπει να κάνουμε περισσότερα.
Γι’ αυτό και αποδίδουμε τόσο μεγάλη σημασία στην αύξηση των μισθών των χαμηλόμισθων, η οποία προφανώς, με εξαίρεση τον κατώτατο μισθό, δεν γίνεται με κυβερνητικές αποφάσεις. Γίνεται όμως με επενδύσεις, πολλές επενδύσεις, σε πολλούς διαφορετικούς τομείς. Γιατί, προφανώς, στην πατρίδα μας σήμερα δεν γίνονται μόνο επενδύσεις real estate -όχι πως είναι κακές αυτές, αλλά δεν γίνονται μόνο επενδύσεις real estate.
Αυτές οι επενδύσεις, η μείωση της ανεργίας και η ανάγκη για εξειδικευμένο προσωπικό είναι τελικά που ανεβάζουν τους μισθούς. Έτσι δουλεύει μια ελεύθερη οικονομία.
Πέμπτος στόχος, όπως έχουμε πει, οι παρεμβάσεις στην υγεία. Δεν θα επαναλάβω αυτά τα οποία είπα και αυτά τα οποία παρουσίασε και ο Υπουργός, αλλά θα δώσω έμφαση στην ανάγκη της ταχύτατης παρέμβασης στα τμήματα επειγόντων περιστατικών των νοσοκομείων και στα κέντρα υγείας, όπως και στις παρεμβάσεις οι οποίες πρέπει να γίνουν στο ΕΚΑΒ, έτσι ώστε να γίνει πιο αποτελεσματικό.
Έκτος στόχος, οι στόχοι που αφορούν την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Όπως σας είπα, είμαστε πρωταγωνιστές: τον Μάιο -όλο τον Μάιο, όχι μόνο για μία μέρα- παρήγαμε παραπάνω από το 50% της ηλεκτρικής ενέργειας από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας. Αυτό μας γλιτώνει ακριβές εισαγωγές, αλλά ταυτόχρονα μας επιτρέπει να συνεισφέρουμε κι εμείς στο στόχο για τη μείωση των εκπομπών των αερίων του θερμοκηπίου.
Έβδομος στόχος, η συνέχιση του ψηφιακού κράτους. Εκεί νομίζω ότι οι πολίτες, ανεξαρτήτως κομματικής προέλευσης, μας πιστώνουν μια σημαντική πρόοδο, θα έλεγα ένα άλμα, μια επανάσταση στον τρόπο με τον οποίο επικοινωνούν με το κράτος. Αλλά ξέρουμε ότι έχουμε πολλά να κάνουμε ακόμα στον τομέα αυτό.
Όγδοος στόχος, τα ζητήματα της Παιδείας. Έγινε αρκετά εκτενής αναφορά. Εγώ θα σταθώ περισσότερο στις προτεραιότητές μας που αφορούν τα σχολεία αλλά και την προσχολική αγωγή, τον τεχνολογικό εξοπλισμό, την τεχνική εκπαίδευση, στην οποία δεν έχουμε επενδύσει αρκετά ως χώρα και το πληρώνουμε σήμερα με μεγάλες ασυνέχειες οι οποίες υπάρχουν στην αγορά εργασίας.
Ένατος εμβληματικός στόχος, τα ζητήματα που αφορούν τη Δικαιοσύνη και την ταχύτητα απονομής της. Έχουμε κάνει σημαντικά βήματα προόδου την τελευταία τετραετία, αλλά ξέρουμε ότι πρέπει να τρέξουμε πιο γρήγορα.
Και, βέβαια, δέκατος κεντρικός στόχος, η συνέχιση της υλοποίησης μιας στιβαρής και εθνικά υπεύθυνης εξωτερικής πολιτικής, με τη συνέχιση των εξοπλιστικών προγραμμάτων.
Ναι, έχει ένα ενδιαφέρον όλοι όσοι ανέβηκαν σε αυτό το βήμα και εμφανίστηκαν κρατώντας τη ρομφαία του υπερπατριώτη να δούμε πώς θα τοποθετηθούν απέναντι στους πατριώτες των πράξεων και όχι των κενών συνθημάτων. Αυτών οι οποίοι θωράκισαν πράγματι την άμυνα της χώρας και ενίσχυσαν το κύρος της πατρίδας μας ουσιαστικά, διπλωματικά αλλά και γεωπολιτικά.
Αυτές τις στρατηγικές επιλογές υπηρετούν και τα νομοσχέδια, τα πρώτα τα οποία θα καταθέσουμε, το πρώτο νομοσχέδιο του Υπουργείου Οικονομικών.
Έγινε μια συζήτηση ουσιαστική για το θέμα της ακρίβειας. Αυτό το οποίο δεν λέτε είναι ότι η ακρίβεια στα τρόφιμα είναι παγκόσμιο φαινόμενο, δεν είναι μόνο ελληνικό φαινόμενο. Αυτό το οποίο επίσης δεν λέτε είναι ότι ο πληθωρισμός στη χώρα μας, παρότι επίμονος, ειδικά στα τρόφιμα, είναι χαμηλότερος από τον πληθωρισμό των πιο πολλών χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Και αυτό το οποίο επίσης δεν λέτε είναι ότι πια έχουμε συγκεκριμένα δεδομένα, έχουμε αποτελέσματα τα οποία επιβεβαιώνουν αυτό το οποίο λέγαμε: ότι στις χώρες οι οποίες μείωσαν προσωρινά τον ΦΠΑ σε συγκεκριμένες κατηγορίες προϊόντων, δεν υπήρξε ουσιαστικά καμία, καμία μείωση τιμών. Το μόνο αποτέλεσμα ήταν η στέρηση δημοσίων εσόδων.
Θα έχουμε, λοιπόν, αυτά την ευκαιρία να τα συζητήσουμε άμεσα τις επόμενες εβδομάδες στη Βουλή, έτσι ώστε να αρχίσουμε να βρίσκουμε και τον κοινοβουλευτικό μας ρυθμό με μια γρήγορη παραγωγή νομοθετικού έργου.
Κυρίες και κύριοι βουλευτές, η τριήμερη συζήτηση η οποία ολοκληρώνεται σήμερα πιστεύω κατέστησε σαφές ότι υπάρχει ένα συγκεκριμένο σχέδιο, είτε συμφωνεί κανείς με αυτό είτε διαφωνεί. Υπάρχει πάντως ένα σχέδιο το οποίο έχει ως κεντρικό στόχο την ευρωπαϊκή Ελλάδα του 2027.
Αυτό που περιέγραψα ως «πολυδύναμο εκσυγχρονισμό» σε κάθε πεδίο της δημόσιας ζωής, πάντα με σταθερό επίκεντρο τον πολίτη και πάντα με κριτήριο το μετρήσιμο και το χειροπιαστό αποτέλεσμα, είναι ένα νέο στοίχημα και συνάντησης αλλά και υπέρβασης σε μία νέα συλλογική πορεία. Για εμάς, στην παράταξή μας, αυτό δεν είναι δύσκολο να το κάνουμε. Μπορούμε να ενσωματώνουμε τις παραδοσιακές μας αξίες σε μία διαρκή εξέλιξη, να ξέρουμε τι πρέπει να κρατάμε και να ξέρουμε τι πρέπει να αφήνουμε πίσω μας.
Αυτή είναι η μεγάλη επιτυχία της κεντροδεξιάς νέας Νέας Δημοκρατίας, κάτι το οποίο το απέδειξαν και οι πολίτες με τη στήριξη την οποία έδωσαν στην παράταξή μας στις εκλογές και του Μαΐου και του Ιουνίου.
Στο επίκεντρο αυτής της φιλοσοφίας είναι η λογική η συλλογική ευημερία, ο συλλογικός πλούτος τον οποίο παράγουμε, να σηματοδοτούν, τελικά, ατομική ευημερία στη ζωή κάθε πολίτη. Αυτή είναι η ουσία της πολιτικής μας.
Η ουσία της πολιτικής μας ήταν, είναι και θα παραμείνει -γιατί είμαστε βαθιά λαϊκή παράταξη- να στεκόμαστε δίπλα σε κάθε συμπολίτη μας ο οποίος μας έχει ανάγκη. Όπως το κάναμε μέχρι τώρα, θα εξακολουθούμε να το κάνουμε.
Τώρα, λοιπόν, είναι η ώρα της δουλειάς. Γιατί, όπως είπα και στην πρωτολογία μου, βρισκόμαστε στην αρχή ενός νέου ιστορικού τόξου. Οι ανάγκες τού τόπου για αλλαγές είναι μεγάλες, οι προσδοκίες των πολιτών είναι υψηλές και μας εναπόθεσαν μια βαριά ευθύνη στις πλάτες μας.
Το υψηλό ποσοστό δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να ερμηνευθεί ως λευκή επιταγή και σίγουρα όχι ως ένα διαπιστευτήριο αλαζονείας. Μας οπλίζει όλους με ακόμα μεγαλύτερη ευθύνη να ανταποκριθούμε σε αυτήν την εμπιστοσύνη με την οποία μας περιέβαλαν οι Έλληνες πολίτες.
Και αυτή η ευθύνη πρωτίστως βαραίνει την κυβέρνηση. Μέρος όμως της ευθύνης πρέπει να επωμισθεί και όλο το πολιτικό σύστημα, γι’ αυτό και θα επαναλάβω την έκκληση για θετική συμμετοχή σε αυτή την κοινή προσπάθεια.
Προφανώς δεν θα συμφωνούμε όλοι σε όλα, αλλά δεν γίνεται και να διαφωνούμε οι πάντες πάντοτε και για τα πάντα. Κάθε φωνή, όπως είπα, μπορεί να είναι χρήσιμη, αρκεί να μην είναι δημοκρατικά «παράφωνη». Άλλωστε, αυτός ο πολυδιάστατος εκσυγχρονισμός πρέπει να είναι, μπορεί να είναι καθολικός και οικουμενικός και μας ενώνει στο εξωτερικό, ξεπερνώντας τα σύνορα της πατρίδας, αφορά ολόκληρο τον ελληνισμό.
Άκουσα συναδέλφους να κάνουν μία αναφορά για τη μεγάλη δύναμη της ελληνικής Διασποράς και του παγκόσμιου ελληνισμού. Μία ακόμα, λοιπόν, άμεση πρωτοβουλία της Κυβέρνησης, για να εκφράσει αυτόν τον οικουμενικό ελληνισμό, γίνεται για όλους σας, για όλους μας, ένα στοίχημα συνέπειας για όλα τα κόμματα: στις αρχές της εβδομάδας που μας έρχεται αναρτούμε σε δημόσια διαβούλευση έναν νόμο με ένα άρθρο, που θα καταργεί όλα τα εμπόδια για την ψήφο των Ελλήνων του εξωτερικού, έτσι ώστε όλοι οι συμπολίτες μας οι οποίοι είναι εγγεγραμμένοι στους εκλογικούς καταλόγους να μπορούν να συμμετέχουν στην πολιτική ζωή της πατρίδας, από όπου κι αν κατοικούν.
Στην πρώτη μας θητεία κάναμε το πρώτο βήμα για την καθιέρωση αυτού του δικαιώματος. Βάλαμε πάρα πολλούς περιορισμούς, το ξέρετε καλά. Φτάσαμε τους 190 βουλευτές και όχι τους 200. Σήμερα λοιπόν, ήρθε η ώρα, αφού δοκιμάσαμε τη διαδικασία στην πράξη, να δούμε πόση συνέπεια τελικά υπάρχει μεταξύ λόγων και πράξεων και το σχέδιο νόμου αυτό να εγκριθεί από 300 βουλευτές.
Είναι μια ευκαιρία να δείξουμε πόσο πραγματικά πιστοί μένουμε στις διακηρύξεις μας.
Προσωπικά, κλείνοντας αυτή την πρώτη μου παρουσία στο κοινοβούλιο ως νεοεκλεγμένος και πάλι Πρωθυπουργός της πατρίδας, θέλω να ευχαριστήσω τις Ελληνίδες και τους Έλληνες για τη μεγάλη εμπιστοσύνη τους. Να υποσχεθώ συνέπεια και προσήλωση στο καθήκον μου.
Θα τους ζητήσω, όμως, να σταθούν και εκείνοι, από το δικό τους μετερίζι, συνοδοιπόροι σε αυτό το νέο ταξίδι αναγέννησης της πατρίδας.
Έχουμε όλοι το χρέος που μας αναλογεί να γράψουμε το καινούργιο κεφάλαιο που ανοίγεται στην ιστορία της χώρας ακολουθώντας τους στίχους της «Ρωμιοσύνης»: «Ήρθε η ώρα. Να είμαστε έτοιμοι». Γιατί τώρα, «κάθε ώρα είναι η δική μας ώρα».
Σας ευχαριστώ πολύ».
Στο όραμα μιας Ελλάδας που αναπτύσσεται δυναμικά σε κάθε περιφέρεια, και που μοιράζεται με όλους, πιο ισόρροπα, ολοένα πιο δίκαια, τους καρπούς της ανάπτυξης, αναφέρθηκε ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Νίκος Παπαθανάσης, στην ομιλία του επί των προγραμματικών δηλώσεων της κυβέρνησης.
Είναι το όραμα μιας ισχυρής κοινωνίας, συμπεριληπτικής, που δεν επιτρέπει να μείνει κανένας και καμία αόρατος στο ραντάρ της κοινωνικής συνοχής, και δίνει ίσες ευκαιρίες σε κάθε πολίτη. Αυτή είναι και η μεγάλη πρόκληση της νέας αρχής. Να ξεπεράσουμε κάθε προηγούμενο θετικό βήμα που καταφέραμε στην προηγούμενη τετραετία, να γίνουμε ακόμα καλύτεροι, να μη συμβιβαστούμε με αντιλήψεις που μας κρατάνε πίσω, να πάμε πιο γρήγορα εκεί που αξίζουμε πραγματικά, είπε ο κ. Παπαθανάσης.
Όπως είπε ο αναπληρωτής υπουργός, στη νέα τετραετία δεν υπάρχει περίοδος χάριτος. Πάνω από 72 δισεκατομμύρια ευρώ ευρωπαϊκών πόρων θα εισρεύσουν στη χώρα και θα μοχλεύσουν πάνω από 30 δισεκατομμύρια ευρώ σε ιδιωτικούς πόρους. Τα κεφάλαια αυτά θα μετασχηματίσουν οικονομικά την πατρίδα μας μέσα από συνδυασμό επενδύσεων και μεταρρυθμίσεων, με πολλαπλασιαστικό αποτέλεσμα για όλους. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη εισροή πόρων που έχει δει ποτέ η Ελλάδα και δεν έχουμε την πολυτέλεια να χάσουμε ούτε 1 ευρώ από αυτά τα χρήματα. Δεν περισσεύει χρόνος για καθυστερήσεις. Ξέρουμε τη δουλειά, έχουμε τους στρατηγικούς μας στόχους και στο χαρτοφυλάκιο ευθύνης μου, άμεσα δουλεύουμε για να τους πετύχουμε, τόνισε ο κ. Παπαθανάσης, ο οποίος αναφέρθηκε στους εξής στόχους:
- Κάθε ευρώ του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας Ελλάδα 2.0 που χρηματοδοτείται με πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης, να αξιοποιηθεί σωστά, να βελτιώσει την καθημερινότητα των πολιτών, το κράτος, την κοινωνία και την οικονομία.
- Η απορρόφηση του νέου Εταιρικού Συμφώνου Περιφερειακής Ανάπτυξης 2021-2027.
- Η αλλαγή του παραγωγικού μοντέλου στις περιοχές απολιγνιτοποίησης, που για πρώτη φορά η πολιτεία στρέφει την προσοχή της με προγράμματα στήριξης.
- Η επιτάχυνση της συμβασιοποίησης και εκτέλεση έργων ΣΔΙΤ που την τελευταία τετραετία υπερτριπλασιάστηκαν σε σχέση με όλα τα προηγούμενα χρόνια, από την έναρξη του θεσμού του 2009.
- Η υλοποίηση προγράμματος δημοσίων επενδύσεων που έως το 2027 αναμένεται να στηρίξει την πραγματική οικονομία με εισροή 6,7 δισεκατομμυρίων ευρώ από το εθνικό σκέλος του, ενώ επιπρόσθετα πρόκειται να υλοποιηθεί και ένα σημαντικό μεταρρυθμιστικό έργο της κωδικοποίησης της διάσπαρτης πρωτογενούς και δευτερογενούς νομοθεσίας, που διέπει τις δημόσιες επενδύσεις καθώς και της νομοθέτησης ενός νέου θεσμικού πλαισίου για τη λειτουργία του προγράμματος δημοσίων επενδύσεων.
- Η διευκόλυνση της πρόσβασης των επιχειρήσεων σε πηγές χρηματοδότησης με την κάλυψη των κενών της αγοράς μέσω της ελληνικής αναπτυξιακής τράπεζας.
Κλείνοντας την ομιλία του, ο κ. Παπαθανάσης είπε ότι εργαζόμαστε εντατικά, στηρίζουμε την επιχειρηματικότητα και ανοίγουμε πιο πολύ την πόρτα της Ελλάδας στην παγκόσμια επενδυτική κοινότητα. Θέλουμε σύντομα να πετύχουμε την επενδυτική βαθμίδα που θα απελευθερώσει ισχυρές επενδυτικές δυνάμεις στη χώρα μας. Θέλουμε να τρέξουμε ακόμα πιο γρήγορα και με χειροπιαστά αποτελέσματα ώστε κάθε ένας να έχει δουλειά αλλά ταυτόχρονα, να έχει κι ένα κράτος που δεν αφήνει κανένα εκτός της ορατότητάς του και της προστασίας του. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης και η νέα κυβέρνηση ξέρουν πολύ καλά ότι οι Έλληνες δεν μπορεί να περιμένουν. Το υπουργείο Οικονομίας και Οικονομικώνκαλείται να διαδραματίσει πρωταγωνιστικό ρόλο στη νέα σελίδα, που ήδη ανοίξαμε, και αυτό κάνουμε.
Τέλος και απαντώντας σε παρεμβάσεις των κοινοβουλευτικών εκπροσώπων του ΠΑΣΟΚ Μ. Κατρίνη και της Ελληνικής Λύσης Κ. Χήτα, είπε ότι τα ΣΔΙΤ προχωρούν κανονικά, και ότι έχουμε ρεκόρ συμπράξεων Δημοσίου και Ιδιωτικού τομέα.
Ως προς το Ταμείο Ανάκαμψης, είπε ότι είναι «fake news» πως το Ταμείο Ανάκαμψης στηρίζει μόνο τις μεγάλες επιχειρήσεις. Όπως είπε, θα αποδείξουμε ότι το Ταμείο Ανάκαμψης ισομερώς περίπου, στηρίζει και τις μικρές και τις πολύ μικρές επιχειρήσεις. Μόνο οι μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις έχουν 0,35% επιτόκιο ενώ οι μεγάλες επιχειρήσεις έχουν μεγαλύτερο επιτόκιο. Εκείνο που θέλουμε να κάνουμε είναι, σαφώς, να διευρύνουμε την περίμετρο των μικρών και πολύ μικρών επιχειρήσεων που έχουν πρόσβαση στον τραπεζικό δανεισμό, είπε ο κ. Παπαθανάσης.
Ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης επισκέφθηκε νωρίτερα σήμερα, το κτίριο όπου στεγαζόταν παλαιότερα το «Μινιόν», στο κέντρο της Αθήνας, το οποίο ανακατασκευάζεται ώστε να μετατραπεί σε «πράσινο» συγκρότημα που θα φιλοξενεί γραφεία, εμπορικά καταστήματα και διαμερίσματα.
Ο Πρωθυπουργός ενημερώθηκε για την πορεία των εργασιών και είχε την ευκαιρία να συνομιλήσει με εργαζόμενους. Στο τέλος της επίσκεψής του ο Κυριάκος Μητσοτάκης έκανε την ακόλουθη δήλωση:
«Το ιστορικό “Μινιόν” είναι ταυτισμένο με την ακμή αλλά και με την παρακμή του ιστορικού κέντρου της Αθήνας. Χαίρομαι, πράγματι, που μέσα και από αυτή την σημαντική επένδυση πιστοποιείται το πολύ μεγάλο επενδυτικό ενδιαφέρον για την αναβίωση μιας περιοχής η οποία εδώ και πολλά χρόνια είχε εγκαταλειφθεί στις τύχες της -προσωπικά το γνωρίζω καλά, διότι για αρκετό καιρό το πολιτικό μου γραφείο ήταν εδώ, στη γωνία Πατησίων και Χαλκοκονδύλη.
Η περιοχή αλλάζει, όμως, όπως αλλάζει και ολόκληρη η Ελλάδα. Μια χώρα η οποία, πια, είναι ελκυστικός προορισμός για επενδύσεις και φυσικά το κέντρο της Αθήνας προσφέρει, ακριβώς, αυτές τις σημαντικές ευκαιρίες.
Εγώ να σταθώ στο γεγονός ότι αυτή η επένδυση -πέρα από τη μεγάλη σημειολογία της: μετά από δεκαετίες αυτό το ιστορικό κτίριο θα ξαναποκτήσει ζωή- να σταθώ στο γεγονός ότι μιλάμε για μια μεικτή χρήση. Άρα δεν μιλάμε μόνο για ένα ξενοδοχείο. Μιλάμε για χώρους για καταστήματα, για χώρους γραφείων αλλά και για κατοικία, κάτι το οποίο δίνει ζωή 24 ώρες το 24ωρο σε μια περιοχή της Αθήνας που το βράδυ είχε -και σε έναν βαθμό έχει ακόμα- τις δυσκολίες της.
Και βέβαια στο γεγονός ότι όλες οι επενδύσεις οι οποίες γίνονται σήμερα που αφορούν τον κατασκευαστικό κλάδο είναι επενδύσεις οι οποίες γίνονται με τα υψηλότερα περιβαλλοντικά standards, και ως προς την απομάκρυνση του αμιάντου αλλά και ως προς το ενεργειακό αποτύπωμα, την ενεργειακή κατανάλωση αυτού του κτιρίου.
Επίσης, το γεγονός ότι και αυτό το σημαντικό, δύσκολο και περίπλοκο έργο γίνεται από ελληνική εταιρεία development, από ελληνική κατασκευαστική εταιρεία, με Έλληνες αρχιτέκτονες, καταδεικνύει ότι και στον τομέα αυτόν είμαστε στην πρώτη γραμμή της παγκόσμιας πρωτοπορίας, συνεισφέροντας με αυτόν τον τρόπο στην σημαντική αστική αναγέννηση του κέντρου της Αθήνας. Μια προσπάθεια η οποία έχει την συνολική στήριξη της κυβέρνησης, σε συνεργασία πάντα με τον Δήμο, με την Τοπική Αυτοδιοίκηση. Αυτό το οποίο γίνεται στο κέντρο της Αθήνας σήμερα, παρά τις όποιες προσωρινές δυσκολίες, είναι πράγματι πολύ εντυπωσιακό.
Πιστεύω ότι τα καλύτερα είναι ακόμα μπροστά μας, δεν τα έχουμε δει».
Στη συνέχεια ο Κυριάκος Μητσοτάκης περπάτησε στην περιοχή της Ομόνοιας, όπου συνομίλησε με καταστηματάρχες.
Άρχισε στην Ολομέλεια της Βουλής με ομιλίες βουλευτών, η συζήτηση επί των Προγραμματικών Δηλώσεων της κυβέρνησης. Στο βήμα ανέβηκε πρώτος από την κυβέρνηση ο νέος υπουργός Παιδείας Κυριάκος Πιερρακάκης ενώ ακολούθησε ο υπουργός Άμυνας Νίκος Δένδιας. Αναμένεται να μιλήσουν επίσης οι υπουργοί, Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης και Επικρατείας Μάκης Βορίδης.
Το πολιτικό ενδιαφέρον σήμερα, τελευταία μέρα της τριήμερης συζήτησης, εστιάζεται στις δευτερολογίες τόσο του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη όσο και των πολιτικών αρχηγών της Αντιπολίτευσης αλλά και του νέου υπουργού Οικονομικών Κωστή Χατζηδάκη.
Την αυλαία αναμένεται να κλείσει ο πρωθυπουργός αργά το απόγευμα και αμέσως μετά θα ξεκινήσει η ονομαστική φανερή ψηφοφορία, η οποία είθισται να χαρακτηρίζεται και ως ψήφος εμπιστοσύνης στην κυβέρνηση.
Η στενή συνεργασία των ΗΠΑ με την Ελλάδα εν όψει της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ στο Βίλνιους της Λιθουανίας βρέθηκε στο επίκεντρο της τηλεφωνικής συνομιλίας που είχε ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Άντονι Μπλίνκεν, με τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, οι δύο πλευρές «συζήτησαν τη σημασία της στενής συνεργασίας μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και της Ελλάδας, καθώς και την επικείμενη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ στο Βίλνιους. Ο Άντονι Μπλίνκεν, υπογράμμισε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες βλέπουν την Ελλάδα ως έναν απαραίτητο εταίρο και έναν βασικό σύμμαχο στο ΝΑΤΟ με τον οποίο προωθούν τους κοινούς στόχους της ειρήνης και ευημερίας.
Ο υπουργός ευχαρίστησε τον πρωθυπουργό για τη συνεχή υποστήριξη της Ελλάδας στην Ουκρανία».
Τις δέκα προτεραιότητες στον τομέα των Υποδομών και Μεταφορών παρουσίασε ο Υπουργός Υποδομών και Μεταφορών κ. Χρήστος Σταϊκούρας, κατά την ομιλία του στη Βουλή, στο πλαίσιο των προγραμματικών δηλώσεων της Κυβέρνησης.
Ο κ. Σταϊκούρας επεσήμανε τον δυνητικό ρόλο των υποδομών και μεταφορών στη μεγέθυνση και βιώσιμη ανάπτυξη της οικονομίας, στη δημιουργία θέσεων απασχόλησης, στην ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής και στην ολόπλευρη ισχύ της χώρας.
Κατά την εισαγωγική του τοποθέτηση, ο Υπουργός Υποδομών και Μεταφορών δήλωσε: «Στον πυρήνα της στρατηγικής στόχευσής μας είναι: Η αποτελεσματική προώθηση των εν εξελίξει έργων και ο ρεαλιστικός σχεδιασμός νέας δέσμης έργων. Η ενίσχυση της ασφάλειας των υποδομών και των μεταφορών. Η βελτίωση της ποιότητας των έργων και των υπηρεσιών. Η βελτίωση της αποδοτικότητας των χρησιμοποιούμενων πόρων, εθνικών και ευρωπαϊκών. Η προώθηση της παραγωγικότητας και της αποτελεσματικότητας όλων των δομών του τομέα. Η ενίσχυση των ‘‘πράσινων’’ υποδομών και μεταφορών. Η ορθολογική αξιοποίηση των πολύτιμων υδάτινων πόρων».
Όπως τόνισε: «Η πατρίδα έχει ανάγκη τις διαφανείς και έντιμες συνεργασίες όλων μας. Ο ισχυρός δημόσιος τομέας αποτελεί αναγκαία συνθήκη για την βιώσιμη ανάπτυξη ανταγωνιστικού ιδιωτικού τομέα, ενώ ο ισχυρός ιδιωτικός τομέας αποτελεί αναγκαία συνθήκη για τη δυναμική ανάπτυξη παραγωγικού δημόσιου τομέα και μιας παραγωγικής Ελλάδας».
Στη συνέχεια, ο κ. Σταϊκούρας απαρίθμησε τις δέκα προτεραιότητες της νέας πολιτικής ηγεσίας του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών
Οι δέκα προτεραιότητες του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών
1η Προτεραιότητα: Η υλοποίηση εμβληματικών έργων υποδομής, ώστε η Ελλάδα να συνδέει και να ενώνει, να μην αποκλείει, ούτε να απομακρύνει.
- 1ο Εμβληματικό Έργο: ΜΕΤΡΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ
Το ΜΕΤΡΟ, προϋπολογισμού άνω των 2 δισ. ευρώ, αναμένεται να εξυπηρετεί, εντός του 2024, περίπου 300.000 μετακινούμενους συμπατριώτες μας ημερησίως.
Εκτιμάται ότι μέχρι το τέλος του 2023, θα έχει οριστικοποιηθεί και η τελική χάραξη των νέων επεκτάσεών του, ώστε η ωρίμανση της δημοπράτησης της – κατά προτεραιότητα – επέκτασης προς τα βορειοδυτικά να προχωρήσει μέσα στην τετραετία που ξεκινάει. Σύντομα, μετά την παράδοση του βασικού έργου, θα παραδοθεί σε λειτουργία και η επέκταση προς Καλαμαριά.
- 2ο Εμβληματικό Έργο: ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟΔΡΟΜΟΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Ε-65
Στο σύνολό του αναμένεται να έχει ολοκληρωθεί μέσα στην τετραετία, ενώ το τμήμα Λαμία – Ξυνιάδα εκτιμάται ότι θα παραδοθεί έως τις αρχές του 2024.
- 3ο Εμβληματικό Έργο: ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟΔΡΟΜΟΣ ΠΑΤΡΑ – ΠΥΡΓΟΣ
Οι εργασίες ξεκίνησαν, τον Μάρτιο του 2022, και έχει σημειώσει πρόοδος υλοποίησης άνω του 15%. Το έργο αναμένεται να ολοκληρωθεί το 2025.
- 4ο Εμβληματικό Έργο: ΟΔΙΚΗ ΣΥΝΔΕΣΗ ΑΚΤΙΟ – ΑΜΒΡΑΚΙΑ
Αναμένεται να ολοκληρωθεί εντός του 2023.
- 5ο Εμβληματικό Έργο: ΒΟΡΕΙΟΣ ΟΔΙΚΟΣ ΑΞΟΝΑΣ ΚΡΗΤΗΣ
Τα πρώτα εργοτάξια εγκαταστάθηκαν μέσα στο 2022. Όλα τα μέτωπα θα έχουν ανοίξει εντός του 2024. Το τμήμα Νεάπολη – Άγιος Νικόλαος και το Χερσόνησος – Νεάπολη έχουν συμβασιοποιηθεί. Εντός της τετραετίας αναμένεται να ολοκληρωθεί η κατασκευή τους. Στο μεταξύ, θα δρομολογηθεί και η κατασκευή του τμήματος Χανιά – Χερσόνησος.
- 6ο Εμβληματικό Έργο: Γραμμή 4 του Μετρό της Αθήνας.
Είναι σε εξέλιξη οι πρόδρομες εργασίες, και η πρόοδος είναι σχεδόν στο 50%.
Ο πρώτος μετροπόντικας έχει ήδη διανύσει τα πρώτα 30 μέτρα, και είναι σε φάση συστηματοποίησης της εκσκαφής. Ο δεύτερος είναι ήδη στην Ελλάδα και αναμένεται να ξεκινήσει το φθινόπωρο.
2η Προτεραιότητα: Η ανανέωση του στόλου των λεωφορείων.
Υλοποιείται η ανανέωση του υφιστάμενου γερασμένου στόλου των λεωφορείων, με την προμήθεια 650 νέων οχημάτων μηδενικών ρύπων, ηλεκτρικών και φυσικού αερίου, σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη. Τα πρώτα νέα λεωφορεία αναμένεται να ενταχθούν στους στόλους των δύο πόλεων στις αρχές του 2024. Επίσης, θα ξεκινήσουν, εκτιμάται εντός του 2023, οι διαδικασίες για την δεύτερη φάση του διαγωνισμού προμήθειας επιπλέον 650 λεωφορείων αντιρρυπαντικής τεχνολογίας, κυρίως ηλεκτρικών, αργής και ταχείας φόρτισης, που προγραμματίζεται να συγχρηματοδοτηθεί από το ΕΣΠΑ.
3η Προτεραιότητα: Η αναβάθμιση και αναδιάταξη του συστήματος, των υποδομών και της οργάνωσης του σιδηροδρομικού δικτύου, με τον βέλτιστο συντονισμό όλων των εμπλεκόμενων φορέων.
4η Προτεραιότητα: Η αναβάθμιση του συστήματος ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας και η αναδιοργάνωση της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας. Το Σύστημα Ελέγχου Εναέριας Κυκλοφορίας αναβαθμίζεται. Η σύμβαση αναμένεται να υπογραφεί το 2ο εξάμηνο του 2023, και ο χρόνος υλοποίησης είναι 2 έτη. Επίσης θα εισαχθεί, μέσα στο 2ο εξάμηνο του 2023, νομοσχέδιο για το νέο οργανισμό της Υ.Π.Α. Στόχος είναι η δημιουργία ενός ευέλικτου οργανισμού, ο οποίος θα έχει τα εφόδια να αντιμετωπίζει τις προκλήσεις, άμεσα και αποτελεσματικά. Επίσης, θα δρομολογηθούν πρωτοβουλίες για την ενίσχυση της λειτουργίας της Αρχής Πολιτικής Αεροπορίας.
5η Προτεραιότητα: Η ενίσχυση της οδικής ασφάλειας.
Προωθείται η κύρωση ενός Εθνικού Στρατηγικού Σχεδίου, με όραμα εναρμονισμένο προς τις στρατηγικές και τις δράσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Ο.Η.Ε., και με κεντρικό στόχο τη μείωση των ατυχημάτων κατά 30% ως το 2025 και κατά 50% ως το 2030.
Το Στρατηγικό Σχέδιο περιλαμβάνει 44 δράσεις και 200 μέτρα οδικής ασφάλειας, μεταξύ άλλων:
- τη σύσταση Εθνικού Παρατηρητηρίου Οδικής Ασφάλειας,
- την υλοποίηση Εθνικής Επικοινωνιακής Πολιτικής Οδικής Ασφάλειας,
- την ανάπτυξη Συστήματος Διαχείρισης Παραβάσεων για την ψηφιακή καταγραφή των οδικών παραβάσεων,
- την ανάπτυξη Ψηφιακής Υποδομής Ταυτοποίησης Οχημάτων.
6η Προτεραιότητα: Η ενίσχυση της αεριοκίνησης, της ηλεκτροκίνησης και της υδρογονοκίνησης. Ανάμεσα σε άλλες πρωτοβουλίες, έχει ολοκληρωθεί η σύνταξη του Εθνικού Σχεδίου Ηλεκτροκίνησης, το οποίο αναμένεται να κατατεθεί στη Βουλή, και δρομολογείται το νέο θεσμικό πλαίσιο για την υδρογονοκίνηση. Στόχος είναι να τεθούν σε λειτουργία 11.000 δημόσια προσβάσιμοι φορτιστές σε κοινόχρηστους χώρους αστικών κέντρων έως τις αρχές του 2026.
7η Προτεραιότητα: Η υλοποίηση επενδύσεων σε αρδευτικά δίκτυα.
Η αύξηση της ζήτησης για νερό, σε συνδυασμό με τη μείωση στη διαθεσιμότητά του λόγω παρατεταμένων περιόδων ξηρασίας, καθιστούν επιτακτική την ανάγκη επένδυσης σε εγγειοβελτιωτικές και αρδευτικές υποδομές. Τα μεγάλα αρδευτικά έργα του Υπουργείου, και τα οποία έχουν ήδη δημοπρατηθεί, είναι αυτά της περιοχής Βάλτου-Αμφιλοχίας, στο Μπραμιανό της Ιεράπετρας, το φράγμα Ενιπέα και το φράγμα του Ταυρωνίτη. Σε αυτά προστίθενται 63 μεγάλα αρδευτικά έργα, προϋπολογισμού 784 εκατ. ευρώ, που βρίσκονται σε διαφορετικές φάσεις ωρίμανσης, η υλοποίηση των οποίων θα επιταχυνθεί.
8η Προτεραιότητα: Η υποστήριξη ανέπαφων πληρωμών.
Το έργο αφορά στην εισαγωγή της χρήσης τραπεζικών καρτών και κινητών τηλεφώνων για μετακινήσεις με μέσα μαζικής μεταφοράς. Μέσο κομίστρου θα αποτελεί η ίδια η τραπεζική κάρτα, είτε σε μορφή πλαστικού είτε ενσωματωμένη στο κινητό τηλέφωνο. Το σύστημα, μέσω τακτικών εκκαθαρίσεων που θα πραγματοποιεί, θα είναι σε θέση να χρεώνει τους επιβάτες το φθηνότερο οικονομικό πακέτο που είναι διαθέσιμο, βάσει της πολιτικής κομίστρου του ΟΑΣΑ.
9η Προτεραιότητα: Η ψηφιοποίηση εργασιών.
Με χρηματοδότηση από εθνικούς και ευρωπαϊκούς πόρους, θα αναβαθμιστεί το ΕΣΗΔΗΣ δημοσίων έργων, θα δημιουργηθεί νέο πληροφοριακό σύστημα απλούστευσης των διαδικασιών διαχείρισης των μητρώων συντελεστών παραγωγής δημόσιων και ιδιωτικών έργων, θα δημιουργηθεί εθνικός ψηφιακός χάρτης απαλλοτριώσεων καθώς και ολοκληρωμένο πληροφοριακό σύστημα για την κεντρική και ενιαία παρακολούθηση και διαχείριση όλων των απαλλοτριώσεων του Υπουργείου, ολοκληρωμένο πληροφοριακό ψηφιακό σύστημα διαχείρισης τεχνικών έργων και πόρων του Υπουργείου, καθώς και το Μητρώο Υποδομών Φορέων Αγοράς Ηλεκτροκίνησης, για τη διαχείριση όλων των σημείων φόρτισης στην επικράτεια.
10η Προτεραιότητα: Η ανάπτυξη στρατηγικού σχεδίου για την εφαρμογή της Τεχνολογίας Μοντελοποίησης στην Ελλάδα. Αποτελεί σημαντικό παράγοντα για την δημιουργία ανθεκτικών και βιώσιμων έργων, με στόχο τη βελτίωση των διαδικασιών ανάθεσης μελετών, κατασκευών και συντήρησης έργων, αποτρέποντας λάθη, υπερβάσεις χρόνου και κόστους, σε ολόκληρο τον κύκλο ζωής αυτών.
Στην τοποθέτησή του ο κ. Σταϊκούρας τόνισε: «Για την υλοποίηση αυτών των προτεραιοτήτων θα εργαστούμε σκληρά, με συνοχή, εντιμότητα, ταχύτητα, αποφασιστικότητα και αποτελεσματικότητα. Σήμερα, σας καλώ, όλες και όλους, να συμβάλλουμε, στο μέγιστο δυνατό βαθμό, στη βιώσιμη ανάπτυξη όλης της επικράτειας, στη βελτίωση των συνθηκών ζωής και της καθημερινότητας όλων των πολιτών της χώρας και, σε τελική ανάλυση, στην ολόπλευρη ισχυροποίηση της πατρίδας μας».
Το υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, επισκέφθηκε ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης.
Κυριάκος Μητσοτάκης: «Θα ενισχύσουμε την Πυροσβεστική με νέα αεροσκάφη, ελικόπτερα για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και των δασικών πυρκαγιών».
Στη σύσκεψη υπό τον πρωθυπουργό, συμμετείχαν μεταξύ άλλων, ο υπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, Βασίλης Κικίλιας, ο υπουργός Επικρατείας, ‘Ακης Σκέρτσος, ο υφυπουργός παρά τω πρωθυπουργώ, Θανάσης Κοντογεώργης, ο αναπληρωτής υπουργός Εσωτερικών, Θοδωρής Λιβάνιος, οι υφυπουργοί Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, Χρήστος Τριαντόπουλος και Ευάγγελος Τουρνάς, ο γενικός γραμματέας Πολιτικής Προστασίας, Βασίλης Παπαγεωργίου και ο αρχηγός του Πυροσβεστικού Σώματος, αντιστράτηγος, Γεώργιος Πουρναράς.
«Δημιουργήσαμε το νέο υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας ως μία απάντηση σε ένα αίτημα των καιρών. Και χαίρομαι διότι το Υπουργείο αυτό, πια, πατάει καλά στα πόδια του», δήλωσε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης κατά την επίσκεψή του στο υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας
Αναλυτικά, η δήλωση του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη κατά την επίσκεψή του στο Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας.
«Δημιουργήσαμε το νέο Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας ως μία απάντηση σε ένα αίτημα των καιρών. Και χαίρομαι διότι το Υπουργείο αυτό, πια, πατάει καλά στα πόδια του.
Είχαμε την ευκαιρία, σήμερα, να συζητήσουμε και τον μεσομακροπρόθεσμο σχεδιασμό σχετικά με τις πολύ σημαντικές επενδύσεις οι οποίες γίνονται στον τομέα της Πολιτικής Προστασίας, με πλήρη αξιοποίηση πόρων από το ΕΣΠΑ και από το Ταμείο Ανάκαμψης.
Θα συντελεστεί πραγματικά μια κοσμογονία ως προς τα μέσα τα οποία θα έχουμε στη διάθεσή μας, για την αντιμετώπιση όλων των κρίσεων που η κλιματική αλλαγή προκαλεί, με σημαντικότερες, βέβαια, τις δασικές πυρκαγιές.
Μέσα στα επόμενα χρόνια θα προμηθευτούμε καινούργια αεροσκάφη, καινούργια ελικόπτερα, πολλά καινούργια μέσα για το Πυροσβεστικό Σώμα. Και αυτή είναι μία αναγκαία επένδυση η οποία επιβάλλεται να κάνουμε, καθώς πρώτο μας μέλημα είναι πάντα η προστασία της ανθρώπινης ζωής, της ανθρώπινης περιουσίας, αλλά φυσικά και του φυσικού μας περιβάλλοντος.
Μέχρι τότε, βέβαια, έχουμε προχωρήσει και έχουμε υλοποιήσει έναν πολύ μεθοδικό σχεδιασμό για την αντιπυρική περίοδο την οποία ήδη διανύουμε, με περισσότερα εναέρια μέσα, με περισσότερες δράσεις πρόληψης.
Να σταθώ ιδιαίτερα σε αυτό και να ζητήσω, έστω και τώρα, την απαραίτητη συνεργασία όλων των Δήμων, οι οποίοι γνωρίζουν πολύ καλά τις υποχρεώσεις που έχουν αναλάβει στα πλαίσια του συντονισμού ο οποίος έχει δρομολογηθεί υπό την επίβλεψη του Υπουργείου.
Χαίρομαι ιδιαίτερα διότι υπάρχει πια περισσότερος και καλύτερος συντονισμός. Να ευχαριστήσω από καρδιάς, όχι μόνο τις γυναίκες και τους άντρες του Πυροσβεστικού Σώματος, που βρίσκονται πάντα στην πρώτη γραμμή, αλλά και τα στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων, της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, αλλά κυρίως τους εθελοντές μας, οι οποίοι έχουν διπλασιαστεί σε σχέση με το πόσοι ήταν πριν από τρία χρόνια. Συμμετέχουν κι αυτοί πολύ ενεργά σε αυτή τη μεγάλη συλλογική προσπάθεια να αντιμετωπίσουμε όσο το δυνατόν καλύτερα ένα φαινόμενο το οποίο ξέρουμε ότι θα είναι μαζί μας.
Έχει δίκιο ο Υπουργός να λέει ότι θα έχουμε πυρκαγιές κάθε καλοκαίρι. Το «κλειδί» πάντα είναι η έγκαιρη και η γρήγορη παρέμβαση και σε αυτόν τον τομέα θα εξακολουθούμε να δουλεύουμε πολύ σκληρά για να γινόμαστε κάθε χρόνο και καλύτεροι.
Να ζητήσω και εγώ για ακόμα μια φορά, καθώς είμαστε ήδη 7 Ιουλίου -μέχρι στιγμής μας έχει βοηθήσει και ο καιρός και τα πράγματα έχουν πάει καλά, αλλά τώρα ξέρουμε ότι οι δύο επόμενοι μήνες είναι δύσκολοι-, απόλυτη εγρήγορση όλων έτσι ώστε το φετινό καλοκαίρι να περάσει όσο το δυνατόν πιο ανώδυνα. Ο κρατικός μηχανισμός θα είναι πάντα στις επάλξεις.
Έχουμε πια μια κουλτούρα εκκενώσεων, η οποία αποτελεί μια μεγάλη κατάκτηση για τη χώρα. Να επαναλάβω το αυτονόητο: ότι όταν στέλνεται ένα μήνυμα «112» είναι για το καλό των πολιτών, πάντα, και το πρώτο μας μέλημα είναι η δική τους προστασία, οπότε οι πολίτες πρέπει να συμμορφώνονται με τις οδηγίες του Υπουργείου και της Πολιτικής Προστασίας.
Εύχομαι και ελπίζω ότι όλα θα πάνε καλά. Εμείς πάντως -όπως και πέρυσι- θα κάνουμε το καλύτερο δυνατό και βέβαια θα συνεχίσουμε να χτίζουμε τα θεμέλια αυτού του Υπουργείου ακόμα πιο γερά.
Εκτός από το κομμάτι της παρέμβασης, πια και το κομμάτι της κρατικής αρωγής έχει δείξει σημαντικά δείγματα γραφής και αποκτά πια μια ενιαία στέγη και έναν πολιτικό προϊστάμενο.
Και οι πολίτες γνωρίζουν πολύ καλά ότι και κατά την διάρκεια της προηγούμενης θητείας μας, όποτε προέκυψαν μεγάλα ζητήματα τα οποία έχουν να κάνουν με κλιματικές κρίσεις -φωτιές, πλημμύρες στην Εύβοια, στον «Ιανό»-, η πολιτεία ανταποκρίθηκε με πολύ μεγαλύτερη ταχύτητα από ό,τι στο παρελθόν. Αυτό δεν σημαίνει, όμως, ότι δεν μπορούμε να γίνουμε ακόμα καλύτεροι.
Ευχαριστώ πολύ».
Στη συνέχεια ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης μετέβη στο Εθνικό Συντονιστικό Κέντρο Επιχειρήσεων και Διαχείρισης Κρίσεων και πραγματοποίησε εκ νέου σύσκεψη με τη συμμετοχή και του υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Θεόδωρου Σκυλακάκη αλλά και με εκπροσώπους του Πυροσβεστικού Σώματος, των Ενόπλων Δυνάμεων και της ΕΛΑΣ.
Από την πλευρά του ο υπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, Βασίλης Κικίλιας ευχαρίστησε τον πρωθυπουργό, Κυριάκο Μητσοτάκη που προήδρευσε της σημερινής διυπουργικής σύσκεψης καθώς και όλους τους συναρμόδιους υπουργούς και υπογράμμισε ότι «η συνεργασία είναι το κλειδί στην προσπάθειά μας για την αντιπυρική περίοδο και φυσικά καθιστά αποτελεσματικό το έργο μας που είναι δύσκολο καθ’ ότι η κλιματική κρίση είναι εδώ, έχουμε ξεπεράσει την κλιματική αλλαγή». Ο κ. Κικίλιας απηύθυνε έκκληση στους πολίτες να αποφύγουν ενέργειες που μπορεί να προκαλέσουν πυρκαγιά και να στηρίξουν όλοι μαζί τους «μαχητές της πρώτης γραμμής που είναι οι 14.000 πυροσβέστες, οι 2500 εποχικοί πυροσβέστες και οι 4000 εθελοντές».
«Θα ήθελα να παρακαλέσω θερμά και τους συμπολίτες μας και όλους να συμβάλουν στην προσπάθεια μας και να αποφύγουν ενέργειες που μπορεί να προκαλέσουν πυρκαγιά και κυρίως να στηρίξουμε όλοι μαζί τους μαχητές της πρώτης γραμμής που είναι οι 14.000 πυροσβέστες, οι 2.500 εποχικοί πυροσβέστες και οι 4.000 εθελοντές που δίνουν μάχη στην πρώτη γραμμή μαζί με τις Ένοπλες Δυνάμεις και τα υπόλοιπα σώματα. Να ζητήσουμε να κάνουν την προσπάθεια αυτή συνολικά, γιατί καταλαβαίνω ότι αγαπάμε όλοι την πατρίδα μας, αγαπάμε όλοι τον τόπο μας και θέλουμε να δούμε να έχουμε το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα», ανέφερε χαρακτηριστικά ο κ. Κικίλιας.
«Φωτιές υπάρχουν, είναι μία πραγματικότητα την οποία αντιμετωπίζουμε, πλημμύρες θα υπάρχουν, έντονα καιρικά φαινόμενα θα υπάρχουν και η δουλειά μας είναι η πολιτική προστασία, να προστατεύσουμε τους συμπολίτες μας, την περιουσία τους και τα δάση» τόνισε.
Πέντε βασικές αρχές που θα διέπουν την υλοποίηση του προγράμματος της πράσινης μετάβασης και τις βασικές προτεραιότητες της νέας πολιτικής ηγεσίας του υπουργείου Περιβάλλοντος και ενίσχυσης ανακοίνωσε ο ΥΠΕΝ Θόδωρος Σκυλακάκης, από το βήμα της Βουλής, στο πλαίσιο της συζήτησης των προγραμματικών δηλώσεων της κυβέρνησης.
«Πολυτέλεια αδράνειας δεν υπάρχει, καθώς υπάρχουν αυστηροί στόχοι, ορόσημα και χρονοδιαγράμματα τόσο για την επίτευξη των κλιματικών στόχων που έχει θέσει η Ευρώπη, όσο και για την αξιοποίηση των πόρων από το Ταμείο Ανάκαμψης και το ΕΣΠΑ», τόνισε ο κ. Σκυλακάκης.
Αναλυτικά, η ομιλία του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κ. Θόδωρου Σκυλακάκη, στο πλαίσιο της συζητήσεως επί των Προγραμματικών Δηλώσεων της Κυβερνήσεως
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
Είναι μεγάλη τιμή η ανάληψη αυτού του καίριου χαρτοφυλακίου στη δεύτερη κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη, που είμαι πεπεισμένος ότι θα επιτελέσει ιστορικό έργο για τον εκσυγχρονισμό και την πρόοδο της Ελλάδας στην τρίτη δεκαετία του 21ου αιώνα. Θα δουλέψουμε σκληρά, μαζί με τους Υφυπουργούς, Νίκο Ταγαρά και Αλεξάνδρα Σδούκου, για να υλοποιήσουμε το φιλόδοξο πρόγραμμά μαςγια την πράσινη μετάβαση και να ανταποκριθούμε στις πολλαπλές υποχρεώσεις της χώρας στα πεδία της ενέργειας και του περιβάλλοντος.
Η δουλειά μας, στηρίζεται στο πολύ σημαντικό έργο που υλοποίησε η Νέα Δημοκρατία, στην πρώτη τετραετία, με Υπουργούς τους Κωστή Χατζηδάκη και Κώστα Σκρέκα.
«Πολυτέλεια» αδράνειας δεν υπάρχει. Παντού έχουμε αυστηρούς στόχους, ορόσημα και χρονοδιαγράμματα, τόσο σε ό,τι αφορά στις ευρωπαϊκές υποχρεώσεις της χώρας όσο και για την αξιοποίηση των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης και του ΕΣΠΑ.
Το πιο σημαντικό, όμως, είναι ότι η χώρα αντιμετωπίζει στα πεδία του περιβάλλοντος και της ενέργειας, την κλιματική κρίση, που βρίσκεται στην πρώτη της φάση. Στη διάρκεια των επόμενων δεκαετιών, θα χειροτερεύσει δυστυχώς και απαιτεί εξαιρετικά φιλόδοξες και αποτελεσματικές πολιτικές προσαρμογής, τόσο σε ό,τι αφορά το φυσικό όσο και το ανθρωπογενές περιβάλλον και τη μετάβαση προς την πράσινη οικονομία, που έχει πολλαπλές προκλήσεις, καθώς θα συντελείται σε ένα ενεργειακό περιβάλλον ασταθές και μεταβαλλόμενο.
Ο χρόνος είναι περιορισμένος και θα είμαι αναγκαστικά συνοπτικός. Απόλυτη προτεραιότητά μας είναι το πρόγραμμα της Νέας Δημοκρατίας. Για την εφαρμογή του, θα κινηθούμε με βάση πέντε αρχές, που θα αποτελούν οδηγό της δουλειάς του υπουργείου στα επόμενα χρόνια:
1. Προσεκτικό μέτρημα, μέγιστη διαφάνεια και αποτελεσματική λειτουργία των θεσμών σε ό,τι αφορά τις τιμές των ενεργειακών υπηρεσιών. Η πολυπλοκότητα της σύγχρονης αγοράς ενέργειας, ιδίως όταν διαχειριζόμαστε,ταυτόχρονα, μια θεμελιώδη ενεργειακή μετάβαση προς την πράσινη ενέργεια σε συνδυασμό με ένα γεωπολιτικά πολύπλοκο και ασταθές διεθνές ενεργειακό περιβάλλον, κρύβει κινδύνους με δυνητικά τεράστιο κόστος, που τελικά λειτουργούν εις βάρος του τελικού καταναλωτή. Ελλοχεύει ο κίνδυνος του ανεπαρκούς ανταγωνισμού, που τον είδαμε στην περίπτωση της ευρωπαϊκής αγοράς φυσικού αερίου να προκαλεί την ενεργειακή κρίση του 2022. Ελλοχεύει ο κίνδυνος των αποτυχημένων ενεργειακών επενδύσεων, για λόγους υπερσχεδιασμού, υπερκοστολόγησης, πρόωρης ή όψιμης υιοθέτησης νέων τεχνολογιών ή ακόμα και απλής αλλαγής των συνθηκών. Η μεγάλη αύξηση των ρύπων, για παράδειγμα, καθιστά μη ανταγωνιστική τη χρήση του λιγνίτη, σε ένα κανονικό ενεργειακό περιβάλλον και επιβαρύνει τον καταναλωτή με το τεράστιο κόστος απόσβεσης αναποτελεσματικών -όπως η ζωή αποδεικνύει- επενδύσεων, που έγιναν στο πρόσφατο παρελθόν. Χρειαζόμαστε, συνεπώς, ταυτόχρονα ισχυρές, από πλευράς ανθρώπινων πόρων και καλής θεσμικής λειτουργίας, ανεξάρτητες αρχές και διασφάλιση της αποτελεσματικής εταιρικής διακυβέρνησης (από την πλευρά του κράτους ως μετόχου), των επιχειρήσεων και φορέων που προσφέρουν ενεργειακές υπηρεσίες.
2. Αποτελεσματική χρήση των πολύ σημαντικών πόρων, που διαθέτει σήμερα η χώρα. Τους πόρους αυτούς -προπαντός ευρωπαϊκούς- δεν θα τους ξαναβρούμε και πρέπει να εξασφαλίσουμε, ότι και θα απορροφηθούν μέχρι κεραίας και θα πιάσουν τόπο σε όλα τα επίπεδα: περιβαλλοντικά, ενεργειακά, αναπτυξιακά. Για παράδειγμα στα προγράμματά εξοικονόμησης θα κατηγοριοποιούμε την ενεργειακή απόδοση με βάση την πραγματικότητα των διαφορετικών μετεωρολογικών συνθηκών. Η χώρα έχει διαφορετικές ανάγκες θέρμανσης, που τις έχουμε μετρήσει σε δεκάδες χιλιάδες διαφορετικά σημεία, σε κάθε χωριό και γειτονιά. Στα ορεινά και τα βόρεια είναι 10 φορές μεγαλύτερες από περιοχές στο νότο, δίπλα στη θάλασσα. Οι θερμαντικές ανάγκες του νοικοκυριού στους Θρακομακεδόνες είναι διπλάσιες, από αυτές στον Πειραιά. Αν δεν το λαμβάνουμε αυτό υπόψη όταν σχεδιάζουμε προγράμματα εξοικονόμησης, δεν θα πετύχουμε κανέναν από τους στόχουςμας, ούτε τους περιβαλλοντικούς ούτε τους οικονομικούς.
3. Ταχύτητα. Ταχύτητα. Ταχύτητα. Η πράσινη μετάβαση, η προσαρμογή στην κλιματική κρίση, η προστασία των οικοσυστημάτων μας, αλλά και του οικιστικού περιβάλλοντος δεν μας αφήνουν την πολυτέλεια του χρόνου. Ούτε μια ημέρα δεν πρέπει να πηγαίνει χαμένη, θυσία σε γραφειοκρατικές δομές, ελλείψεις προσωπικού, ιδιοκτησιακές νοοτροπίες και ράθυμες συνήθειες. Τίποτε δεν πρέπει να διαρκεί περισσότερο από ότι είναι αναγκαίο με βάση την ευρωπαϊκή και εθνική νομοθεσία, γιατί το περιβαλλοντικό και οικονομικό κόστος ευκαιρίας είναι τεράστιο. Οι διαγωνισμοί πρέπει να τελειώνουν. Οι διαβουλεύσεις να γίνονται ουσιαστικά και με ταχύτητα, οι περιβαλλοντικές μελέτες να υλοποιούνται, οι άδειες να εκδίδονται. Τα Προεδρικά Διατάγματα να θεσμοθετούνται. Οι ενστάσεις να κρίνονται. Κάθε δημόσιος λειτουργός, κάθε εμπλεκόμενος ιδιωτικός φορέας να λαμβάνει υπόψη του το τεράστιο κόστος ευκαιρίας που συνεπάγεται για το κοινωνικό σύνολο η οποιαδήποτε καθυστέρηση που γίνεται χωρίς αιτία ή χωρίς επαρκή αιτιολόγηση, που να αφορά στην εξυπηρέτηση υπέρτερου της καθυστέρησης δημοσίου συμφέροντος.
4. Χρήση σύγχρονης τεχνολογίας και νέων εργαλείων. Παράδειγμα συνιστά ο έλεγχος της νέας αυθαίρετης δόμησης, με σύγχρονα μέσα και με παράλληλη κεντρική και τοπική παρακολούθηση. Έτσι ώστε η αυθαιρεσία να σταματά εν τη γενέσει της. Τα αυθαίρετα, απλώς, να μην χτίζονται. Η νέα τεχνολογία μας δίνει καταπληκτικά εργαλεία, για να είναι το κράτος πραγματικά αποτελεσματικό στην χαίνουσα αυτή πληγή, το οριστικό κλείσιμο της οποίας,αποτελεί προϋπόθεση για την εφαρμογή μιας σύγχρονης, προοδευτικής και τολμηρής πολεοδομικής πολιτικής.
5. Κοινωνικά ευάλωτοι και συνεπείς έχουν πάντα προτεραιότητα στις πολιτικές μας. Στην ενέργεια για παράδειγμα, χτίζοντας πάνω στο Σχέδιο Δράσης που, ήδη, προετοιμάσαμε στην προηγούμενη θητεία για την ενίσχυση των ενεργειακά ευάλωτων νοικοκυριών, θα δώσουμε πρόσθετα κίνητρα για δράσεις εξοικονόμησης από ενεργειακά ευάλωτους, θα βελτιστοποιήσουμε τοΚοινωνικό Οικιακό Τιμολόγιο και θα προχωρήσουμε στην παραγωγή πράσινης ενέργειας από ΟΤΑ για την στήριξη της κατανάλωσης των ευάλωτων δημοτών τους μέσα από Ενεργειακές Κοινότητες. Επίσης,πρόκειται να θεσμοθετηθεί ειδικό τιμολόγιο ηλεκτρικού ρεύματος για τις πολύτεκνες οικογένειες, με βάση και τη σχετική απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας. Ταυτόχρονα, οι πόροι από την αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση όσων υιοθετούν την ασυνέπεια σε σχέση με το νόμο ή τις πληρωμές ως στρατηγική πλουτισμού, θα φροντίσουμε να φτάνουν,επιτέλους, στους συνεπείς πολίτες και καταναλωτές, αποζημιώνοντάς τους κάπως, για τη διαχρονική κακομεταχείρισή τους.
Με βάση τις αρχές αυτές, θα προωθήσουμε, παντού, έργα και μεταρρυθμίσεις. Αναφέρω ενδεικτικά:
1. Την περαιτέρω επιτάχυνση της εισαγωγής των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας στο ενεργειακό μας μίγμα, που θα απεικονίζεται και στους φιλόδοξους στόχους του αναθεωρημένου ΕΣΕΚ, αλλά και στην σταδιακή βελτίωση των τιμών του ηλεκτρικού. Με την ταχύτερη προώθηση των αναγκαίων έργων στο ηλεκτρικό δίκτυο, με τη χρήση νέων εργαλείων αγοράς, όπως τα απευθείας διμερή συμβόλαια μεταξύ παραγωγών ΑΠΕ και καταναλωτών και με την ταχεία προώθηση του σχεδιασμού και των διαδικασιών ανάπτυξης του μεγάλου υπεράκτιου αιολικού μας δυναμικού.
2. Τις εμβληματικές διασυνδέσεις στο Σύστημα Ηλεκτρισμού. Ολοκληρώνονται Κρήτη, Κυκλάδες, Ανατολικός διάδρομος Πελοποννήσου, Κέντρο Κουμουνδούρου. Δρομολογούνται οι διασυνδέσεις των νησιών του Βορειοανατολικού Αιγαίου και της Δωδεκανήσου, ενώ προχωρούν ή δρομολογούνται σημαντικές διεθνείς διασυνδέσεις προς βορρά και προς νότο, ώστε να εξασφαλίσουμε όχι μόνο την ενεργειακή μας ασφάλεια, αλλά και την μετατροπή της χώρας σε εξαγωγέα πράσινης ενέργειας στην ευρύτερη περιοχή μας. Ενεργειακό κόμβο και για το μεταβατικό καύσιμο, που είναι το φυσικό αέριο και πιθανόν στο μέλλον και παραγωγό αερίου για κάποιες δεκαετίες αν ευδοκιμήσουν οι σχετικές έρευνες που θα επιταχυνθούν.
3. Τα νέα μεγάλα έργα πράσινης ενεργειακής μετάβασης μέσω του νέων πόρων του REPower EU του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Πρόκειται για έργα και προγράμματα ύψους 795 εκατ. ευρώ, που αφορούν στην αποθήκευση ενέργειας, την εγκατάσταση φωτοβολταϊκών σε στέγες, στην ενεργειακή εξοικονόμηση σε επιχειρήσεις, στη δημιουργία πιλοτικών έργων υδρογόνου και βιομεθανίου, αλλά και στη δέσμευση και αποθήκευση άνθρακα.
4. Την επιτάχυνση της μετάβασης στην ψηφιακή ενεργειακή εποχή για τα δίκτυα και τις υποδομές μας. Με σύγχρονα εργαλεία, όπως οι «έξυπνοι μετρητές», που δίνουν σε πολίτες και επιχειρήσεις τη δυνατότητα να γίνουν ενεργειακά ενεργοί, να προγραμματίζουν με έξυπνα συστήματα τη διαχείριση της ενέργειας που καταναλώνουν, αλλά και να συμβάλουν στην παραγωγή της, με την εγκατάσταση αποκεντρωμένων μονάδων παραγωγής στην οικία ή την επιχείρησή τους.
5. Την προώθηση και ολοκλήρωση των έργων και προγραμμάτων του Ταμείου Ανάκαμψης για την εξοικονόμηση ενέργειας σε νοικοκυριά με προτεραιότητα στα ευάλωτα νοικοκυριά και στο δημόσιο τομέα και την παραγωγή, εξοικονόμηση και αποθήκευση ενέργειας στις επιχειρήσεις, με προτεραιότητα στις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις και στους αγρότες.
6. Τα πράσινα και Έξυπνα Νησιά. Με εξασφαλισμένη χρηματοδότηση από το ΕΣΠΑ, αλλά και το Ταμείο Απανθρακοποίησης Νησιών, με πόρους που υπερβαίνουν το 1,5 δισ. ευρώ, δρομολογούνται στα ελληνικά νησιά πολύ μεγάλα έργα για την ενεργειακή μετάβαση, τη βιώσιμη διαχείριση των πόρων, την προστασία του περιβάλλοντος, αλλά και τον ψηφιακό μετασχηματισμό τους.
7. Τα μεγάλα έργα για την προστασία των δασών μας από τις απειλές της κλιματικής κρίσης. Στο πλαίσιο αυτό, είναι σε εξέλιξη το πρόγραμμα έργων αναδάσωσης και πρόληψης με φυτεύσεις σε 165.000 στρέμματα έως το 2025, με έμφαση σε ανθεκτικά στις νέες συνθήκες είδη. Στο ίδιο πλαίσιο προβλέπεται για τη δασοπροστασία, διάνοιξη δασικών δρόμων μήκους 40.000 χλμ., διάνοιξη και συντήρηση αντιπυρικών ζωνών συνολικού μήκους 10.000 χλμ., με έμφαση σε αντιπυρικές γραμμές άμυνας «στρατηγικού» χαρακτήρα,που μπορούν να είναι χρήσιμες και σε περιπτώσεις υπερ-πυρκαγιών (megafires), ανάπτυξη «έξυπνου δάσους» με χρήση τεχνολογιών αιχμής και ενθάρρυνση της αξιοποίησης της υπερβάλλουσας βιομάζας των δασικών οικοσυστημάτων, σε συνδυασμό με τον καθαρισμό των δασών.
8. Ολοκλήρωση του βασικού χωροταξικού και πολεοδομικού σχεδιασμούτης χώρας, που αποτελεί ανεκπλήρωτο ζητούμενο σε όλη τη σύγχρονη ιστορία του νέου ελληνικού κράτους. Συγκεκριμένα, προγραμματίζεται η ολοκλήρωση των Ειδικών Χωροταξικών Πλαισίων, με ορίζοντα διετίας για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, τις Ορυκτές Πρώτες Ύλες, τη Βιομηχανία, τον Τουρισμό́ και τις Υδατοκαλλιέργειες. Θεσμοθετούνται τα Τοπικά και Ειδικά Πολεοδομικά Σχέδια έως το 2026. Καθορίζονται τα όρια των οικισμών έως το 2027 και υλοποιείται η επείγουσα, σήμερα, πολεοδομική αναγνώριση του οδικού δικτύου.
9. Προσαρμογή του χωροταξικού σχεδιασμού και των πολεοδομικών κανόνων στις προκλήσεις της κλιματικής αλλαγής και των νέων τεχνολογιών, με έμφαση στην αύξηση των κοινόχρηστων χώρων και του πρασίνου στις πυκνοκατοικημένες περιοχές. Στο πλαίσιο αυτό, προωθούμε:
● Κώδικα Πολεοδομίας και Χωροταξίας, που θα τηρείται και θα επικαιροποιείται σε ηλεκτρονική βάση και θα είναι προσβάσιμος στον τεχνικό και νομικό κόσμο, αλλά και στο κοινό.
● Ειδικές πολεοδομικές μελέτες για τον καθορισμό Ζωνών Υποδοχής Συντελεστή και μεταφορά Συντελεστή Δόμησης (Μ.Σ.Δ.), μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας «Ψηφιακή Τράπεζα Γης».
● Σύγχρονο και συνεκτικό θεσμικό πλαίσιο για την αστική αναζωογόνηση και την ανάπλαση των πόλεων και των οικισμών. Το πλαίσιο αυτό περιλαμβάνει και διατάξεις για την επανάχρηση των εγκαταλελειμμένων κτιρίων και συμπληρώνεται με το πρόγραμμα Αστικών Αναπλάσεων ύψους 500 εκατ.
● Επικαιροποίηση του νομικού πλαισίου, που αφορά στις ρυμοτομικέςαπαλλοτριώσεις, με σκοπό τη διασφάλιση και αύξηση των κοινοχρήστων και δημοσίων χώρων και προγραμμάτων για την παροχή κινήτρων, που στοχεύουν στην αύξηση του πρασίνου και των κοινόχρηστων χώρων στις αστικές περιοχές και στη βιοκλιματική αναβάθμιση κτιρίων.
10. Μεταρρύθμιση για την ορθολογική διαχείριση των υδάτων ως δημοσίου αγαθού. Εδώ περιλαμβάνεται η μεταρρύθμιση που αφορά στις ΔΕΥΑ και στους ΤΟΕΒ/ΓΟΕΒ, η επιστροφή της ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ στο δημόσιο, αλλά και πλήθος μικρά, μεσαία και μεγάλα έργα ύδρευσης, άρδευσης και αντιπλημμυρικής προστασίας, που έχουν, ήδη, εξασφαλισμένη χρηματοδότηση.
11. Στον τομέα των αποβλήτων επιδιώκουμε να κερδίσουμε το χαμένο έδαφος και να προσεγγίσουμε τους στόχους για την ανακύκλωση και τις δεσμεύσεις μας για τη διαχείριση των αποβλήτων. Σε ό,τι αφορά στην ανακύκλωση δίνουμε έμφαση στα κίνητρα και την επιμόρφωση νοικοκυριών και επιχειρήσεων, ώστε να αυξηθεί η ανακύκλωση στην πηγή και να προστεθούν νέα ρεύματα (όπως ο καφέ κάδος), με τρόπο, όμως, απλό και λειτουργικό για τον πολίτη. Θέτουμε τέλος στις παράνομες χωματερές, εφαρμόζουμε μαζικά το «πληρώνω όσο πετάω», για να μειωθούν τα δημοτικά τέλη και να αποκτήσουμε πιο καθαρές πόλεις. Προωθείται η ενεργειακή αξιοποίηση των υπολειμμάτων των μονάδων διαχείρισης αποβλήτων καιεπεκτείνεται, μαζικά, το δίκτυο μονάδων επεξεργασίας αποβλήτων.
12. Συνεχίζουμε το σημαντικό έργο για την προστασία των πιο ευαίσθητων οικοσυστημάτων, που ξεκίνησε την πρώτη τετραετία, με πρωτοβουλίες όπως τα «απάτητα βουνά». Ξεκινά σε λίγους μήνες η λειτουργία του Εθνικού Συστήματος Μόνιμης Παρακολούθησης Ειδών και Οικοτόπων και η δημιουργία Εθνικού Συστήματος Φύλαξης προστατευόμενων περιοχών στην Ελλάδα, ενώ προωθούνται τα Προεδρικά Διατάγματα, για την οριοθέτηση και θεσμοθέτηση διαβαθμισμένων ζωνών προστασίας των περιοχών Natura 2000.
Πρόκειται για φιλόδοξους στόχους, που απαιτούν πολλαπλή δουλειά, αλλά κάθε άλλο παρά εξαντλούν την προσπάθειά μας. Έχουμε μπροστά μας πρόσθετες προκλήσεις, αφού θα πρέπει να περάσουμε στο επόμενο διάστημα στο νέο τρόπο λειτουργίας της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας. Ευρωπαϊκή κατεύθυνση είναι, εδώ, η σταδιακή απόσυρση των έκτακτων επιδοτήσεων, με προϋπόθεση την αποκλιμάκωση των τιμών, που φέρνει η τιθάσευση της ενεργειακής κρίσης.
Προπαντός, όμως, θα πρέπει να κοιτάμε, διαρκώς, προς το μέλλον. Στην προσαρμογή της χώρας στην κλιματική κρίση και στην προετοιμασία μας για τις μεγάλες και επιταχυνόμενες τεχνολογικές αλλαγές των επόμενων δεκαετιών, που θα επηρεάσουν κάθε πτυχή της σύγχρονης ζωής. Την εργασία, τις μετακινήσεις, την ανάγκη για περισσότερο δημόσιο χώρο.
Οι προκλήσεις αυτές δεν είναι μακριά μας.
Συμβαίνουν ήδη και δεν υπάρχει ούτε μέρα διαθέσιμη για χάσιμο.
Τη συμμετοχή ελληνικών εταιριών σε έργα που ανέλαβε στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Ταμείου Άμυνας (ΕDF), ανακοίνωσε η Naval Group.
Συγκεκριμένα, όπως επισημαίνεταιεκ μέρους της Naval Group, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε την περασμένη εβδομάδα τα αποτελέσματα των προσκλήσεων υποβολής προτάσεων για το 2022 στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Ταμείου Άμυνας (ΕDF) ύψους 832 εκατ. ευρώ κοινοτικής χρηματοδότησης για την υποστήριξη 41 κοινών αμυντικών έργων έρευνας και ανάπτυξης. Επιλέχθηκαν 6 έργα Έρευνας και Ανάπτυξης με εφαρμογές της Naval, συνολικής χρηματοδότησης 193 εκ. € .
Η Naval Group συμμετέχει άμεσα σε 5 από αυτά τα έργα, μεταξύ των οποίων 3 μεγάλα έργα περιλαμβάνουν και Έλληνες εταίρους:
– Το έργο E-NACSOS (European Naval Collaborative Surveillance Operational Standard). στοχεύει στη διασφάλιση της υπεροχής των πλοίων επιφανείας της ΕΕ στη θάλασσα. Η Naval Group είναι συντονιστής του έργου με συμμετοχή των ελληνικών εταιρειών Terra Spatium και ISD. Κόστος προγράμματος άνω των 100 εκατ. ευρώ σε 48 μήνες.
– Το έργο SWAT-SHOAL αναπτύσσει μια ιδέα συστήματος-συστημάτων, για την ενοποίηση επανδρωμένων και μη επανδρωμένων ναυτικών μέσων, συνεργαζόμενη αποτελεσματικά ως ομάδα για την επίτευξη μεγαλύτερης απόδοσης και αποτελεσματικότητας σε ένα ευρύ φάσμα υποβρύχιων αποστολών ενάντια σε κινούμενες υπόβρύχιες απειλές. Συμμετοχή της Prisma electronic και SOTIRIA TECHNOLOGY και συνολικό κόστος προγράμματος 25 εκατ. ευρώ σε 36 μήνες.
– Το έργο FEDERATES προτείνει μια ευρωπαϊκή λύση μοντελοποίησης και προσομοίωσης ως υπηρεσία για κατανεμημένη συνθετική εκπαίδευση και λήψη αποφάσεων, με συμμετοχή της Terra Spatium και Planetek, με κόστος προγράμματος 35 εκατομμύρια σε 36 μήνες.
Και μετά τις Ημέρες Συνεργατών R&D , η Naval Group προετοιμάζει τις προσκλήσεις του Νοεμβρίου 2023 για να επεκτείνει αυτή την ομάδα ελλήνων συνεργατών.
Η Naval Group ξεκίνησε να εργάζεται σε νέα έργα αμυντικής συνεργασίας R&D με ελληνικές εταιρείες που συμμετείχαν στις Ημέρες Εταίρων R&D,που διοργάνωσε η εταιρεία τον προηγούμενο μήνα στην Αθήνα, προκειμένου να υποβάλουν προτάσεις για τις προσκλήσεις του Ευρωπαϊκού Ταμείου Άμυνας 2023. Αυτές οι προσκλήσεις άνοιξαν για υποβολή στις 22 Ιουνίου με καταληκτική ημερομηνία υποβολής τις 22 Νοεμβρίου. Δείχνει ότι η σχέση μεταξύ της Naval Group και της ελληνικής βιομηχανίας είναι απτή, προχωρά με νέα έργα και οι Ημέρες Συνεργατών R&D της Naval αποτελούν μια πραγματική ευκαιρία δημιουργίας σχέση με περισσότερες ελληνικές εταιρείες και συνεργασίας σε ευρύτερα έργα του αμυντικού τομέα .
Με την ανάγνωση των προγραμματικών δηλώσεων της κυβέρνησης από τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, ξεκίνησε η τριήμερη συζήτηση στη Βουλή, η οποία θα ολοκληρωθεί το βράδυ του Σαββάτου, 8 Ιουλίου, με την ονομαστική ψηφοφορία για την παροχή ψήφου εμπιστοσύνης στην κυβέρνηση.
Εύχομαι καλή αρχή, καλή δύναμη στο έργο μας. Περίπου τέτοια εποχή το 2019 και από το ίδιο βήμα παρουσίαζα τις προγραμματικές δηλώσεις της πρώτης μας θητείας. Σήμερα βρίσκομαι ξανά εδώ για να περιγράψω τους νέους φιλόδοξους στόχους μας. Για δεύτερη συνεχή φορά με αυξημένη δύναμη, ώστε να κάνουμε πράξη ένα σχέδιο το οποίο εγκρίθηκε με μεγάλα ποσοστά στις κάλπες. Δεν θα κρύψω τη συγκίνησή μου για τη μεγάλη τιμή και ευθύνη να υπηρετώ και πάλι ως πρωθυπουργός την πατριδα μου” ανέφερε στην εισαγωγή της ομιλίας του ο πρωθυπουργός Κυρ. Μητσοτάκης κατά την παρουσίαση των προγραμματικών δηλώσεων της κυβέρνησης της νέας Δημοκρατίας στη Βουλή και συνέχισε:.
«Οφείλουμε να είμαστε κυβέρνηση όλων των Ελληνίδων και όλων των Ελλήνων. Μαζί θα αντιμετωπίσουμε και τις προκλήσεις. Η κοινωνία μας έκλεισε οριστικά έναν πολυετή κύκλο καθυστέρησης και διχασμού, ψέματος, άρνησης και τοξικότητας. Η τετραετία 2019-2023 γίνεται η γέφυρα για μια νέα εποχή. Κρατήσαμε την κοινωνία όρθια και παράλληλα υλοποιήσαμε όλες τις προεκλογικές μας δεσμεύσεις. Οι πολίτες μας επιβράβευσαν και μας ζήτησαν να προχωρήσουμε στις μεγάλες αλλαγές. Δεν έχουμε, δεν έχω το δικαίωμα να διαψεύσω τις προσδοκίες τους.
Η Ελλάδα του 2023 δεν είναι ούτε του 2010, ούτε του 2015, ούτε του 2019. Οι καλύτερες μέρες είναι μπροστά μας. Σημαίνει ότι λύσαμε όλα μας τα προβλήματα; Σε καμία περίπτωση. Ο τόπος μας δυστυχώς κουβαλά ακόμα στρεβλώσεις και αμαρτίες δεκαετίων που σίγουρα δεν λύθηκαν σε μια τετραετία και που απαιτούν τουλάχιστον δυο τετραετίες για να θεραπευτούν.
Η χώρα πρέπει να κάνει το τελευταίο βήμα για να ανακτήσει την επενδυτική βαθμίδα. Ναι, η ανεργία μειώνεται αλλά είναι η δεύτερη υψηλότερη στην ΕΕ. Ναι, αυξήσαμε τον κατώτατο μισθό, αλλά η διεθνής ακρίβεια ροκανίζει τις αυξήσεις. Οι μισθοί στην πατρίδα μας είναι ακόμα χαμηλοί. Η πατρίδα μας έχει να κάνει ακόμα πολλά βήματα για να κάνει ηλεκτρονικές όλες τις υπηρεσίες. Ναι, περιορίσαμε τις μεταναστευτικές ροές, όμως η μεταναστευτική παρούσα και η Ελλάδα οφείλει να δίνει εξετάσεις. Αποκτήσαμε φωνή και λόγο που ακούγεται σε όλη την Ευρώπη και σε όλο τον κόσμο. Σήμερα η πατρίδα είναι πλέον δημοκρατία ώριμη, ισχυρή και δυναμική έτοιμη να ανοίξει το δικό της βηματισμό στο μέλλον, χωρίς να ξεχνά τις εκκρεμότητες που έρχονται από το παρελθόν».
Στον εθνικό πλούτο όλοι πρέπει να έχουν μερίδιο
«Τις μεγάλες ιστορικές τομές μπορούν να τις πραγματοποιούν οι μεγάλες συναινέσεις και οι ευρύχωρες κοινωνικές συμμαχίες. Αυτός είναι και ο λόγος που επέλεξα να μην περιορίσω τις προγραμματικές δηλώσεις σε έναν απλό κατάλογο μέτρων. Οι δεσμεύσεις είναι γνωστές, περιγράφονται στο πρόγραμμά μας.
Είμαστε στο σύνορο ενός νέου ιστορικού τόξου. Για να μιλήσουμε για το μέλλον, πρέπει να μιλήσουμε και να διδαχθούμε με το παρελθόν. Τρεις σταθμοί που σφράγισαν την πρόοδο της χώρας μας τα τελευταία 100 χρόνια. Ο αστικός εκσυγχρονισμός του Ελευθερίου Βενιζέλου, ο ανορθωτικός εκσυγχρονισμός των δεκαετιών του ’50 και του ’60 που οδηγησε σε ραγδαία μεταπολεμική ανάπτυξη και με το ρίζωμα της δημόσιας δωρεάν εκπαίδευσης και ο πολιτικός εκσυγχρονισμός της μεταπολίτευσης, εξέλιξη που χάρη στον ιδρυτή μας Κωνσταντίνο Καραμανλή στέριωσε τη Δημοκρατία.
Η γενιά μας καλείται να δώσει περιεχόμενο στο δικό της εθνικό στόχο, έναν πολυδιάστατο εκσυγχρονισμό. Εννοώ τη μεγάλη προσπάθεια η χώρα να αντιμετωπίσει πολλές παθογένειες και να κινούμαστε με μεγάλη ταχύτητα για να αντιμετωπίσουμε τις μεγάλες προκλήσεις που έρχονται από το μέλλον.
Είναι μια προσπάθεια που πρέπει να είναι συμπεριληπτική προστατεύοντας πρώτα και πάνω από όλα τους πιο αδύναμους. Φιλόδοξη και δίκαιη. Στο εθνικό πλούτο να έχουν όλοι μερίδιο. Να είναι προσπάθεια ριζοσπαστική.
Αναφέρομαι σε ευρωπαϊκό εκσυγχρονισμό της ευρωπαϊκής μας πατρίδας. Πρέπει να οδηγεί την κοινωνία ενωμένη προς τα μπρος. Θα μας οδηγήσει στον κοινό βηματισμό στο μέλλον. Βιώσαμε τους παλιούς ιδεολογικούς διαχωρισμούς και τις απατηλές υποσχέσεις που πήγαν τη χώρα πίσω.
Συνοπτικά τα μέτρα, οι παρεμβάσεις και οι μεταρρυθμίσεις, από την ομιλία του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη στην παρουσίαση των προγραμματικών δηλώσων της κυβέρνησης:
Το εθνικό σχέδιο για την Ελλάδα του 2027
- Ανάκτηση της επενδυτικής βαθμίδας και πρόωρη αποπληρωμή διμερών δανείων του πρώτου μνημονίου έως τέλος του 2023
- Λογικά πρωτογενή πλεονάσματα και μείωση του δημοσίου χρέους ως ποσοστού του ΑΕΠ κάτω από το 140% έως το 2027
- Υποχώρηση της ανεργίας στο 8% έως το 2027
- Αύξηση των εξαγωγών στο 60% του ΑΕΠ
- Μείωση των ανισοτήτων και αύξηση του κατώτατου μισθού στα 950 ευρώ και του μέσου μισθού στα 1.500 ευρώ έως το 2027
- Μέχρι το 2027 το 90% των περίπου 4.500 διοικητικών διαδικασιών του Δημοσίου θα έχουν ψηφιοποιηθεί
- Εκκίνηση συνταγματικής αναθεώρησης από προτείνουσα Βουλή το 2025
- Αναβάθμιση αμυντικών εξοπλισμών με 24 μαχητικά Rafale, αναβάθμιση 83 F-16 σε «Viper», απόκτηση 3 φρεγατών Belharra, προμήθεια των ελληνικών F-35
Άμεσα οικονομικά μέτρα
- Από 1/1/2024 τίθεται σε ισχύ το νέο μισθολόγιο του Δημοσίου
- Επέκταση του Market Pass για τους επόμενους μήνες.
- Νέα μείωση του ΕΝΦΙΑ κατά 10% για τα ασφαλισμένα από φυσικές καταστροφές ακίνητα
- Πρόσθετη έκπτωση φόρου κατά 1.000 ευρώ στις οικογένειες με παιδιά
- Συνέχιση της εφάπαξ ενίσχυσης, στο τέλος του 2023, όσων συνταξιούχων συνεχίζουν να πλήττονται από την προσωπική διαφορά
- Όσοι από τους συνταξιούχους εργάζονται δεν θα βλέπουν τη σύνταξή τους μειωμένη κατά 30%. Αντιθέτως, θα τη λαμβάνουν ολόκληρη, βλέποντας μόνο μία μικρή παρακράτηση στα πρόσθετα έσοδά τους από τη δεύτερη δηλωμένη -και νόμιμη πλέον- αμοιβή τους, δήλωσε ο κ. Μητσοτάκης.
Μεσοπρόθεσμα οικονομικά μέτρα
- Μείωση των τεκμηρίων κατά 30%.
- Υποχώρηση των ασφαλιστικών εισφορών κατά μία ακόμη μονάδα
- Σταδιακή κατάργηση του Τέλους Επιτηδεύματος στους ελεύθερους επαγγελματίες
Μέτρα στήριξης των νέων και για την Παιδεία
Πέραν της αύξησης του κατώτατου και του μέσου μισθού, της περαιτέρω μείωσης των ασφαλιστικών εισφορών και της αύξησης του αφορολόγητου κατά 1.000 ευρώ για οικογένειες με παιδιά, ο Πρωθυπουργός ανέφερε:
- Αύξηση οικογενειακού επιδόματος στους δημόσιους υπαλλήλους κατά 20 ευρώ για το πρώτο παιδί και κατά επιπλέον 50 ευρώ από το 2ο παιδί
- Youth Pass ύψους 150 ευρώ σε κάθε νέο και νέα 18 και 19 ετών για ταξίδια και πολιτιστικές δράσεις, από τον Σεπτέμβριο
- Το φθινόπωρο θα ξεκινήσει η μελέτη για ένα εθνικό σχέδιο αναβάθμισης των σχολικών μονάδων
- Εξάμηνο πρόγραμμα κατάρτισης και διεθνούς πιστοποίησης 100.000 εργαζομένων και ανέργων σε ειδικότητες υψηλής ζήτησης της πληροφορικής και της τεχνολογίας
- Ενεργοποιούνται οι διακρατικές συμφωνίες του άρθρου 28 του Συντάγματος που προσφέρουν ήδη τη δυνατότητα, με την ευθύνη της Εθνικής Αρχής Ανώτατης Εκπαίδευσης, να υπάρξει αναγνώριση ξένων πανεπιστημίων, που θα ήθελαν να επενδύσουν στην Ελλάδα. Κάτι τέτοιο θα ξεκαθάριζε την κατάσταση στο σημερινό τοπίο της μεταλυκειακής εκπαίδευσης, ενώ θα προετοίμαζε το πλαίσιο για την μελλοντική μεταρρύθμιση του άρθρου 16, είπε ο πρωθυπουργός
- Κατασκευή νέων φοιτητικών εστιών για 8.500 φοιτητές
- Συνέχιση του προγράμματος προσιτής στέγης «Σπίτι Μου»
- Αναβάθμιση – επέκταση αστικών συγκοινωνιών με τα νέα Μετρό Αθήνας και Θεσσαλονίκης αλλά και τον εξηλεκτρισμό του στόλου των λεωφορείων
- «Στο πλαίσιο της συμπεριληπτικής κοινωνίας εφαρμόζονται με συνέπεια όλα τα Εθνικά Σχέδια, για τους πολίτες με αναπηρία, για την ισότητα των φύλων, για την κοινότητα ΛΟΑΤΚΙ+ και το παιδί» είπε ο κ. Μητσοτάκης
Συνταξιούχοι
Πέραν της συνέχισης της εφάπαξ στήριξης συνταξιούχων με προσωπική διαφορά και της αναθεώρησης των κρατήσεων για εργαζόμενους συνταξιούχους, ο Πρωθυπουργός αναφέρθηκε σε:
- Μόνιμη απαλλαγή των πρώην δικαιούχων του ΕΚΑΣ από κάθε συμμετοχή στις φαρμακευτικές τους δαπάνες
- Αύξηση συντάξεων μεγαλύτερη του 3% από 1/1/24
Εργαζόμενοι ιδιωτικού τομέα
- Αύξηση κατώτατου μισθού στα 950 ευρώ και του μέσου μισθού στα 1.500 ευρώ έως το 2027
- Μείωση των τεκμηρίων κατά 30%
- Υποχώρηση κατά μία ακόμη μονάδα των ασφαλιστικών εισφορών
- Σταδιακή κατάργηση του Τέλους Επιτηδεύματος στους ελεύθερους επαγγελματίες
Δημόσιοι υπάλληλοι
- Εφαρμογή του νέου μισθολογίου από την 1η Ιανουαρίου του 2024
- Ειδικά επιδόματα για θέσεις ευθύνης, εργαζόμενους με παιδιά
Μέτρα στήριξης της Οικογένειας
- Αύξηση οικογενειακού επιδόματος κατά 20 ευρώ για το πρώτο παιδί και κατά 50 ευρώ επιπλέον από το 2ο παιδί και πάνω, στους δημόσιους υπαλλήλους.
- Πρόσθετη έκπτωση φόρου κατά 1.000 ευρώ στις οικογένειες με παιδιά
Υγεία – Ανασυγκρότηση ΕΚΑΒ
- Συγκροτείται ειδική ομάδα από 250 δικυκλιστές-διασώστες που θα προηγούνται των ασθενοφόρων, παρέχοντας ταχύτερα τις πρώτες βοήθειες
- Προσλαμβάνονται 800 διασώστες στο ΕΚΑΒ
- Διατίθεται εξειδικευμένο προσωπικό των Ενόπλων Δυνάμεων και της Πυροσβεστικής για κάλυψη κενών στο προσωπικό σε περισσότερες από 50 περιοχές της Ελλάδας
- Μισθώνονται εναέρια μέσα και πληρώματα για υπηρεσίες έρευνας, διάσωσης και πρωτογενούς διακομιδής από απομακρυσμένες περιοχές
Θεσμοί, κράτος και δημοκρατία
- Κοστολόγηση των κομματικών προγραμμάτων από ανεξάρτητο φορέα, το Ελληνικό Δημοσιονομικό Συμβούλιο
- Επιστροφή των ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ σε κρατικό έλεγχο
- Σύσταση Συμβουλευτικής Επιτροπής στον Πρωθυπουργό για θέματα Τεχνητής Νοημοσύνης
Μεγάλα έργα υποδομών
- Το Μετρό της Θεσσαλονίκης ολοκληρώνεται
- Το Μετρό της Αθήνας επεκτείνεται
- Υλοποιείται ο αυτοκινητόδρομος Πατρών-Πύργου
- Υλοποιείται ο άξονας Ε-65 στην Κεντρική Ελλάδα
- Κατασκευάζεται ο ΒΟΑΚ στην Κρήτη
- Νέο αεροδρόμιο στο Καστέλι
- Διπλή ανάπλαση του Βοτανικού
- Νέος περιφερειακός Θεσσαλονίκης (fly-over)
- 5.700 μικρά, μεσαία και μεγάλα έργα σε κάθε Περιφέρεια της χώρας, που ξεπερνούν τα 60 δισ., με 12 περιφερειακά σχέδια ανάπτυξης
Ανάπτυξη πλαισίου για την ενίσχυση της ασφάλειας και ανθεκτικότητας σε τομείς όπως η ενέργεια, οι μεταφορές και η υγεία, μέσω της Τεχνητής Νοημοσύνης, του αυτοματισμού και της ανταλλαγής πληροφοριών.
Στο ευρωπαϊκό ερευνητικό έργο PHOENI2X συμμετέχει η ΔΕΗ στο πλαίσιο της ανάπτυξης των δραστηριοτήτων έρευνας και καινοτομίας. Το PHOENI2X είναι χρηματοδοτούμενο από το πρόγραμμα Horizon Europe (GA ID: 101070586) και έχει στόχο να σχεδιάσει και να αναπτύξει ένα ευέλικτο πλαίσιο ασφάλειας για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας σε τομείς όπως η ενέργεια, οι μεταφορές και η υγεία, μέσω της Τεχνητής Νοημοσύνης, του αυτοματισμού και ανταλλαγής πληροφοριών.
Στο πλαίσιο του έργου, η ΔΕΗ ενισχύει την ανθεκτικότητα του συστήματος Advanced Metering Infrastructure (AMI), ώστε να εξασφαλίζεται η συνεχής παροχή υπηρεσιών. Το πεδίο εφαρμογής καλύπτει διάφορους τομείς, όπως οι τεχνολογίες ανανεώσιμης ενέργειας, η βελτιστοποίηση των δικτύων και οι έξυπνες λύσεις για το ηλεκτρικό δίκτυο και την αποθήκευση ενέργειας.
Στον πρώτο χρόνο υλοποίησής του, το έργο έχει ήδη σημαντικά αποτελέσματα. Κατά τη διάρκεια της τρίτης συνάντησης των φορέων που συμμετέχουν, η ομάδα της Διεύθυνσης Συντονισμού Ερευνητικών Προγραμμάτων της ΔΕΗ παρουσίασε το σενάριο εφαρμογής στην Ενέργεια. Παρουσιάστηκε εκτενώς η εγκατάσταση έξυπνων μετρητών σε θέσεις του δικτύου, η αξιολόγηση των κινδύνων, τα σενάρια επίθεσης και η ενσωμάτωση των εργαλείων του PHOENI2X για πρόληψη, ανίχνευση και αντίδραση στα σενάρια απειλών στην ενέργεια. Τα μέχρι στιγμής αποτελέσματα του PHOENI2X έχουν αναρτηθεί στην ιστοσελίδα του έργου: https://phoeni2x.eu/.
Στο έργο PHOENI2X συμμετέχουν περισσότεροι από 15 κυβερνητικοί φορείς, πανεπιστήμια, και εταιρείες από 8 χώρες της Ευρώπης, με συντονιστή του έργου το Πανεπιστήμιο Πάτρας.
Με την ενεργή συμμετοχή της σε προγράμματα έρευνας, η ΔΕΗ δεσμεύεται να προάγει τη γνώση, να αναπτύσσει καινοτόμες λύσεις και να δημιουργεί ένα βιώσιμο και ασφαλές ενεργειακό μέλλον. Μέσω ερευνητικών έργων, όπως το PHOENI2X, ενισχύεται η προσπάθεια για ένα πιο ασφαλές και αξιόπιστο ενεργειακό τοπίο και η ανάπτυξη αξιόπιστων λύσεων για τις υποδομές ζωτικής σημασίας.
