Θα τετραπλασιαστεί έως το τέλος της δεκαετίας, η τεχνική δυνατότητα εξαγωγών φυσικού αερίου της χώρας με νέα έργα υποδομής που περιλαμβάνουν τον πλωτό σταθμό υγροποιημένου φυσικού αερίου στην Αλεξανδρούπολη, την επαύξηση της δυναμικότητας του διαδριατικού αγωγού (ΤΑΡ) και τον νέο αγωγό Ελλάδα – Β. Μακεδονία που μπαίνει στη φάση την κατασκευής.

Αυτό επεσήμανε η υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας , κ.Αλεξάνδρα Σδούκου, μιλώντας το πρωί στην 23η διεθνή συνάντηση Υγροποιημένου Φυσικού Αερίου που πραγματοποιείται στην Αθήνα.

Όπως είπε η υφυπουργός  Περιβάλλοντος και Ενέργειας, με τα έργα αυτά ωφελείται η χώρα, η ευρύτερη περιοχή και ο καταναλωτής.

Η κ. Αλεξάνδρα Σδούκου, τόνισε το ρόλο του υγροποιημένου φυσικού αερίου στη διασφάλιση του ενεργειακού εφοδιασμού μετά τον πόλεμο στην Ουκρανία αλλά και για τον φετινό χειμώνα με την πλήρωση των υπόγειων αποθηκών ανά την Ευρώπη. Αναφέρθηκε ακόμη στη συμβολή της Ελλάδας στον εφοδιασμό της περιοχής καθώς η χώρα μας αναδείχθηκε σε βασικό (και σε ορισμένες περιπτώσεις μοναδικό) προμηθευτή φυσικού αερίου για τις χώρες της ΝΑ Ευρώπης.

Επίσης, η κ. Σδούκου, πρόσθεσε ότι αν επιβεβαιωθούν οι εκτιμήσεις για κοιτάσματα στο ελληνικό υπέδαφος, μπορεί και η Ελλάδα να γίνει εξαγωγέας φυσικού αερίου στην περιοχή

Το επόμενο στάδιο είναι ο κάθετος διάδρομος φυσικού αερίου που θα ξεκινά από την Ελλάδα και θα καταλήγει στην Μολδαβία και την Ουκρανία μέσω του οποίου όπως ανέφερε η κ. Αλεξάνδρα Σδούκου, θα δοθεί η δυνατότητα σε όλες τις χώρες της περιοχής να επωφεληθούν από την διαφοροποίηση των πηγών εφοδιασμού με φυσικό αέριο.

Η διευθύνουσα σύμβουλος του ΔΕΣΦΑ Maria Rita Galli, ανέφερε ότι στα μέσα του 2024 θα γίνει το δεσμευτικό market test για τη δημιουργία του κάθετου διαδρόμου, με δέσμευση δυναμικότητας από τους ενδιαφερόμενους φορείς που δραστηριοποιούνται στην περιοχή. Στις αρχές του χρόνου αναμένεται εξάλλου να τεθεί σε εμπορική λειτουργία ο πλωτός σταθμός Υγροποιημένου Φυσικού Αερίου στην Αλεξανδρούπολη. Σημείωσε ακόμη ότι η Ελλάδα αποδείχθηκε προνοητική σε ό,τι αφορά την ασφάλεια εφοδιασμού με φυσικό αέριο και έτσι κατάφερε να αντιμετωπίσει την ενεργειακή κρίση αλλά και να συμβάλει στον εφοδιασμό της περιοχής.

Ο διευθυντής Στρατηγικής και Ανάπτυξης της ΔΕΠΑ Εμπορίας, Γιώργος Πολυχρονίου, ανέφερε ότι η παγκόσμια ζήτηση υγροποιημένου φυσικού αερίου αυξάνεται αλματωδώς ενώ στην Ευρώπη κατασκευάζονται νέα τερματικά ΥΦΑ (είναι σε εξέλιξη πάνω από 26 έργα σε 10 ευρωπαϊκές χώρες).

Αυξημένες επιδοτήσεις για εγκατάσταση αντλιών θερμότητας θα προβλέπει το νέο πρόγραμμα “Εξοικονομώ”, με στόχο την επιτάχυνση της απεξάρτησης της θέρμανσης από το πετρέλαιο.

Αυτό ανέφερε ο Γενικός Γραμματέας Ενέργειας και Ορυκτών Πρώτων Υλών του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Αριστοτέλης Αϊβαλιώτης, μιλώντας σήμερα στο συνέδριο με θέμα «Ενεργειακή Ασφάλεια και Πράσινη Ανάπτυξη» που διοργανώνει το υπουργείο.

Η εξοικονόμηση ενέργειας είναι ένας από τους πυλώνες της στρατηγικής του υπουργείου, που ανέπτυξε ο κ. Αϊβαλιώτης. Η στρατηγική περιλαμβάνει ακόμη:

-Την εξασφάλιση ηλεκτρικού χώρου για την εγκατάσταση νέων μονάδων ΑΠΕ και των υπεράκτιων αιολικών, με την προσθήκη μονάδων αποθήκευσης ενέργειας και ανάπτυξη διεθνών διασυνδέσεων που θα επιτρέψουν την μετατροπή της χώρας σε εξαγωγέα ενέργειας.

-Την ανάπτυξη νέων τεχνολογιών παραγωγής και αποθήκευσης ενέργειας (υδρογόνο, βιομεθάνιο, γεωθερμία, βιοντίζελ).

-Την αξιοποίηση κρίσιμων πρώτων υλών που είναι απαραίτητες για την ενεργειακή μετάβαση και είναι διαθέσιμες στο ελληνικό υπέδαφος.

-Την διασφάλιση ισορροπημένου ενεργειακού μείγματος που βελτιώνει την ενεργειακή ασφάλεια σε συνδυασμό με περαιτέρω απεξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο, είτε αυτό διακινείται μέσω αγωγών είτε σε υγροποιημένη μορφή.

-Την απανθρακοποίηση των νησιών που αποτελεί και εργαλείο “μάρκετινγκ” για τον τουρισμό, με στόχο να επιτευχθεί κλιματική ουδετερότητα κατά προτεραιότητα στα μικρότερα μη διασυνδεδεμένα νησιά

-Την μέριμνα για το κόστος της ενέργειας που εξασφαλίζει και την ευρύτερη αποδοχή για την πράσινη μετάβαση.

Ο κ. Αϊβαλιώτης ανέφερε εξάλλου ότι οι στόχοι του ενεργειακού σχεδιασμού είναι εξαιρετικά φιλόδοξοι καθώς για την επίτευξη τους απαιτούνται επενδύσεις συνολικού ύψους 165 δισ. Ευρώ ως το 2030, ή 25 δισ. το χρόνο.

Η ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης, εν όψει των αυξανόμενων γεωπολιτικών εντάσεων, παραμένει βασική προτεραιότητα παρά την πρόοδο που έχει σημειώσει η ήπειρος όσον αφορά την μείωση της εξάρτησής της από τις εισαγωγές φυσικού αερίου της Ρωσίας. Κατά τη διάρκεια του 2022 και του 2023, οι ευρωπαϊκές χώρες διεύρυναν σημαντικά τον κύκλο προμηθευτών τους, ενώ ενίσχυσαν και το μερίδιο συμμετοχής των ΑΠΕ, μειώνοντας την εξάρτησή τους από το ρωσικό φυσικό αέριο. Παράλληλα, το περασμένο καλοκαίρι προχώρησαν στην αναπλήρωση των επιπέδων αποθήκευσης του φυσικού αερίου τους.

Ταυτόχρονα, ο σχετικά ήπιος καιρός τον περασμένο χειμώνα είχε ως αποτέλεσμα η ζήτηση για ορυκτά καύσιμα να παραμείνει χαμηλή, βοηθώντας τις προσπάθειες ενεργειακής μετάβασης σε πολλές χώρες. Ωστόσο, παραμένουν ερωτηματικά για το εάν όλες αυτές οι προετοιμασίες θα είναι επαρκείς για να αντιμετωπίσουμε τους επόμενους μήνες και τα επόμενα χρόνια. Θα καταφέρει άραγε η Ευρώπη να αντιμετωπίσει τις πιθανές προκλήσεις που θα μπορούσε να θέσει η αγορά ενέργειας το 2024 και μετά; Ύστερα από μια περίοδο κατά την οποία η Ευρώπη θα μπορούσε να ξεμείνει από φυσικό αέριο το 2022 ως αποτέλεσμα της μείωσης των ρωσικών εισαγωγών φυσικού αερίου, σήμερα η ενεργειακή της θέση φαίνεται πολύ πιο σταθερή. Η Νορβηγία αντικατέστησε εν μέρει τη Ρωσία ως τον μεγαλύτερο προμηθευτή φυσικού αερίου μέσω αγωγών, ενώ ένας συνδυασμός ήπιων χειμερινών θερμοκρασιών, χαμηλότερων τιμών ενέργειας και της ώθησης των εισαγωγών υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) από διεθνείς προμηθευτές εξασφάλισε την επιβίωση της Ευρώπης τον περασμένο χειμώνα.

Αν και με υψηλή ενεργειακή εξάρτηση που φτάνει σχεδόν το 56%, φέτος η ΕΕ είναι καλύτερα προετοιμασμένη — αλλά τώρα ένας δεύτερος πόλεμος απειλεί επίσης να αναστατώσει τις ενεργειακές της αγορές. Η σύγκρουση μεταξύ Ισραήλ και Χαμάς απειλεί να διαταράξει τις σχέσεις της Ευρώπης με τη Μέση Ανατολή ή ακόμη και να φέρει το Ιράν σε άμεση αντιπαράθεση με το Ισραήλ και τους δυτικούς εταίρους του. Ενώ οι αγορές είναι σχετικά ήρεμες προς το παρόν, οποιοδήποτε από αυτά τα σενάρια θα μπορούσε να προκαλέσει χάος. Ωστόσο, η Ευρώπη είναι «εξοπλισμένη για να αντιμετωπίσει τη στενότητα της παγκόσμιας αγοράς πετρελαίου και ντίζελ», είπε πρόσφατα η Επίτροπος Ενέργειας κα. Kadri Simson. Οι αξιωματούχοι έχουν διδαχθεί από τον πόλεμο της Ρωσίας στην Ουκρανία και εργάζονται για να «κατανοήσουν όλα τα τρωτά μας σημεία για την καλύτερη αντιμετώπισή τους και πώς μπορούμε να είμαστε προετοιμασμένοι για οποιοδήποτε περιστατικό ή έκτακτη ανάγκη».

Η Μηνιαία Ανάλυση του ΙΕΝΕ Νοεμβρίου 2023, που είναι διαθέσιμη εδώ, επιχειρεί να ρίξει φως στην ενεργειακή ασφάλεια της (ΝΑ) Ευρώπης και να τονίσει τον ζωτικό ρόλο που μπορεί να παίξει η Ελλάδα ως περιφερειακός ενεργειακός κόμβος τα επόμενα χρόνια εν μέσω ενός γεωπολιτικά κατακερματισμένου κόσμου, όπου δύο πόλεμοι βρίσκονται πλέον σε εξέλιξη, θέτοντας ευρύτερα ζητήματα ασφάλειας του ενεργειακού εφοδιασμού.

Καθώς πλησιάζουμε στο τέλος του έτους, οι προοπτικές της αγοράς για την επερχόμενη χειμερινή περίοδο στην ΕΕ παρουσιάζονται θετικές. Τα βήματα που έγιναν για τη διαφοροποίηση των εισαγωγών φυσικού αερίου, την επέκταση της δυνατότητας επαναεριοποίησης LNG και την ισχυρή ανάπτυξη ΑΠΕ έθεσαν την ΕΕ σε πολύ καλύτερη θέση να αντιμετωπίσει τους κραδασμούς στην αγορά φυσικού αερίου από ό,τι το 2021 και πέρυσι. Ωστόσο, η διατήρηση της τρέχουσας μείωσης της ζήτησης φυσικού αερίου παραμένει κρίσιμος παράγων. Οι κυβερνήσεις θα πρέπει να είναι έτοιμες να δράσουν εάν υπάρξουν ανατροπές στις τάσεις κατανάλωσης (πολιτικές που αυξάνουν τη ζήτηση φυσικού αερίου, όπως οι επιδοτήσεις, θα πρέπει να αποφεύγονται).

Η ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης κατά τη διάρκεια του επερχόμενου χειμώνα εξαρτάται επίσης από την ακεραιότητα των αγωγών αερίου και των υποδομών LNG. Η δολιοφθορά ή οι διακοπές θα μπορούσαν να έχουν σοβαρές συνέπειες. Ως εκ τούτου, είναι σημαντικό να διατηρηθεί ένα υψηλό επίπεδο εγρήγορσης και ασφάλειας για την προστασία αυτών των κρίσιμων οδών ανεφοδιασμού. Τέλος, ο αντίκτυπος της αύξησης των τιμών του φυσικού αερίου και της ηλεκτρικής ενέργειας στη βιομηχανία απαιτεί προσεκτική και μελετημένη προσέγγιση στην βεβιασμένη ενεργειακή μετάβαση που επιχειρεί η ΕΕ.

Η Ελλάδα υπερκαλύπτει τους στόχους για μείωση του διοξειδίου του άνθρακα, λόγω της ταχείας εισόδου των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας στο μίγμα της, τόνισε ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κ. Θόδωρος Σκυλακάκης, σήμερα, Δευτέρα 27 Νοεμβρίου, κηρύσσοντας την έναρξη των εργασιών του τριήμερου Συνεδρίου, με θέμα: «Ενεργειακή Ασφάλεια και Πράσινη Ανάπτυξη».

Όπως υπογράμμισε, η κυβερνητική προσπάθεια για την πράσινη ανάπτυξη -σε επίπεδο στόχων για το κλίμα- είναι σε πλήρη εξέλιξη. «Το σχέδιο μας προχωρά με ταχύτητα. Και θα προσπαθήσουμε να το επιταχύνουμε, ακόμα περισσότερο, μέσα στα επόμενα χρόνια» ανέφερε χαρακτηριστικά ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας.

Άλλωστε, όπως σημείωσε ο κ. Σκυλακάκης, και η στόχευση της ενεργειακής ασφάλειας για την Ελλάδα είναι άμεσα συνδεδεμένη με την πράσινη ανάπτυξη. Κάτι που προκύπτει και από τα μεγάλα έργα και τις πρωτοβουλίες που έχει λάβει η κυβέρνηση.

Επιπρόσθετα, αναφερόμενος στους σημαντικούς φυσικούς πόρους που διαθέτει η Ελλάδα (ήλιος, άνεμος κ.ά.), επισήμανε πως της επιτρέπουν να γίνει εξαγωγική χώρα πράσινης ενέργειας.

Το Συνέδριο, με θέμα: «Ενεργειακή Ασφάλεια και Πράσινη Ανάπτυξη»(https://www.congressypen.gr/), διοργανώνεται από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας και λαμβάνει χώρα στην Αθήνα, στο Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών (Λ. Βασιλέως Κων/νου 48), από τις 27 έως 29 Νοεμβρίου 2023.

Αναλυτικά, η ομιλία του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κ. Θόδωρου Σκυλακάκη,στο Συνέδριο:

«Είναι χαρά μου, που σας υποδέχομαι στο τριήμερο Συνέδριο, για την ενεργειακή ασφάλεια και την πράσινη ανάπτυξη, εκ μέρους του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας.

Για τη χώρα μας η στόχευση της ενεργειακής ασφάλειας είναι άμεσα συνδεδεμένη με την πράσινη ανάπτυξη. Και αυτό προκύπτει από τα μεγάλα έργα και τις πρωτοβουλίες που έχουμε αναλάβει.

Θα ξεκινήσω λέγοντας, ότι οι κίνδυνοι στην ενεργειακή ασφάλεια –που εμφανίστηκαν κατά τη διάρκεια της πρόσφατης ενεργειακής κρίσης, μετά την εισβολή της Ρωσίας στηνΟυκρανία– έδειξαν ότι ολόκληρη η Ευρώπη δεν είχε συνειδητοποιήσει, στο βαθμό που θα έπρεπε, πόσο επικίνδυνη μπορεί να είναι η ενεργειακή εξάρτηση σε μία περίοδο μεγάλης γεωπολιτικής αστάθειας. Για την Ελλάδα, οι ευκαιρίες που έχουμε να συνεισφέρουμε σε μία καινούρια πολιτική που έχει, ήδη, χαράξει η Ευρώπη είναι πολύ μεγάλες. Είναι μεγάλες, καταρχάς, διότι η χώρα μας διαθέτει πολύ σημαντικούς πόρους που της επιτρέπουν να γίνει μία χώρα εξαγωγική στην πράσινη ενέργεια.

Έχουμε, ήδη, αναπτύξει, σε σημαντικό βαθμό, την αιολική ενέργεια. Αναπτύσσονται, με πολύ ταχείς ρυθμούς, τα φωτοβολταϊκά, η ηλιακή ενέργεια, για την οποία υπάρχει πολύ μεγάλη “ουρά” επενδύσεων που περιμένουν να ενταχθούν. Κάνουμε, επίσης, μεγάλες επενδύσεις στην αποθήκευση. Αναφέρομαι στη μεγάλη επένδυση που γίνεται στην αντλησιοταμίευση και στους πρώτους διαγωνισμούς για μπαταρίες, που έχουν μεγάλη επιτυχία. Ήδη ο πρώτος είχε σημαντική επιτυχία και φαίνεται ότι και οι επόμενοι θα έχουν επιτυχία. Έχουμε, όμως, και ένα πολύ σημαντικό μελλοντικό δυναμικό, για το οποίο έχω μιλήσει πολύ το τελευταίο χρονικό διάστημα, το υπεράκτιο, αιολικόδυναμικό.

Θα επαναλάβω ορισμένα βασικά σημεία, αλλά είναι σημαντικό να γίνει κατανοητό στην κοινή γνώμη, ότι η ανάπτυξη των υπεράκτιων αιολικών είναι ένας εθνικός στόχος πολύ μεγάλης σημασίας. Η Ελλάδα έχει το καλύτερο δυναμικό στη Μεσόγειο. Σίγουρα έχει το καλύτερο στην Ανατολική Μεσόγειο και υπάρχει και ένα μικρό κομμάτι στη ΝότιαΓαλλία που έχει επίσης αντίστοιχο δυναμικό –αν και όχι τόσο μεγάλο- από πλευράς ποιότητας ανέμου και αυτό που οι ειδικοί ονομάζουν capacity factor, δηλαδή το χρόνο λειτουργίας των αιολικών.

Τα ελληνικά υπεράκτια αιολικά, όταν θα κατασκευαστούν, θα έχουν έναν χρόνο λειτουργίας που θα ξεπερνά το 45%-50% και θα αποτελούν καθοριστικά στοιχεία στη λειτουργία, όχι μόνο του δικού μας ηλεκτρικού συστήματος, αλλά και του ηλεκτρικού συστήματος όλης της Νοτιοανατολικής Ευρώπης.

Η ποσότητα του αιολικού δυναμικού που υπάρχει εκεί, είναι πραγματικά πολύ μεγάλη. Μόνο η πρώτη ανάπτυξη οικοπέδων που κάναμε ξεπερνά τα 12GW. Είναι μια πολύ καλή δουλειά, που έκανε η ΕΔΕΥΕΠ και έχουμε φτάσει σε καθαρούς χώρους 12GW,που είναι έτοιμοι για έρευνες βυθού και αιολικού δυναμικού που θα κάνει ο ΑΔΜΗΕ μαζί με την ΕΔΕΥΕΠ. Και αυτό είναι το ξεκίνημα. Θα μπορούσε να υπάρξει ακόμα μεγαλύτερη ανάπτυξη, όταν ο χρόνος και οι συνθήκες το επιτρέψουν. Αυτό το αιολικό δυναμικό, σκοπεύουμε να το αναπτύξουμε από το 2028-2029 μέχρι το 2040-2045, γιατίείναι πολύ μεγάλο αιολικό δυναμικό. Και να αποτελέσει την αφορμή για τη δημιουργία μιας αλυσίδας αξίας, στοιχεία δηλαδή κατασκευής αυτών των υπεράκτιων αιολικών, να κατασκευάζονται εγχώρια, έτσι ώστε η Ελλάδα να γίνει πρωταγωνίστρια και σε βιομηχανική παραγωγή, που να συνδέεται με την πράσινη ενέργεια και ανάπτυξη.

Ταυτόχρονα, η ανάπτυξη του υπεράκτιου, αιολικού δυναμικού αποτελεί και το “κλειδί”για να κάνουμε την παράλληλη ανάπτυξη μεγάλων ηλεκτρικών διασυνδέσεων –και αυτό δεν αφορά μόνο στην ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ, που είναι πολύ κοντά στο να ξεκινήσει. Ήδη έχει παραγγελθεί το καλώδιο- αφορά και στις συνδέσεις μας προς την Δύση και στον Βορρά, αλλά και στη σύνδεσή μας με την Κεντρική Ευρώπη, για την οποία ήδη έχουμε αναπτύξει πρωτοβουλία.

Έχω συνομιλήσει με τους ομολόγους μου σε αρκετές χώρες  της Κεντρικής Ευρώπης για την ανάπτυξη αυτής της διασύνδεσης, που είναι και αναγκαίο στοιχείο για να προχωρήσει και η σύνδεση της Ελλάδας με την Βόρειο Αφρική. Ένα φιλόδοξο σχέδιο, το οποίο για να λειτουργήσει –χωρίς να επηρεάζει δυσμενώς τα ενδιάμεσα ηλεκτρικά συστήματα– πρέπει να υπάρχει και μία διασύνδεση απευθείας με την Κεντρική Ευρώπη.

Οι ηλεκτρικές διασυνδέσεις και η ανάπτυξη του πράσινου δυναμικού μας, είναι μία πτυχή της ενεργειακής ασφάλειας. Υπάρχει και η δεύτερη πτυχή που αφορά στο μεταβατικό καύσιμο, που είναι το φυσικό αέριο. Εκεί, η Ελλάδα προχώρησε σε μία πολύ μεγάλη επένδυση, με πολύ σημαντική δημόσια επιδότηση, το FSRU της Αλεξανδρούπολης. Και έτσι, έχει τη δυνατότητα να είναι ανεξάρτητη από εισαγωγές αερίου αγωγών, σε περίπτωση κινδύνου στην ενεργειακή ασφάλεια. Και ταυτόχρονα να έχει τη δυνατότητα να εφοδιάζει τις χώρες που είναι βόρεια από την Ελλάδα με φυσικό αέριο. Η Ελλάδα έχει τη δυνατότητα και για επιπλέον FSRU, στο βαθμό που θα αναπτύσσεται ζήτηση για αέριο για τις επενδύσεις αυτές.

Ακόμη, η προσπάθειά μας για την πράσινη ανάπτυξη –σε επίπεδο στόχων για το κλίμα–είναι σε πλήρη εξέλιξη. Η Ελλάδα είναι μια από τις χώρες, που υπερκαλύπτουν τους στόχους για μείωση του διοξειδίου του άνθρακα. Και υπερκαλύπτει αυτούς τους στόχους σημαντικά, λόγω της ταχείας εισόδου των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας στο μίγμα μας. Και θα συνεχίσουμε να το κάνουμε, διότι σκοπεύουμε να επιταχύνουμε την είσοδο των κλασικών Ανανεώσιμων Πηγών, δηλαδή τα φωτοβολταϊκά, αιολικά στη στεριά, μικρά υδροηλεκτρικά και βιομεθάνιο, μέσα στα επόμενα χρόνια, όπως και την αποθήκευση. Όλα αυτά, αποτελούν την “καρδιά” του σχεδίου μας για την πράσινη μετάβαση. Και το σχέδιό μας, προχωρά με ταχύτητα. Και θα προσπαθήσουμε να το επιταχύνουμε, ακόμα περισσότερο, μέσα στα επόμενα χρόνια.

Το σχέδιο αυτό δεν είναι μόνο του. Σε ό,τι αφορά στην κλιματική αλλαγή αναπτύσσουμε κι άλλες δράσεις, οι οποίες θα είναι σημαντικές και υπερβαίνουν τους αυστηρά ευρωπαϊκούς  στόχους. Πρόκειται για δράσεις, όπως για παράδειγμα η προστασία των δασών μας, που είναι ένας πολύ σημαντικός εναποθέτης και θησαυροφύλακας διοξειδίου του άνθρακα. Εκεί, κάνουμε μεγάλες επενδύσεις και θα μεταφέρουμε πόρους από το ETS (από τα δικαιώματα εμπορίας ρύπων που έχουμε ως έσοδα), από άλλες δράσεις στην προστασία των δασών.

Επίσης, προχωρούμε στην επόμενη φάση, στην εξοικονόμηση ενέργειας με νέους πόρους που θα διατεθούν από το ΕΣΠΑ για τη βελτίωση της εξοικονόμησης ενέργειας στα νοικοκυριά μας και στις επιχειρήσεις. Ήδη, μεγάλοι πόροι από το Ταμείο Ανάκαμψης έχουν διατεθεί. Κάποια προγράμματα έχουν προχωρήσει, άλλα έχουν βγειστον αέρα, κάποια έπονται στο αμέσως επόμενο χρονικό διάστημα. Είναι μια ολοκληρωμένη πολιτική πράσινης μετάβασης. Μια πολιτική, που έχει και επόμενες φάσεις, ένα καινούριο ταμείο που θα ενεργοποιηθεί στους επόμενους μήνες θα είναι το Ταμείο της Απανθρακοποίησης των νήσων, το οποίο με τις σημερινές τιμές των δικαιωμάτων του διοξειδίου του άνθρακα, έχει πάνω από 2 δισεκατομμύρια ευρώ έσοδα, τα οποία θα επιταχύνουν έτι περαιτέρω την πράσινη μετάβαση των νησιών μας,που πρόκειται να γίνουν υπόδειγμα πράσινης ανάπτυξης στα επόμενα χρόνια.

Σας παρουσίασα, με λίγα λόγια, ολόκληρη την πολιτική μας για την πράσινη μετάβαση. Αυτό που θα ήθελα να πω για τη διεθνή πτυχή της είναι ότι ο μεγάλος κίνδυνος στην πράσινη μετάβαση δεν είναι πια ο τεχνολογικός κίνδυνος.

Η ανάπτυξη των τεχνολογιών και η βιομηχανική ανάπτυξη στο χώρο των πράσινων επενδύσεων έχει οδηγήσει σε μία οικονομική και τεχνολογική πραγματικότητα, που επιτρέπει στις Ανανεώσιμες Πηγές, τις πράσινες τεχνολογίες, να είναι σήμερα ανταγωνιστικές. Ακόμα κι αν μηδενίζονταν οι πάσης φύσεως επιδοτήσεις προς πάσης φύσεως δραστηριότητες.

Ο μεγάλος κίνδυνος στην πράσινη μετάβαση και στο κλίμα είναι σήμερα ο γεωπολιτικός. Είναι ένας κίνδυνος, που δεν συνδέεται με μη ορθολογική αντιμετώπιση, από πλευράς της ανθρωπότητας στο σύνολό της, αλλά με επιμέρους συμφέροντα χωρών, πολλές από τις οποίες είναι με αυταρχικά καθεστώτα, που αδιαφορούν παντελώς για το τί θα συμβεί στην ανθρωπότητα και ενδιαφέρονται πολύ περισσότερο για το τί θα συμβεί στη δική τους τοπική ή εθνική εξουσία. Αυτός ο κίνδυνος χρειάζεται ρεαλισμό και χρειάζεται μία προσέγγιση που να μην στηρίζεται στην ιδεαλιστική αντιμετώπιση, ότι όλοι θα δούμε τα πράγματα, ξαφνικά, με έναν παρεμφερή τρόπο,διότι αυτό  είναι το συμφέρον του πλανήτη. Πολλές φορές, το συμφέρον του πλανήτη και το συμφέρον μιας αυταρχικής εξουσίας είναι δύο πράγματα παντελώς ασυμβίβαστα.

Τα λέω αυτά, έχοντας περάσει αρκετές COP, πριν το 2010 ήταν η πρώτη που πήγα, και με την ευκαιρία της μετάβασης μας στην COP28, που θα γίνει σε λίγες μέρες, για να πω ότι δεν είναι καθόλου αυτονόητο, ότι το ορθολογικό για την ανθρωπότητα επιτυγχάνεται στη διεθνή σκηνή. Απαιτούνται δεξιότητες όχι μόνο κλιματικής, αλλά και εξωτερικής πολιτικής και κυρίως η εγκατάλειψη του ιδεαλισμού ως μοναδικού εργαλείου επίτευξης της παγκόσμιας κλιματικής πολιτικής. Μακάρι να ήταν επαρκής στη σημερινή εποχή. Φοβούμαι πως δεν είναι και θα χρειαστεί μία αποφασιστική διαπραγμάτευση στα επόμενα χρόνια, για να μη βρεθούμε στα χειρότερα σενάρια της κλιματικής αλλαγής.

Για να τελειώσω με κάτι αισιόδοξο, τα στοιχεία που προκύπτουν –διάβαζα τον πιο πρόσφατο Economist λίγο πριν έρθω στο Συνέδριο- δείχνουν ότι η ανάπτυξη των Ανανεώσιμων Πηγών έχει πετύχει να “λειάνει”, κάπως το χειρότερο σενάριο που περιμέναμε πριν 8 χρόνια στο Παρίσι και υπάρχει η δυνατότητα να βρούμε πολύ καλύτερες λύσεις στα επόμενα χρόνια και να πετύχουμε πολύ καλύτερα τους στόχους μας για την κλιματική κρίση.

Η Ελλάδα, όντας μία χώρα στην εμπροσθοφυλακή του δύσκολου αυτού μετώπου, βίωσε αυτό το καλοκαίρι, που μας πέρασε, τη νέα πραγματικότητα. Το νέο κλίμα είναι εδώ. Δεν είναι κάτι που έρχεται στο μέλλον. Το νέο κλίμα είναι εδώ και αργά ή γρήγορα δε θα υπάρξει καμία χώρα που να μην το συνειδητοποιήσει. Μακάρι να το αντιληφθούν αυτό και οι κάθε είδους εξουσίες στην παγκόσμια γεωπολιτική σκηνή».