Πώς θα επανέλθει η ελληνική οικονομία στην ανάπτυξη, και ταυτόχρονα θα πετύχει τον φιλόδοξο στόχο για τη μετάβασή της σε κλιματικά ουδέτερη μέχρι το 2050; Πώς επηρεάζουν η Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία και το Ταμείο Ανάκαμψης τον ανασχηματισμό του αναπτυξιακού μοντέλου της Ελλάδας;
Μέσα στην ύφεση και την πανδημία, εμφανίζεται μια μοναδική ευκαιρία η χώρα μας να μετασχηματίσει πλήρως το διοικητικό, οικονομικό και ενεργειακό της μοντέλο, ενώ μια σειρά από βραχυπρόθεσμες και μεσοπρόθεσμες παρεμβάσεις επιτρέπουν την κεφαλαιοποίηση των ευκαιριών που προσφέρει το ευρωπαϊκό πλαίσιο.
“Οι ευκαιρίες που διανοίγονται σήμερα δύσκολα θα επαναληφθούν, τουλάχιστον για τα επόμενα 20 ή και 30 έτη”, γράφει ο καθηγητής του ΕΚΠΑ Κωνσταντίνος Καρτάλης σε ένα νέο κείμενο πολιτικής που δημοσιεύει σήμερα η διαΝΕΟσις.
Τι πρέπει να λαμβάνει υπόψη κάθε σχέδιο για τον μετασχηματισμό της ελληνικής οικονομίας;
1)Tις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής σε μια σειρά από οικονομικούς τομείς (γεωργία, τουρισμός, ενέργεια, ναυτιλία, κατασκευές, βιομηχανία, δημόσια διοίκηση, εκπαίδευση, έρευνα και καινοτομία, χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς).
2)Tη δυναμική που δημιουργεί η κλιματική αλλαγή για τη μετάβαση σε καθαρές μορφές ενέργειας.
3)Tις τοπικές, περιφερειακές και εθνικές δράσεις και τα έργα υποδομής που θα χρειαστούν για την αντιμετώπιση των συνεπειών της κλιματικής αλλαγής.
Πόσο θα αυξηθεί η μέση θερμοκρασία στην Ελλάδα;
Τι γίνεται όταν η μέση θερμοκρασία αυξάνεται κατά 1 βαθμό Κελσίου;
4,1% είναι το ποσοστό της αύξησης στην κατανάλωση ενέργειας.
12-18% είναι το ποσοστό της αύξησης της θνησιμότητας στους άνω των 65 ετών.
8% είναι το ποσοστό της αύξησης στη συγκέντρωση όζοντος στην ατμόσφαιρα.
Ανταποκρίθηκε η χώρα μας στους στόχους “20-20-20” της Ευρωπαϊκής Ένωσης για:
20% παραγωγή ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές; ΝΑΙ
20% μείωση στις εκλύσεις CO2; ΝΑΙ
20% αύξηση στην ενεργειακή αποδοτικότητα; ΟΧΙ μέχρι το 2020
Ποιος είναι ο στόχος για την ενεργειακή αποδοτικότητα;
Η κατανάλωση ενέργειας το 2030 να περιοριστεί στα επίπεδα του 2017
Θα επιτευχθεί με:
Αντικατάσταση του 12-15% του αποθέματος των κτηρίων κατοικίας με νέα, σχεδόν μηδενικής ενεργειακής κατανάλωσης.
Ενεργειακή αναβάθμιση 60.000 κτηρίων ανά έτος.
Το κείμενο καταλήγει σε 12 Παρεμβάσεις για μια “Πράσινη” Επανεκκίνηση της Ελληνικής Οικονομίας:
Βραχυπρόθεσμες:
1)Αναθεώρηση ολόκληρου του θεσμικού πλαισίου της χώρας ώστε να λαμβάνει υπόψη τη διάσταση της κλιματικής αλλαγής.
2)Απλοποίηση του αδειοδοτικού πλαισίου για τη χωροθέτηση επενδύσεων, αλλά και άλλων διαδικασιών (άδειες παραγωγής ΑΠΕ, έγκρισης μελετών περιβαλλοντικών επιπτώσεων κ.λπ.).
3)Θέσπιση εθνικών στόχων για την ενέργεια και την ενεργειακή απόδοση στις μεταφορές, τη βιομηχανία και το κτηριακό απόθεμα.
4)Νέο χωρικό σχέδιο για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και διαβούλευση με τις τοπικές κοινωνίες.
5)Διαμόρφωση σχεδίου προσαρμογής στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής για τον τουρισμό, αλλά και ειδικά για περιοχές που πλήττονται ήδη ή θα πληγούν περισσότερο τις επόμενες δεκαετίες.
6)Κατάρτιση ειδικών διαχειριστικών σχεδίων για την αγροτική παραγωγή σε ευάλωτες περιοχές όπως η Κεντρική Μακεδονία και η Θεσσαλία.
7)Κατάρτιση και εφαρμογή σχεδίων προσαρμογής των πόλεων στην κλιματική αλλαγή.
8)Ενσωμάτωση της κλιματικής παραμέτρου στον σχεδιασμό του προγράμματος νέων υποδομών.
Μεσοπρόθεσμες:
9)Ενίσχυση των κινήτρων για επενδύσεις που συμβάλλουν στην πορεία προς μια κλιματικά ουδέτερη οικονομία μέχρι το 2050 (έργα αιολικά, υδροηλεκτρικά, αποθηκευτικά-αντλησιοταμίευσης κ.ά.).
10)Βελτίωση της ενεργειακής ασφάλειας της χώρας με τη σταδιακή μείωση των εισαγωγών πετρελαίου και φυσικού αερίου, την ενεργειακή διασύνδεση των νησιών και την προώθηση μονάδων αποθήκευσης της παραγόμενης από τις ΑΠΕ ενέργειας.
11)Δημιουργία μητρώου των επιχειρήσεων του δημοσίου και του ιδιωτικού τομέα που θα πρέπει να προσαρμοστούν στην επικείμενη αυστηροποίηση του συστήματος δικαιωμάτων εκπομπών αερίων θερμοκηπίου.
12)Αναθεώρηση του θεσμικού πλαισίου για την ενίσχυση ιδιωτικών επενδύσεων, ώστε να εξασφαλίζεται η προστασία περιοχών και επενδύσεων από τις συνέπειες της κλιματικής αλλαγής και να ενισχύονται επενδύσεις που μπορούν να υποστηρίξουν δράσεις προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή.
“Σημασία έχει να καταφέρει η Ελλάδα να θέσει τα θεμέλια της επανεκκίνησης, έχοντας καθορίσει τον αναπτυξιακό της στόχο για το 2050 (“Ποια Ελλάδα θέλουμε το 2050”), τον οδικό χάρτη για την πορεία προς το 2050 και τους ενδιάμεσους στόχους για το 2030 και 2040. Και αν το 2050 δηλαδή 30 έτη μετά από σήμερα φαίνεται μακρινό, ας αναλογιστούμε πόσο κοντινό είναι το 1990, δηλαδή 30 έτη πριν από σήμερα”.
